"Đám thuyền đánh cá của người Đông Ngạn này!" Đứng trong Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Thăng Thiên mới xây ở ngoại cảng Callao, linh mục Desantis một tay cầm thánh giá bạc, một tay chỉ về phía những cánh buồm đánh cá lốm đốm trên mặt biển xa xa, nói.

Linh mục Desantis là người Ý, chính xác hơn là một giáo sĩ xuất thân từ đảo Sicily dưới sự cai trị của vương triều Habsburg Tây Ban Nha. Bôn ba nhiều năm trong giáo hội, dựa vào ý chí kiên định và một chút may mắn, ông dần dần leo lên vị trí cao, trở thành Giám mục giáo phận Lima hiện tại. Nhà thờ Đức Mẹ Thăng Thiên mới xây chính là công trạng kiệt xuất nhất trong nhiệm kỳ của ông, ngôi thánh đường hùng vĩ này đã củng cố uy quyền của giáo hội và thu hút thêm nhiều tín đồ.

Ở đây phải nói thêm một câu. Chi phí khổng lồ để xây dựng Nhà thờ Đức Mẹ Thăng Thiên hùng vĩ, vật liệu tinh tế, trang trí xa hoa này, ngoài khoản trợ cấp của Tổng đốc Peru và sự quyên góp của tín đồ địa phương, một phần thuế do người Đông Ngạn bàn giao cũng là một trong những nguồn thu. Tất nhiên, nghe nói Công ty Nam Thiết - đơn vị vốn quản lý và độc quyền thương mại - cũng được chính phủ bật đèn xanh đã quyên góp năm vạn peso tiền mặt và một phần vật liệu xây dựng, coi như góp một viên gạch vào việc xây dựng Nhà thờ Đức Mẹ Thăng Thiên. Những gì họ đổi lại được chính là thế lực tôn giáo địa phương không còn đặc biệt nhắm vào các thương nhân Đông Ngạn, giúp thương mại giữa hai nước có thể tiến hành hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, mặc dù nhận được không ít lợi ích từ người Đông Ngạn trong việc xây dựng nhà thờ, điều này cũng không thể đảo ngược ấn tượng tồi tệ của giới tôn giáo Tây Ban Nha đối với những kẻ ngoại đạo Đông Ngạn. Đặc biệt là sau khi linh mục Ramos bị ám sát tại Mar del Plata bởi những kẻ không rõ danh tính - dù nói vậy, nhưng từ trên xuống dưới Tây Ban Nha đều khẳng định là do phía Đông Ngạn ra tay - ấn tượng tồi tệ này đã đạt đến đỉnh điểm, gần như làm tiêu tan hết "tình nghĩa" mà người Đông Ngạn đổi lấy bằng việc quyên góp xây nhà thờ.

Linh mục Desantis tuy không thể coi là phái cấp tiến trong giáo phận Lima, nhưng ấn tượng của ông về người Đông Ngạn vẫn rất tiêu cực. Nếu xét đến bầu không khí tôn giáo đậm đặc và thể chế xã hội đặc thù của Tây Ban Nha, thì ấn tượng tiêu cực này cực kỳ nguy hiểm, bởi vì một câu nói của ông vào thời điểm mấu chốt có thể ảnh hưởng đến lựa chọn của rất nhiều thương nhân Tây Ban Nha, khiến Đông Ngạn mất đi rất nhiều lợi nhuận thương mại một cách oan uổng. Năng lực của "thần côn" là thứ mà dù thế nào bạn cũng không thể xem thường. Trong cái thời đại mà nhiều thương nhân trước khi lâm chung sẽ quyên góp một phần đáng kể tài sản cho giáo hội, họ quả thực có bản lĩnh hô mưa gọi gió, điều này không có gì lạ.

"Thưa Ngài Tổng đốc, tại sao người của chúng ta lại không thể ra khơi đánh cá? Ngài xem, trong thành Lima còn biết bao người nghèo và những kẻ thất bại. Họ vượt biển từ Cựu lục địa tới đây, nhưng vì kinh doanh thất bại hoặc đủ loại lý do khác mà rơi vào cảnh khốn cùng, đến cả chuyện kết hôn cũng khó lòng thực hiện được, cứ dăm ba ngày lại đến giáo hội xin ăn. Với những người này, tại sao không để họ ra biển đánh cá? Tôi tin chắc rằng tài nguyên thủy hải sản ngoài khơi Lima vô cùng phong phú. Người Đông Ngạn năm nào cũng điều động biết bao thuyền đánh cá ra khơi, từ Chile đến Lima, đâu đâu cũng thấy, chứng tỏ đây là một vùng biển giàu có. Tôi đã nói chuyện với một số người, trong số họ có không ít người từng có kinh nghiệm đánh bắt ở Cựu lục địa, nay cuộc sống gặp khó khăn, họ không ngại nối lại nghề cũ, nhưng một số chính sách lỗi thời, bảo thủ đã cản trở hành động tiếp theo của họ." Linh mục Desantis xoay người lại, nhìn tân Tổng đốc Peru Arango vừa kết thúc buổi cầu nguyện, lo lắng nói.

"Thưa linh mục, tin tức của ngài vẫn linh thông như mọi khi." Tổng đốc Arango và Desantis từng làm việc cùng nhau rất lâu ở một giáo phận tại nông thôn Madrid, mối quan hệ khá tốt, vì vậy có thể thảo luận một số chủ đề chuyên sâu. Lúc này chỉ nghe ông nói: "Quốc vương Carlos đã chính thức ban hành văn bản đồng ý với sắc lệnh thương mại thuộc địa mới, điều này có nghĩa là một số sắc lệnh trước đây đã bị bãi bỏ. Đây là tin tức tôi nghe được khi rời Madrid. Lúc đó sắc lệnh đã chính thức được chuyển đến Viện sự vụ Tây Ấn, với hiệu suất làm việc của đám quan liêu đó, chắc còn một thời gian nữa mới truyền đến đây. Nhưng dù sao đi nữa, thời đại mới sắp đến rồi, điều này không cần phải nghi ngờ!"

Nói lại chuyện xưa, vốn dĩ Vương quốc Tây Ban Nha kiểm soát thương mại thuộc địa hải ngoại vô cùng nghiêm ngặt, có các tuyến đường thương mại cố định do nhà nước quy hoạch, không cho phép bất kỳ ai tự ý vi phạm. Ví dụ như lúc đầu từng quy định, Buenos Aires chỉ được phép giao thương với Lima, không được phép giao thương với các thành phố khác - dù cũng là thành phố thuộc Tổng đốc khu Peru - kẻ vi phạm sẽ bị phạt từ đánh roi đến treo cổ, vô cùng tàn khốc.

Lý do là vậy, nói toạc ra là để đảm bảo lợi ích cho thương nhân bản địa Tây Ban Nha. Nói chính xác hơn, là để đảm bảo Hạm đội Flota và Hạm đội Galeones - hai hạm đội báu vật - có thể thu được lợi nhuận đầy đủ, nên đã quy định nghiêm ngặt các tuyến đường thương mại giữa các thành phố, không cho phép ai tự ý vi phạm.

Nói một cách công bằng, trong thời kỳ đầu thuộc địa, bộ quy tắc này của người Tây Ban Nha vẫn còn phát huy tác dụng nhất định. Mặc dù gây tổn hại rất lớn đến lợi ích của các thành phố thuộc địa và tầng lớp người da trắng bản địa, nhưng quý tộc và thương nhân từ bản địa Tây Ban Nha lại kiếm chác rất lớn, thu được lợi nhuận khổng lồ. Chỉ là ngày lành chẳng tày gang, rất nhiều thương nhân Anh tìm tới cửa, lấy danh nghĩa "họ hàng Tây Ban Nha" để trà trộn, gia nhập vào hạm đội báu vật. Sau người Anh là người Hà Lan, người Pháp thậm chí người Bồ Đào Nha, những người này thông qua cách tìm người đại diện tại chính quốc Tây Ban Nha để tham gia vào loại hình thương mại này, ép chết không gian lợi nhuận của thương nhân bản địa Tây Ban Nha.

Đến tận bây giờ, khi mười thành phố cảng lớn của hai đại Tổng đốc khu Tân Tây Ban Nha và Peru đã bị người Đông Ngạn kiểm soát, hàng loạt hàng hóa Đông Ngạn ùa vào các thuộc địa của người Tây Ban Nha như nước thủy triều, chính sách thương mại lỗi thời này càng không cần phải duy trì nữa. Bởi vì nó hiện tại chỉ có hại mà không có lợi, vừa không thể mang lại lợi ích cho thương nhân hoặc quý tộc bản địa Tây Ban Nha, ngược lại còn khiến tầng lớp tinh anh bản địa tại thuộc địa vô cùng bất mãn, ly tâm ly đức, vì vậy bãi bỏ nó là một việc hết sức sáng suốt.

Ồ, đúng rồi, có lẽ vẫn chưa giải thích sắc lệnh hạn chế thương mại ảnh hưởng thế nào đến việc đánh cá. Thực ra rất đơn giản, đó là Tổng đốc thuộc địa theo chỉ thị của triều đình Madrid, thậm chí không cho phép bất kỳ tàu thuyền nào ra khơi đánh cá, đề phòng họ lén lút tiến hành buôn lậu. Do đó trong nhiều năm, người Tây Ban Nha ở Peru ngoài một số ít hải sản đánh bắt được từ các tàu cá được chính quyền cấp phép, thì đại đa số đều cần nhập khẩu từ Đông Ngạn. Người Tây Ban Nha giữ kho báu lớn là ngư trường Peru mà lại phải đi nhập khẩu hải sản, chuyện này đúng là cạn lời, không biết nói gì hơn.

"Đây là một quyết định đúng đắn muộn màng." Linh mục Desantis không hề ngại ngần khi bình luận về triều đình Madrid và Viện sự vụ Tây Ấn, ông nói tiếp: "Sắc lệnh cũ vừa bãi bỏ, người muốn ra khơi đánh cá có thể ra khơi đánh cá, người muốn ra khơi làm ăn có thể ra khơi giao thương, thậm chí người muốn ra khơi thám hiểm cũng có thể tự do quyết định hành trình của mình. Như vậy, sự liên kết giữa hai đại Tổng đốc khu Peru và Tân Tây Ban Nha sẽ càng thêm chặt chẽ, giao lưu địa phương sẽ càng thường xuyên hơn, điều này có lợi ích to lớn cho sự phát triển của xã hội. Thực ra, chúng ta thực sự thua kém người Đông Ngạn nhiều đến vậy sao? Họ có thể xây dựng mạng lưới thương mại khổng lồ như vậy trong khoảng thời gian ngắn, thì tự nhiên chúng ta cũng có thể thử."

Linh mục thao thao bất tuyệt một tràng, nhưng dường như lại quên mất rằng lý do khiến thương nhân Đông Ngạn có thể tung hoành ngang dọc ở Peru và Tân Tây Ban Nha, chủ yếu là dựa vào năng lực sản xuất công nghiệp hùng mạnh tại bản quốc của họ! Các nhà máy, xưởng sản xuất và doanh nghiệp thương mại tại thảo nguyên Đông Ngạn, lưu vực hồ Áp Tử mới là yếu tố quan trọng nhất khiến hàng hóa Đông Ngạn được phổ biến rộng rãi. Nói toạc ra, thương nhân Đông Ngạn đạt được thành công tuy có yếu tố nỗ lực của bản thân, nhưng tuyệt đối không được quên năng lực cạnh tranh to lớn của chính bản thân hàng hóa Đông Ngạn.

Vì vậy, hiện nay chính phủ Vương quốc Tây Ban Nha nới lỏng kiểm soát thương mại thuộc địa, khiến giao lưu giữa các thành phố trở nên mật thiết, điều này có lợi cho ai hơn thì quả thật rất khó nói. Phải biết rằng, với mức độ xâm nhập của hàng hóa Đông Ngạn tại Peru, Tân Tây Ban Nha và những nơi khác như hiện nay, biết đâu sẽ xuất hiện thêm nhiều thương nhân mại bản, giúp các nhà bán buôn lớn tại các cảng lớn chuyển các loại hàng hóa Đông Ngạn đến khắp mọi nơi, tiếp tục ép chết thị trường của hàng hóa bản địa Tây Ban Nha hoặc các quốc gia khác.

"Không nói chuyện này nữa, nói chuyện khác đi. Việc ở phía Chile, ông định xử lý thế nào?" Linh mục Desantis đột ngột hỏi. Lời này của ông thực ra hỏi có chút không phù hợp, nhưng ở một Tây Ban Nha có thần quyền vô cùng mạnh mẽ, việc một giáo sĩ cấp cao cấp bậc Giám mục hỏi thăm thì cũng không phải là chuyện gì to tát. Phải biết rằng ở các quốc gia Công giáo, việc Giám mục tham gia quốc sự là chuyện rất phổ biến, huống hồ ông và Tổng đốc Arango vốn là bạn thân, hỏi thăm tự nhiên không sao cả.

Quả nhiên, Tổng đốc Arango cũng không có ý định giấu giếm linh mục Desantis, chỉ thấy ông khẽ thở dài, dùng giọng điệu hơi chút u sầu nói: "Còn có thể làm gì nữa đây? Chỉ có thể từng bước nhượng bộ thôi. Miền nam Chile vốn là nơi thưa thớt dân cư, nếu không phải còn có một vài mỏ bạc nhỏ, sợ rằng ngay cả thị trấn cũng không có. Bây giờ người Đông Ngạn đã cam kết sẽ không đụng đến mỏ của chúng ta, hơn nữa còn giúp chúng ta nâng cao sản lượng mỏ bạc, xây dựng đường sá, vậy thì còn gì để nói nữa, chỉ có thể đồng ý với họ thôi, nếu không sợ rằng sẽ gây ra chuyện lớn hơn. Hơn nữa——"

Nói đến đây, Tổng đốc Arango dừng lại một chút, thấy linh mục Desantis vẫn giữ vẻ lắng nghe, liền nói tiếp: "Trước khi khởi hành, Bệ hạ yêu cầu tôi thảo luận với người Đông Ngạn về việc mua sắm vũ khí trang bị, thậm chí bao gồm cả việc thuê quân nhân Đông Ngạn giúp cải thiện sức chiến đấu của quân đội lục quân tại bản quốc. Hiện tại thời cuộc ngày càng căng thẳng, người Thổ Nhĩ Kỳ sau khi giành thắng lợi ở Hungary lại không chịu dừng tay, có dấu hiệu tiến quân vào Áo rất lớn, vì vậy Quốc vương Bệ hạ dặn dò tôi sớm đàm phán xong việc mua sắm vũ khí với người Đông Ngạn, để phòng bất trắc. Thử hỏi trong tình cảnh như vậy, tôi làm sao có thể đắc tội với người Đông Ngạn chứ?"

"Lẽ nào Bệ hạ lại có ý định tham gia vào một cuộc chiến tranh mới?" Desantis nghe vậy giật mình, hỏi. Với tình trạng tài chính đầy lỗ hổng của Vương quốc Tây Ban Nha hiện nay, quả thực không nên cuốn vào một cuộc chiến tranh mới, điều đó chỉ khiến bản thân rơi vào hoàn cảnh bi thảm của phá sản tài chính.

"Tất nhiên là không rồi." Tổng đốc Arango xua tay, nói: "Mua sắm vũ khí chỉ là biện pháp bình thường để ứng phó với mối đe dọa ngày càng nghiêm trọng từ người Pháp mà thôi. Người Pháp gần đây thường xuyên điều binh khiển tướng ở gần sông Rhine và dãy núi Pyrenees, kiềm chế một lượng lớn binh lực của Vương quốc Áo, đồng thời cũng khiến chúng ta cảm thấy áp lực. Để phòng ngừa những kẻ tiểu nhân ở vùng Catalonia được người Pháp cổ vũ mà nảy sinh ý nghĩ xấu, Bệ hạ quyết định cấp kinh phí để tăng cường thực lực lục quân, tích cực ứng phó với tình hình bên ngoài nghiêm trọng, đồng thời trấn áp cuộc nổi loạn có thể xảy ra ở bên trong. Tất nhiên đây chỉ là phần mà ai cũng có thể thấy, tôi cho rằng trong thâm tâm, số lượng vũ khí Bệ hạ yêu cầu nhập khẩu không ít, những thứ này có lẽ sẽ không dùng hết cho bản thân chúng ta, nếu một phần đáng kể rơi vào tay người Áo, tôi cũng sẽ không lấy làm lạ."

Linh mục Desantis nghe vậy lặng lẽ gật đầu. Đám người Pháp này thật đáng ghét, hơn một thế kỷ nay luôn công khai liếc mắt đưa tình với Đế quốc Ottoman, thậm chí còn liên minh không công khai, luôn khiến giáo hội vô cùng thất vọng. Lần này lại giúp người Ottoman kiềm chế một phần quân đội của Vương quốc Áo và các chư hầu Đức, lại càng khiến nhiều người trong thế giới Kitô giáo khó chịu, họ bắt đầu thông qua cách thức của riêng mình, công khai hoặc bí mật ủng hộ Vương quốc Áo, ví dụ như người Tây Ban Nha chính là một trong số đó.

Linh mục Desantis cũng giữ thái độ đồng tình với Vương quốc Áo, quốc gia này hiện nay có uy tín vô cùng cao trong thế giới Công giáo,