Thứ Ba, Buổi tối
[Dấu bưu điện, ngày 10 tháng 12 năm 1845.]
Anh viết cho em là phải lắm... (giờ thì thấy đấy, việc không dùng đúng từ ngữ gây ra lủng củng biết bao... em nói là 'phải', chứ không nói là 'tử tế') ...phải lắm khi anh viết cho em hôm nay—và em đã bắt đầu thấy hụt hẫng vì ngỡ bưu điện đã qua rồi, thì bất chợt tiếng gõ cửa mang đến lá thư đáng được ca ngợi nhường này. Nếu không phải là 'tử tế'... thì là rất mực tử tế vậy—thế có khá hơn không? Có lẽ thế.
Ông Kenyon hôm nay có đến đây và hỏi khi nào anh lại tới—còn em, em đáp bâng quơ rằng... 'vào cuối tuần—Thứ Năm hoặc Thứ Sáu'—lời đáp chẳng ngăn được ông ấy gặng hỏi thêm về việc 'chúng tôi đang bàn bạc chuyện gì'. Ông bảo rằng ông 'nhất định phải gặp anh', và đã viết thư nài nỉ anh ghé qua nhà ông vào những ngày anh đến đây; chỉ có điều ông lẩm bẩm thêm rằng cả Thứ Năm lẫn Thứ Sáu ông đều bận rộn cả. Ồ, thói quanh co của em!—Rồi ông lại bàn về bài 'Saul'. Tác phẩm đã để lại trong ông một ấn tượng sâu sắc làm sao! Ông bảo tối nào khi về nhà và ngay trước lúc chìm vào giấc ngủ, ông cũng đọc nó để sắp xếp lại những giấc mơ của mình, và em thấy ông nhận xét rất đúng, rằng bài thơ gợi cho ông nhớ đến chiếc khiên của Achilles trong thơ Homer, được tung vào một vòng xoáy tràn đầy hơi thở và nhịp điệu trữ tình. Ông tỏ ra vô cùng phật ý khi em 'không ngờ ông lại thích nó đến thế' và vặn lại em bằng một vẻ nghiêm khắc đáng trách nhất (theo cảm nhận của em), rằng em 'chẳng bao giờ hiểu được bất cứ ai có sự nhạy cảm ngoài chính bản thân mình'. Chẳng phải là quá khắt khe sao, khi điều đó lại thốt ra từ người bác Kenyon thân thương? Nhưng có lẽ ông đã nhiễm phải thứ tinh thần quái gở nào đó từ bài 'Saul' của anh; dẫu cho ông có ngưỡng mộ bài thơ đủ để thay vào đó một tinh thần tươi đẹp hơn. Và anh hãy nhớ rằng, bài thơ ấy chỉ mới là phần đầu tiên, và những phần tiếp theo chắc chắn phải tiếp nối để hoàn thiện một tác phẩm trữ tình vĩ đại—anh nhớ lấy nhé. Và hãy quên 'Luria' đi... nếu việc quên đi ấy mang lại cho anh sự dễ chịu hơn. Và hãy quên em đi... khi anh hạnh phúc hơn trong sự quên lãng. Em cũng nói thế đấy.
Thế nên hình dung của anh về một con kỳ lân là—bị gãy một chiếc sừng. Mà anh lại là một nhà thơ đấy nhé!—gãy một chiếc sừng—hoặc ẩn mình trong bụi cây gai đen!—
Đó là một sự lầm lẫn, giống như công chúng sáng suốt của chúng ta, về phần họ, đã từng mắc phải khi họ tôn sùng vẻ thần thánh của cỗ chiến xa bằng đồng, ngay dưới đám mây dông! Em không nhớ tờ Athenæum thế nào, nhưng hoàn toàn có thể tin rằng nó đã nói đúng như những gì anh nói. Tờ Athenæum chỉ ngưỡng mộ những gì thần thánh, con người và các cột trụ chối bỏ. Nó chẳng ngợi ca điều gì ngoài sự tầm thường—hãy ghi nhớ điều đó, như một quy luật chung! Cái hay, họ nhìn thấy—còn cái vĩ đại thì vượt quá tầm với của họ. Dám cất lời vượt qua những khuôn sáo chật hẹp, nông cạn của văn chương, là anh sẽ bị 'dìm xuống' và được dạy bảo phải sống sao cho giống người khác. Nhân tiện, hãy nhìn qua số báo mới nhất xem, để thấy rằng anh đừng bao giờ nghĩ đến việc viết từ 'peoples' [các dân tộc], nếu không muốn bị coi là dùng từ lỗi thời—và đó lại là những kẻ đứng trên bục giảng dạy công chúng đấy! Nếu công chúng chẳng học hỏi được gì, thì có gì là đáng ngạc nhiên? Một sự bắt chước Shelley!—trong khi nếu 'Paracelsus' là một cái gì đó, thì nó chính là sự biểu hiện của một tư duy mới, như tất cả mọi người đều có thể thấy—như chính em đã thấy, hãy để em tự hào ghi nhớ điều đó, dẫu em không hề bị lóa mắt bởi bài 'Ion'.
Ồ, thực tình nếu em có thể 'cào đất và làm cỏ' ... hoặc thậm chí nhặt nhạnh cỏ dại dọc lối đi, ... thứ công việc dành cho những đứa trẻ bất lực nhất, ... nếu em có thể làm được bất cứ việc gì trong số đó, thì em còn có chút ích lợi: đằng này 'tỏa sáng' ư... tỏa sáng... khi trong em chẳng có lấy nổi chút ánh sáng để đủ làm 'việc thêu thùa', thì mặc ai trên đời này, trừ anh, bảo em hãy tỏa sáng đi, đó chỉ là một sự chế giễu mà thôi! Nhưng anh đã nghiên cứu thiên văn học cùng những chú ốc sên ưa thích của mình, loài vốn hay nhầm chiếc đèn lồng tối sầm là mặt trời, và cứ thế...
Và thế đấy, anh sẽ đến vào ngày Thứ Năm, và em chỉ cầu mong bà Jameson đừng đến nữa, (công việc thêu thùa khiến em nghĩ đến bà ấy; và vì chưa đến, rất có thể bà ấy sẽ xuất hiện vào ngày Thứ Năm bằng một mũi thêu chéo định mệnh nào đó!) bởi em chẳng nhận được tin tức gì từ bà, và những biện pháp phòng thủ của em đã bị 'canh chừng' hết cả rồi. Nguyện xin Chúa luôn ban phước cho anh.
Chính là của anh—
Nhưng không—em đã chẳng tha thứ. Nào có lỗi lầm gì cần phải tha thứ, ngoài lỗi ở chính em, vì đã không diễn đạt đúng ý mình?