Một tuần trôi qua. Kitty đang ngồi may vá. Bề trên bước vào phòng, ngồi xuống bên cạnh cô, và đưa mắt nhìn chăm chú vào món đồ cô đang làm.
— Cô may khéo lắm, con yêu ạ. Đó là một tài nghệ hiếm có ở những phụ nữ trẻ thuộc tầng lớp của cô trong thời buổi này.
— Con có được là nhờ mẹ con.
— Ta chắc rằng mẹ cô sẽ rất vui mừng khi gặp lại cô.
Kitty ngẩng đầu lên. Trong thái độ của Bề trên có điều gì đó khiến câu nói ấy không thể xem chỉ là một lời xã giao thông thường. Bà nói tiếp.
— Ta đã cho phép cô đến đây sau cái chết của người chồng thân yêu vì ta nghĩ công việc sẽ giúp cô khuây khỏa tâm trí. Ta không cho rằng lúc đó cô đủ sức tự mình thực hiện chuyến đi dài về Tching-Yen, cũng chẳng muốn cô thui thủi một mình trong ngôi nhà chẳng có việc gì làm ngoài việc gặm nhấm nỗi đau mất mát. Nhưng giờ đây tám ngày đã trôi qua. Đã đến lúc cô phải đi rồi.
— Con không muốn đi, thưa Mẹ. Con muốn ở lại đây.
— Chẳng còn lý do gì để cô ở lại cả. Cô đến đây là để ở bên chồng mình. Chồng cô đã mất. Cô đang trong tình trạng mà chẳng bao lâu nữa sẽ cần đến sự chăm sóc và quan tâm vốn là điều bất khả thi ở nơi này. Trách nhiệm của cô, con yêu ạ, là phải làm mọi thứ trong khả năng của mình vì sự an sinh của sinh linh mà Thượng đế đã phó thác cho cô.
Kitty im lặng một lát. Cô nhìn xuống.
— Con cứ ngỡ mình còn chút ít hữu dụng ở đây. Được nghĩ rằng mình có ích đã là một niềm hạnh phúc lớn lao đối với con. Con đã hy vọng Mẹ sẽ cho phép con tiếp tục công việc cho đến khi dịch bệnh chấm dứt.
— Tất cả chúng ta đều vô cùng biết ơn những gì cô đã làm cho chúng tôi, — Bề trên đáp với một nụ cười nhẹ, — nhưng giờ đây khi dịch bệnh đang lắng xuống, rủi ro khi đến đây không còn quá lớn nữa và ta đang mong đợi hai sơ từ Canton sang. Họ sẽ đến đây rất sớm thôi, và khi họ tới, ta nghĩ mình sẽ không còn cần đến sự giúp đỡ của cô nữa.
Lòng Kitty chùng xuống. Giọng điệu của Bề trên không cho phép cô phản bác; cô hiểu rõ con người bà và biết rằng bà sẽ hoàn toàn dửng dưng trước mọi lời nài nỉ. Việc bà thấy cần phải đưa ra lý lẽ với Kitty đã làm cho giọng nói của bà vương lên một chút sắc thái — nếu chưa hẳn là sự bực bội, thì ít ra cũng là sự kiên quyết có thể dẫn đến điều đó.
— Ông Waddington đã nhã ý xin lời khuyên của con.
— Ước gì ông ấy chịu lo chuyện của riêng mình, — Kitty ngắt lời.
— Dù ông ấy có không làm thế thì ta vẫn thấy có trách nhiệm phải đưa ra lời khuyên ấy, — Bề trên dịu dàng nói. — Vào thời điểm hiện tại, chỗ của cô không phải ở đây, mà là ở bên mẹ cô. Ông Waddington đã sắp xếp với Đại tá Yü để cử một đội hộ vệ mạnh mẽ nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho cô trên suốt chặng đường, đồng thời ông ấy cũng đã lo liệu cả phu khiêng kiệu lẫn phu khuân vác. Người vú em sẽ đi cùng cô, và mọi sắp xếp chu đáo sẽ được thực hiện tại các thành phố cô đi qua. Thật vậy, mọi thứ có thể làm cho sự thoải mái của cô đều đã được chuẩn bị xong.
Đôi môi Kitty mím lại. Cô thầm nghĩ ít ra họ cũng nên hỏi ý kiến cô trong một vấn đề chỉ liên quan đến bản thân cô chứ. Cô phải tự kìm chế bản thân lắm mới không đáp lại một cách cay nghiệt.
— Thế khi nào thì con khởi hành?
Bề trên vẫn hoàn toàn điềm tĩnh.
— Càng sớm trở lại Tching-Yen rồi lên tàu về Anh thì càng tốt, con yêu ạ. Chúng ta nghĩ cô nên khởi hành vào lúc rạng sáng ngày kia.
— Sớm thế ạ.
Kitty cảm thấy nghẹn ngào chực khóc. Nhưng điều đó hoàn toàn đúng sự thật; cô chẳng còn chỗ đứng ở nơi này.
— Tất cả các người có vẻ rất vội vã muốn tống cổ con đi nhỉ, — cô cay đắng nói.
Kitty nhận thấy sự mềm mỏng hơn trong thái độ của Bề trên. Bà thấy Kitty đã chuẩn bị sẵn sàng nhượng bộ và vô thức dùng một giọng điệu ôn tồn hơn. Sự mỉa mai sắc sảo sẵn có trong tính cách khiến Kitty thầm nghĩ ngay cả các vị thánh cũng thích mọi việc theo ý mình.
— Đừng nghĩ rằng ta không trân trọng tấm lòng nhân hậu của con, con yêu ạ, cũng như đức hạnh bác ái đáng ngợi khen khiến con không nỡ từ bỏ những nhiệm vụ do chính mình gánh vác.
Kitty nhìn thẳng về phía trước. Cô khẽ nhún vai. Cô thừa biết mình chẳng thể tự nhận bản thân có những phẩm chất cao quý nhường ấy. Cô muốn ở lại đơn giản vì cô chẳng còn nơi nào khác để đi. Thật là một cảm giác kỳ lạ khi nhận ra chẳng một ai trên cõi đời này mảy may quan tâm xem cô sống hay chết.
— Ta không thể hiểu nổi tại sao cô lại tỏ ra miễn cưỡng khi trở về nhà, — Bề trên ân cần tiếp lời. — Có rất nhiều người nước ngoài ở đất nước này sẵn sàng đánh đổi rất nhiều thứ để có được cơ hội như cô!
— Nhưng trừ các sơ phải không, thưa Mẹ?
— Ồ, với chúng ta thì khác chứ, con yêu ạ. Khi đến đây, chúng ta biết rằng mình đã rời bỏ mái nhà xưa vĩnh viễn.
Từ sâu thẳm những tổn thương trong lòng, dường như có một sự thôi thúc trỗi dậy trong tâm trí Kitty — có lẽ hơi cay độc — là muốn tìm ra điểm yếu trong tấm áo giáp đức tin đã giúp các nữ tu giữ được sự lạnh lùng xa cách trước mọi tình cảm tự nhiên. Cô muốn xem liệu trong con người Bề trên còn sót lại chút yếu mềm nào của trần thế hay không.
— Con cứ nghĩ rằng đôi khi sẽ rất khó khăn khi không bao giờ được nhìn thấy lại những người thân yêu và những chốn thân quen nơi mình đã lớn lên.
Bề trên chần chừ giây lát, nhưng Kitty dán mắt nhìn bà mà chẳng thấy chút thay đổi nào trong vẻ thanh thản của khuôn mặt đẹp đẽ và nghiêm nghị ấy.
— Điều đó thật khó khăn cho mẹ ta, người giờ đã tuổi cao sức yếu, bởi ta là đứa con gái độc nhất và cụ rất khao khát được gặp lại ta một lần nữa trước khi nhắm mắt xuôi tay. Ta ước gì mình có thể mang lại niềm vui ấy cho người. Nhưng điều đó là không thể, và chúng ta đành chờ đợi cho đến ngày được đoàn tụ trên thiên đàng.
— Dẫu vậy, khi nghĩ đến những người mà mình vô cùng thương yêu, chắc hẳn rất khó để không tự hỏi bản thân xem liệu mình có đúng khi tự cắt đứt liên lạc với họ hay không.
— Có phải cô đang muốn hỏi ta rằng liệu ta có bao giờ hối hận về bước ngoặt mình đã chọn hay không? — Đột nhiên khuôn mặt Bề trên bừng sáng. — Không bao giờ, chưa từng có. Ta đã đánh đổi một cuộc sống phù phiếm, vô nghĩa lấy một cuộc đời hy sinh và cầu nguyện.
Một khoảng lặng ngắn trôi qua, rồi Bề trên mỉm cười, chuyển sang giọng điệu nhẹ nhàng hơn.
— Ta muốn nhờ cô mang theo một bưu phẩm nhỏ và gửi bưu điện giúp ta khi cô đến Marseilles. Ta không muốn phó thác nó cho bưu điện Trung Quốc. Ta sẽ đi lấy nó ngay đây.
— Mẹ cứ đưa cho con vào ngày mai cũng được, — Kitty nói.
— Ngày mai cô sẽ quá bận rộn để đến đây đấy, con yêu. Tốt hơn là cô hãy nói lời tạm biệt với chúng ta vào tối nay.
Bà đứng dậy và rời khỏi phòng với dáng đi thanh tao, tự nhiên mà tấm tuồng dài rộng của dòng tu không thể nào che giấu nổi. Chỉ một thoáng sau, Sơ St. Joseph bước vào. Sơ đến để chào từ biệt. Sơ hy vọng Kitty sẽ có một chuyến đi thuận buồm xuôi gió; cô sẽ hoàn toàn an toàn thôi, vì Đại tá Yü đang cử một đội hộ vệ hùng hậu đi cùng cô; và các nữ tu vẫn thường xuyên thực hiện chuyến đi một mình mà chẳng có chuyện gì nguy hiểm xảy ra cả. Rồi cô có thích đi biển không? Mon Dieu, cô ấy mới mệt mỏi làm sao khi có giông bão ở Ấn Độ Dương! Bà mẹ của cô ấy hẳn sẽ rất vui mừng khi gặp lại con gái, và cô phải biết tự chăm sóc lấy mình; suy cho cùng, giờ đây cô còn đang gánh vác một sinh linh nhỏ bé khác nữa trong mình, và tất cả bọn họ sẽ cầu nguyện cho cô; sơ sẽ cầu nguyện không ngừng cho cô, cho đứa bé đáng yêu và cho linh hồn của người bác sĩ dũng cảm, tội nghiệp. Sơ nói rất nhiều, niềm nở và đầy trìu mến; thế nhưng Kitty vẫn cảm nhận sâu sắc rằng đối với Sơ St. Joseph (với ánh mắt luôn hướng về cõi vĩnh hằng), cô chẳng qua chỉ là một cái bóng không hình hài, không thực thể. Cô thoáng có một sự thôi thúc điên rồ là muốn chộp lấy bờ vai của vị nữ tu mập mạp, tốt bụng ấy mà lắc mạnh, rồi thét lên: "Sơ không biết rằng cháu là một con người bằng xương bằng thịt, bất hạnh và cô đơn, đang rất cần sự an ủi, thông cảm và động viên hay sao; ơ kìa, sơ không thể rời mắt khỏi Chúa dù chỉ một phút để ban cho cháu chút lòng trắc ẩn hay sao? Không phải lòng bác sĩ Thiên Chúa giáo mà sơ dành cho mọi sinh vật đau khổ, mà chỉ là lòng trắc ẩn mang tính con người dành cho riêng cháu thôi?" Ý nghĩ ấy thoáng làm đôi môi Kitty nở nụ cười: Sơ St. Joseph hẳn sẽ ngạc nhiên biết bao! Sơ chắc chắn sẽ càng đinh ninh về điều mà lúc này sơ mới chỉ hoài nghi, rằng tất cả người Anh đều điên cả rồi.
— May mắn là con rất quen với sóng nước, — Kitty đáp. — Con chưa từng bị say sóng bao giờ.
Bề trên trở lại với một bưu phẩm nhỏ nhắn, gọn gàng.
— Đây là những chiếc khăn tay ta tự thêu để mừng ngày lễ thánh của mẹ ta, — bà nói. — Những chữ cái viết tắt đều do các thiếu nữ của chúng ta thêu đấy.
Sơ St. Joseph gợi ý rằng Kitty hẳn sẽ muốn ngắm nhìn đường kim mũi chỉ tinh xảo nhường nào, và Bề trên với nụ cười khoan dung, khiêm nhường liền cởi bưu phẩm ra. Những chiếc khăn tay làm bằng vải lanh rất mịn, và những chữ cái viết tắt thêu theo kiểu hoa văn phức tạp được tô điểm thêm một chiếc vương miện lá dâu tây phía trên. Khi Kitty đã trầm trồ thán phục đầy đủ độ tinh xảo của tác phẩm xong, những chiếc khăn lại được gói kỹ lại và bưu phẩm được trao vào tay cô. Sơ St. Joseph thốt lên một câu "eh bien,Madame, je vous quitte" cùng những lời chào lịch sự mang tính xã giao rồi bước đi. Kitty nhận ra đây chính là lúc cô phải nói lời chia tay với Bề trên. Cô cảm ơn bà vì lòng tốt mà bà đã dành cho mình. Họ cùng nhau bước đi dọc theo những hành lãng quét vôi trắng toát, trống trải.
— Nhờ cô gửi bảo đảm bưu phẩm này khi đến Marseilles thì có làm phiền cô quá không? — Bề trên nói.
— Chắc chắn con sẽ làm việc đó rồi, — Kitty đáp.
Cô liếc nhìn phần địa chỉ. Cái tên nghe rất đỗi uy quyền, nhưng cái tên địa danh được nhắc đến mới thu hút sự chú ý của cô.
— Ôi, đây là một trong những lâu đài mà con từng được thấy. Con đã đi du lịch bằng ô tô với mấy người bạn ở Pháp đấy ạ.
— Rất có thể là như vậy, — Bề trên nói. — Người lạ được phép vào tham quan hai ngày trong tuần.
— Em nghĩ nếu mình từng sống trong một nơi đẹp đẽ đến thế, chắc em sẽ chẳng bao giờ đủ dũng khí để rời bỏ nó.
— Dĩ nhiên đó là một di tích lịch sử. Nó hầu như chẳng mang lại cảm giác ấm cúng, thân thuộc. Nếu ta có tiếc nuối điều gì, thì đó không phải là nơi ấy, mà là lâu đài nhỏ nơi chúng ta từng sống thời thơ ấu. Nó nằm ở vùng Pyrenees. Ta cất tiếng khóc chào đời bên tiếng sóng biển vỗ bờ. Ta không chối cãi rằng đôi khi ta vẫn ao ước được nghe tiếng sóng vỗ dào dạt vào các ghềnh đá.
Kitty chợt nghĩ rằng Bề trên, khi thấu thấu hiểu suy nghĩ và lý do đằng sau những lời nói của cô, đang ngấm ngầm chế giễu cô. Nhưng họ đã ra đến cánh cửa nhỏ, giản dị của tu viện. Trước sự ngạc nhiên của Kitty, Bề trên ôm chầm lấy cô và hôn lên má. Cái chạm nhẹ của đôi môi nhợt nhạt trên má Kitty — bà hôn cô bên này trước rồi sang bên kia — bất ngờ đến mức làm cô đỏ bừng mặt và chực khóc.
— Tạm biệt con, xin Chúa phù hộ cho con, đứa con bé bỏng của ta. — Bà ôm ghì lấy cô trong giây lát. — Hãy nhớ rằng việc làm tròn bổn phận chẳng có gì to tát cả, đó là điều bắt buộc phải làm và chẳng đáng tự hào hơn việc rửa tay khi chúng bị dấy bẩn; điều duy nhất có giá trị chính là tình yêu dành cho bổn phận; khi tình yêu và bổn phận hòa quyện làm một, khi ấy ơn sủng sẽ ngự trị trong con và con sẽ tận hưởng một niềm hạnh phúc vượt lên trên mọi sự hiểu biết.
Cánh cửa tu viện khép lại lần cuối cùng sau lưng cô.