"Cấp trên thế này đúng là không chừa cho chúng ta đường sống mà, cao nguyên Brazil thật sự là con ghẻ, hại chết người ta rồi." Ngày 10 tháng 12 năm 1678, chuyên viên hành chính khu vực Bắc Ninh là Lưu Hậu Phi tựa tay vào một gốc cây ăn quả, có chút bực bội tự nói một mình: "Nhưng cũng may chúng ta lanh lợi, tự lực cánh sinh nghĩ ra được biện pháp, nếu không chẳng phải là sẽ chết người sao!"

Chính phủ nhiệm kỳ mới lên nắm quyền, tung ra cái gọi là chính sách "Nam hạ", tức thu hút nguồn vốn, kỹ thuật và nhân lực đang tích tụ ở vùng Brazil đi xuống phía nam, khai phá đồng bằng Pampas vẫn còn nằm trong tay người Tây Ban Nha. Vì mục đích này, họ còn thực hiện một vài hành động có cách ăn trông rất khó coi, ví dụ như thu nạp những kẻ phỉ mã nghi vấn vào lãnh thổ Tây Ban Nha để gây rối, ví dụ như phái người ám sát giáo sĩ Tây Ban Nha, ví dụ như trực tiếp phái quân đội vào đồng bằng Pampas để uy hiếp người Tây Ban Nha phải cúi đầu.

Những việc này, dù đều đạt được thuận lợi nhờ quốc lực hùng mạnh của Đông Ngạn, nhưng lại gây tổn hại cực lớn đến uy tín quốc tế của Đông Ngạn - ít nhất Lưu Hậu Phi nghĩ như vậy - đồng thời cũng dẫn dắt quốc gia đi vào con đường sai lầm, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các nước khác. Giống như một thương nhân khá có tiếng tăm ở khu vực cảng Giao Hà từng nói trước đây, người Đông Ngạn dồn quốc lực và tài nguyên vào đồng bằng Pampas mà bỏ quên sự phát triển ở vùng nhiệt đới, đây là một sai lầm cực kỳ lớn. Bởi vì thị trường ở đó, ngươi không đi chiếm đóng thì sẽ có người khác chiếm đóng, ngươi không bán đường mía, cà phê, ca cao, thuốc lá nữa thì người Bồ Đào Nha sẽ bán, người Anh sẽ bán, người Hà Lan sẽ bán, người Tây Ban Nha sẽ bán, thậm chí ngay cả người Courland cũng sẽ được hưởng lợi từ đó.

Lời nói này có đạo lý nhất định, nhưng cũng không phải hoàn toàn tuyệt đối, bởi vì chính phủ Đông Ngạn chỉ là làm giảm nhiệt cho ngành công nghiệp đồn điền nhiệt đới ở Brazil chứ không phải đánh một gậy chết luôn. Huống hồ, đảo Tân Hoa Hạ mới là nơi sản xuất ra nhiều đường mía, cây sisal, cao su, cà phê, ca cao, hồ tiêu, hương thảo, dừa, thuốc nhuộm (một phần các loại thực vật nhuộm mà công nghiệp không thể sản xuất quy mô lớn) và các sản phẩm đồn điền nhiệt đới khác nhất của Đông Ngạn. Chỉ cần thuộc địa lớn nhất cả nước này tiếp tục duy trì ổn định, thì nước Cộng hòa Đông Ngạn mãi mãi không tính là vắng mặt trên thị trường hàng hóa nhiệt đới quốc tế.

Thế nhưng, lời này đứng ở góc độ quốc gia thì quả thực không có vấn đề gì, nhưng nếu đứng ở lập trường của những quan chức địa phương như Lưu Hậu Phi thì lại khá khó chịu. Bởi vì chu kỳ hưng thịnh của hàng hóa nhiệt đới trước đây đã mang lại cho họ những khoản lợi nhuận phi thường, khiến tài chính chính quyền địa phương tương đối dư dả, có thể xây dựng tốt hơn, quan chức cũng dễ dàng đạt thành tích để được thăng tiến. Thế nhưng hiện nay đây là cái quỷ gì thế này? Đầu tư giảm, mức ưu đãi chính sách cũng giảm bớt, cửa ngõ quản lý vốn cũng đang dần bị thắt chặt, điều này đã mang đến cơn ác mộng vô tận cho các quan chức địa phương ở vùng cao nguyên Brazil này.

Bạn xem, Công ty Tây Ấn Hà Lan vốn có lòng tin đầy đủ vào việc đầu tư tại Đông Ngạn, giờ đây cũng đang tìm người nghe ngóng xem liệu chính phủ Đông Ngạn có phải muốn "từ bỏ" cao nguyên Brazil hay không? Tương lai ở đây có nhận được sự đầu tư đầy đủ về phòng vệ an ninh, y tế vệ sinh, xây dựng giao thông hay không? Phải biết rằng, Công ty Tây Ấn Hà Lan nhắm đến nơi này và bỏ tiền thuê một đống "nhà quê" người Đức từ Cựu lục địa tới để mở đồn điền, vốn dĩ là nhắm vào ba điều kiện kể trên. Nếu không thì, người ta chẳng lẽ không đi đầu tư ở Guiana sao? Không đi đầu tư ở đảo Tobago sao? Không đi đầu tư ở vịnh Guinea vùng Tây Phi sao? Chẳng phải vì bên đó loạn, môi trường khắc nghiệt, cơ sở hạ tầng cũng kém hay sao!

Tuy nhiên tất cả những lời phàn nàn này hiện tại xem ra đều không có nhiều tác dụng, Ủy ban Chấp hành nắm giữ phương hướng tiến lên của quốc gia xem ra là muốn đi theo con đường riêng của mình! Thậm chí, họ còn vì thế mà đưa ra một mục tiêu "cao thượng", đó là sợ quốc dân đắm chìm vào loại hình công nghiệp chứa đựng tác dụng phụ cực lớn như đồn điền nhiệt đới, cho nên phải dốc sức phát triển công nông nghiệp, để quốc gia đi vào quỹ đạo chính thống, dùng "phương thức lành mạnh hơn" để kiếm lợi nhuận.

Đối với cách nói này, chuyên viên hành chính khu vực Bắc Ninh là Lưu Hậu Phi tỏ vẻ khinh thường. Trong mắt ông, các nhà máy sản xuất linh kiện cơ khí, vật dụng hàng ngày và vũ khí là đang vất vả kiếm tiền, nhưng đồn điền nhiệt đới cũng là đang vất vả kiếm tiền. Họ lại không trộm, không cướp, không lừa đảo, tại sao lại không thể nhận được sự đối đãi bình đẳng? Công việc ở đồn điền có nặng nhọc hơn một chút, môi trường có tệ hơn một chút, tỷ lệ tử vong của lao động có cao hơn một chút, nhưng lợi nhuận thu lại cũng đủ lớn mà! Hơn nữa còn có thể kéo theo sự phát triển của nhiều ngành công nghiệp bao gồm chế biến thực phẩm, vận tải hàng hải, ươm giống chọn giống, vẫn rất đáng để dốc sức đầu tư. Nếu không nữa, thì cũng nên ở vị thế ngang hàng với các ngành công nghiệp khác, chứ không phải như hiện nay: ngân hàng cắt giảm hạn mức cho vay, nguồn lực lao động cũng giảm phân bổ (chính phủ cắt giảm phần lớn số lượng lao động Ba Lan phân bổ vào các đồn điền quốc doanh), cơ sở hạ tầng phụ trợ cũng xa vời không hẹn ngày hoàn thành, đến nỗi một số quốc dân đã định cư tại đây cũng nảy sinh ý định đến phương nam sinh sống, chưa kể đến những lao động phi quốc dân đã hết hạn hợp đồng, những điều này không nghi ngờ gì đã gây ra ảnh hưởng tiêu cực cực lớn đến nền kinh tế địa phương vùng cao nguyên Brazil.

Tất nhiên, quan điểm của Lưu Hậu Phi không thể làm lung lay các phương châm chính sách lớn của quốc gia, vùng cao nguyên Brazil hiện nay, điều cần suy nghĩ là làm sao để kinh tế địa phương phá cục thoát khốn. Những nơi như Thuận Hóa, Giao Hà có lẽ tạm thời không cần suy nghĩ nhiều, môi trường của họ ẩm ướt nóng bức, chỉ có thể đi đến cùng trên con đường kinh tế nhiệt đới, nhưng như khu vực Bắc Ninh này, chưa chắc đã không thể có con đường khác để đi.

Phải biết rằng, khí hậu vùng Bắc Ninh không ẩm nóng như phía bắc, vì nằm trên cao nguyên 800 mét, nhìn chung vẫn là khí hậu cận nhiệt đới. Hơn nữa đất đai địa phương màu mỡ, sông ngòi đan xen, thung lũng khắp nơi, phát triển nông nghiệp cùng với ngành công nghiệp chế biến thực phẩm kéo theo sau đó cũng không phải là không được. Điểm này, thậm chí từ mấy chục năm trước thời kỳ Bồ Đào Nha chiếm đóng đã được chứng minh, khi đó giáo khu São Paulo chủ yếu cung cấp lúa mì, ngô, gia súc, trái cây, rượu vang, sản phẩm sữa, dầu thực vật và các thực phẩm khác cho các đồn điền nhiệt đới ở Rio de Janeiro, thỉnh thoảng trồng một ít thuốc lá nhưng quy mô cũng không quá lớn. Hiện nay người Đông Ngạn chiếm giữ một vùng đất màu mỡ như vậy, trình độ phát triển còn hơn cả xưa, chẳng lẽ không thể men theo con đường này mà mở ra một con đường mới?

Lưu Hậu Phi trước đó đã thảo luận kỹ lưỡng với các quan chức, thương nhân trong khu vực về đại kế phát triển tương lai. Mọi người thảo luận qua thảo luận lại, cuối cùng vẫn phải thừa nhận, con đường phát triển tốt nhất của Bắc Ninh, hiện tại xem ra vẫn là ngành chế biến thực phẩm, những ngành khác đều có hạn chế, không nằm trong phạm vi ưu tiên xem xét.

Mà phát triển ngành chế biến thực phẩm, thực ra cũng rất có kỹ thuật, vấn đề tiên quyết là việc lựa chọn sản phẩm chủ lực. Sau khi khu hành chính triệu tập nhiều cuộc họp và lắng nghe chuyên gia từ hai ông lớn trong ngành thực phẩm trong nước là Công ty Thực phẩm Đại Phong quốc doanh và doanh nghiệp tư nhân Công ty Thực phẩm Từ Thị giới thiệu, cuối cùng đã chốt hướng phát triển trọng điểm là ngành chế biến thực phẩm đóng hộp.

Sở dĩ như vậy, ngoài việc địa phương quả thực có nguồn trái cây, thịt tương đối phong phú, lý do lớn nhất không gì khác ngoài việc hai doanh nghiệp này cam kết sẽ đầu tư vào khu vực Bắc Ninh. Trong đó, Công ty Thực phẩm Đại Phong quốc doanh quyết định thành lập một chi nhánh tại đây, tên gọi là Công ty Thực phẩm Đại Phong chi nhánh Bắc Ninh, chuyên sản xuất các loại đồ hộp thịt hoặc đồ hộp trái cây, để từ đó cạnh tranh với Nhà máy thực phẩm đóng hộp Bình An quốc doanh, tiến quân vào thị trường thực phẩm đóng hộp đang ngày càng mang lại lợi nhuận hậu hĩnh.

Ngay vào giữa tháng trước, tổng giám đốc sắp nghỉ hưu của nhà máy Đại Phong là Thái Đức đã đích thân đến huyện Bắc Ninh một chuyến để thảo luận với phía khu hành chính về việc xây dựng nhà máy đầu tư. Ban đầu, phía khu vực Bắc Ninh dự định đặt khu nhà máy ngay trong địa phận huyện Bắc Ninh, để tiện tận dụng nguồn lực tại chỗ. Thế nhưng, Công ty Thực phẩm Đại Phong lại có lo ngại về điều kiện giao thông từ huyện Bắc Ninh thông tới thành phố cảng huyện Xương Thuận, cho rằng nếu đặt khu sản xuất tại Bắc Ninh thì việc vận chuyển vật tư sẽ cực kỳ bất tiện, chi phí sẽ tăng cao đáng kể. Dù sao thì mấy con đường nhỏ từ cảng Xương Thuận thông tới vùng nội địa cao nguyên Brazil, người và gia súc hoặc xe ngựa không lớn lắm thì đi lại không có trở ngại gì, nhưng nếu để xe tải trọng lớn lưu thông thì tuyệt đối không thể, trừ khi bạn dám đánh đổi với tỷ lệ tai nạn siêu cao đó.

Do đó, tổng giám đốc Thái của công ty Đại Phong kiên trì cho rằng, đặt nhà máy thực phẩm đóng hộp tại huyện Xương Thuận - nơi có cảng biển tốt không kém gì Thuận Hóa (Rio de Janeiro) (nguyên là đảo São Vicente, cảng Santos hậu thế) - là cực kỳ có lợi cho sự phát triển lâu dài của nhà máy. Nếu không thì, làm sao để cạnh tranh với Nhà máy thực phẩm đóng hộp Bình An? Phải biết rằng, dù cảng Bình An chỉ có thể thông hành tàu bè hạng trung và nhỏ với mớn nước không sâu, nhưng chi phí logistics chắc chắn là nhỏ hơn rất nhiều so với huyện Bắc Ninh.

Lưu Hậu Phi có ý không đồng ý với việc chọn địa điểm nhà máy, nhưng ngặt nỗi cánh tay không thể vặn được đùi, thế sự ép người, ông sợ Công ty Thực phẩm Đại Phong nổi giận sẽ đặt nhà máy ở nơi khác, nên cuối cùng đành phải xuống nước, làm văn bản cho phía huyện Xương Thuận chuẩn bị tốt công tác tiền kỳ. Như vậy, khoảng cách giữa huyện này nằm ở khu vực ven biển với các huyện khác ở vùng nội địa lại càng bị nới rộng thêm, xu hướng phát triển mất cân bằng của khu vực ngày càng rõ rệt. Hơn nữa nếu không giải quyết vấn đề giao thông giữa Bắc Ninh và Xương Thuận, có lẽ khoảng cách này còn lớn hơn nữa, đến cuối cùng sợ là cả khu vực đều đang làm thuê và bị "hút máu" cho huyện Xương Thuận.

Không hẹn mà gặp, Công ty Thực phẩm Đại Phong có ý đặt nhà máy ở huyện Xương Thuận, Công ty Thực phẩm Từ Thị (nguyên là hợp nhất từ nhiều doanh nghiệp như Nhà máy ép dầu Từ Ký, Công ty sữa Từ Thị, Vườn cây ăn quả Từ Thị, v.v.) cũng có ý định mở nhà máy tại huyện Xương Thuận, bởi vì chi phí logistics thấp hơn. Hơn nữa, nhà máy mới này của họ cũng giống như công ty Đại Phong, đều lấy thực phẩm đóng hộp làm phương hướng kinh doanh chính, và đều là lấy được ủy quyền sáng chế từ tay Viện Khoa học Tự nhiên.

Loại đồ hộp này không nghi ngờ gì là sử dụng sắt tây làm nguyên liệu chế tạo, điều này có được là nhờ sự phát triển mạnh mẽ của vật liệu và công nghệ gia công cơ khí ở phía huyện Thiết Lĩnh. So với đồ hộp thủy tinh truyền thống - tức là cho thịt hoặc trái cây vào đồ chứa bằng thủy tinh, dùng nút bần chặn nhẹ miệng bình, sau đó cho vào bể nước nóng, qua kiểm tra thời gian dài mới đậy chặt nút bình và tìm cách dùng vật gì đó để niêm phong - đồ hộp sắt tây không chỉ bền chắc, đồng thời hạn sử dụng dài gấp mấy lần, có lợi cho vận chuyển đường dài, vừa ra đời đã được Bộ Quốc phòng nhiệt liệt chào đón, hiện nay đà phát triển ngày càng mạnh mẽ, có xu hướng thay thế đồ hộp thủy tinh truyền thống, với điều kiện là chi phí sắt tây giảm xuống thấp hơn một chút nữa.

Mà nguyên nhân đồ hộp sắt tây có hạn sử dụng dài hơn đồ hộp thủy tinh chủ yếu là hai điều, đó là khử trùng nhiệt độ cao và sự tiến bộ của kỹ thuật niêm phong. Cả hai kỹ thuật kể trên đều là sản phẩm phụ của Viện Khoa học Tự nhiên trong khi nghiên cứu vi khuẩn, hiện tại được cấp quyền ủy quyền vĩnh viễn với giá năm ngàn đồng cho các doanh nghiệp có hứng thú sản xuất. Trong đó, khử trùng nhiệt độ cao khá thú vị, bởi vì đó là việc thực hiện chưng nấu trong một cái bể chứa đầy canxi clorua, dùng nhiệt độ cao hơn nước sôi để hấp đồ hộp đã đựng thịt nấu chín một nửa, cho đến khi không khí được bài trừ hết mới thôi. Lúc này, công nhân sẽ dùng thiếc để hàn kín lỗ nhỏ trên nắp đồ hộp, còn một phần nhỏ oxy còn dư lại trong thân hộp sẽ kết hợp với thức ăn, ngăn chặn sự biến đổi tiếp theo.

Còn đồ hộp đã niêm phong xong, vẫn cần phải gửi đến xưởng kiểm tra để tiến hành kiểm nghiệm, phương thức thường là gia nhiệt. Nếu thức ăn trong đồ hộp xảy ra hỏng thối, thì khí sẽ làm phồng vỡ đồ hộp, đây chính là sản phẩm không đạt chuẩn. Còn nếu thân hộp còn nguyên vẹn không bị phồng vỡ, thì đồ hộp này chính là sản phẩm đạt chuẩn, có thể đóng thùng vận chuyển đến địa điểm khách hàng chỉ định.