Mã Kiều Từ Điển

Lượt đọc: 695 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Xót Xa

❊ ❊ ❊

[TIÊU TƯƠNG]: Xót xa

Triệu Thanh ra huyện thành để mở mang tầm mắt một chuyến, sau khi trở về, không tránh khỏi có một số người tò mò dò la chuyện ngoài phố. Triệu Thanh không có tâm trạng để kể tình hình trong thành một cách cụ thể, đều qua loa cho qua chuyện. Người ta hỏi về nhà cửa, ô tô, diện mạo con người, cậu ấy đều nói: "Có gì cơ chứ? Trông thật xót xa."

"Xót xa" có nghĩa là đẹp.

Cậu ấy không có nụ cười, hoàn toàn không hứng thú trò chuyện, qua loa vài câu với những kẻ đến dò hỏi rồi đi đào đất.

Mãi sau này tôi mới biết từ chỗ thầy Quang Phục ở huyện thành rằng, khi Triệu Thanh ở trong thành, cậu ấy chẳng đi đâu cả, cứ cuộn tròn thân hình nhỏ bé ở nhà thầy, co ro ngủ trên ghế, thậm chí còn chẳng thèm liếc ra ngoài cửa sổ lấy một cái. Trên mặt cậu ấy mang một cục oán khí thô lỗ ngang ngạnh, một chút cũng không muốn nhìn thấy những tòa lầu cao đẹp đẽ kia, nói có gì mà đẹp chứ? Chúng tôi không bằng người phố các người, nhìn mấy thứ này là trong lòng lại thấy nghẹn ngào. Nghiệp chướng thật đấy, căn nhà lớn nhường này, phải cần bao nhiêu người làm bao nhiêu công sức mới xây lên được chứ?

Lần đầu tiên nhìn thấy những đống đá to như núi ở ga tàu chuẩn bị vận chuyển về phía nam, nhìn thấy những tấm đá cẩm thạch sáng bóng có thể soi gương, cậu ấy thậm chí còn òa khóc oa oa, nước mũi quệt cả lên tay áo. "Mẹ ơi là mẹ, cái này phải mài mòn bao nhiêu cái đục mới đẽo ra được chứ!"

Cậu ấy khiến những người xung quanh giật mình thon thót.

Trở về nhà người đồng hương, cậu ấy ăn rất ít một cách bất thường, tỏ ra vô cùng bực bội với con chó nhà hàng xóm, tính tình có vẻ rất xấu. Người đồng hương biết rằng, cha của cậu ấy chính là một thợ đẽo đá, đã đẽo đá suốt cả một đời và đã qua đời rồi.

Trong mắt tôi, so với những lời ca tụng thành phố của đám thanh niên trẻ tuổi, tiếng khóc òa của Triệu Thanh lại bảo lưu nhiều hơn nguyên nghĩa của từ "xót xa". Mã Kiều không có từ "xinh đẹp", chỉ có những từ như "ưa nhìn", "gọn gàng", "ngoan" có thể dùng thay thế, nhưng được dùng nhiều nhất và phổ biến nhất lại chính là "xót xa". Trong tiếng Trung, cái đẹp và sự xót thương từ lâu đã có mối lương duyên không thể tách rời, tính ra cũng không phải là chuyện gì quá kỳ lạ. Cái đẹp khiến người ta xót xa, cho nên mới có từ "thương yêu"; khiến người ta thương cảm, cho nên mới có từ "mến yêu". Mọi thứ tốt đẹp đều bộc lộ một tâm trạng bi ai, xót xa trong tiếng Trung. Tôi từng đọc một bài viết của học giả phương Tây bình phẩm về nhà văn Nhật Bản Kawabata Yasunari, bài viết nói rằng Kawabata không thích dùng chữ "bi" (buồn), mà luôn dùng chữ "ai" (thương), bởi vì trong tiếng Trung, chữ "ai" và chữ "ai" (yêu) đồng âm, đã kết nối hai loại cảm xúc ấy lại với nhau về mặt âm thanh — hoặc nói cách khác, trong mắt Kawabata thực ra đó chỉ là một loại cảm xúc, nhưng đã bị ngôn từ chia cắt một cách thô bạo. Xuất phát từ điểm này, bài viết bàn luận về tâm thế hoài niệm thế gian trong thẩm mỹ của Kawabata. Thực ra, tác giả bài viết không hề biết rằng, chữ "bi" trong tiếng Trung cũng gánh vác ý nghĩa diễn giải về cái đẹp. Người xưa nói "bi giác", "bi thương", "bi ti", "bi quản", "bi ca", "bi hưởng" v.v., chữ "bi" trong đó hầu như đều có thể thay thế bằng chữ "mỹ" (đẹp). Giáo sư cổ văn ở đại học của tôi chính đã nói như vậy. Ông phản đối việc cuốn "Từ nguyên" bản năm 1964 chỉ giới hạn nghĩa của chữ "bi" là đau buồn thương xót — nếu như vậy, việc người xưa dùng chữ "bi" để miêu tả rộng rãi tất cả mọi loại âm nhạc bao gồm cả âm nhạc vui tươi hoặc hào sảng, sẽ trở nên vô cùng khó hiểu.

Tôi đồng tình với giáo sư cổ văn của mình.

Vào khoảnh khắc đó, tôi nhớ đến Mã Kiều, nhớ đến từ "xót xa" của Mã Kiều, nhớ đến tiếng khóc không kìm được của Triệu Thanh trước tất cả những tòa cao ốc lầu đài. Cái đẹp của Trung Quốc luôn luân chuyển trong những ô chữ vuông vức mang chữ "ai", "bi", "lệnh", thế nên, nước mắt của Triệu Thanh vẫn luôn rơi trước những khung cảnh mỹ lệ của hiện đại hóa.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.