Ngày hai mươi tháng Năm, bên ngoài Du Lâm Cung, cảnh tượng tấp nập sôi nổi.
Thiệu Thụ Đức thì đang ở Đông Thụ Hàng Thành phía bên kia sông, thị sát tình hình nông mục tại địa phương.
Lần trước đi ngang qua, vì bận bịu việc quân nên chưa thể xem xét kỹ lưỡng, nay đã rút quân về, tự nhiên nên đi thăm hỏi một phen.
Đơn Vu Đô hộ phủ của Chấn Vũ Quân trước đây đã bị bãi bỏ, huyện hạt Kim Hà được sáp nhập vào Thắng Châu. Dân số châu này cũng không ít, hơn bảy vạn người, trong đó bốn vạn người là hàng binh Lục Cốc Thổ Phồn di dời từ Lương Châu đến.
Chuyến tuần tra phương Bắc đã kết thúc, những phu dịch được thả về đang khẩn trương bắt tay vào việc gieo trồng gấp rút.
"Tống phó sứ, Thắng Châu là nơi đất tốt, có cần thiết phải đặt thêm hai huyện nữa không?" Nhìn những luống ruộng đã được sửa sang ngay ngắn, Thiệu Thụ Đức chỉ cảm thấy vô cùng thoải mái.
Cũng may không làm lỡ quá nhiều thời vụ, bằng không bách tính chẳng phải sẽ uống gió Tây Bắc hay sao.
Tiền Sáo Bình Nguyên, nay cũng chậm rãi bắt đầu thực hiện chế độ luân canh ba vụ. Về việc này, các bộ lạc Hà Tây và Thổ Phồn Thanh Đường có công rất lớn, đã đóng góp quá nhiều đại gia súc.
Linh Châu, mấy năm nay sản lượng lương thực tăng trưởng không nhỏ, nhưng diện tích gieo trồng lúa mì, kê lại tăng không đáng kể. Đó là trong tình cảnh đã di dời lượng lớn nhân khẩu, mỗi hộ được cấp sáu mươi mẫu ruộng đấy. Xét nguyên nhân, vẫn là do đất hoang được dùng để trồng cỏ chăn nuôi và trồng đậu ngày càng nhiều, trong sáu mươi mẫu đó, trước sau vẫn chỉ có hai mươi mẫu là trồng lương thực chính.
Những gia đình sở hữu từ mười đầu đại gia súc trở lên ngày càng nhiều. Trâu, ngựa, lạc đà và các loại đại gia súc thu được từ cuộc viễn chinh phía Tây được bán phân đợt cho dân chúng, kỳ hạn mười năm, mỗi năm chỉ cần nộp hai trăm tiền, hoặc lúa mì, kê có giá trị tương đương là được.
Các Ngưu Trang do các bộ lạc trên thảo nguyên lập nên cũng liên tục cho thuê trâu, đây chính là nền tảng hình thành nên sự phát triển mạnh mẽ của nông nghiệp Linh Châu.
Không chỉ là sản lượng ngũ cốc gia tăng, mà quan trọng hơn là sản lượng thịt, sữa, da, sừng trâu, gân bò cũng ngày một tăng cao.
Thực ra bây giờ vẫn chưa phải lúc hưởng thành quả.
Bởi vì thời gian triển khai vẫn còn quá ngắn, chưa đầy mười năm, số trâu trong nhà dân vẫn chưa đến trạng thái bão hòa. Chờ thêm năm đến mười năm nữa, trên thị trường sẽ xuất hiện một lượng lớn trâu già chờ giết thịt, giá thịt bò tất nhiên sẽ giảm dần theo từng năm – hiện nay giá phô mai và những thứ tương tự đã liên tục giảm trong mấy năm nay, dần dần trở thành thực phẩm quan trọng của bách tính Linh Châu.
Định cư, trồng cỏ chăn nuôi năng suất cao, nuôi gia súc, đây là vũ khí sắc bén để đối phó với các bộ lạc du mục ở những khu vực thích hợp cho cả chăn nuôi và trồng trọt. Phàm là những kẻ đã an cư lạc nghiệp, đều sẽ dần dần bị đồng hóa, đây là quy luật khách quan, trừ khi Sóc Phương Mạc Phủ sụp đổ, quá trình này mới bị gián đoạn.
Kinh nghiệm thành công của Tây Sáo Bình Nguyên, Thiệu Thụ Đức dự định sẽ từ từ áp dụng vào Tiền Sáo Bình Nguyên.
Bốn nơi là huyện Kim Hà (Hô Hòa Hạo Đặc), Đông Thụ Hàng Thành (Thác Khắc Thác), Trung Thụ Hàng Thành (phụ cận Bao Đầu), huyện Du Lâm (phụ cận Chuẩn Cách Nhĩ Kỳ) chính là trọng điểm của trọng điểm.
"Đại soái, hộ khẩu ở Đông Thành và Trung Thành ngày một gia tăng, có thể đặt huyện được rồi." Tống Nhạc trông già đi nhiều, nhưng tinh thần vẫn rất tốt. Trong cái thời đại người ăn thịt người này, có được một mảnh đất tịnh độ thanh bình như mục ca, đối với người trong thời loạn mà nói quả là vô cùng quý giá.
Mấy năm nay Tống Nhạc còn viết một vài bài thơ về nông sự, ví như 《Thắng Châu Đông Thành tặng điền tẩu》, 《Trọng xuân phùng canh giả》, 《Lương điền hành》, 《Hà đê khúc》, 《Đề dã lão nông xá》, v.v.
Thiệu Thụ Đức từng xem qua, cảm thấy rất tốt. Phong thị tỷ muội cũng thấy hay, từ ngữ không hoa mỹ, có lẽ liên quan đến tính cách của Tống Nhạc, nhưng tình cảm chân thành, cũng có nhiều chi tiết về hoạt động nông sự, có thể thấy đây là phong cách của phái thực làm.
"Ba thành Thụ Hàng và Thiên Đức Quân thành, có mấy nơi có thể đặt huyện?" Thiệu Thụ Đức hỏi.
Tây Thụ Hàng Thành, trước kia từng làm trị sở Thiên Đức Quân, là quê nhà của Thiệu Thụ Đức, vài ngàn nhân khẩu vẫn có.
Thiên Đức Quân thành là trị sở được lập sau này, dân cư cực đông, hơn ba vạn người, hầu như đều là gia quyến của quân sĩ, đông hơn thành Phong Châu rất nhiều.
Hai thành Trung và Đông, nhân khẩu không nhiều, vốn mỗi nơi có chừng ba bốn ngàn người. Mấy năm nay thu nhận thêm một số bộ tộc Đảng Hạng ở ven sông, số hộ đều vượt quá một ngàn năm trăm, đầu năm nay lại chia mỗi nơi năm trăm hộ người Thục, quả thực có thể đặt huyện rồi.
"Đều có thể đặt huyện." Tống Nhạc nói.
"Đã như vậy..." Thiệu Thụ Đức trầm ngâm một lát, liền nói: "Tây Thành đặt huyện Đại An, Thiên Đức Quân đặt huyện Thiên Đức, Trung Thành..."
Thiệu đại soái vẫn là trình độ văn hóa có hạn, nhất thời không nghĩ ra được cái tên nào hay.
Cái tên "Đại An" của Tây Thành, bắt nguồn từ Thiên Đức Quân, bởi vì khi quân này mới được thiết lập, Huyền Tông đã ban hiệu "Đại An Quân", sau đó mới đổi thành Thiên Đức Quân.
Nếu là Trung Thụ Hàng Thành, chẳng lẽ lại dùng điển cố "Nhất dạ chinh nhân tận vọng hương" khi Lý Ích lên ba thành Thụ Hàng? Không, như vậy quá bi lụy, không có lợi cho quân tâm.
"Trung Thành liền gọi là huyện An Bắc." Thiệu Thụ Đức vỗ tay một cái, liền nghĩ ra.
Năm Khai Nguyên thứ hai, Trung Thành là trị sở của An Bắc Đô Hộ Phủ.
"Đông Thành gọi là huyện Vân Trung."
"Như vậy, Thắng Châu sẽ quản lý năm huyện An Bắc, Vân Trung, Kim Hà, Du Lâm, Hà Tân, Phong Châu quản lý bốn huyện Cửu Nguyên, Vĩnh Phong, Thiên Đức, Đại An, còn có ba huyện Tân Tần, Liên Cốc, Ngân Thành của Lân Châu, đều giao cả cho ngươi."
Ba bình nguyên lớn ở Hà Sáo, Tây Sáo đã ở trong giai đoạn khai phá chuyên sâu, còn Tiền Sáo mới chỉ bắt đầu khởi động.
Trước đây lo sợ xây dựng rầm rộ ở bên này sẽ đổ sông đổ biển. Nhưng sau khi trải qua một cuộc động viên như vậy, mười vạn đại quân tiến về phía Đông đến Vân Châu, Thiệu đại soái lại cảm thấy mình làm được rồi, Thắng Châu dường như có thể tiến vào trạng thái khai thác trọng điểm.
Hán dân ở đất Thục phương Nam, hàng binh Thổ Phồn được biên hộ, cộng thêm Đảng Hạng ven sông đang dần được tiêu hóa, cứ triển khai trước đi đã.
Thời Tây Hạ, phần lớn Thắng Châu nằm trong tay Liêu Quốc, Phong Châu lại là tiền tuyến, hai bình nguyên này đều chưa được khai phá, chỉ có Linh Châu trở thành căn cứ lương tiền cốt lõi của Tây Hạ.
Còn hiện tại, Phong Châu tạm thời không quản, Thắng Châu có thể khai phá. Sau này nếu Hà Đông có việc, Thắng Châu cũng có thể trở thành một căn cứ tiền tiêu, cung ứng lương đậu, cỏ chăn nuôi, trâu dê.
"Bách tính hai châu Phong, Thắng, có thể khuyến khích chăn nuôi ngựa. Ta nhớ thời Huyền Tông triều đình có luật lệnh, hộ dân nuôi ngựa nuôi trâu, không tính vào thuế khóa, hai châu Phong, Thắng dường như có thể làm theo? Ừm, việc này ngươi quyết định đi." Thiệu Thụ Đức nói tiếp.
Nói một cách đơn giản, Huyền Tông để khuyến khích bách tính nuôi ngựa, nuôi trâu, đã ban hành một chính sách, đó chính là những đại gia súc này không tính vào tổng tài sản gia đình của bách tính, không đánh thuế. Nuôi là của bạn, không cần lo lắng bị sưu cao thuế nặng đè bẹp.
Thời đại thịnh trị của quốc triều, bốn mươi tám mục giám do quan doanh quản lý nuôi tổng cộng hơn 76 vạn con ngựa. Sau khi các chính sách được thực thi, số lượng ngựa trong dân gian đạt tới ba bốn mươi vạn con, các trạm dịch đẩy mạnh thu mua ngựa của dân hộ, bách tính thực sự đã nhận được không ít lợi ích – nếu không có lợi ích, đây lại chẳng phải là cưỡng bách nuôi ngựa, bách tính chắc chắn không có hứng thú làm vậy đâu.
"Đại soái đã có lệnh, dám không tuân theo sao?" Tống Nhạc cười nói.
"Kiêm thêm một chức Phó Đô hộ của Trấn Bắc Đô Hộ Phủ đi. Ba châu Phong, Thắng, Lân, người Phiên rất nhiều, cần phải quản lý cho tốt." Thiệu Thụ Đức cũng cười nói.
Các chức vụ trong Trấn Bắc Đô Hộ Phủ, thực ra tương đương với Bắc diện quan của Liêu Quốc.
Có một số nơi, trời sinh không thích hợp để trồng trọt, cưỡng ép khai phá trồng trọt không phải là không được, nhưng làm vậy quá thô bạo, sớm muộn gì môi trường cũng bị hủy hoại, chi bằng tiếp tục chăn thả.
Dùng pháp của bộ lạc để trị bộ lạc, quan tâm đầy đủ đến dân tình, phong tục của họ, lại cho họ cơ hội xuất đầu lộ diện trong thể chế, ít nhiều cũng có thể ổn định hơn một chút.
"Cung Trướng Ty có người nào thích hợp để tiến cử không?"
"Đại soái..." Tống Nhạc cũng vừa mới xem qua bản dự thảo chế độ Trấn Bắc Đô Hộ Phủ, nhất thời có chút do dự, hồi lâu sau mới nói: "Dương Dược dường như có thể đảm nhận chức này."
Dương Dược chính là gia chủ của Dương gia ở Lân Châu.
Dương thị hiện tại đang nhanh chóng ngả về phía Thiệu Thụ Đức, rất được tin tưởng. Bằng không, lần này hắn cũng sẽ không được tạm thời bổ nhiệm làm Thắng Lân nhị châu duyên hà du dịch thảo kích sứ.
Dương gia từ lâu đã cắm rễ ở Lân Châu, dưới trướng có không ít bộ lạc Đảng Hạng phụ thuộc, đối với sự vụ phiên bộ vô cùng quen thuộc.
Chiết gia vốn luôn áp chế họ đã bắt đầu di cư về Phượng Tường Phủ, nhưng Thiệu Thụ Đức vẫn không dám giao chức vụ địa phương như Lân Châu thứ sử cho Dương thị.
Hào tộc địa phương, lại còn làm thứ sử, chẳng phải chính là thế lực bán độc lập hay sao?
Nhưng chức Phán quan Cung Trướng Ty, lại vô cùng thích hợp với Dương Dược, bởi vì đây là mạc chức, cần phải đến Linh Châu làm quan, vừa hay có thể dùng để lôi kéo Dương thị.
Công việc chính hiện tại của Cung Trướng Ty là giúp Thiệu Thụ Đức quản lý tư sản.
Ba bộ lạc trực thuộc lớn, nếu nhìn từ tình hình Liêu Quốc đời sau, chính là "Toán Hàn Lỗ Đóa".
"Hàn Lỗ Đóa" là tiếng Đột Quyết, có nghĩa là cung trướng, bên dưới quản lý châu, huyện, Đề hạt ty, Thạch Liệt (huyện), Mạt Lý (hương), có cơ quan quản lý, có mục dân, có nô lệ, có quân đội.
"Toán", có nghĩa là tâm phúc.
Bộ lạc trực thuộc, chắc chắn so với bộ lạc bình thường càng được đại soái tin tưởng hơn. Một ngàn năm trăm thân quân sắp có của Thân Quân Ty thuộc Trấn Bắc Đô Hộ Phủ, chính là rút ra từ ba bộ lạc này.
Ba ngàn hộ mục dân Thát Đát, Thổ Cốc Hồn, Hồi Hột di cư đến Du Lâm Cung, cũng tương tự là bộ lạc trực thuộc, tương lai cũng sẽ phái người gia nhập thân quân.
Thực ra đây là một loại thủ đoạn làm suy yếu thực lực các bộ tộc. Hoàng đế Liêu Quốc thông qua các thủ đoạn khác nhau, làm giảm đinh khẩu của các bộ lạc lớn, những đinh khẩu này được biên chế vào "Hàn Lỗ Đóa" trực thuộc của hắn, chăn thả ở phụ cận hành cung.
Hoàng đế thỉnh thoảng lại đến hành cung ở một thời gian, tăng cường uy vọng trong Hàn Lỗ Đóa trực thuộc, là một loại thủ đoạn tập trung quyền lực trung ương, tức là điều mà Liêu Sử gọi là "Cát hộ đinh, dĩ cường cán nhược chi".
Sau khi hoàng đế già qua đời, Hàn Lỗ Đóa trực thuộc sẽ do hoàng đế mới quản lĩnh, giống như sự kế thừa của các đầu mục trên thảo nguyên, hoàn toàn phù hợp với giá trị quan của các mục dân.
Mà người kế thừa, thường cũng sẽ xây dựng hành cung, tiếp tục làm như vậy.
Trọn một đời Liêu, tổng cộng đã xây dựng các hành cung như Hoằng Nghĩa, Trường Ninh, Vĩnh Hưng, Tích Khánh, Diên Xương, v.v., tổng cộng mười hai tòa hành cung, cộng thêm một tòa Văn Trung Vương phủ, tức là mười hai cung một phủ.
Lấy Hoằng Nghĩa Cung do A Bảo Cơ thiết lập làm ví dụ, cung đó trực hạt "Chính đinh một vạn sáu ngàn, Phiên Hán chuyển đinh một vạn bốn ngàn, kỵ quân sáu ngàn".
Quân đội được thành lập từ việc rút đinh từ mười hai cung một phủ gọi là "Cung Vệ Quân", là vốn liếng của hoàng đế.
Những hành cung vương phủ này ngày càng cắt xén, các bộ tộc bị làm cho thê thảm, thực lực trung ương tăng vọt. Bằng không, ngươi nghĩ người Khiết Đan khởi nghiệp từ thảo nguyên có thể lập quốc hơn hai trăm năm sao?
Vùng Tham Hợp Hình, Diêm Trì đó, Thiệu Thụ Đức đã trao đổi ngầm với Tống Nhạc, dự định xây một tòa Ốc Dương Cung, nằm ở khu vực cổ thành Ốc Dương thời Hán, huyện Tham Hợp thời Bắc Ngụy, bộ lạc Diêm Trì chính là chăn thả ở khu vực đó.
Không, sau này không có bộ lạc Diêm Trì nữa, thống nhất gọi là thuộc bộ của Ốc Dương Cung, đầu mục chính là Thiệu Thụ Đức. Sau khi ông ta qua đời, sẽ do đích trưởng tử kế thừa.
Hai cung Ốc Dương, Du Lâm, dân chính tạm thời do Cung Trướng Ty đại diện quản lý, quân vụ tạm thời do Thân Quân Ty quản hạt, tráng đinh của bộ lạc lúc nhàn rỗi thì huấn luyện, khi chiến tranh thì biên chế vào thân quân xuất chiến.
Còn về Thác Bạt bộ ở phía Tây biển, Thiệu gia bộ ở Lục Cốc, Thiệu Thụ Đức vẫn chưa nghĩ ra cách xử lý thế nào, đợi một thời gian nữa hãy hay.
Tống Nhạc đương nhiên hiểu được tầm quan trọng của chức vụ này, đây là chức vụ tâm phúc gần gũi đấy!
Nếu Dương Dược quản lý hai cung Ốc Dương, Du Lâm một cách đâu ra đấy, trâu dê đầy đồng, tương lai bay cao bay xa là điều chắc chắn.
Đại soái vì muốn thống trị thảo nguyên, quả thực là dùng đủ mọi chiêu trò!
"Dương Dược sao?" Thiệu Thụ Đức vừa nghe liền cười, nói: "Dương gia từ hắn trở lên, gia chủ đều là người đọc sách. Tuy chưa ra làm quan, nhưng nói là thư hương môn đệ cũng không quá lời. Chỉ có đời hắn là chăm chỉ luyện võ nghệ, cung ngựa nhàn thục, trong đám người Đảng Hạng rất có uy vọng. Hắn quả thực là người thích hợp nhất, cứ là hắn đi. Ta đang định suất quân xuôi Nam, khi đi qua Lân Châu, sẽ triệu hắn đến hỏi một chút."
Dương gia tướng mà, nghe là biết thế gia võ tướng. Nhưng ngươi có thể tưởng tượng được không, cha của Dương Dược là Dương An Trinh vẫn là một người đọc sách trói gà không chặt. Chú của hắn là Dương An Cát thì có chút võ nghệ, con trai của Dương An Cát là Dương Hoằng Vọng hiện tại là Phi Hùng Quân sứ.
Trong thời đại lớn này, Dương gia cũng đang từ một thế gia canh độc truyền thống chuyển biến thành hào cường địa phương. Giống như Chiết gia, dùng tông pháp trị gia, lực ngưng tụ mạnh, hiện nay võ phong cũng rất thịnh, lại thêm chủ động nhúng tay vào sự vụ phiên bộ, phụ dung một số bộ lạc Đảng Hạng, trong mắt rất nhiều thế gia ở Hán địa thì chính là nửa Hồ nửa Hán, thậm chí một số học giả đời sau trực tiếp nói họ là người Đảng Hạng.
Nhưng hào tộc biên cương, ngươi không "Hồ" thì không thể được, sớm đã bị người ta tiêu diệt rồi.
"Có thể thay đại soái quản lý cung trướng, là phúc của Dương thị." Tống Nhạc cười nói.
"Sau này ta cũng phải chịu khó qua lại hành cung nhiều hơn." Thiệu Thụ Đức thở dài: "Mệnh lao lực mà."
Chính quyền nhị nguyên chế, sự khác biệt về dân tộc, phong tục quá lớn, buộc phải cẩn trọng từng chút một, nếu không hậu phương nơi nơi khói lửa, ngày ngày có người tạo phản, thì còn tranh cái đế gì thiên hạ nữa.
Chỉ là, Thiệu Thụ Đức cũng không chắc chắn lắm, nếu có một ngày hắn tiến vào trung nguyên làm chủ, ví như làm hoàng đế ở Lạc Dương, liệu có dần dần mất đi khả năng kiểm soát đối với những hành cung này hay không?
Người kế thừa của ta, không thể chỉ ở trong thành, bắt buộc phải tuần thị khắp nơi, cho dù lực cản có lớn đến đâu cũng phải thực thi. Hành cung xây rồi, không phải để nó bám bụi, nếu sau này ai không chịu nổi sự khổ cực này, thì không có tư cách làm người kế thừa.
