Ruộng là mẹ, là giống cái, cho nên chỗ nước chảy qua ở bờ ruộng được gọi là "Nguyệt Khẩu". Người có nguyệt thủy, tức là kinh nguyệt trong tiếng phổ thông, thì ruộng cũng có nguyệt khẩu, chẳng có gì kỳ lạ cả.
Dựa vào nhu cầu của lúa non trên đồng mà tùy thời điều chỉnh dòng nước, kịp thời đắp lại hoặc khơi thông các Nguyệt Khẩu, đó là nhiệm vụ của người coi nước. Thông thường, người già sẽ đảm nhận vai trò này. Vác trên vai một chiếc cuốc, họ thui thủi đi lại dọc theo mương dẫn nước, đôi khi vào đêm khuya vẫn văng vẳng những tiếng bước chân ngắt quãng. Mỗi tiếng bước chân đều đặc biệt rõ ràng, sáng rõ và chuẩn xác, tựa như từng viên đá lấp lánh để lại trong đêm của những người không ngủ.
Tại Nguyệt Khẩu luôn có những vũng nước nhỏ do dòng nước xói mòn tạo nên, đáy cát, đôi khi còn có lũ cá con bơi ngược dòng nước, tạo điều kiện thuận tiện cho người dân rửa ráy khi tan tầm. Phụ nữ nếu không muốn đi xa ra tận bờ sông, thì mỗi khi ngang qua đây đều rửa sạch cuốc hoặc liềm, tiện thể rửa tay chân, rửa sạch những vết bùn và mồ hôi trên mặt, để lộ ra những gương mặt tươi nhuận cùng đôi mắt sáng ngời, rồi bước về phía buổi chiều có khói bếp. Sau khi bước qua Nguyệt Khẩu, họ như biến thành một người khác. Vẻ rạng rỡ của họ đã bị hoen ố bởi sự mệt mỏi suốt cả ngày dài, chỉ có trên đường về nhà, dòng nước chảy róc rách nơi Nguyệt Khẩu mới có thể bất ngờ đánh bóng lại vẻ rạng rỡ ấy.