Thư Tình Robert Browning Và Elizabeth Barrett Barrett, Tập 1

Lượt đọc: 2567 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
E.b.b. Gửi R.b.

❊ ❊ ❊

Chủ Nhật.

[Dấu bưu điện, ngày 8 tháng 12 năm 1845.]

Hãy cho em biết anh thế nào nhé, và rằng anh cảm thấy khá hơn chứ không mệt mỏi hơn sau những chốn lao xao tối qua. Sau khi anh rời đi ngày hôm qua, em đã suy nghĩ xem chúng ta có thể sắp xếp mọi chuyện sao cho thuận tiện hơn cho anh, chẳng hạn như cho thắp đèn sớm và điều chỉnh thời gian để khoảng cách giữa lúc anh đến và lúc dùng bữa ngắn lại, ngay cả khi anh và George không cùng đi — tuy cách đó có lẽ là tốt nhất, nhưng em lại thấy ngượng ngùng không dám đề xuất. Giả sử như vào thứ Năm tới anh có việc ở nội đô, xin hãy nhớ đừng có mà lo lắng thái quá về việc phải giết thời gian ở đâu trước năm giờ... em có thể nói thế không nhỉ, hay bất cứ lúc nào đi chăng nữa? Chúng ta sẽ thắp đèn, và em có thể dễ dàng giải thích nếu có ai đó để ý... nhưng sẽ chẳng ai để ý đâu, bởi vì những người hay lui tới đây của chúng ta chẳng bao giờ về nhà trước sáu giờ, và gia chủ thì mãi đến bảy giờ mới về... như em đã nói với anh rồi đấy. George thấy việc đến nhà ông Talfourd hôm qua là rất đáng giá, chỉ để tận mắt nhìn tác giả của cuốn 'Paracelsus' nhảy điệu Polka... chẳng lẽ em lại không nên kể cho anh nghe sao?

Em lại bực mình vì một chuyện khác mà anh ấy kể cho em nghe — bực mình, dù cũng hơi buồn cười trước sự ngớ ngẩn của nó. Ý em là cái vụ lố bịch về cuốn 'Autography' ấy — chẳng phải nó rất ngớ ngẩn sao? Cả anh và George đều không có lấy chút tinh thần hiệp sỹ để xé phéng cái bức thư của em đi — một bức thư vốn cũng ngớ ngẩn theo cách riêng của nó; lúc ấy em còn ít trải đời hơn bây giờ, nên viết cứ như thể đang viết cho lương tâm riêng của mình, rồi chỉ một ngày sau là đã thấy hối hận thầm kín, và cứ hối hận mãi cho đến tận bây giờ mỗi khi vô tình nhớ đến nó cho đủ để mà dằn vặt! Bởi vì nếu ông Serjeant Talfourd khi ấy gửi cuốn 'Ion' cho em, thì ông ấy làm vậy hoàn toàn vì lòng tốt bụng, tình cờ nghe nói về em qua nhà xuất bản cuốn 'Prometheus' của em vào thời điểm đó, và dĩ nhiên ông ấy chẳng thèm bận tâm đến 'ý kiến' của em hơn là phần còn lại con người em — thế mà em lại cư xử kém tinh tế đến mức viết ra những lời dài dòng hơn mức tối thiểu để nói lời cảm ơn, ngay cả khi em có đủ khả năng để viết những lời hay ý đẹp đi chăng nữa. À mà thôi! — anh thấy đấy sự tình là thế, và em rất bực vì anh đã đọc được nó... như lời George nói — anh ấy còn cười khi thấy em bực bội như vậy. Thế là em quay sang tự bênh vực mình bằng cách lớn tiếng kêu oan với vị biên tập viên của cuốn 'Autography'! Chắc chắn chưa từng có chuyện nào như thế xảy ra trên đời... ngay cả đối với một nhà văn đang ở giai đoạn cuối của căn bệnh hiểm nghèo mang tên thói tự phụ. Đem biên tập cả những lời xã giao thông thường mang tính xum xoe ước lệ... được in thành bao nhiêu là tập sách, đóng bìa da maroquin màu xanh lục, rồi bày lên bàn phòng khách cho cái đám công chúng riêng tư đặc biệt của chính mình ngắm nghía — chẳng phải đó là một kỳ quan của sự vanh váo... chẳng hơn không kém sao?

Em đã chớp lấy cơ hội từ bức thư gửi ông Mathews (nhân nói về sự vanh váo... của em!) để gửi những vần thơ của Landor sang Mỹ... thơ của anh đấy — thế là chúng sẽ xuất hiện trên các tờ báo Mỹ thôi.... Em quen ông Mathews. Khi em đang nói chuyện với ông ấy về số mới nhất trong tập 'Bells and Pomegranates' của anh, thì những vần thơ ấy tự nhiên gợi nhắc đến; cũng giống như câu chuyện của em vậy, bởi vì đây đâu phải lần thứ nhất, thứ hai hay thậm chí thứ ba em viết thư cho ông ấy nhắc về anh, dù em vẫn luôn ngạc nhiên vì sao trong tất cả những lần trước đó em lại làm việc ấy với sự vô tư hoàn toàn... chỉ thuần túy vì tên tuổi anh thuộc về đất nước em và nền văn học của nước nhà, và giờ đây em nhận được một thứ phần thưởng nho nhỏ là có thể viết bất cứ điều gì mình thích mà không có ai thốt lên rằng 'đó lại là một sở thích mới mẻ nào đây'. Còn về người Mỹ, họ có một 'lòng nhiệt thành thiếu hiểu biết' dành cho thơ ca. Tình yêu thơ ca ở nơi họ còn lớn hơn ở người Anh. Nhưng họ lại để cho các nhà phê bình người Anh có năng lực tầm thường dẫn dắt trong việc lựa chọn nhà thơ; chính những văn nhân của họ đã thừa nhận điều đó. Tennyson được tôn sùng tận chốn rừng sâu hoang vu (xin được ca ngợi họ vì điều đó), nhưng để thấu hiểu anh một cách đầy đủ, họ lại phải chờ đợi những lời giải thích từ giới phê bình. Thế nên em rất muốn họ thấy Landor nói gì về anh. Điều an ủi trong những vấn đề này là chúng ta không phải tranh cãi gì sất, ngoại trừ việc sớm hay muộn — sớm hơn một chút, muộn hơn một chút: nhưng khi đã có tình yêu và nhiệt huyết đích thực, thì việc cố gắng vun đắp cho sự hiểu biết ấy trở nên vô cùng xứng đáng. Họ yêu mến Tennyson đến mức màu sắc những chiếc áo ghi-lê của ông ấy cũng trở thành một thứ vấn đề Oregon thu nhỏ... và em thích điều đó — chẳng lẽ anh không thích sao?

Thứ Hai. — Bây giờ em đã nhận được thư của anh: và hẳn anh cũng sẽ nhận ra, chẳng cần đến một ngón tay chỉ đường nào từ em, rằng cả hai chúng ta đều bận rộn đến mức nào trong việc phủ nhận chính những bức thư cũ của mình viết về vở 'Ion' — bộ sưu tập của ông Talfourd hình như đã chứng minh hơi quá đà thì phải — và anh cũng vậy, hơi quá lời một chút, khi anh suy luận về sự bất biến từ những đổi thay kiểu như thế này. Ồ vâng — em hoàn toàn hiểu rằng mọi thứ mâu thuẫn trong mục đích đều hướng tới một điều 'được cho là tốt hơn' — nhưng em không thể hiểu nổi làm thế nào mà bất kỳ sự hoài nghi nào lại có thể được dẹp yên bởi thực tế đó, ... thực sự là em không hiểu nổi. Anh đã thấy tất cả chim chôn muông thú trên đời này chưa? anh đã thấy những con 'kỳ lân' bao giờ chưa? — Đó chỉ là một hòn sỏi ném xuống dòng logic phẳng lặng của anh thôi; và chúng ta chẳng cần phải đứng lại để ngắm nghía những bọt nước sinh ra từ đó đâu. Còn về những bức thư bàn về vở 'Ion', em rất đỗi vui mừng vì anh có điều gì đó để mà hối hận, cũng như em có tất cả mọi thứ để hối hận đây. Quả thực đó là một vở kịch cao cả — trong đó có vẻ đẹp cao thượng của luân lý: nhưng nó không phải là tác phẩm của một nhà thơ... và nếu ông ấy chưa từng viết thêm vở kịch nào khác để phơi bày những gì không có trong con người ông, thì điều này vẫn có thể được 'khẳng định' một cách chắc chắn về nó, theo quan điểm của em. Dù sao đi nữa, đó vẫn là một tác phẩm cao quý — và ngay cả khi anh có ca ngợi nó quá lời, (em đã không đọc thư của anh, dẫu anh đã đọc thư của em, ôi chao!) thì trong hoàn cảnh ấy, bản thân anh sẽ kém phần cao thượng hơn nếu không làm thế — chỉ là, em đồng tình với anh biết bao khi anh lên án việc phơi bày những cái rễ khô khốc, rũ sạch cả đất bùn ấy! Thật là một thứ gu thẩm mỹ gớm ghiếc — chẳng phải thế sao?... mặc dù anh không dùng từ đó.

Em cứ nghĩ ông Kenyon sẽ đến vào ngày hôm qua và em sẽ có chuyện gì đó để kể cho anh nghe, ít nhất là về ông ấy.

Và George chưa bao giờ kể cho em nghe về câu mà anh đã tìm cách nói với anh ấy về em, một câu nói khiến em mỉm cười, và chắc chắn sẽ khiến anh ấy ngạc nhiên biết bao nếu lúc đó anh ấy không đang phải chịu đựng những bận tâm rắc rối về luật pháp, bởi vì anh ấy thừa biết rằng anh vừa mới rời khỏi chỗ em. Các em gái em đã kể lại với anh ấy ở dưới nhà và anh ấy bước vào căn phòng này ngay trước khi lên đường vào hôm thứ Bảy, với một câu... 'Vậy là mình sắp được gặp ông Browning sao?'. Nhưng sau đó anh ấy chẳng có lấy một lời nhận xét nào — hoàn toàn không: và nếu anh ấy có nghe thấy những gì anh nói đi chăng nữa (điều mà em lấy làm hoài nghi), thì có lẽ anh ấy đã quy nó cho sự lịch sự bất đắc dĩ nào đó phía 'Yorick' khi mà 'chương cuối' đang ngốn quá nhiều tâm trí của anh ấy.

Em đã viết về vở 'Luria' ở một chỗ khác — anh sẽ nhận được các trang giấy khi em đọc xong toàn bộ vở kịch. Thơ ca sống động này mới khác biệt làm sao với thứ hùng biện chải chuốt của vở 'Ion'. Con người và bức tượng đá cũng không khác nhau nhiều đến thế. Suy cho cùng, thơ ca là một thứ độc lập — nó hiện hữu ở đây hoặc không hiện hữu ở đây... nó không phải là vấn đề của 'gu thẩm mỹ', mà là của tầm nhìn và cảm xúc.

Còn về bài thơ 'Venice', chẳng phải nó chứng minh cho sự nhạy cảm thi ca nhiều hơn là khả năng thi ca sao? Hay anh chờ đợi em phải nói nhiều hơn thế? — nó chứng minh cho sự cảm nhận của nhà thơ, hơn là sự sáng tạo của ông. Anh có nghĩ khác hơn không? Có những biểu cảm thật đẹp đẽ, hùng hồn, và âm hưởng tình cảm ở đâu cũng thật hay và cao cả.

Đừng viết vở 'Luria' nếu đầu óc anh không được thoải mái — và anh không thể chối rằng nó đang thoải mái đâu... phải không nào? Hay anh vẫn cứ viết nếu có thể? Dù trong trường hợp nào đi nữa, anh cũng sẽ làm những gì mình có thể... hãy tự chăm sóc bản thân và đừng để mình kiệt sức vì viết lách hay vì đi lại quá nhiều, đồng thời hãy duy trì việc tập thể dục cần thiết... anh sẽ làm điều này chứ — em khẩn khoản xin anh đấy.

Nguyện xin Chúa phù hộ và mang lại hạnh phúc cho anh, vì... anh sẽ chẳng mất mát gì nếu em nói rằng... em là của anh —

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.