Người Mã Kiều cho rằng một thứ khí vị, một thứ hương thơm của phụ nữ đẹp là một loại khí vị có hại. Thiết Hương, vợ của Bản Nghĩa, từ Trường Lạc phố gả đến Mã Kiều, đã mang theo thứ khí vị này. Mới đến được hơn hai tháng, hoa hiên của Mã Kiều liền chết sạch, nhìn từng chùm hoa hiên vàng óng ánh, hái bỏ vào giỏ còn chưa kịp mang về nhà, đã biến thành một vũng nước đen, nhấc lên cũng không nổi.
Các cụ già bảo rằng, người Mã Kiều từ đó về sau không bao giờ trồng hoa hiên nữa, chỉ có thể trồng một số loại dưa quả có vẻ ngoài xấu xí, nào là cà tím, mướp đắng, bí ngô, đào đen, chính là vì nguyên nhân này.
Khí vị của Thiết Hương cũng làm cho lục súc bứt rứt không yên. Một con chó nhà Phục Tra, từ sau khi nhìn thấy Thiết Hương liền biến thành chó dại, đành phải dùng súng bắn chết. Trọng Kỳ vốn có một con lợn đực giống, từ khi Thiết Hương đến thì thế nào cũng không chịu nhảy ổ nữa, đành phải thiến nó, về sau thịt heo, rồi cả gà vịt nhà người ta bị dịch, chủ nhân đều trách Thiết Hương không làm chuyện tốt. Cuối cùng, ngay cả con bò mà Chí Hoàng gọi là Tam Mao, cũng từng nổi điên với Thiết Hương, hù dọa cô ta hét toáng lên. Nếu không nhờ Hoàng Bảo tinh mắt lanh tay kéo chặt dây thừng ở mũi con vật, suýt chút nữa cô ta đã bị húc ngã lăn xuống sườn dốc.
Các phụ nữ vẫn luôn có chút không phục Thiết Hương, chỉ vì nể mặt Bản Nghĩa đang làm bí thư nên không tiện phát tác. Trong số đó cũng có vài người không chịu thôi, hễ thấy Thiết Hương đến là cố ý vô tình tìm vài câu chuyện để châm chọc cô ta. Họ bàn tán rôm rả về cái oai phong và sự cầu kỳ trong ngày lạy tổ tiên đặt bếp khi về nhà chồng ở Mã Kiều, kể lể vanh vách như đếm của báu. Chẳng qua cũng chỉ là chuyện anh Cả khiêng đồ hồi môn, anh Hai thổi kèn, anh Ba bắn súng lệnh, anh Tư giương ô đỏ, những sự khoa trương đại loại như thế. Lụa thêu Hàng Châu có bao nhiêu, áo khoác Đông Dương có bao nhiêu, vòng tay lớn thế nào, vòng tai sáng ra sao, họ nói mãi không thấy chán.
Thiết Hương vừa nghe thấy những điều này, sắc mặt liền tái nhợt.
Có một lần, một người đàn bà ra điều kinh ngạc nói: "Ái chà chà, các người đều có số sung sướng, thể diện như vậy, thế thì tôi chỉ có con đường chết thôi. Lúc tôi mới bị đưa đến cái xó quỷ quái này, chỉ kẹp theo một chiếc ô, ngoài cái áo khoác ra thì chỉ còn một cục thịt!"
Mọi người cười ồ lên.
Người đàn bà này rõ ràng là đang châm chọc gia cảnh nghèo khó thuở trước của Thiết Hương. Thiết Hương không nhịn được, vội vã chạy về nhà đấm gối đấm chăn khóc một trận.
Thật ra Thiết Hương lớn lên trong một gia đình đại phú, trong nhà từng có người giúp việc và gia nhân, làm món ăn không thể thiếu nước tương, hồi hương và dầu mè, cũng phân biệt được thế nào là bánh quy, thế nào là bánh ngọt, chứ không giống như những người Mã Kiều khác, cái gì cũng gọi chung là "đường". Chỉ là lúc cô đến Mã Kiều, cha chết trong ngục, gia đạo đã sa sút. Cô quả thực chỉ kẹp một chiếc ô, vội vã bước qua ngưỡng cửa nhà Bản Nghĩa.
Lúc đó cô mười sáu tuổi, bôi chút phấn hồng, ôm cái bụng lớn, mồ hôi nhễ nhại một mình xông thẳng đến Mã Kiều, hỏi ở đây ai là đảng viên. Mọi người vô cùng kỳ lạ nhìn đánh giá cô, dưới sự gặng hỏi liên tục của cô, mới đọc ra hai cái tên. Cô lại hỏi trong số những đảng viên này ai vẫn còn độc thân. Mọi người liền kể đến Bản Nghĩa. Cô hỏi rõ chỗ ở của Bản Nghĩa, đi thẳng đến căn nhà tranh đó, đảo mắt nhìn sơ qua căn nhà và người đàn ông:
"Anh chính là Mã Bản Nghĩa?"
"Hả."
"Anh là cộng sản?"
"Cô muốn nhận thân à?"
"Cái gì?" Bản Nghĩa đang thái thức ăn cho lợn, nghe không rõ.
"Tôi hỏi là, anh có muốn vợ không?"
"Vợ?"
Cô thở dài một hơi thật dài, đặt chiếc ô mang theo xuống: "Tôi trông cũng không đến nỗi xấu chứ? Lại còn sinh được con cái, điều này anh đã thấy rồi đấy. Nếu anh còn hài lòng, thì tôi..."
"Hả?"
"Thì cứ thế thôi."
"Ý cô là thế nào?" Bản Nghĩa vẫn chưa hiểu.
Thiết Hương giậm chân một cái: "Thì gả cho anh đấy!"
"Gả cái gì cho tôi?"
Thiết Hương quay đầu nhìn ra cửa: "Cùng anh ngủ!"
Bản Nghĩa giật mình thót tim, cái lưỡi cứng đờ không thốt nổi một câu: "C... c... c... cô là cái loại thần tiên phương nào thế?... Mẹ ơi là mẹ, cái thúng của tôi đâu?"
Anh trốn vào buồng trong. Thiết Hương đuổi theo hỏi: "Anh có gì mà không vừa lòng chứ? Anh nhìn cái mặt tôi này, anh nhìn đôi tay này, đôi chân này, cái gì cũng lành lặn cả. Nói thật với anh nhé, tôi vẫn còn chút tiền riêng đấy. Anh yên tâm, cái bụng này là giống của người có học đấy, anh muốn thì nhận. Không muốn, thì bỏ đi. Tôi chỉ muốn cho anh xem, tôi sinh được con cái, thân thể tôi tốt..."
Lời chưa dứt, đã nghe thấy tiếng ai đó lủi ra từ cửa sau.
"Anh mà tìm được người như tôi thế này, coi như kiếp trước anh tích được đức đấy—" Thiết Hương tức đến nỗi dậm chân bình thịch, chẳng mấy chốc đã khóc nức nở thành tiếng.
Về sau, Bản Nghĩa nhờ cậy người anh em chung nồi là Bổn Nhân, tống cổ cái mụ thần này đi cho khuất mắt. Khi Bổn Nhân đến nhà, phát hiện người phụ nữ đã đang thái rau lợn rồi, bèn lau tay đứng dậy mời ngồi, tìm ấm treo trên bếp đun nước pha trà, nhìn qua cũng thấy thuận mắt. Thấy mông tròn đùi to quả thực là dáng người có thể sinh đẻ, miệng ấp a ấp úng, câu tiễn khách rốt cuộc không thốt nổi ra miệng. Sau đó anh ta nói với Bản Nghĩa: "Hơi thần kinh một chút, nhưng thân thể còn tốt. Mày không cần, thì tao lấy."
Ngày hôm đó, Thiết Hương ở lại nhà Bản Nghĩa, không về nữa.
Mọi chuyện cứ đơn giản như vậy đấy, Bản Nghĩa không mời mai mối không tốn sính lễ, vớ bở được món hời. Thiết Hương cũng toại nguyện, theo như lời cô kể về sau, lúc đó cô không thể chịu đựng nổi sự quản chế của chính phủ và tiếng khóc lóc thảm thiết suốt ngày của bốn người mẹ, không thể chịu nổi sự quấy rầy đe dọa từng ngày của một gã thợ nhuộm nhỏ hàng xóm, nên đã liều mình một phen, chỉ mang theo một chiếc ô rời nhà, thề phải tìm một người cộng sản làm chỗ dựa. Không ngờ cô lại một phát ăn ngay, mấy ngày sau quả nhiên dắt một người lính cách mạng phục viên kiêm bí thư chi bộ về nhà, khiến hàng xóm láng giềng phải nhìn bằng con mắt khác, các cán bộ nhìn huy hiệu kháng Mỹ viện triều trên ngực áo Bản Nghĩa, đối với nhà cô cũng khách khí thêm mấy phần.
Hai người cùng nhau đến chính phủ đăng ký kết hôn. Chính phủ bảo cô tuổi còn nhỏ, hai năm sau hãy đến. Cô nói ngọt nói nhạt thế nào cũng không ăn thua, trừng đôi mắt phượng nổi giận đùng đùng, nói với người thư ký giữ con dấu: "Anh không đăng ký, tôi liền không đi, sinh con ở ngay đây cho anh, bảo là giống của anh. Xem anh có dám không nuôi tôi không!" Người thư ký giật mình hoảng hốt, mồ hôi đầm đìa luống cuống làm thủ tục. Nhìn bóng lưng cô và tân lang đi xa rồi, vẫn còn kinh hồn bạt vía nói, đúng là mụ đàn bà thần kinh, chắc không quay lại lần thứ hai nữa chứ?
Người đứng bên cạnh cũng tặc lưỡi lắc đầu, bảo đúng là con gái của Cửu Đãi Gia, ăn cơm trăm nhà lớn lên, mặt dày hơn đế giày. Sau này thế thì sống nổi kiểu gì?
Về sau Bản Nghĩa cũng dần hiểu ra, cuộc hôn nhân này đối với anh mà nói khó lòng có thể coi là một chuyện tốt đẹp. Thiết Hương kém anh mười mấy tuổi, lại có quyền phát hỏa làm mình làm mẩy trong nhà, có những lúc thần kinh không bình đẳng nổi, hễ đụng phải chuyện gì không vừa ý, là hở ra lại nguyền rủa cái xó quỷ quái Mã Kiều này, đây là chỗ cho con người sống qua ngày chắc? Cô nguyền rủa đường sá Mã Kiều gập ghềnh, nguyền rủa đèo dốc Mã Kiều vừa cao vừa cằn cỗi, nguyền rủa vũng nước ở đây sâu chết người, nguyền rủa cơm ở đây lắm cát, nguyền rủa củi ở đây ẩm ướt nên khói cay xè mắt, mua cho cái kim hạt nước tương ở đây cũng phải chạy bảy tám dặm đường. Rủa qua rủa lại, cuối cùng thế nào cũng rủa đến đầu Bản Nghĩa. Cô rủa qua loa vài câu thì thôi đi, có một lần nọ vừa nguyền rủa một câu vừa tiện tay chặt phăng một cái đầu cá trê rớm máu. Thiên lý ở đâu? Anh Bản Nghĩa dẫu sao cũng là chồng cô, dẫu sao cũng là một bí thư, sao lại đi dây dưa cùng cái đầu cá trê chứ?
Lúc mẹ già của Bản Nghĩa còn sống, đối với người con dâu này cũng đành chịu bó tay hết cách. Một khi chọc cho cô ta nổi cơn tam bành, ngay cả mẹ chồng cô ta cũng không tha: "Đồ già chết tiệt, tao không sợ mày mấy chục tuổi mấy chục cân đâu, sông không có nắp đậy, ao cũng không có nắp đậy, mày đi chết đi chứ! Sao mày mãi không đi chết đi?"
Nói chung, Bản Nghĩa đối với những lời này đều giả vờ điếc tai ngơ, cũng thực sự có chút đau đầu. Cho dù có lúc không nhịn được mà quát lớn một tiếng "Lão tử cuốc chết mày", chỉ cần vợ tạm thời ngậm miệng lại, anh cũng không thật sự ra tay. Lần uy phong nhất của anh là tát một bạt tai khiến Thiết Hương lăn lộn ngã nhào vào giữa đàn vịt đang hoảng hốt vỗ cánh bay tứ tán. Theo lời anh kể, lần đó là chính khí áp đảo tà khí, gió đông áp đảo gió tây. Thiết Hương vừa bò dậy là đi nhảy ao luôn, bị dân làng ngăn lại, đành phải chạy về nhà mẹ đẻ, ba tháng trời bặt vô âm tín. Cuối cùng vẫn là Bổn Nhân chuẩn bị hai cân bột củ từ hai cân bánh dày, đại diện cho người em chung nồi đến giảng hòa với Thiết Hương, dùng xe cút kít đẩy cô về lại.
Trong đoạn tường thuật trên, bạn đọc có lẽ đã chú ý, ngòi bút của tôi đã mấy lần xuất hiện chữ "thần". Có thể thấy rằng, chữ "thần" của người Mã Kiều được dùng để miêu tả tất cả những hành vi trái với quy tắc và thông lệ thường tình. Ở đây, điều quan trọng nhất đối với mọi người là việc xác nhận tính chất tầm thường quen thuộc, xác nhận con người chỉ có thể sống qua ngày trong những khuôn phép cũ. Bất kỳ hành vi nào vi phạm khuôn phép, xét về mặt bản chất thì hoàn toàn không phải là hành vi của con người, mà chỉ có thể xuất phát từ những điều khó lường trong cõi u minh, xuất phát từ thiên cơ và thiên mệnh nằm ngoài sức người. Không phải là tính thần kinh (ý nghĩa thứ nhất của chữ thần), thì cũng là sự linh thiêng (ý nghĩa thứ hai của chữ thần). Người Mã Kiều dùng một chữ "thần" để bao trùm cả hai ý nghĩa này, đại khái là cho rằng sự khác biệt giữa hai thứ đó vốn chẳng quan trọng gì. Mọi thần thoại đều bắt đầu từ sự suy diễn hoang đường mang tính thần kinh.
Trước mọi bàn thờ thần linh đều có những lời nói nhảm và điệu nhảy múa cuồng loạn mang tính thần kinh. Có lẽ, tính thần kinh chính là hình thái thế tục và chủng loại cấp thấp của thần linh. Mà tất cả những thứ "thần tốc", "thần dũng", "thần hiệu", "thần kỳ", "thần diệu", "thần thông", như là sự vượt lố nhất thời đối với giới hạn năng lực của người bình thường, thường đi kèm với sự mê muội và cuồng nhiệt của con người ở trạng thái gần như thần kinh, là kết quả của việc vô thức hoặc phi ý thức được vận dụng một cách tốt đẹp, cũng là sự tiếp cận của con người đối với thần linh.
Thiết Hương thần kinh đến mức độ này, mọi người đều bảo cô ta đã bị thần ma nhập thân.