Mã Kiều Từ Điển

Lượt đọc: 750 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Giác

❊ ❊ ❊

"Giác" trong tiếng Mã Kiều phát âm là "qo", thanh dương bình, mang nghĩa là thông minh, đối nghĩa với "tỉnh", ví dụ như trong từ "giác ngộ". Kỳ thực, một hàm nghĩa khác của "giác" lại chính là không thông minh, chỉ trạng thái u mê, hồ đồ, mê loạn, ví dụ như "ngủ" (thuỵ giác).

"Tỉnh" và "giác" là một cặp từ trái nghĩa. Trái ngược hoàn toàn với cách hiểu thông thường trong tiếng phổ thông, cặp từ trái nghĩa này đã đổi vị trí khi mở rộng ý nghĩa: Trong mắt người Mã Kiều, tỉnh táo mới là ngu xuẩn, còn đi ngủ lại là thông minh. Người ngoài mới đến, nghe thấy cách sắp xếp vị trí như vậy thường cảm thấy có chút nghịch tai.

Chúng ta phải thừa nhận rằng, việc phán đoán thông minh hay ngu xuẩn ở mỗi người sẽ có góc độ và thước đo khác nhau. Chúng ta dường như cũng phải cho phép người Mã Kiều có toàn quyền dựa trên kinh nghiệm của chính mình để sử dụng ẩn dụ về "tỉnh" và "ngủ" một cách độc đáo trong ngôn ngữ của họ. Hãy lấy Mã Minh làm ví dụ: người ta có thể than thở cho sự túng quẫn và thấp kém của anh ta, cười nhạo anh ta vừa thối vừa cứng, lại vừa ngốc nghếch, cuối cùng sống chẳng khác gì một con chó. Nhưng nếu xét từ một góc độ khác thì sao? Xét từ góc độ của Mã Minh thì sao? Có lẽ anh ta sống không hề thiếu niềm vui, không hề thiếu tự do và sự phóng khoáng, thậm chí có thể thường tự ví mình như thần tiên. Nhất là sau khi từng màn kịch đầy vất vả ở nhân gian kết thúc: Đại Nhảy Vọt, Phản Hữu Khuynh, Cách mạng Văn hoá... Biết bao trí tuệ của con người trở thành hoang đường, bao nhiêu cần cù trở thành sai lầm, bao nhiêu nhiệt huyết trở thành tội nghiệt, thì Mã Minh, kẻ đứng ngoài quan sát từ xa ấy, ít nhất vẫn giữ được sự trong sạch, ít nhất đôi bàn tay không dính máu. Anh ta ăn gió nằm sương, thậm chí còn sống khoẻ mạnh hơn đại đa số mọi người.

Vậy thì anh ta là ngu xuẩn hay thông minh?

Rốt cuộc là anh ta đang "tỉnh" hay đang "giác"?

Thực ra, mỗi một cặp từ đối nghĩa đều là sự tập hợp của những cách hiểu khác nhau, là điểm giao thoa của những con đường thực tiễn nhân sinh khác biệt, dẫn tới hai cực của nghịch lý. Những điểm giao thoa như vậy ẩn giấu trong mật ngữ, thỉnh thoảng lại gây ra chút do dự cho những người lữ hành.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.