"Quảng Uy huyện, vốn là Thạch Thành huyện thời Hậu Ngụy (Bắc Ngụy). Năm Phế Đế thứ hai, do trong cảnh nội có thung lũng Hóa Long, nên đổi tên thành Hóa Long huyện. Quốc triều năm Tiên Thiên thứ nhất đổi thành Hóa Thành huyện, đầu niên hiệu Thiên Bảo, đổi tên là Quảng Uy huyện."

Thiệu Thụ Đức đứng trên đoạn tường thành phía nam còn sót lại của huyện Quảng Uy, phóng tầm mắt nhìn về phía Hoàng Hà cách đó tám mươi bước.

Con sông lớn ở nơi đây vô cùng tĩnh lặng, dịu dàng và trong vắt, y hệt như thảo nguyên gần đó.

Không có nhiều kẻ đầy rẫy dã tâm như vậy, mọi thứ lại bình yên đến thế.

Nhưng rốt cuộc chính mình cũng chẳng có tư cách nói người khác. Nếu bàn về dã tâm, ở Tây Bắc này còn ai hơn được Thiệu đại soái?

Dưới thành vang lên một hồi ồn ào.

Tù trưởng các tộc Đảng Hạng vùng Hà Tây là Dương thị, La thị và Lương thị dẫn theo tùy tùng cùng nhau đến nơi, nhưng bị thân binh chặn lại bên ngoài.

"Mệnh lệnh của mạc phủ đã rõ cả chưa?" Thiệu Thụ Đức phân phó thân binh cho ba người vào.

Ba người mặc đường phục, búi tóc, trông như mấy gã địa chủ hiền lành. Thế nhưng nếu ngươi coi ba vị nhân huynh này là người tốt, thì hãy đi xem những chiếc chén uống rượu làm từ đầu lâu trong nhà họ trước đã rồi hãy nói.

"Đại soái..." Ba người định lên thành lâu, kết quả bị Lục Minh chặn lại.

Đám thân binh tay đặt lên đốc đao, dùng ánh mắt bất thiện nhìn ba người.

"Đại soái, chúng ta đã rõ." Ba vị tù trưởng lừng danh hung ác lúc này trông như những con chó biết vẫy đuôi, đồng thanh nói: "Đại soái thu phục Hà Hoàng, võ công cái thế, lại ban cho chúng ta thảo trường, thật chẳng khác nào cha mẹ tái sinh."

"Đã rõ rồi thì về chỉnh đốn bộ chúng, ai nấy đi về thảo trường đi. Nhớ lấy, các người cướp đất của người Thổ Phồn, sau này chắc chắn sẽ còn chuyện. Nếu còn tranh đấu lẫn nhau nữa thì đúng là ngu ngốc."

Ba người liên tục xua tay nói không dám.

"Đều đi đi, Lương Dũ ở lại."

La, Dương hai người hồ nghi liếc nhìn tù trưởng Lương thị là Lương Dũ một cái, rồi miễn cưỡng rời đi.

"Lương tham quân, vùng đất Thanh Đường thế sự phức tạp. Các bộ tộc Thổ Phồn mới tới quy hàng, lòng người chưa vững. Nơi này, cần phải giúp ta trông coi cho tốt." Thiệu Thụ Đức xuống thành lâu, đứng trước mặt Lương Dũ, nói.

Lương Dũ cũng thẳng người lên, nghiêm túc nói: "Tại hạ hiểu ý đại soái. Người Thổ Phồn nếu dám tư thông cấu kết, chắc chắn sẽ bẩm báo lên mạc phủ."

"Hãy qua lại nhiều hơn với Thác Bạt thị ở Phục Sĩ Thành, Bạch thị ở Thụ Đôn Thành. Năm bộ các ngươi đều là hộ ngoại lai, cộng lại cũng chỉ có mười một, mười hai vạn bộ chúng, so với Thổ Phồn ở Thanh Đường thì còn kém xa. Nếu có chuyện, hai quân Hà Nguyên, Tích Thạch sẽ là hậu thuẫn cho các ngươi. Nhưng cũng cần lưu ý, không được quá mức chèn ép Thổ Phồn, đừng gây chuyện."

"Đã rõ."

Thiệu Thụ Đức gật đầu. Trong ba nhà Lương, Dương, La, hắn cảm thấy Lương thị là đáng bồi dưỡng nhất, lý do không gì khác, chính là đầu óc tỉnh táo.

Việc cài cắm người vào các bộ tộc Thanh Đường, chỉ có lần này thôi. Lần tới mà giở trò nữa, lại phải lo xem người ta có làm phản hay không, dù sao đại quân cũng không thể lúc nào cũng trấn áp ở đây được.

Man di, không thấy quan tài không đổ lệ. Không có đại quân trấn áp, rất nhiều việc không thể làm được, bởi vì đám tù trưởng bộ lạc kia lỡ như đầu óc nóng lên là lại khô máu với ngươi ngay. So với người Hán, tập tục của họ xốc nổi và hiếu chiến hơn nhiều.

Những nơi khác thì không lo lắm, chỉ riêng đám phiên bộ ở vùng Hà Hoàng, số lượng dân cư trong cái hang ổ Thổ Phồn này quá đáng sợ. Sau này còn phải nghĩ cách tiếp tục chiêu binh, một Thanh Đường Đô năm ngàn quân là quá ít, tốt nhất nên mộ thêm năm ngàn người ở Quảng Châu và vùng Cửu Khúc, lập một Cửu Khúc Đô.

Dù là cuộc chiến với Hà Đông hay Tuyên Vũ, tất yếu đều là cuộc giằng co cường độ cao kéo dài. Sau một trận chiến, số thương vong không chừng lên tới hàng vạn. Thứ quý giá nhất ở Tây Bắc chính là nhân khẩu, nếu trong số quân sĩ tử thương đó có thể có một nửa là người phiên, thì gánh nặng này sẽ nhẹ đi nhiều.

Rằm tháng Tám, Thiệu Thụ Đức quay trở lại Thanh Đường Thành.

Người Thổ Phồn bị bắt làm tù binh cơ bản đã được phóng thích, các bộ tộc đều quay về thảo trường của mình. Ở Thiện Châu, Quảng Châu vẫn còn không ít bộ tộc không đến quy hàng mà trốn chạy ra xa. Nhưng không có thời gian đi tìm từng đám một, chỉ có thể sau này dần dần chiêu dụ.

Người được chọn làm Thứ sử Thiện Châu, hắn đã quyết định rồi: Hàn Kiến.

Kẻ này làm việc ở Hội Châu rất khá, thành tích nổi bật, lần này đến Thiện Châu, nếu lại làm nên trò trống gì, tương lai được bổ nhiệm làm Tiết độ sứ cũng không phải là chuyện không thể.

Thứ sử Quảng Châu, hắn để cho Tiêu Cấu tự chọn, hy vọng trong tay lão có loại nhân tài văn võ song toàn.

Lũng Hữu trấn hiện có mười châu ba mươi ba huyện gồm Hà, Vị, Lâm, Lan, Mân, Giai, Tần, Thành, Thiện, Quảng, nếu xét về địa bàn thì đã là một đại trấn của quốc triều rồi. Chỉ có điều nhân đinh không vượng, còn cần Tiêu tướng tiếp tục nỗ lực.

Đống đổ nát đó, Thiệu Thụ Đức tự thấy mình không có sức lực để quản lý, ném cho Tiêu Cấu là hợp lý nhất. Lão có kho nhân tài, có mạng lưới quan hệ, cũng có nhiều năm kinh nghiệm chính vụ, quản lý dân chính một phiên trấn thì hoàn toàn dư dả.

Trước khi đi, Thiệu Thụ Đức bổ nhiệm Quan Khai Nhuận làm Hà Nguyên quân binh mã trấn át sứ. Đây là chức vụ tạm thời, chỉ chờ hai quân Hà Nguyên và Tích Thạch mới thành lập tới Thiện Châu, hắn sẽ dẫn Kinh Lược quân quay về Linh Hạ nghỉ ngơi chỉnh đốn.

Một khi ba quân Hà Nguyên, Tích Thạch, Phi HùngTổ kiến thành công, dưới trướng Thiệu đại soái sẽ có mười sáu đơn vị quân đội có phiên hiệu, bộ kỵ hơn mười một vạn, trong đó một nửa là chiến binh. Dân chúng phiên hán gần hai trăm bảy mươi vạn, cung cấp lượng lớn binh viên và tài vật, thực lực trên giấy tờ có thể nói là hùng mạnh. Nhưng tính kỹ lại, binh lực cơ động vậy mà chỉ có hơn bốn vạn người, thật sự khiến người ta đau đầu.

Hóa ra đánh hạ được một vùng đất, giành được lượng lớn trâu dê, tài vật và đinh khẩu, kết quả đống tiền lương này chủ yếu dùng để nuôi đám binh lính trấn giữ tại chỗ. Thế này là đánh đấm cho vui à?

Với mấy vạn binh lực cơ động này, dù có tạm thời trưng tập phiên bộ thì vẫn không đủ để giao phong với các trấn mạnh. Không còn cách nào khác, đành phải tiếp tục bắt nạt "trẻ con", củng cố tình thế trong trấn.

Không chừng đợi đến ngày nào đó, cục diện hơi ổn định một chút, có thể điều chỉnh lại bố trí, tranh thủ rút thêm một ít binh lực sang phía đông.

Nhưng xem ra cũng rất khó.

Mười châu Lũng Hữu, ba châu Hà Tây, theo kế hoạch hiện tại, bốn vạn quân trú phòng thực sự không thể ít hơn được nữa.

Vùng Hưng, Phượng, Lương, một vạn năm ngàn người xem ra cũng không thể thiếu.

Linh Hạ cũng phải để lại một, hai vạn quân lưu thủ.

Một khi xuất chinh, nơi trọng yếu như Hội Châu ít nhất phải để lại một vạn bộ kỵ làm quân dự bị, phòng khi nơi nào đó nổi loạn, quân bình loạn gặp bất trắc.

Mẹ kiếp! Có được ba vạn quân cơ động cho mình điều khiển là tốt lắm rồi, thật vớ vẩn!

Tên Chu Toàn Trung này, sau khi thu biên đám giặc Thái, quân lựcĐoán chừng đã phồng lên đến hơn mười vạn rồi. Xung quanh hắn, Ngụy Bác không xuất trấn tác chiến, anh em nhà họ Chu giữ nhà như chó, Sơn Nam Đông Đạo đóng cửa tự chơi, Hoài Nam lo cho mình còn chưa xong, chỉ có mỗi Hà Đông là cần đề phòng, hơn nữa còn có Trương Toàn Nghĩa là tấm lá chắn thịt đỡ đòn đầu tiên.

Đây đúng là "tứ chiến chi địa" giả hiệu mà!

Thiệu Thụ Đức nghĩ ngợi một hồi, vẫn phải giữ quan hệ tốt với Lý Khắc Dụng. Bằng không nếu cần thường xuyên đồn trú hơn hai vạn đại quân ở Chấn Vũ quân, Phong Châu, Lân Châu lại để lại một, hai vạn quân cơ động chi viện, thì tay chân hắn coi như hoàn toàn bị trói buộc rồi.

Lão tử mới là kẻ đang ở nơi "tứ chiến chi địa" thực sự đây này! Đám người phiên kẻ nào kẻ nấy ngoài mặt cung thuận, bảo quỳ là quỳ ngay, nhưng Thiệu Thụ Đức căn bản không dám tin tưởng bọn chúng. Không tin thì ngươi thử rút quân Hà Nguyên, quân Tích Thạch đi xem, sẽ xảy ra chuyện gì?

Mang theo một đầu đầy những chuyện phiền toái, Thiệu Thụ Đức rời khỏi Thiện Châu, xuôi về phía đông dọc theo thung lũng sông Hoàng Thủy.

Lần này hắn dự định ghé qua Hà Châu một chuyến, nên đi vòng một vòng, ngày hai mươi ba đến Trấn Tây quân.

Thành này nằm ở vùng huyện Tuần Hóa đời sau, xây dựng vào năm Khai Nguyên thứ hai mươi, thống lĩnh một vạn ba ngàn quân. Tùy Dạng Đế khi tây chinh Thổ Cốc Hôn đã từng đi qua nơi này, nghỉ lại tại cố thành Lâm Tân (Trấn Tây quân).

Tiếp tục đi về hướng đông nam, ngày ba mươi đến huyện Phượng Lâm, Hà Châu. Ngày mùng ba tháng Chín, tới trị sở Hà Châu là huyện Phù Hãn.

"Tiêu tướng trị lý Hà Châu mấy năm nay, thành quả thật đáng kinh ngạc." Thiệu Thụ Đức tùy tiện lật xem sổ sách, nói.

Theo số liệu năm Văn Đức thứ nhất, tám châu hai mươi bảy huyện Lũng Hữu đã có khoảng 261.000 dân có hộ tịch. Ừm, trung bình một huyện một vạn người...

Dân phiên cũng khoảng tầm hai mươi vạn, chủ yếu là người Thổ Phồn, người Khương, lại còn có thêm một lượng nhỏ người Đảng Hạng và người Oát Mạt.

Thiệu Thụ Đức không hề có ý trách tội lão. Trước khi Tiêu Cấu nhậm chức, tình hình còn tồi tệ hơn nhiều.

"Linh Vũ quận vương thông tình đạt lý, lại khiến lão phu không biết nói gì nữa." Tiêu Cấu cười nói.

Ra trấn thủ Hà Châu hai năm, tuy rời xa trung tâm vòng tròn quyền lực, nhưng tinh thần của Tiêu Cấu ngược lại càng thêm minh mẫn, khỏe khoắn.

Vẫn cứ là ở địa phương là thoải mái nhất! Chức vụ Tiết độ sứ Lũng Hữu, chỉ cần Linh Vũ quận vương không có ý kiến, Tiêu Cấu có thể làm đến chết, triều đình căn bản không thay thế lão được.

Dưới tay là một đám môn sinh cố cựu, người thân bạn bè. Có nhân tài thủy lợi, có quan lại kỹ thuật tinh thông nông mục, có phái thực dụng đã tôi luyện nhiều năm ở Công bộ, người thiện về xử lý quan hệ phiên hán cũng có.

Kho nhân tài của thế gia môn phiệt quả nhiên không phải tầm thường.

Đám con cháu bản gia họ Tiêu không nên thân cũng chẳng sao, Tiêu Cấu từng chủ trì khoa cử, đã thu nạp không biết bao nhiêu nhân tài họ khác. Hơn nữa làm quan nửa đời người, đảng phái đông đảo, đảng phái lại liên kết với môn sinh cố cựu của đảng phái, mạng lưới quan hệ này tầng tầng lớp lớp, quản lý các châu Lũng Hữu thật đúng là chuyện nhỏ - chỉ cần Thiệu Thụ Đức giải quyết giúp lão đám man di thích lật bàn là được, cái này thì Tiêu thị thật sự không trị nổi, bởi vì bọn man di không thích nói lý lẽ.

"Mới có hai năm thời gian, Tiêu tướng đã trị lý Hà Châu đâu ra đấy, ta há có thể không mừng?" Thiệu Thụ Đức cười nói: "Nhân tài Tiêu tướng vừa ý cứ việc dùng, ta sẽ không can thiệp. Hơn nữa, ta cũng không tìm được nhiều nhân tài như vậy."

"Linh Vũ quận vương quá khiêm tốn rồi. Năm nay tới nay, chuyển chiến Hà Tây, Lũng Hữu, thu về năm châu đất đai, mấy chục vạn dân, thu hoạch đếm không xuể. Uy thế bực này, tự nhiên sẽ có kẻ sĩ tài trí kiệt xuất đến quy phục." Tiêu Cấu nói: "Chỉ là đất Hà Lũng hẻo lánh, không có nhiều người quan tâm, bằng không thì đã sớm vang danh thiên hạ rồi."

"Vậy Tiêu tướng ra trấn nơi đất khỉ ho cò gáy này hai năm, có thấy tịch mịch không?"

Tiêu Cấu cười lớn: "Lão phu tuổi đã cao, nay được ung dung tự tại dưỡng già, còn có gì mà không thỏa mãn? Con cháu họ Tiêu chuyển tới Hà Châu đã có vài chục người, lúc bận lão phu ngồi nha xử lý công việc, lúc nhàn thì bế cháu đùa vui, ngao du cổ tích, chẳng phải thoải mái hơn ở trong kinh đấu đá lẫn nhau sao? Không chừng, tới Hà Châu, lão phu còn sống thêm được vài năm đấy."

Kỳ thực, vùng Hà Vị đúng là có không ít cổ tích, chủ yếu là chùa chiền, bia đá, sơn hà cũng rất tráng lệ, Tiêu Cấu thường cùng một đám văn nhân ra ngoài ngao du, làm thơ, đúng là rất tự tại.

"Nghe nói Tiêu tướng dẫn giống cây trà về trồng ở Giai Châu?"

"Sau khi Dương quân sứ thu phục Giai Châu, triều đình di cư bảy trăm ba mươi hộ từ ba huyện Hoa Châu tới, trong đó có người biết trồng trà. Lão phu tra xét hồ sơ, đầu quốc triều Giai Châu vốn có sản xuất trà, sau khi rơi vào tay Thổ Phồn thì không còn nữa. Nay có thể thử trồng, nếu thành công, Lũng Hữu trấn lại có thêm chút thu nhập, đem bán cho phiên bộ, có thể đổi về lượng lớn súc vật, đối với dân có lợi lớn."

Thiệu Thụ Đức gật đầu. Giai Châu chính là Vũ Đô quận thời Hán, đời sau dường như cũng sản xuất trà, bởi vì khí hậu, môi trường nơi này thích hợp cho cây trà sinh trưởng.

"Di dân các châu Ba Nam, có còn thích nghi với Vị Châu không?"

Thiệu đại soái năm ngoái đánh Gia Cát Trọng Bảo, cưỡng ép di dời mấy vạn dân Hán, Liêu, phần lớn tới bốn huyện Vị Châu. Do khí hậu nơi này ẩm ướt, có vài phần giống với Ba Nam. Hơn nữa lại có thể trồng dâu, nuôi tằm dệt lụa, chỉ mong đám di dân Ba Nam kia có thể nâng cao trình độ dệt may lạc hậu của Vị Châu lên.

"Ừm, xin cho Linh Vũ quận vương biết..." Tiêu Cấu vuốt râu cười nói: "Năm nay năm trăm hộ Liêu dân ở Vị Nguyên huyện tận dụng rừng dâu cũ của huyện đó, dệt được hơn sáu ngàn tấm vải. Vải của họ vân thớ tinh tế, không khác biệt lắm với vải Ba Châu, vải Liêu ở Vị Châu, rất có tiềm năng. Lão phu sau khi nghe được, đã phát dê Yết làm phần thưởng, để khuyến khích bách tính dệt vải ngoài lúc cày cấy. Không chỉ Vị Châu có thể dệt Liêu bố, Mân Châu cũng có thể, Tần Châu vào thời Thiên Bảo, cực thịnh nghề tằm tang, có mỹ danh 'Lục diệp ngân ti', sau khi rơi vào tay Thổ Phồn thì một bước rơi xuống vực thẳm, nay nên chấn hưng lại..."

Thiệu Thụ Đức mỉm cười lắng nghe kế hoạch chấn hưng địa phương của Tiêu Cấu.

Người từng làm tể tướng, nhãn quang, kiến thức vẫn là có, biết tùy theo địa hình mà phát triển, phát triển ngành công nghiệp ưu thế địa phương. Liêu dân Ba Nam không biết chăn nuôi, vậy thì ngoài lúc trồng trọt nuôi tằm dệt vải, cũng có thêm một phần thu nhập.

Ngành tằm tang vốn phát triển rất tốt ở Tần Châu, sau khi rơi vào tay Thổ Phồn hầu như đã đứt đoạn truyền thừa. Sau khi quy quốc vào niên hiệu Đại Trung, phát triển đến nay hơn ba mươi năm, dường như cũng không lý tưởng lắm. Tiêu Cấu nghĩ cách trọng dụng nhân tài chuyên môn, khen thưởng sản xuất, đây mới là chính đạo.

Thiệu đại soái hiện tại không thiếu trâu dê, không thiếu người chăn thả, nhưng thực sự thiếu lụa là. Đây là vật cứng để ban thưởng trong quân, vô cùng khan hiếm.

"Hai châu Thiện, Quảng, thời Thiên Bảo cực thịnh sản xuất phu kim. Linh Vũ quận vương đã thu phục được rồi, lão phu sẽ phái người tăng cường dò xét, nếu có thu hoạch, sẽ điều nhân thủ từ mỏ Lan Châu sang, khai thác luyện chế." Tiêu Cấu nói thêm.

Lan Châu cũng rất nhiều phu kim. Dưới sự chủ trì của Tiền Điện trung thị ngự sử, nay là Lan Châu Thứ sử Trương Huyền Án, khôi phục lại mỏ cũ, mỗi năm sản xuất mấy trăm lượng vàng, cũng là một khoản bù đắp không nhỏ.

"Có Tiêu tướng ở đây, mười châu ba mươi ba huyện Lũng Hữu, ta yên tâm rồi." Thiệu Thụ Đức đứng dậy hành lễ, nói: "Tài vật Lũng Hữu, Tiêu tướng không cần vội nộp lên, cứ liệu sức mà làm là được. Nếu trong trấn có nhu cầu, cứ việc dùng, có nhân tài nào hợp dụng, cứ việc chinh tịch, ta không hề ngăn cấm. Việc trưng tập dân hộ Quan Trung thực biên, cũng phải nhờ Tiêu tướng nhọc lòng nhiều hơn. Các châu Lũng Hữu, không có dân Hán thì không được, dân hộ Quan Trung, hình đồ thiên hạ, có một tính một, đều phải dùng hết, ta đang đợi ngày Lũng Hữu đại trị."

Tiêu Cấu đứng dậy, cũng có chút cảm khái.

Làm việc dưới tay võ phu, kỳ thực không dễ dàng gì. Bọn họ cùng binh độc vũ, bốn bề chinh chiến, không ngừng đòi hỏi tiền lương, nào có quản sống chết của bách tính địa phương. Nhưng Thiệu Thụ Đức có thể kiềm chế được sự thôi thúc vơ vét bách tính để bù vào quân nhu, biết không thể tát cạn ao để bắt cá, chỉ riêng điểm này thôi, đã mạnh hơn Lý Khắc Dụng và những kẻ như hắn rất nhiều.

"Linh Vũ quận vương cứ yên tâm. Nay triều cương bất chấn, trung quan lộng quyền. Kẻ ở trên cao phần nhiều là tiểu nhân xu thời, kẻ có tài cán ngược lại bị chèn ép đến mức gần như không có chỗ dung thân. Lão phu thân ở Hà Châu, nhưng vẫn luôn chú ý tới cục diện trong triều, hễ có cơ hội là chiêu nạp một hai nhân tài về." Tiêu Cấu nói: "Yên tâm, không phải loại xu nịnh bợ đỡ, không có chút bản lĩnh thì lão phu cũng không vừa mắt, chắc chắn sẽ không lãng phí lương gạo bổng lộc."

Thiệu Thụ Đức cười nói: "Có Tiêu tướng gác cổng, tự nhiên không thành vấn đề."

Kỳ thực, ai cũng nói hệ thống quan liêu cuối triều đại đã thối nát tận gốc, nhưng thật sự không còn nhân tài nữa sao? Tại sao sau khi triều đại mới thay thế triều đại cũ, một lượng lớn quan liêu cũ được lưu dụng lại phát huy được trình độ cao hơn, xử lý chính vụ hiệu quả hơn trước?

Có lẽ không phải vấn đề trình độ của họ, mà còn nhiều yếu tố khác gây cản trở, khiến họ không làm được việc, hoặc không muốn làm việc.

Tiêu Cấu, thời còn làm tể tướng trong triều, tuy phán Tam Ty, cũng làm được không ít việc thực tế, nhưng phần lớn thời gian dường như bận đấu đá chính trị với đồng liêu. Thiệu Thụ Đức chiêu nạp lão về, kỳ thực cũng không quá chú trọng tài cán bản thân Tiêu Cấu, mà là coi trọng mạng lưới quan hệ của lão. Nhưng nay xem ra, rốt cuộc cũng là tể tướng, xử lý nội chính một phiên trấn vẫn là chuyện trong tầm tay.

Lũng Hữu trấn không vội thu lấy tài vật lớn. Hiện tại đầu tư vào sản xuất, tương lai thu hoạch sẽ còn nhiều hơn.

Quả ngọt này, vẫn chưa đến lúc thu hoạch, còn cần Tiêu Cấu và đội ngũ của lão tiếp tục bồi dưỡng.