Nhiều năm sau, nghe nói ở Mã Kiều đã xảy ra một câu chuyện thế này: Một người nhận ra người thân kiếp trước của chính mình. Lúc còn ở Mã Kiều, tôi từng nghe được mấy lời đồn đại như vậy, sau khi về thành phố lại nghe nói ở những nơi khác của Hồ Nam cũng có những kỳ sự tương tự. Tôi không đời nào tin. Một người bạn làm nhà dân tục học của tôi chuyên nghiên cứu về đề tài này, còn kéo tôi đến nơi anh ấy đã điều tra, chỉ từng nhân chứng cho tôi thấy tận mắt, bảo họ kể lại kiếp trước của mỗi người, nhưng tôi vẫn cảm thấy không thể lý giải nổi.
Đương nhiên. Một câu chuyện như thế lại rơi vào người quen của tôi, càng khiến tôi kinh ngạc.
Đã là thập niên tám mươi, một thanh niên ở Mã Kiều làm thuê trong quán đậu hũ ở Trường Lạc phố, đánh bài cờ bạc, suýt nữa thua cả quần đùi, cuộc sống vô cùng chật vật. Cậu ta đến nhà người quen, người ta vừa nhìn thấy liền vội vàng đóng cửa, liên tục xua tay bảo cậu ta đi đi.
Cậu ta đói hoa cả mắt, may mà vẫn còn người tốt bụng — một cô gái mới mười ba tuổi ở quán trọ Kim Phúc, tên là Hắc Đan Tử. Tranh thủ lúc ông chủ không có nhà, cô bé lén nhét cho thanh niên này mấy cái bánh bao, cùng hai đồng tiền. Vụ việc sau đó, thanh niên này khoác lác với một đám anh em cột chèo thân thiết rằng: "Thế nào gọi là mị lực? Đây chính là mị lực của Thắng ca!"
Cậu ta tên Thắng Cầu, là con trai của Bản Nghĩa, cựu bí thư chi bộ thôn Mã Kiều.
Không biết từ lúc nào, ông chủ quán trọ Kim Phúc biết chuyện này, lại còn biết Hắc Đan Tử thường xuyên giúp đỡ Thắng Cầu, bèn nghi ngờ cô bé ăn cây táo rào cây sung, lấy đồ trong quán đem đi làm ơn làm phược. Ông chủ cẩn thận tra xét một phen, tuy không thấy quán thiếu tiền hay thiếu hàng, nhưng vẫn cảm thấy kỳ lạ; một kẻ vô công rỗi nghề chó chê, sao lại đáng để Hắc Đan Tử quan tâm chăm sóc như thế? Ông ta là cậu họ xa của Hắc Đan Tử, cảm thấy cần phải gặng hỏi cho ra nhẽ, thế nên liền gọi Hắc Đan Tử đến trước mặt để chất vấn.
Hắc Đan Tử cúi đầu khóc.
"Khóc cái gì mà khóc?"
"Cậu ta..."
"Cậu ta làm sao?"
"Cậu ta là..."
"Nói đi, hai đứa có phải đang yêu nhau không?"
"Cậu ta là..."
"Mày nói mau!"
"Cậu ta là con của con."
Ông chủ há hốc miệng, một chén trà đậm suýt làm bỏng chân.
Tin tức kinh hoàng cứ thế lan truyền. Người ta nói, Hắc Đan Tử — chính là Hắc Đan Tử của quán trọ Kim Phúc, đã nhận ra con trai kiếp trước của mình. Nghĩa là, cô bé chính là Đới Thiết Hương danh tiếng lừng lẫy ở Mã Kiều chuyển thế. Nếu không phải ông chủ ép gạn hỏi, cô bé còn chẳng dám thốt ra. Suốt mấy ngày trời, người ta vây quanh quán trọ chỉ trỏ bàn tán. Cán bộ ủy ban trấn và đồn công an cảm thấy sự việc không tầm thường, đây là sự hồi sinh của mê tín phong kiến, đây là thời buổi nào rồi? Cờ bạc xuất hiện, kỹ nữ xuất hiện, chặn đường cướp bóc xuất hiện, hay lắm, ma quỷ cũng xuất hiện luôn. Quả là náo nhiệt làm sao.
Các cán bộ phụng mệnh bóc mẽ chuyện quỷ thần, giáo dục quần chúng, gọi cô bé lên đồn công an tra vấn, thu hút một lượng lớn người rảnh rỗi hiếu kỳ đến vây xem, khiến đồn công an chen chúc người dân, mồ hôi hột nồng nặc, việc gì cũng chẳng biện (làm) nổi, cuối cùng đành quyết định đưa cô bé về Mã Kiều để kiểm chứng lại. Đã nhận ra con trai kiếp trước, chẳng lẽ lại không nhận ra những người khác của kiếp trước sao? Nếu không nhận ra, lúc đó hẵng phán xét chuyện cô bé ăn nói xằng bậy mê hoặc lòng người cũng chưa muộn.
Đoàn bọn họ có sáu người, ngoài Hắc Đan Tử ra, còn có hai cảnh sát, một phó chủ nhiệm ủy ban trấn cùng hai cán bộ thích hóng chuyện đi cùng. Cách Mã Kiều còn khá xa, họ đã xuống xe, để Hắc Đan Tử đi đầu dẫn đường, xem cô bé có thực sự nhớ rõ cảnh tượng kiếp trước hay không. Con bé nói, chuyện kiếp trước nó chỉ nhớ mơ hồ đại khái, có lẽ sẽ đi nhầm. Nhưng đi một đoạn ngắm nghía một hồi, cô bé cứ nhằm hướng Mã Kiều mà đi, khiến những kẻ đi theo sau lưng cảm thấy da đầu tê rần.
Khi đi ngang qua một bãi đá trên sườn núi, cô bé bỗng dừng lại khóc một trận. Bãi đá đó đã bị bỏ hoang, trên mặt đất đầy những mảnh đá vụn, có vài cục phân bò khô khốc, cỏ dại mọc um tùm, có lẽ chẳng bao lâu nữa sẽ nhấn chìm cả đám đá vụn. Cán bộ hỏi tại sao lại khóc, cô bé đáp chồng kiếp trước của nó là thợ đẽo đá, từng đập đá ở đây. Cán bộ đã dò la trước tình hình thầm mừng trong bụng, biết là cô bé hoàn toàn sai bét nhè rồi.
Sau khi vào Mã Kiều, cô bé hơi chần chừ một chút, nói trước kia không có nhiều nhà cửa thế này, nó thực sự có chút không nhận ra nữa rồi.
Phó chủ nhiệm vô cùng đắc ý. "Lòi đuôi ra rồi chứ gì? Trò hề diễn tiếp không nổi nữa chứ gì?"
Một cảnh sát không đồng tình với quan điểm của phó chủ nhiệm, không đành lòng quay về tay không, bảo rằng đã đến đây rồi, sao không để cô bé thử thêm lần nữa, dù sao hôm nay cũng chẳng làm được việc gì nên hồn.
Phó chủ nhiệm suy nghĩ, nhìn trời, thế là cũng không phản đối.
Người kể câu chuyện này cho tôi, lúc nói đến đây thần sắc phơi phới, bảo rằng câu chuyện kỳ lạ ở chỗ đằng sau này. Ông ấy nói Hắc Đan Tử vừa bước vào nhà Bản Nghĩa liền như biến thành người khác, không những quen đường quen lối, biết rõ vị trí của ấm treo, bô tiểu, thùng gạo, mà còn nhận ra ngay người đàn ông nửa nằm nửa ngồi trên giường chính là Bản Nghĩa. Nước mắt cô bé tuôn trào, gọi to tên của Bản Nghĩa ca, sụp xuống đất lạy, khóc nức nở. Lỗ tai Bổn Nhân càng điếc nặng, cố gắng trợn to mắt, thấy đầy phòng toàn gương mặt xa lạ, không hiểu đã xảy ra chuyện gì. Cho đến khi người vợ kế của ông ta từ vườn rau trở về, quát tháo ông ta mấy câu, ông ta mới vỡ vẻ ra phần nào. Ông ta hoàn toàn không thể chấp nhận nổi đứa con gái nhỏ vắt mũi chưa sạch trước mắt, tròng mắt trợn to bằng đồng tiền. "Muốn tiền thì cứ đòi tiền, ăn mày thì cứ đi ăn mày, làm trò quỷ gì thế? Người còn chưa làm nên ra hồn gì, sao đã hóa thành quỷ rồi hả?"
Hắc Đan Tử sợ hãi khóc thét lên, bị mọi người khuyên can đẩy ra ngoài cửa.
Rất nhiều người trong thôn kéo đến xem chuyện lạ, bàn tán xôn xao về Hắc Đan Tử, liên tưởng đến Thiết Hương năm xưa, so sánh từng bộ phận cơ thể. Kết luận cuối cùng của đa số người là: Đây chỗ nào giống Thiết Hương chứ? Thiết Hương mắt phượng mày ngài, sao lại là một cục dưa muối thế này cơ chứ? Bọn họ đang bàn tán rôm rả, ngờ đâu Hắc Đan Tử đang ngồi xổm ở bậc thềm nức nở bỗng ngẩng phắt đầu lên, nêu ra một câu hỏi khiến người ta kinh ngạc: "Tú Cầm đâu?"
Người Mã Kiều cảm thấy cái tên này vô cùng xa lạ, trố mắt nhìn nhau.
"Tú Cầm đâu?"
Từng người một đều lắc đầu, trong mắt lộ vẻ mơ hồ.
"Tú Cầm chết rồi ư?..."
Con bé lại sắp khóc đến nơi.
Có một cụ già chợt nhớ ra, nói đúng đúng đúng, hình như có một đứa tên Tú gì Cầm ấy, chính là nhà Bổn Nhân — anh em một lò với Bản Nghĩa. Bổn Nhân đã bỏ sang Giang Tây từ nhiều năm trước, không bao giờ quay về nữa. Tú Cầm tái giá sang nhà Đa Thuận, chính là Tam bà bà hiện giờ, vẫn còn, vẫn còn sống.
Mắt Hắc Đan Tử sáng bừng lên.
Mọi người tốn chút công sức mới hiểu ra, con bé trước mắt đã là Thiết Hương, vậy thì với Tam bà bà chính là chị em dâu một trận, bảo sao lại hỏi thăm về bà ấy. Mấy người nhiệt tình liền dẫn cô bé đi tìm. "Tam bà bà ở triền tre, cháu đi theo chúng tôi." Họ nói với Hắc Đan Tử. Hắc Đan Tử gật gật đầu, lẽo đẽo theo họ vội vã leo lên một sườn núi, băng qua một rừng tre, từ xa nhìn thấy một góc nhà hiện ra sau rặng tre.
Mấy kẻ thích hóng chuyện đã chạy tót lên trước, xông vào căn nhà đất vàng la hét ầm ĩ, lướt qua mấy căn phòng trống trơn không một bóng người. Có kẻ lại chạy ra bờ ao, chẳng mấy chốc từ đó phát ra tiếng gọi: "Ở đây, ở đây nè."
Bên bờ ao quả nhiên có một bà cụ đang giặt quần áo.
Hắc Đan Tử phi nhanh đến, nhào tới trước mặt cụ già: "Tú Cầm ca, Tú Cầm ca, em là Thiết Hương đây..."
Cụ già ngắm nghía cô bé từ trên xuống dưới, trái sang phải một lượt thật kỹ.
"Cô không nhận ra tôi nữa à?"
"Thiết Hương nào?"
"Lần tôi nằm viện, chính chị là người đưa cơm đưa nước. Đêm tôi đi, tôi đã dập đầu trước mặt chị cơ mà!"
"Cô chính là... chính là... chính là..." Cụ già như nhớ ra điều gì nhưng lại thôi, một câu nghẹn ở cổ họng, trong mắt bắt đầu lấp lánh ngấn lệ.
Họ không nói gì nữa, chỉ ôm đầu khóc lớn, khóc đến mức những người đứng cạnh lúng túng chẳng biết làm sao, thậm chí không dám bước lên trước, chỉ đành đứng từ xa nhìn lại. Một chiếc gậy giặt đồ rớtỏm xuống nước, chầm chậm xoay vòng. Một bộ quần áo vắt xoắn xuýt cũng rơi tõm xuống nước, bung ra trong làn nước, từ từ chìm xuống.