Thứ Sáu.
[Dấu bưu điện, ngày 1 tháng 12 năm 1845.]
Thư đến lúc tám giờ — bưu điện nói là tám giờ... tôi lại nghĩ gần tám giờ rưỡi hơn... thư đến — và tôi cảm ơn anh, cảm ơn anh hết mực có thể. Anh có nhớ lọn tóc tím của vị vua mà vận mệnh của cả một thành phố đã từng treo lơ lửng trên đó không? Tôi có chứ! Và đứng trước lương tâm thì tôi chẳng cần phải bận tâm — bởi vì lọn tóc này đây không phải đến với tôi qua đường phản nghịch — ngược lại, 'ego et rex meus' (ta và nhà vua của ta), chúng ta đường đường chính chính trao và nhận.
Ban đầu tôi chỉ định gửi cho anh món đồ ở trong chiếc nhẫn... mà nhân tiện đây, tôi biết là nó sẽ không vừa tay anh đâu — (chắc chắn là không vừa ngón tay mà nó vốn được định đoạt để đeo...) cũng như nó từng không vừa với Napoleon trước anh vậy — nhưng hoàn toàn có thể dễ dàng nới ra cho vừa kích cỡ... Ban đầu tôi chỉ định gửi cho anh món đồ ở trong chiếc nhẫn: nhưng cách của anh hay hơn, thế nên anh cứ nhận cả hai vậy. Giờ thì vào thứ Hai, xin đừng nói một lời nào... hay bất cứ lúc nào khác. Còn về chiếc nhẫn, xin hãy nhớ rằng tôi buộc phải dò dẫm trong mù quáng để bước ra thế giới bên ngoài, và nhặt lấy thứ gì ở gần nhất... do tình cờ chứ không phải do lựa chọn... nếu không thì mọi chuyện có lẽ đã tốt hơn — tốt hơn một chút — chăng. Điều tuyệt vời nhất là nó mang màu sắc những bông hoa xanh của anh. Giờ thì anh sẽ không nói một lời nào nữa chứ — tôi đặt trọn niềm tin nơi anh.
Tôi nghĩ chỉ riêng việc anh thốt ra những lời kia thôi cũng đã là quá đủ rồi. Giờ thì anh thấy mình cư xử vậy có công bằng không? Chẳng phải quá khắc nghiệt với tôi sao? Và nếu lời buộc tội đó là sự thật, xin hỏi đó là lỗi tại ai chứ? Đã năm mươi lần tôi cảm thấy hổ thẹn và bực bội với chính mình vì sao lại cư xử giống như một cô bé non nớt đến thế,... vì sao lại có vẻ như đang làm ra vẻ 'ra chiều cách điệu'; để rồi mọi nỗ lực đều hoài công: 'nó vượt quá tầm kiểm soát của tôi,' như người Pháp thường nói. Thế mà anh lại còn kêu ca! Cứ như thể Haroun Alraschid sau khi chặt đứt một cái đầu, lại còn phàn nàn về việc nạn nhân thiếu một cử chỉ cúi đầu kính cẩn vậy! — Thôi nào! — Dù vậy tôi vẫn mỉm cười. Chẳng ai có thể kìm được nụ cười — một phần vì sự ngốc nghếch của bản thân vốn dĩ rất lớn, tôi xin thú nhận, dù rằng qua lời kể của anh thì nó đã bị phóng đại đi đôi chút — (bởi vì nếu mọi chuyện thực sự tồi tệ như anh nói, anh biết đấy, tôi đã chẳng bao giờ gặp anh... mà tôi thì có gặp chứ!) và một phần cũng vì anh... bởi vì anh lại chọn một cách thức ngớ ngẩn đến mức buồn cười để dập tắt sự rụt rè của bất kỳ ai. Anh có biết không, tôi đã cười... thực sự bật cười trước lá thư của anh. Không — nó không tệ đến mức ấy đâu. Tôi đã nhìn anh trong mỗi lần ghé thăm, chăm chú hết mức có thể với cả hai con mắt mở thật lớn — chỉ là do một thế lực siêu nhiên nào đó mà chúng cứ nhất quyết không chịu mở to khi ở cạnh anh như vẫn thường làm với những người khác... thế nên giờ tôi mới kể cho anh nghe đấy. Còn lại thì tôi chẳng hứa hẹn bất cứ điều gì — làm sao tôi có thể hứa được khi chuyện đó hoàn toàn vượt ngoài tầm kiểm soát của tôi — và anh thì chẳng làm năng lực của tôi khá lên chút nào... anh có nghĩ là mình đã làm được không? Chúa ơi, chúng ta đã đi đến cái điều vô lý gì thế này — những con người lẽ ra phải đang 'đối thoại bằng tiếng Hy Lạp!,' như ông Kenyon từng nói.
Đúng vậy — ông ấy đã đến và nói chuyện về anh, kể cho tôi nghe về việc anh đã nói về... tôi như thế nào; và tôi vẫn đang thầm nghĩ rằng bản thân hẳn đã kiêu hãnh biết bao nếu điều đó xảy ra từ một năm trước, để rồi giờ đây tôi lại có thể mắng yêu anh một chút vì chuyện đó. Ồ đúng vậy — và ông Kenyon còn bảo rằng anh đã nói những lời phóng đại — phóng đại đến mức ấy cơ mà! — Giờ thì có nên có một trận mắng mỏ nào đó không nhỉ... một chút thôi?
Nhưng sao anh lại có thể mong đợi ông Kenyon phải 'kinh ngạc' về anh, hay cảm thấy 'bực bội' với anh cơ chứ? Chắc chắn điều đó mới là kỳ lạ. Anh vẫn luôn và mãi là một học trò cưng trong chốn đó... được đánh giá cao, được ca ngợi, và tôi nghĩ là cả được yêu thương nữa.
Trong lúc tôi đang viết thư này, một bức thư từ châu Mỹ được đưa đến tay tôi, và sau khi đọc ngấu nghiến nó với sự hổ thẹn và bối rối ngập tràn khuôn mặt... dù vẫn không kìm được một nụ cười,... tôi gửi nó cho anh để thấy anh đã khiến tôi phải cư xử ra sao! — chưa kể đến những tội lỗi khác của tôi đối với những con người tử tế ở Boston — và đối với một vị khách nam lạc lối nào đó ở Philadelphia, người mà năm tới sẽ thực hiện một cuộc hành hương, ông ấy nói thế,... để viếng thăm Đất Thánh và nàng E.B.B. của anh. Tôi đã đủ tinh nghịch để coi bức thư đó như một tờ thông cáo chung... xin địa chỉ của đủ loại 'người châu Âu' khác nhau. Dù sao đi nữa... anh hãy nhìn xem tôi đã cư xử thế nào đi! và nếu như nó chưa đủ tồi tệ hơn cả việc... không thèm mở mắt ra nhìn! — Xin anh hãy phán xét. Thực lòng và nghiêm túc mà nói, tôi vô cùng hổ thẹn — ý tôi là đối với ông Mathews, người từng là một người bạn chân thành và tử tế với tôi — và tôi thực sự có ý định sẽ cư xử tốt hơn. Tôi nói thế là để ngăn anh mắng mỏ đấy, anh biết không. Và hãy nghĩ đến ông Poe, với cái sự công minh đậm chất La Mã vĩ đại ấy của ông ta (nếu không muốn nói là đậm chất Mỹ!), vừa viết sách đề tặng cho một người lại vừa mỉa mai lăng mạ người đó ngay trong lời tựa của chính cuốn sách. Ông ta từng viết một bài bình luận về tôi đúng với tinh thần đó — hai thái cực ca tụng và khiển trách, quyện lẫn vào nhau. Anh hẳn sẽ nghĩ rằng bài viết đó được chắp bút bởi một người bạn và một kẻ thù, cả hai đều cuồng loạn vì yêu và ghét, luân phiên nhau viết từng đoạn một — quả thực là một tác phẩm kỳ lạ vô cùng.
Và tôi sẽ dừng bút ở đây. Tôi vẫn đang chờ đợi... chờ đợi thứ vẫn chưa đến... chiếc nhẫn... được gửi đi để lồng tóc vào; nhưng nó sẽ không thể về kịp (vào lúc này) cho chuyến bưu điện, và anh buộc phải nhận được thư của tôi trước ngày thứ Hai... lẽ ra anh phải nhận được thư từ hôm nay rồi. Đó không phải lỗi của tôi — tôi đã chờ đợi. Ồ những con người này — những kẻ chẳng bao giờ chịu nhớ rằng con người ta cũng có lúc cạn kiệt sự kiên nhẫn! Thế nên giờ tôi gửi cho anh lá thư này... và những gì có trong trang giấy này... còn phần còn lại, anh sẽ nhận được sau ngày thứ Hai. Và anh sẽ không nói một lời nào chứ... ngay cả lúc đó... hay bất cứ lúc nào! — Tôi đặt trúng niềm tin nơi anh. Và cầu Chúa phù hộ cho anh.
Nếu có một ngày nào đó anh ít quan tâm đến tôi hơn — tôi nói thế không phải vì thiếu lòng tin ở anh... tôi hoàn toàn tin tưởng anh — nhưng anh là một người đàn ông, và có sự tự do để bớt quan tâm đi,... và nếu có lúc nào đó anh thực sự làm thế... ừ thì trong trường hợp đó anh hãy hủy đi, đem đốt,... làm mọi thứ miễn là đừng gửi trả lại... bấy nhiêu thôi cũng đủ để anh hiểu rồi.
Cầu Chúa phù hộ cho anh. Anh là người tuyệt vời nhất đối với tôi — tuyệt vời nhất... theo như tôi thấy... trên thế gian này — và vì thế, người thân yêu nhất, tôi xin trao trọn
Của anh
E.B.B.
Hoàn thành vào tối thứ Bảy. Ồ — sợi chỉ lụa này — Và kịp gửi bưu điện nữa chứ!! Rốt cuộc thì anh phải đợi đến thứ Ba rồi. Tôi không có sẵn chỉ lụa quanh đây và sẽ lỡ mất chuyến bưu điện mất. Xin anh hãy tha thứ cho tôi.