Thiên Tỉnh Quan thất thủ, cửa ngõ phía nam Tịnh Châu mở toang. Vương Cái và những người khác hoảng hốt, lập tức rút lui số binh lực chuẩn bị quấy nhiễu Ký Châu về, tăng cường phòng thủ cho các cứ điểm như Hồ Quan, Tỉnh Hình Quan, để tránh việc binh lực không đủ mà bị đánh bại như ở Thiên Tỉnh Quan.
Vương Cái rất do dự. Lệnh Hồ Thiệu không phải kẻ vô năng, Thiên Tỉnh Quan cũng không phải nơi dễ đánh hạ, dù cho Lệnh Hồ Thiệu vì Vu Thành chưa hạ được mà khinh địch, thì việc Thiên Tỉnh Quan thất thủ cũng đủ chứng minh Ngô quân thiện chiến, khả năng giữ vững Tịnh Châu vô hình trung lại giảm thêm ba phần. Hắn muốn đầu hàng, nhất là khi nghe tin cha con Sĩ Tôn Thụy được Tôn Sách trọng dụng, nhưng tin tức ngay sau đó lại khiến hắn chần chừ.
Tôn Sách muốn giết Tư Mã Ý, đến cơ hội đầu hàng cũng không cho, điều này thật khó hiểu, nhưng có một điều có thể khẳng định, Tư Mã Ý sẽ không ngồi chờ chết, ở Vu Thành tất sẽ có một trận ác chiến, Ngô quân dù có chiếm được Thiên Tỉnh Quan, cũng khó lòng tiến quân ồ ạt vào Tịnh Châu. Sự việc có lẽ còn chuyển cơ, không bằng cứ đợi xem sao.
Vương Cái bàn bạc với Phùng Kỷ, để Phùng Kỷ ra mặt, thăm dò tiếp xúc với Tôn Sách, xem thử có cơ hội giải quyết trong hòa bình hay không, dù chỉ là kéo dài thêm chút thời gian cũng được. Thiên Tỉnh Quan thất thủ, Phùng Kỷ cũng mất hết lòng tin, chỉ là khách ngụ cư đất khách, binh lực hữu hạn, hắn không làm chủ được, thấy Vương Cái lung lay, đương nhiên vui vẻ chấp thuận, liền ủy thác Hoa Hâm đi gặp Tôn Sách, xem thái độ Tôn Sách ra sao, và có thể đưa ra điều kiện gì.
Hoa Hâm cũng không từ chối, sảng khoái đồng ý. Tuy nhiên, ông nhắc nhở Phùng Kỷ rằng, ngươi và Vương Cái khác nhau, ngươi chỉ là vì Trung Sơn mà hiệu lực, với bản thân Tôn Sách không có thù oán, Lưu Bị đã chết, Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân đều đã đầu hàng, Ngô Vương chắc sẽ không làm khó ngươi, Vương Cái thì khác, Vương Doãn là nguyên hung khiến Viên thị bị giết, Ngô Vương chưa chắc đã dễ dàng đồng ý, ngươi phải chuẩn bị sẵn sàng cho việc đàm phán riêng, nghĩ cách tách rời khỏi Vương Cái.
Phùng Kỷ thấy rất đúng, gật đầu đồng ý.
Hoa Hâm lập tức lên đường tới Mạnh Tân. Khi đi ngang qua Thiên Tỉnh Quan, ông đặc biệt dừng lại một chút, thực địa xem xét địa hình Thiên Tỉnh Quan, càng xem càng thấy không thể tin nổi. Địa hình hiểm yếu như thế, Tôn Thượng Hương làm sao công phá được?
Thiên Tỉnh Quan là cứ điểm, binh sĩ giữ quan không biết thân phận gián điệp của Hoa Hâm, nên đối với ông vô cùng cảnh giác, không những không nói cho ông biết bất cứ chuyện gì, còn hạn chế phạm vi hoạt động của ông, không cho ông đi nghe ngóng khắp nơi. Ra khỏi Thiên Tỉnh Quan, tới Hà Nội, Hoa Hâm mới nghe được một số lời đồn, nhưng những lời đồn này rõ ràng có chút không đáng tin, theo lời kể của những dân phu may mắn chứng kiến quá trình chiến sự, Tam tướng quân Tôn Thượng Hương quả thực là từ trên trời giáng xuống, trực tiếp đáp xuống Thiên Tỉnh Quan, còn Lệnh Hồ Thiệu cũng bị nàng một cước đá xuống núi, làm gì có trận chiến nào đáng nói.
Càng thậm tệ hơn, Tam Cô Tuyền cũng biến thành Tam Tướng Quân Tuyền, có người còn nói như thật rằng ba con suối đó là do Tam tướng quân dùng chân giậm ra, nếu rút hết nước đi, còn có thể thấy dấu chân dưới đáy suối.
Hoa Hâm dở khóc dở cười, cảm thấy những bách tính này quá ngu muội, không thể lý giải nổi. Nhưng có một điểm, ông cảm nhận rất sâu sắc, thu hoạch mùa thu còn chưa kết thúc hẳn, các hương đình ở Hà Nội đã ban bố cáo thị, thông báo cho bách tính nộp điền tô, cung ứng cho đại quân chinh chiến. Cáo thị dán đến từng lý, hầu như mỗi người dân đều biết rõ mình phải nộp bao nhiêu lương, nếu có người thu quá mức, họ có thể tìm ai để khiếu nại, nghe nói Hà Nội thái thú Mao Giới có mệnh lệnh, các huyện phải xử lý kịp thời khiếu nại của bách tính, chậm trễ sẽ bị nghiêm trị.
Hoa Hâm bán tín bán nghi, khi đi qua Dã Vương, đặc biệt tới huyện tự xem thử một chút, quả nhiên thấy trước cửa huyện tự dán đầy thông báo, việc gì cần phản hồi trong bao nhiêu ngày, chậm trễ bao nhiêu ngày sẽ bị trừng phạt ra sao, đều được liệt kê trên đó. Ông nghe ngóng một chút, nghe nói những điều lệ này đều là mới soạn thảo, đang trong giai đoạn thử nghiệm. Mao thái thú đã nói, qua vài tháng nữa, ông ta sẽ triệu tập hương lão hiền lương các huyện thảo luận chi tiết, khắc thành bia, tuân theo thi hành.
Hoa Hâm có chút không tán thành. Ông không phản đối việc đối đãi tốt với bách tính, nhưng luật lệnh hà khắc như thế lại mang đậm hơi thở Pháp gia, rõ ràng vi phạm đạo Nhân Thứ của Nho gia. Ông vốn muốn gặp mặt Mao Giới, thảo luận về vấn đề này, nhưng Mao Giới đang đi tuần thị các huyện, đốc thúc thi hành tân chính, đốc thúc nộp lương mùa thu. Hoa Hâm đành tạm thời gác lại, vội vã tới đại doanh Mạnh Tân.
Biết tin Hoa Hâm tới, Tôn Sách lập tức tiếp kiến, thiết yến tẩy trần cho Hoa Hâm, và mời Trần Lâm đến làm khách. Trần Lâm và Hoa Hâm là cố giao, từ sớm khi Viên Thiệu chủ chính Ký Châu đã có qua lại, thường trao đổi thi phú với nhau. Bạn cũ trùng phùng, Hoa Hâm rất hưng phấn, kể lại những kiến văn trên đường, vô tri vô giác câu chuyện chuyển sang tân chính ở Hà Nội, liền đưa ra nghi vấn của mình. Hơi thở Pháp gia của tân chính có phải quá nặng rồi không?
Tôn Sách cười ha hả, nói: "Vấn đề này quả thực có chút dị nghị, nếu Hoa công có hứng thú, không bằng cùng tham dự thảo luận." Trần Lâm cũng nói: "Có bậc đầu rồng như ngài tham chiến, chúng ta lại thêm một phần thắng lợi."
Hoa Hâm không hiểu lắm, Trần Lâm bèn giải thích sơ lược về cuộc đại thảo luận gần đây, hy vọng Hoa Hâm cũng có thể tham gia thảo luận, tốt nhất là viết vài bài văn, làm mạnh thanh thế. Hoa Hâm nghe xong, chiến ý dâng cao, hận không thể lập tức bảo Trần Lâm mang những bài văn đã đăng ra đây, để ông phê bình quyết liệt. Trần Lâm có chút ngượng ngùng. Ông ta biết Tôn Sách tuy không đưa ra bình phẩm đối với cuộc đại thảo luận hiện tại, nhưng ý kiến của Lộ Túy rõ ràng phù hợp với cái nhìn của Tôn Sách hơn, cho nên họ chỉ nói là thảo luận, không nhắc đến phê bình, phê bình Lộ Túy bằng với phê bình Tôn Sách, dễ dẫn đến tâm lý chống đối không cần thiết.
Tôn Sách lại không để tâm, vừa mời Hoa Hâm uống rượu, vừa ra lệnh cho người chuẩn bị tập hợp các bài văn. Ông ở đây có tất cả các bài văn, chuẩn bị một phần cho Hoa Hâm không phải là chuyện khó khăn gì. Thấy Tôn Sách thản nhiên như vậy, Trần Lâm thở phào một cái. Ông ta không khỏi nhớ tới Viên Thiệu, Viên Thiệu ngoài rộng trong hẹp, tuyệt đối không thể làm được việc đối đãi tốt với những ý kiến trái chiều như vậy. Ông ta dù có không tử trận ở Quan Độ, cũng không phải đối thủ của Ngô Vương.
Tôn Sách lập tức hỏi đến tình hình Tịnh Châu. Hoa Hâm thuật lại tình hình Tịnh Châu một lượt, cuối cùng hỏi Tôn Sách một câu: Đối đãi với Vương gia thế nào? Sau khi Lưu Bị tử trận, Trung Sơn quốc danh tồn thực vong, hiện nay nắm giữ Thượng Đảng, Thái Nguyên chính là anh em Vương thị, ảnh hưởng của Phùng Kỷ rất hạn chế. Đại vương nếu nguyện ý tha cho Vương Doãn, xá miễn Vương Cái và những người khác, thì Tịnh Châu có thể bình định. Bằng không chỉ có thể cưỡng công đánh lấy, với địa hình Tịnh Châu, trận này tuyệt đối không dễ dàng. Sau khi Thiên Tỉnh Quan thất thủ, anh em Vương thị rất coi trọng, tăng cường binh lực ở các quan ải, không thể nào có cơ hội đánh úp nữa.
Tôn Sách nhất thời không thể quyết đoán. Những ngày này, ông vẫn luôn cân nhắc vấn đề này, là cưỡng công Tịnh Châu, kiên quyết tiêu diệt anh em Vương thị, nhân cơ hội này rèn luyện đội ngũ, hay là đàm phán với anh em Vương thị, chấp nhận sự đầu hàng của họ? Hai lựa chọn này đều có lợi có hại, vấn đề liên quan cũng rất rộng, tuyệt đối không phải câu nói đơn giản là có thể quyết định được.
Chủ trương đánh là hệ Giang Đông chiếm ưu thế, Thẩm Hữu, Chu Hoàn, Toàn Nhu, Từ Côn đều đang ngóng trông lập công. Chủ trương đàm phán là hệ Nhữ Dĩnh, hệ Ký Châu chiếm ưu thế, một là họ phần lớn đều có liên hệ với thế gia Tịnh Châu, hai là nếu khai chiến, tất nhiên phải điều vận tiền lương từ Ký Châu, Duyện Dự, nếu có thể đàm phán, họ có thể tránh được không ít tổn thất.
Đối với cá nhân ông mà nói, đây cũng là lựa chọn lưỡng nan: Tịnh Châu là nơi tranh đoạt kịch liệt nhất giữa dân tộc nông nghiệp Trung Nguyên và dân tộc du mục cao nguyên, hưng suy cường nhược ảnh hưởng trực tiếp đến an nguy Trung Nguyên. Hiện nay Tịnh Châu đã tàn tạ, chỉ còn lại hai quận Thái Nguyên, Thượng Đảng còn chút thực lực, nếu ác chiến một trận, hai quận tổn thất quá lớn, trong thời gian ngắn khó mà khôi phục, khi đối mặt với dân tộc du mục trên thảo nguyên sẽ ít nhiều chật vật. Nhưng nếu chấp nhận đầu hàng, Tịnh Châu tất nhiên có thể bảo tồn chút nguyên khí, nhưng ông lại không có cơ hội thở dốc, liên chiến liên thắng, sĩ khí như cầu vồng, công chiếm Ích Châu sẽ lập tức được đưa vào nghị trình công việc.
Nhưng ông hiểu rất rõ, hiện tại không hề đủ điều kiện để cưỡng công Ích Châu, bị chặn đứng là tất yếu, nếu có bị trắc trở, ông cũng không ngạc nhiên. Hiện nay người chiếm Ích Châu là Tào Tháo, không phải Công Tôn Thuật, sẽ không để lại cho ông cơ hội xuất kỳ chế thắng nào. Thà rằng trực tiếp đi gặm cục xương cứng Ích Châu đó, có khả năng gãy răng, không bằng lấy Tịnh Châu ra thử tay trước. So với Tào Tháo, anh em Vương thị dù sao cũng kém hơn nhiều.
Tôn Sách hỏi ý kiến Hoa Hâm, Trần Lâm. Trần Lâm kiến nghị, có thể nói chuyện xem sao, thăm dò điểm mấu chốt của anh em Vương thị, có đàm phán thành công hay không hãy tính sau, ít nhất không thể để người ta có cớ nói mình hiếu chiến. Tất nhiên, việc cần chuẩn bị vẫn phải chuẩn bị, lấy chiến thúc hòa cũng là một biện pháp. Ông lại nói, Hoa Hâm không nên làm đại biểu cho anh em Vương thị, không bằng truyền thư cho Vương Cái, bảo hắn cử sứ giả chính thức tới, trực tiếp đàm phán với Ngô Vương, nhân cơ hội này xem thành ý của anh em Vương thị. Hoa Hâm biểu thị tán đồng, chỉ cần Tôn Sách đồng ý đàm phán, bất kể cuối cùng có đàm phán thành công hay không, nhiệm vụ của ông coi như hoàn thành.
Tôn Sách cân nhắc đi cân nhắc lại một hồi, cảm thấy lời Trần Lâm có lý, bèn đồng ý. Hoa Hâm ở lại Mạnh Tân hai ngày, đọc thông một lượt những bài văn đã đăng, lại tiến hành giao lưu với Tuân Úc và những người khác, sau đó viết một bức thư cho Phùng Kỷ, giải thích chi tiết tình hình Ngô quốc, cũng truyền đạt thái độ của Ngô Vương.
Ngô Vương có thể chấp nhận đàm phán, nhưng có một số điều kiện sẽ không thay đổi, ví dụ như đẩy mạnh tân chính ở Tịnh Châu. Vương Cái nếu muốn đàm phán, thì phải chuẩn bị tâm lý sẵn sàng, đừng luyến tiếc lợi ích hiện có. Từ tình hình ông tìm hiểu được, tân chính có lẽ có chỗ khiếm khuyết, nhưng nhìn về lâu dài, tân chính lợi nhiều hơn hại, đối với thế gia cũng như vậy.
Ngoài ra, đối với anh em Vương Cái mà nói, còn có một vấn đề bắt buộc phải đối mặt: đó là Vương Doãn phải gánh chịu trách nhiệm trực tiếp về việc hơn năm mươi mạng người họ Viên bị giết. Xét đến việc ngay cả bản thân Viên Thiệu cũng không bị quật mồ, trong điều kiện bình thường, Tôn Sách hẳn sẽ không làm đến mức tuyệt tình như vậy, nhưng trên sử sách chắc chắn phải lưu lại một nét bút. Tất nhiên, nếu anh em Vương thị thức thời, cử Tịnh Châu ra hàng, có thể chiếm một vị trí trong triều đại mới, sử sách dù có viết, cũng sẽ để lại chút thể diện. Nếu anh em Vương thị không chịu đối mặt với hiện thực, kết cục chỉ sẽ càng thê thảm hơn.
Tóm lại, Hoa Hâm hy vọng Phùng Kỷ có thể khuyên bảo Vương Cái và những người khác chấp nhận nghị hòa. Đối với bản thân Phùng Kỷ mà nói, đây cũng là một phần công lao. Triều đường Ngô quốc nhân tài đông đúc, không có công lao, Phùng Kỷ rất khó đứng vững.
Tôn Sách phái Tần Nghị đi đưa thư, sau đó ở lại bên cạnh Phùng Kỷ, hỗ trợ hành động, khi cần thiết thì cứu Lưu Thiện ra, lưu lại một tia huyết mạch cho Lưu Bị.
Quan Vũ yêu cầu cùng hành động. Tôn Sách không đồng ý, tướng mạo của Quan Vũ quá nổi bật, không giống Tần Nghị và những người khác dễ che giấu hành tung, vạn nhất bị lộ, có thể gây nguy hiểm cho an toàn của Phùng Kỷ thậm chí là Lưu Thiện. Quan Vũ vốn còn không phục, kết quả bị Đỗ phu nhân trách mắng mấy câu, liền cụp đuôi im lặng, cúi đầu nghe lệnh.