Thư Tình Robert Browning Và Elizabeth Barrett Barrett, Tập 1

Lượt đọc: 2554 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
R.b. Gửi E.b.b.

❊ ❊ ❊

Sáng thứ Bảy.

[Dấu bưu điện, ngày 13 tháng 9 năm 1845.]

Giờ đây, người thương ơi, anh sẽ cố gắng viết đôi dòng ngắn ngủi hết mức có thể để hồi âm bức thư em gửi tuần trước — và trước hết, anh phải khẩn khoản cầu xin em, lúc này hơn bao giờ hết, hãy giúp anh thấu hiểu qua từng con chữ ít ỏi ấy những tâm tình ẩn giấu đằng sau chúng (anh nghĩ mình có thể bộc bạch dễ dàng hơn bằng lời — nhưng anh không dám mạo hiểm; và suy cho cùng, anh biết em sẽ luôn công bằng và nhân hậu ở những gì em có thể). Anh đã đọc đi đọc lại bức thư của em. Anh muốn nói với em — không, không phải với em, mà với bất kỳ ai tưởng tượng ra, người sẽ lắng nghe những gì anh sắp thổ lộ; anh muốn nói với người ấy một cách chân thành nhất rằng không hề có một mảy may sự hão huyền nào, hay gọi là gì đi nữa, trong lời thổ lộ đó; tuyệt đối không thể có, bởi vì từ khởi đầu cho đến khoảnh khắc này, chưa bao giờ anh dám mơ tưởng đến việc chiếm được tình yêu của em. Anh khó lòng viết nên từ này, bởi nó quá đỗi nghịch lý và bất khả thi làm sao; nó ngụ ý một sự đảo lộn vị trí của đôi ta đến nhường nào — và tiếp sau đó, dẫu còn lâu lắm, anh cũng chẳng hề muốn, dẫu có thể làm thế, tước đoạt đi bất kỳ tình cảm nào mà anh biết đã bén rễ trong em — chẳng hạn như mối tình cao cả và thiêng liêng ấy. Anh cảm thấy rằng dẫu bản thân có được tái tạo, dẫu được hóa thành vàng mười đi chăng nữa, thì khi ấy anh cũng chẳng mưỡng cầu gì hơn ngoài việc trở thành chiếc chấu nhẫn khiêm nhường để tôn lên viên kim cương mà em mãi mãi phải đeo trên mình. Sự quý mến và kính trọng mà em dành cho anh trong bức thư này, điều mà anh hằng ấp ôm vào tim và cúi đầu thành kính, đó là tất cả những gì anh có thể nhận lấy và cũng là điều khiến anh bối rối khôn cùng, dẫu anh mang trong mình tất cả lòng biết ơn. Thế nhưng, với niềm kiêu hãnh đầy mãn nguyện vì dẫu sao vẫn mãi là con nợ của em, mãi mãi gắn kết với em là thế; khi anh đọc bức thư của em với trọn vẹn quyết tâm đối xử công bằng cho cả đôi bên; anh không dám chối bỏ thứ ánh sáng mà anh đang nắm giữ, không dám từ chối nhận ra rằng: bất cứ điều gì được nêu ra như một lời phản đối đối với việc em định đoạt cuộc đời anh — thứ mà anh sẵn sàng trao trọn cho em — đều ngầm ám chỉ một thứ tốt đẹp nào đó trong cuộc đời ấy mà việc em chấp nhận nó sẽ hủy hoại (về ý nghĩ này anh sẽ bàn đến sau) — anh xin nói rằng, dẫu anh có kinh ngạc trước điều này đến đâu chăng nữa, anh vẫn không thể không tìm thấy nó ở đó, quả thực là ở đó. Anh chẳng thể nào "ràng buộc em bằng lời nói," cũng như em đã ràng buộc anh, như em từng nói — nhưng nếu anh hiểu lầm ý em, chỉ cần một lời khẳng định về điều đó thôi cũng đủ để anh hiểu thấu tâm can; thế nhưng, ngặt một nỗi, anh thật khó lòng tưởng tượng rằng: trong khi một lý do trong vô số lý do — những lý do mà anh chẳng bắt buộc phải tự nhắc nhở, nhưng bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng hình dung ra; trong khi bất kỳ lý do nào trong số đó cũng đủ khiến anh phải im lặng vĩnh viễn (vì, như anh từng quan sát, anh yêu em như con người hiện tại của em, và chẳng muốn xóa đi bất kỳ tình cảm nào vốn đã là một phần con người em) — thì em, dẫu có thể nói lên những lời ấy, lại chỉ muốn nói rằng em không hề muốn mang "thêm nỗi buồn nào lớn hơn số phận vốn có" vào cuộc đời anh ư? — rằng em "chỉ có thể trao cho anh những gì mà sự cao thượng không cho phép trao"?

Có phải ý em là thế này không? Nói một cách ngắn gọn, có phải vì nghĩ cho anh mà em giục anh "gác lại chủ đề này"? Anh nghĩ rằng nếu đúng là như vậy, thì dẫu chỉ là một lần duy nhất, anh sẽ trưng ra tất cả những lợi thế của mình. Anh không phải là con người mà sự trân trọng cao thượng, quên mình của em đôi khi vẽ nên — nhưng chẳng phải mới từ ngày hôm qua, hay mười hay hai mươi năm về trước, anh mới bắt đầu nhìn nhận vào cuộc đời chính mình, nghiên cứu cái đích và những nhu cầu của nó, xem điều gì sẽ mang lại phước lành hay tổn hại — và anh biết, nếu con người ta có thể biết chắc điều gì, thì việc dâng hiến cuộc đời ấy cho em và làm cho nó phong phú thêm qua sự hòa quyện cùng em, sẽ mang lại cho anh niềm hạnh phúc tột cùng, như anh đã từng nói, đang nói, và hằng cảm nhận. Toàn bộ lời cầu xin của em với anh, theo nghĩa đó, mang tính ích kỷ — không phải vì anh không hay biết rằng bản chất của em chắc chắn sẽ đạt được niềm hạnh phúc khi nhận thức được rằng mình đã mang lại hạnh phúc cho người khác — mà bởi vì cái đích tốt đẹp nhất, tuyệt vời nhất ấy, cũng sẽ giống như những điều khác, bắt nguồn từ chính em, là sự phản chiếu từ chính món quà của em.

Người thương ơi, anh xin dừng lời tại đây — từ ngữ, sự thuyết phục, lý lẽ, dẫu chúng có sẵn trong tay anh thì anh cũng chẳng thèm dùng đến — anh tin tưởng em, hoàn toàn đặt trọn đức tin nơi em — nơi chính con người em. Anh sẽ không thèm nghĩ đến việc lăng mạ em bằng cách cố gắng trấn an em về một điều mà một vài cụm từ trong thư em thoạt nhìn có vẻ ám chỉ — chẳng lẽ em lại không hiểu rằng anh đang sống, đang lao động, đang viết lách (và cả không viết lách) cốt để đạt được thành công theo lăng kính của cõi đời này hay sao? Anh thậm chí từng thuyết phục mọi người ở đây hiểu đâu là "địa vị danh giá thực sự của mình trong xã hội," v.v. và v.v., thế nên anh sẽ không cần phải thông báo với em rằng anh khao khát được rất giàu sang, rất vĩ đại; nhưng không phải bằng cách học Luật miễn phí cùng lão Basil Montagu ngốc nghếch mà đáng yêu, cứ chốc chốc lại làm phiền anh; — lại càng không — thôi đủ rồi cho những trò ngớ ngẩn này.

'Hãy nói cho anh nghe những gì anh có quyền được lắng nghe': anh có thể lắng nghe, và sẽ biết ơn sâu sắc như trước kia và như lúc này đây — tình bạn của em chính là niềm kiêu hãnh và hạnh phúc của anh. Nếu em nói với anh rằng tình yêu của em đã trao gửi nơi khác, và rằng anh có đủ khả năng để giúp ích cho em ở nơi đó, thì việc được giúp ích cho em ở đó vẫn cứ là niềm kiêu hãnh và hạnh phúc của anh. Anh cứ nhìn mãi, nhìn mãi về viễn cảnh tình yêu của mình, nó luôn hướng về phía trước — và mọi dạng thức cay đắng có thể có... anh chỉ buồn cười khi nghĩ rằng chúng đã lùi lại phía sau... chẳng thể nào chạm trán được trên con đường mà chúng ta đang bước đi! Anh phó mặc cho em và sẽ tuân lệnh em tuyệt đối — tuân theo cả những mong muốn nhỏ nhoi nhất mà anh có thể hình dung được nơi em, chưa nói đến ước nguyện đã được em thốt lên. Thế nhưng, việc thổ lộ điều này là vô cùng cần thiết, ngoài những lý do khác, còn vì một lý do mà cõi đời này cũng sẽ nhận ra. Toàn bộ kế hoạch cuộc đời anh (với những thiếu thốn, ít nhất là thiếu thốn vật chất, đã được cắt giảm tối đa) từ lâu đã được tính toán — và nó cho rằng em, việc tìm thấy một con người như em, là điều hoàn toàn bất khả thi — bởi vì khi tính toán người ta dựa vào những may rủi, chứ không phải sự quan phòng — làm sao anh có thể mong đợi có được em? Thế nên đối với con đường tương lai của chính mình trên cõi đời này, anh từ lâu đã từ chối việc bận tâm — bất cứ ai có thể sống qua vài năm trời chỉ với bánh mì và khoai tây như anh từng có lúc, và người thích mặc áo blouse cùng áo sơ mi xanh (như chiếc anh đang mặc lúc viết thư này) hơn mọi thứ trang phục và lề thói quý tộc, và người có thể, nếu cần thiết, chăm sóc một con ngựa cũng không đến nỗi tệ, hoặc ít ra thà làm việc đó suốt cả ngày còn hơn là kế vị ngài Fitzroy Kelly ở chiếc ghế Toàn quyền — một con người như thế chẳng cần phải bận tâm quá nhiều ngoài việc ngắm nhìn những đóa lilies xem chúng lớn lên ra sao. Nhưng giờ đây khi anh nhìn thấy em ở gần cuộc đời này, mọi thứ đều thay đổi — và chỉ cần một lời của em, anh sẽ làm tất cả những gì cần phải làm, những gì mọi người từng nói là có thể làm, và để 'cho mọi năng lực của anh tìm thấy chốn dung thân ngọt ngào' như lời tiến sĩ Watts ca hát, trong việc giành lấy bất cứ thứ gì có thể giành — chắc chắn là không nhiều lắm. Anh sẽ in những tác phẩm ấy, tống quách chúng đi, làm việc này ngay bây giờ, và đến với em tại Pisa mang theo tin vui — tại Pisa nơi người ta có thể sống với chừng 100 bảng một năm — trong khi, kìa, hình như anh nhớ ra rằng, anh thực sự nhớ ra rằng, Charles Kean từng đề nghị trao cho anh 500 bảng trong số những bảng ấy cho bất kỳ vở kịch nào vừa ý ông — chưa kể đến việc ngài Colburn từng nói trong bóng gió rằng ông ấy khao khát hơn cả bữa tối của mình 'một cuốn tiểu thuyết về đề tài Napoleon'! Cứ thế người ta có thể kiếm tiền, nếu người ta không sống trong một ngôi nhà liền kề, và không cảm thấy bị thôi thúc phải thuê Nhà hát Princess để phát triển và triển lãm một cách đáng khen ngợi năng lực của bản thân.

Xin em hãy lĩnh hội ý nghĩa của tất cả những điều này, anh khẩn khoản cầu xin em — tất cả những gì em nói sẽ là tuyệt vời nhất — anh là của em —

Vâng, mãi mãi là của em. Xin Chúa phù hộ em vì tất cả những gì em đã từng là, đang là, và chắc chắn sẽ là đối với anh, mặc cho Người định đoạt điều gì!

R.B.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.