Biện Châu, cổ gọi là Đại Lương. Từ cuối thời Bắc Triều đến nay, nơi này đã nổi tiếng là giàu có và đông đúc.

Năm Khai Hoàng thứ tư đời Tùy Văn Đế, "sau khi hoàng thượng tế tự Thái Sơn trở về, ghé qua Biện Châu, ghét nơi này quá đỗi phồn hoa, gian tà hào hiệp đông đúc, bèn lấy Lệnh Hồ Hi làm Biện Châu Thứ sử".

Tùy Văn Đế vì sao lại chán ghét sự phồn vinh của Biện Châu thì không ai biết được. Có lẽ là do công thương nghiệp phát triển, bè phái xã hội nhiều, trị an kém, hoặc có lẽ bản thân ông thích cuộc sống điền viên mục ca hơn, chí hướng là biến thiên hạ thành một ngôi làng lớn, hay đơn thuần chỉ là ghét sự giàu có của vùng Quan Đông, nên ông mới hạ lệnh cho Lệnh Hồ Hi chỉnh đốn.

Lệnh Hồ Hi "cấm du thực, ức chế công thương, dân có người hướng ra đường mở cửa thì chặn lại, thuyền khách dừng ở ngoài thành sống rải rác thì ép phải tập trung thành thôn xóm, người tha hương thì đuổi về quê gốc, kẻ nào tù đọng thì đều quyết đoán xử lý, lệnh hành cấm chỉ", nhưng hàng loạt chiêu bài ức chế công thương này thực ra chẳng có tác dụng gì mấy.

Về sau, không chỉ Biện Châu phát triển lên, ngay cả Tống Châu lân cận cũng trở thành một trong những đô thị hàng đầu.

Đỗ Phủ có thơ rằng: "Tích ngã du Tống trung, duy Lương Hiếu Vương đô. Danh kim Trần Lưu á, kịch tắc Bối Ngụy câu."

Đại ý là, Tống Châu (Tống Trung) chỉ đứng sau Biện Châu (Trần Lưu), phồn hoa ngang hàng với Ngụy Châu, Bối Châu của Ngụy Bác.

Biện, Tống hai châu là tinh hoa của Trung Nguyên, cũng là dải đất giàu có nhất.

Thế nhưng, sự bùng nổ của loạn An Sử cùng với vấn đề phiên trấn cát cứ xuất hiện sau đó đã khiến bách tính ở nơi giàu có phồn hoa này trở thành những kẻ thiện chiến thích đấu đá. Việc huy động quân sự ngày qua ngày, chiến trận chém giết xảy ra như cơm bữa, trong khi bơm vào "võ đức" lại khiến cho kinh tế địa phương chịu sự tàn phá nặng nề.

Dù triều đình có phái ai đến điều tra những vụ "cướp sông" mà vùng Giang Hoài xác định, thì Biện, Tống hai châu đều bị nêu tên.

Bách tính ở vùng đất giàu có tốt lành như thế, vì sao phải đi làm giặc? Chẳng phải là bị ép sao!

May thay Chu Toàn Trung đã bình định được Tần Tông Quyền, vùng đất Trung Nguyên phút chốc trở nên thanh tịnh.

Trật tự mạnh mẽ được tái lập, cuộc sống bách tính dần ổn định, sản xuất ra lượng lớn lương thực, vải vóc liên tục không ngừng – nhất là lụa là, cung cấp cho Chu Toàn Trung nguồn thu nhập khổng lồ.

Hôm nay, Chu Toàn Trung đội mưa đến Tống Châu, đích thân khuyến khích nông tang.

Ông ta trông chẳng hề hoảng hốt chút nào, gương mặt bình thản, lời nói không nhanh không chậm, khiến đám quan viên đang nơm nớp lo sợ cũng thở phào nhẹ nhõm.

Vào thời buổi này, tin tốt truyền đi không nhanh bằng, nhưng tin xấu thì tuyệt đối nhanh như tên bắn.

Giặc Hạ đột kích đánh phá huyện Linh Xương, đây là chuyện vô cùng chấn động nhân tâm. Huyện này tuy xa xôi ở Hoạt Châu, nhưng nếu quân Hạ quay đầu xuống phía nam, nhắm thẳng Tống Châu mà tới thì hình như cũng chẳng tốn bao nhiêu thời gian.

Giờ đây chỉ mong chúng mau mau chạy về phía đông, sang địa bàn của Chu Tuyên, đừng hại các châu Biện, Tống nữa.

“Lý Khắc Dụng cướp bóc dữ dội ở Ngụy Bác, không chỉ Ngụy Châu gặp nạn, các châu khác cũng chịu tổn thất ở mức độ khác nhau.” Chu Toàn Trung vừa đi giữa rừng dâu rậm rạp vừa thở dài: “La Hoằng Tín than phiền với ta, nói rằng Lý Khắc Dụng kéo theo không ít phiên kỵ thảo nguyên, chúng vì để tiện cho ngựa chạy cuồng, đã chặt phá, đốt cháy rừng dâu diện rộng, e là năm nay Thanh Hà quyên không còn được bao nhiêu.”

Bùi Địch theo sau lưng ông ta khẽ thở dài một tiếng không ai nghe thấy, đoạn hỏi: “Đại vương, thuế mùa hạ có cần tăng thêm không?”

Chu Toàn Trung do dự một chút rồi nói: “Trước hết cứ tăng một chút đi, Lý Khắc Dụng sắp bại lui rồi, La Hoằng Tín chắc không đến mức không cống nạp chút nào.”

“Tuân lệnh.” Bùi Địch đáp: “Chiến sự thường xuyên, nơi cần dùng tiền thì nhiều, tin rằng bách tính cũng thấu hiểu nỗi khổ tâm của đại vương.”

Chu Toàn Trung cười cười, không tỏ ý kiến.

Thực ra, năm ngoái đã tăng một lần thuế rồi, nhưng biên độ rất nhỏ, ảnh hưởng không lớn.

Năm nay nếu Ngụy Bác giảm mạnh thậm chí ngừng cống nạp thì sẽ ảnh hưởng khá lớn đến tài chính. Nhất là Thanh Hà quyên, chất lượng rất tốt, giá cả khá, đắt tiền hơn lụa thường.

Quận Thanh Hà chính là Bối Châu, lụa là sản xuất ra từng được xưng là chất lượng số một, sản lượng cũng rất lớn.

Số một này không phải chỉ hàng cao cấp, mà là vào trước loạn An Sử, dưới chế độ thuế khóa Tô Dung Điều, mỗi nhà mỗi hộ đều phải nộp lụa là thì đây là chất lượng trung bình.

Thời đó, quan kiểm định của Thái Phủ Tự triều đình từng chia chất lượng lụa điều của cả nước thành tám hạng, Hà Nam, Hà Bắc có 42 châu lọt vào hạng, chất lượng toàn bộ nằm ở năm hạng đầu; Thục Trung có 31 châu lọt hạng, không châu nào lọt vào năm hạng đầu; vùng trung lưu Trường Giang (như Tương Dương) có 7 châu lọt hạng, trong đó có 4 châu xếp hạng năm, số còn lại đều ở ba hạng cuối; vùng Giang Hoài có 6 châu lọt hạng, trong đó 3 châu xếp hạng năm, 3 châu xếp hạng chót.

Đây là đánh giá chất lượng của loại lụa điều bình thường vốn chiếm sản lượng tuyệt đại đa số, phản ánh trình độ kỹ thuật trung bình của các nơi.

Sau loạn Hoàng Sào, có không ít người phương Bắc di cư về phương Nam, mang theo kỹ thuật tiên tiến của Trung Nguyên, kỹ thuật canh tác và dệt may của phương Nam đã được nâng cao rõ rệt, nhưng vẫn còn khoảng cách lớn với Hà Nam, Hà Bắc. Ngay cả đến cuối thời Bắc Tống, lụa Thanh Hà (Bối Châu) đã không còn nổi tiếng vì ba lần đổi dòng Hoàng Hà, nhưng kẻ kế thừa là đường Kinh Đông của Hà Nam.

Năm Tĩnh Khang thứ nhất: “Kim cần mười triệu xấp lụa, triều đình ứng phó đủ số, đều là hàng trong kho Nguyên Phong, Đại Quan, cống thuế tích lũy hàng năm ở Hà Bắc đều sạch sành sanh. Như lụa Chiết Giang toàn loại nhẹ thưa bị trả về.”

Số mười triệu xấp lụa bồi thường cho người Kim chủ yếu là do Hà Bắc cung ứng, lụa Chiết Giang chất lượng kém nên bị người Kim trả lại.

Ngụy Bác với tư cách là nơi giàu có nhất Hà Bắc, việc nó thần phục là chuyện khiến Chu Toàn Trung cảm thấy đắc ý nhất suốt bao năm qua.

Nhất là khi đội quân tinh nhuệ nhất là Báo Tử quân bị Chu Trân tiêu diệt, càng giáng đòn mạnh vào sĩ khí võ nhân Ngụy Bác, nếu không thì làm sao chịu ngoan ngoãn cống nạp như vậy?

“Đại vương –” Đi được một đoạn, hai người ra khỏi rừng dâu, Bùi Địch không nhịn được nói: “Vẫn phải nhanh chóng đuổi giặc Hạ đi mới được. Năm nay bốn huyện Nhữ Dương, Chân Dương, Bao Tín, Tân Tức của Thái Châu thảm thương bị giày xéo, cống thuế Thái Châu phần nhiều là không đủ. Nếu để người ta hại tiếp các châu Hoạt, Trịnh, Biện, Tống, Bạc thì tài chính lại càng thêm chồng chất khó khăn.”

Chu Toàn Trung chỉ đi bộ, không đáp.

Không xa là dòng Biện Hà uốn lượn chảy qua, nối liền Túc, Tào, thẳng đến Trịnh, Biện. Trên sông có vài chiếc thuyền, trông có vẻ là thuyền vận lương của triều đình, nhưng số lượng mỗi năm một giảm, dường như nói lên rất nhiều chuyện.

“Dương Hành Mật đã đồng ý xuất binh chưa?” Chu Toàn Trung đột nhiên hỏi.

Bùi Địch á khẩu không trả lời được, chuyện này Kính Tường đang lo liệu, hắn chỉ lờ mờ biết một ít, có lẽ còn không bằng Lý Chấn và đám người đó nắm rõ.

Chu Toàn Trung cũng nhanh chóng phản ứng lại, cười nói: “Hành Mật tham lam vô độ, muốn ba châu Sở, Hào, Thọ để nối liền một dải với Tứ Châu.”

“Đại vương, không thể cho được.” Bùi Địch kinh hãi: “Sở Châu thì thôi, hai châu Thọ, Hào sao có thể cho?”

Gần đây hắn vẫn luôn rà soát thuế khóa của mấy châu phương nam, cảm thấy rất có tiềm năng. Sở Châu cho thì cho, nhưng nếu hai châu Thọ, Hào bị cho đi thì thật sự rất đau lòng.

Huống chi, lòng người là không biết đủ. Dương Hành Mật nếu chiếm trọn Sở, Tứ, Hào, Thọ, bước tiếp theo có khi nào lại muốn Từ, Túc không? Dạ dày là thứ không bao giờ thỏa mãn được.

Mặt Chu Toàn Trung cũng trầm xuống.

Tuy nói hét giá trên trời, trả tiền dưới đất. Nhưng cái "hét giá" này của Dương Hành Mật cũng quá không nể mặt, khiến lão Chu có chút tức giận.

Thực tế, nếu không phải giặc Hạ quá ép sát, thì sau khi bình định hai Chu, Vương Sư Phạm, ông ta đã vung quân xuống phía nam, chiếm trọn vùng Hoài Nam rồi.

Chiến tranh với giặc Thiệu đã bước sang năm thứ năm, ông ta ngày càng nhận thức sâu sắc một hậu phương không bị quấy nhiễu quan trọng đến mức nào, Hoài Nam chính xác có thể đảm nhận vai trò này.

Hà Bắc trông thì giàu có, dân cư đông đúc, nhưng thế lực địa phương mạnh mẽ, thực ra rất khó đánh, lại còn đối mặt với sự tranh giành của Lý Khắc Dụng.

Nơi đó, trong mắt ông ta sớm muộn gì cũng bị các bên đánh nát. Nếu đánh vài chục năm, hàng ngàn vạn dân hộ, khéo chỉ còn lại một nửa, tổn thất hơn năm triệu người.

Lý Khắc Dụng đến cây dâu còn chặt được, thì việc gì mà không làm? Bước tiếp theo có khi nào đào cả Hoàng Hà không?

Ừm, trong đầu Chu Toàn Trung lóe lên một ý nghĩ, nhưng ngay sau đó lại chôn sâu dưới đáy lòng.

Có những chuyện không thể làm, làm rồi hậu quả vô cùng nghiêm trọng, không những kẻ thù sẽ không chết không thôi với mình, mà ngay cả người phe mình e là cũng không nhìn nổi.

Sự việc vẫn chưa đến bước đó.

“Đã phái hai lộ binh mã xuống phía nam rồi, thì không thể do dự.” Chu Toàn Trung đột nhiên nói.

Dường như đang nói cho Bùi Địch nghe, lại dường như đang thuyết phục chính mình.

“Nếu lúc này rút quân, thì thế giặc càng hung hăng, lòng người càng rối loạn.” Chu Toàn Trung nói tiếp: “Hiện nay là thời khắc mấu chốt để ta và giặc Thiệu đọ sức bền ý chí. Giặc Thiệu gom một đống nhân mã ở Hoài Nam, hắn dễ chịu chắc? Các châu Tương Dương, hai châu Thân, Quang, nơi nào chẳng nghèo rớt mồng tơi? Mười huyện Tống Châu, năm nay có thể sản xuất hơn một triệu xấp lụa, mấy châu kia châu nào làm được? Có làm được thì chất lượng cũng không bằng. Giặc Thiệu còn kiên trì được, sao ta lại không kiên trì được?”

Bùi Địch suy nghĩ một chút, dường như cũng chỉ đành như vậy thôi.

Những vùng Sơn Nam đó đúng là nghèo khó, đến nay vẫn còn nhiều nơi đốt rừng làm nương, kỹ thuật nông nghiệp vô cùng lạc hậu.

Ngành công nghiệp lụa là cũng gần như thế.

“Người phương Nam nuôi tằm trong phòng, lấy lửa đốt để ép, muốn tằm sớm già mà đỡ tốn ăn”, dẫn đến tơ tằm “nhỏ yếu, không bằng phương Bắc”.

Hoài Nam coi là nơi có kỹ thuật trồng dâu nuôi tằm khá tốt ở phương Nam, nhưng thời Đức Tông Trinh Nguyên “trồng dâu tươi nhưng lụa thưa xấu”, nói ngắn gọn, lụa phương Nam màu sắc rực rỡ nhưng không đủ chặt, tơ tằm cũng không đều, đối với một số công hầu thế gia tử đệ thì họ thích màu sắc rực rỡ, nhưng đối với người thường thì thích loại chặt, đều hơn.

Thậm chí ngay cả Dương Hành Mật, khi phái người đến Biện Châu bán muối, trà, cũng phải mua vải tiên văn, vải tư của Hà Nam về để làm quan phục, quân phục. Cuối thời Khai Nguyên, chất lượng lụa vải hai châu Tống, Bạc đã tăng lên hạng nhất, vải lụa bốn châu Trịnh, Biện, Tào, Hoài cũng tăng lên hạng hai, là nguồn tài chính lớn của Hà Nam.

“Chuyện giặc Hạ đột nhập Hoạt Châu, phải giữ kín miệng.” Chu Toàn Trung lại nói: “Ta đã hạ lệnh, quan viên các châu huyện không được công khai bàn luận chuyện này. Tất cả đợi Bàng Sư Cổ, Thị Thúc Tông đánh bại giặc Thiệu, rút quân về rồi hãy nói.”

Bùi Địch lặng lẽ gật đầu.

Thực ra hắn hoài nghi về việc Bàng Sư Cổ, Thị Thúc Tông có đánh thắng được không. Giặc Thiệu người này, tuy nhiều người cười nhạo ông ta đánh trận như ông lão, nhưng dùng binh thực sự là ổn định, hơn nữa rất giỏi bố cục, lấy thế đè người.

Là một thống soái, chiến lược bố cục, lấy thế thắng người, chẳng lẽ không phải là binh pháp cao cấp nhất sao? Binh sĩ Lương không phải không dũng cảm, tướng Lương không phải không biết binh, nhưng đánh thành ra thế này, nguyên nhân phần nhiều không nằm trên chiến trường, mà ở ngoài chiến trường.

Chỉ cần giặc Thiệu không xảy ra thất bại thảm hại khiến người ta kinh ngạc, tiếp tục ổn trong thế thắng như vậy, thì khả năng Biện Châu thất bại là rất lớn.

Than ôi, thời thế này! Chẳng lẽ Hà Nam lại phải bị đánh nát?

Thân binh dắt ngựa đến, Chu Toàn Trung trực tiếp lật người lên ngựa, trước khi đi nhìn Bùi Địch một cái, nói: “Lý Khắc Dụng sắp rút quân rồi. Không đi nữa là U Châu có chuyện. Lúc đó, binh lực ta có thể dùng sẽ rất nhiều, giặc Thiệu không hống hách được mấy ngày nữa đâu. Bây giờ cần làm chính là kiên trì, ta như vậy, ngươi cũng như vậy. Bùi quân, chuyện tiền lương, xin hãy nhọc lòng nhiều hơn. Thuế hai mùa hạ thu năm nay, ngươi cân nhắc mà làm. Trước hết cứ để bách tính khổ một chút, đợi sau khi đánh bại giặc Thiệu, mọi khó khăn đều sẽ được giải quyết, mọi thứ sẽ tốt đẹp lên thôi.”

“Ta tự sẽ dốc hết sức mình, đại vương cứ yên tâm.” Bùi Địch cúi người hành lễ, đáp.

Chu Toàn Trung vung roi ngựa đi thẳng, Bùi Địch đứng trân trân rất lâu.

Trung Nguyên đa sự thay! Bách tính khổ, khổ, khổ!