Mã Kiều Từ Điển

Lượt đọc: 750 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Nhai Cơm (Cách Dùng Mùa Xuân)

❊ ❊ ❊

Mùa xuân đã đến, chẳng ai thấy đây là một mùa thay đổi ngôn ngữ cả. Một người cháu họ xa của La Bá lên núi gánh củi, đã đi đến tận cửa nhà La Bá, người chủ nhà tiện miệng hỏi một câu: "Nhai cơm chưa?"

"Nhai cơm" chính là ăn cơm, người xưa có câu "nhai lông uống máu" sử dụng chữ "nhai" theo cùng một ý nghĩa; gặp mặt hỏi han đối phương đã nhai cơm chưa, là một thói quen của người Mã Kiều, cũng là một sự xa hoa lãng phí trong sách vở, nói chung, đó là một câu xã giao không thể xem là thật.

Câu trả lời cũng không thể xem là thật tương tự phải là: "Nhai rồi." —— Nhất là trong tiết xuân hiện tại, vào lúc giáp hạt nhà nhà ăn cháo cám, vào lúc đa số mọi người đều đói đến mức gót chân mềm nhũn đầu gối lạnh ngắt.

Nào ngờ người cháu lại có chút ngốc nghếch, cứng nhắc đáp lại một câu "Chưa nhai", khiến La Bá chốc lát luống cuống tay chân, giật mình thon thót. Ông hỏi: "Thật sự chưa nhai à?" Đứa cháu nói: "Thật sự chưa nhai." La Bá chớp chớp mắt: "Cháu đấy, nhai rồi thì là nhai rồi, chưa nhai thì là chưa nhai, rốt cuộc là nhai chưa?" Đứa cháu bị ép cho ra vẻ mặt khổ sở: "Thật sự chưa nhai cơ mà." La Bá hơi nổi giận: "Ta còn lạ gì cháu, từ trước đến nay không nói thật. Nhai rồi lại nói chưa nhai, còn chưa nhai thì lại bảo là nhai rồi, giở trò quỷ gì thế hả! Nếu cháu thật sự chưa nhai, ta đi nấu là được, củi có sẵn, gạo có sẵn, một nhóm lửa là xong. Không thì, sang nhà người ta mượn một bát cũng tiện vô cùng, cháu khách khí cái gì chứ!" Đứa cháu bị một tràng này làm cho quay cuồng chóng mặt, không hiểu nãy giờ mình khách khí ở chỗ nào, vô cùng hổ thẹn tuôn ra những hạt mồ hôi: "Cháu... cháu thật sự..." La Bá hùng hổ nói: "Cháu đấy cháu, sắp lấy vợ đến nơi rồi, mà nói năng vẫn cứ lắt nhắt vụn vặt, không dứt khoát gọn gàng, có gì mà không nói được? Đến đây, thì cũng như về nhà chứ sao. Lại có phải người ngoài đâu. Nhai rồi chính là nhai rồi, chưa nhai chính là chưa nhai."

Đứa cháu đã không còn sức chống đỡ, bị ép đành chịu, hết sức miễn cưỡng ấp úng: "Cháu... nhai..."

La Bá kích động đét một cái vào đùi: "Ta biết ngay mà? Ta nhìn một cái là nhận ra ngay, chứ còn gì nữa? Cháu đang lừa ta. Ta sắp tròn sáu mươi tuổi rồi, mà cháu đứng trước mặt ta vẫn chưa có lấy một câu thật lòng. Nghiệp chướng thật đấy. Ngồi xuống đi."

Ông chỉ vào chiếc ghế đẩu bên bậu cửa.

Đứa cháu cúi gằm đầu không dám ngồi, uống một bát nước lạnh, gánh củi rồi đi. La Bá bảo nó nghỉ ngơi chốc lát hãy đi, đứa cháu thấp giọng nói nghỉ nữa thì muộn mất.

La Bá nói giày cỏ của cháu rách rồi, đổi đôi khác đi.

Đứa cháu nói giày cỏ mới đau chân, không đổi nữa.

Chẳng bao lâu sau, khi đứa cháu qua sông La Giang xuống nước tắm rửa, sơ ý chết đuối. Bản thân La Bá không có con cháu nối dõi, cùng một người em họ chia sẻ hương khói đời này. Chắc là vợ chồng người em sợ ông đau lòng, sợ ông trách mắng, nên cũng giấu giếm ông, chỉ nói là đứa cháu của ông được tuyển dụng vào thành phố rồi, lúc đi vội vàng quá, không kịp đến chào từ biệt ông. Thế là, trong một thời gian rất dài, La Bá vẫn hết lần này đến lần khác mỉm cười nhắc đến người cháu của mình. Người ta muốn mượn của ông một khúc gỗ tròn, ông liền nói, gỗ phải để dành cho cháu làm giường cưới vợ, bây giờ cháu nó là người ăn lương nhà nước rồi, trong thành phố cái gì cũng chuộng kiểu Tây, chiếc giường mới này của nó còn phải mời thợ mộc trong phố đến làm cơ. Người ta bán cho ông một con gà rừng, ông mỉm cười nói, cái này được đấy, ông phải nhóm khói hun lên, để dành đợi cháu đến thì ăn.

Ngày tháng trôi qua, lời đồn gió thoảng lan truyền khắp Mã Kiều, mọi người đều biết cháu của ông đã yểu mệnh, cũng hoài nghi không biết La Bá có thực sự bị che mắt hay không. Nghe ông nhắc đến đứa cháu, người ta không kìm được lại liếc nhìn ông thêm một cái. Dường như ông cũng cảm nhận được điều gì đó từ ánh mắt của mọi người, có một thoáng khựng lại khó mà nhận ra, ngơ ngác như muốn làm gì đó nhưng lại quên mất tắp.

Mọi người càng chờ mong ông đổi cách nói, thì ông lại càng tỏ ra kiên cường ngoan cố bấy nhiêu, thậm chí không thể dung thứ cho người khác coi đứa cháu của mình là điều kiêng kỵ mà cẩn thận né tránh. Nhìn thấy con cái nhà người ta, đôi khi ông lại đột ngột chủ động thốt lên một câu:

"Có con nhỏ thì không phải lo con lớn. Thằng cháu nhà tôi ấy, cứ ngẩn ngơ nhìn nó nghịch phân gà, chớp mắt một cái chẳng phải đã làm công nhân nhà nước rồi đấy thôi?"

"Đúng thế đúng thế..."

Mọi người đáp qua quýt cho xong chuyện.

La Bá yêu cầu rất cao, không thể dung thứ cho sự qua quýt đó, bắt buộc phải nhấn mạnh thêm về người cháu của mình: "Đồ chó chết, đến cái thư cũng chẳng thấy nó viết về. Các người nói nuôi con có ích gì? Lẽ nào lại thực sự bận đến thế cơ à? Thành phố tôi không phải chưa từng đến, bận cái gì mà bận? Sáng đến tối chỉ toàn đi chơi."

Mọi người vẫn không biết tiếp lời thế nào, chỉ đành lén lút trao đổi ánh mắt với nhau mà thôi.

Ông quẹt một cái trên mặt: "Làm việc tốt, tôi cũng chẳng cần nó quay về xem. Xem cái gì? Có thịt thì thêm một người không biết ăn chắc? Có bông thì một mình tôi không biết mặc chắc?"

Ông nói về đứa cháu cho đã đời, khoe cái oai của bác cho chán chê, trải nghiệm đủ cái hạnh phúc và phiền muộn của một người bác rồi, lúc này mới chắp hai tay sau lưng, cúi đầu đi về phía lúp xúp mái tranh của mình. Tấm lưng của ông phỏng chừng khó mà chịu nổi ánh mắt hoài nghi quá mức của mọi người, chớp mắt một cái đã còng xuống tự bao giờ.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.