Quyển thứ nhất: Tương khan bạch nhận huyết phân phân, tử tiết tòng lai khởi cố huân. Chương 6: Lộ diện

Mãi đến ngày 20 tháng 11, Lục Tiểu Phong mới "tuần thú" trở về, điều này khiến Từ Hướng Đông, Phó chủ tịch Nam Thiết đã mòn mỏi chờ đợi suốt hơn một tháng, không khỏi cảm thấy bất mãn. Dù sao công ty của bọn họ ở bản thổ cũng là một doanh nghiệp lớn có tiếng tăm lừng lẫy, dưới trướng có rất nhiều công ty con. Những tài sản cốt lõi hiện vẫn còn nắm giữ bao gồm tuyến đường sắt Nam Trù - Lưỡng Dương, bến cảng Hưng Nam, bến cảng A Lao Khảm, Công ty Ngư nghiệp Nam Thiết, Công ty Thương mại Nam Thiết cùng nhiều doanh nghiệp hái ra tiền khác. Nói thật, doanh thu một năm của họ, bán sạch cả Đội Khai phá Hắc Thủy đi cũng không sánh bằng.

Kết quả bây giờ thì sao? Đội trưởng Đội Khai phá Hắc Thủy là Trần Khoa trước tiên đưa ra một yêu cầu vô cùng vô lý, thái độ lại cứng rắn, không tiếc lấy nguồn hàng thương mại tương lai của Nam Thiết ra để uy hiếp. Điều này buộc Từ Hướng Đông phải khẩn cấp bắt tàu từ Yên Đài đến cảng Hải Sâm Uy – nơi vẫn còn đang trong quá trình xây dựng – để dập tắt lửa. Nào ngờ vừa đến nơi, lại được thông báo rằng Trần Khoa vì có việc gấp nên phải quay về huyện Miếu Nhai để xử lý mấy vụ bạo loạn của thổ dân, đã ủy quyền toàn bộ việc đàm phán cho tân Đặc phái viên Hành thự khu vực sông Ussuri kiêm Tư lệnh Cảnh bị là Lục Tiểu Phong. Việc này càng khiến người ta thêm bất mãn.

Nhưng thôi bỏ đi, đàm phán với Lục Tiểu Phong thì đàm phán, chuyện có lớn lao gì đâu, trước sau gì cũng là từ chối. Vậy mà tên này lại dẫn binh đi các bộ lạc thổ dân để thị uy, rồi dây dưa hơn một tháng mới quay lại, khiến Từ Hướng Đông bực bội đến mức suýt nữa thì nổi cáu. Tin rằng nếu không phải năm nay thời tiết đột ngột trở lạnh, ngoài khơi đã bắt đầu xuất hiện những tảng băng trôi nhỏ, ra khơi đi biển rất mạo hiểm, thì ông ta đã lên tàu quay về Sơn Đông cho rảnh nợ, đỡ phải chịu ấm ức ở cái nơi khỉ ho cò gáy này.

Dù sao đi nữa, giờ người ta đã về rồi, Từ Hướng Đông dù bất mãn đến đâu cũng chỉ đành thu xếp lại tâm trạng, cùng đối phương bàn bạc tử tế về chuyện đầu tư cảng vụ và đường sắt Hải Sâm Uy.

Sự trở về của Lục Tiểu Phong đã gây ra một phen chấn động trong thành, bởi vì cùng đi với hắn đến thành Hải Sâm Uy còn có hàng trăm tù binh Nữ Chân cùng một số trưởng lão, thủ lĩnh các bộ lạc đã bày tỏ sự phục tùng. Những thổ dân đời đời định cư trên bán đảo và lưu vực sông Tùy Phân gần đó vốn cực kỳ thực tế, không thấy quan tài không đổ lệ. Trước kia, họ từng bị triều đình nhà Thanh đánh cho phục tùng, đánh cho sợ hãi, vì vậy mà tỏ ý quy thuận, cống nạp, xuất đinh, giành lấy cơ hội thông thương, đồng thời thỉnh thoảng lại nhận được ban thưởng từ đó, đương nhiên trở thành phe cánh trung thành của nhà Thanh, gây ra không ít rắc rối cho người Đông Ngạn.

Nhưng hiện tại, trước tiên là năm khu định cư mà người Đông Ngạn lập ra ở khu vực sông Ussuri quanh năm giao chiến với họ. Tuy người Đông Ngạn chưa từng chiếm được ưu thế, thậm chí tổn thất về người và vật tư rất lớn, nhưng chẳng lẽ tổn thất của thổ dân lại nhỏ sao? Trong nhiều năm chém giết lẫn nhau này, triều đình nhà Thanh chỉ xuất binh vỏn vẹn vài lần, mà mỗi lần cũng chỉ điều động vài trăm người, đồng nghĩa với việc phần lớn áp lực đều do thổ dân địa phương gánh chịu. Thời gian ngắn thì còn dễ nói, nhưng nếu kéo dài như hiện nay, sao biết được họ không có oán hận? Nghĩ thôi cũng thấy không thể nào!

Lần này Lục Tiểu Phong huy động hàng trăm quân mã, mang đủ ngựa, lương thực, nước uống và đạn dược, trước hết bắt đầu thanh trừng từ các bộ lạc thổ dân trên bán đảo Kim Giác, sau đó lan ra khu vực cửa sông Tùy Phân bên trái. Trải qua hơn mười trận chiến lớn nhỏ, tiêu diệt, làm bị thương và bắt sống hơn một ngàn người thuộc các bộ lạc Hải Tây Nữ Chân, trong khi tổn thất của bản thân chỉ hơn một trăm người. Điều này ngay lập tức làm nên tên tuổi của hắn trong khu vực lân cận, khiến một số bộ lạc thổ dân vốn đã nghe danh uy phong của người Đông Ngạn từ lâu, nay nghe tin liền tới quy hàng, cục diện lập tức được mở ra.

Dự định tiếp theo của Lục Tiểu Phong là cưỡng chế di dời một số bộ lạc không nghe lời, bị đánh bại trong đợt chinh phạt lần này đến định cư quanh Hải Sâm Uy. Sau đó lại ban thưởng cho những thủ lĩnh bộ lạc chủ động tới hàng, ví dụ như thuốc lá sợi, đường mía, lụa là, rượu mạnh và những thứ hiếm có khác, đồng thời cấp cho bộ lạc của họ một số lượng vũ khí thép, mũi tên, giáp da, thậm chí là chiến mã có kiểm soát chặt chẽ. Để họ di dời đến sống gần các nút giao thông, vừa bảo vệ an toàn vòng ngoài Hải Sâm Uy, vừa kết nối thông tin liên lạc với khu vực Song Thành Tử.

Từ Hướng Đông kiên nhẫn đợi Lục Tiểu Phong xoay xở như vậy thêm hai ngày nữa. Hai ngày sau, tức ngày 22 tháng 11, hai bên mới ngồi đối diện với nhau, bắt đầu bàn bạc về chuyện đầu tư của Nam Thiết.

"Nói thực lòng, hiện tại gánh nặng tài chính của công ty chúng tôi rất nặng nề, hoàn toàn không gánh nổi kế hoạch xây dựng hai tuyến đường sắt cùng lúc, huống hồ tuyến đường sắt thứ hai này còn chưa nhìn thấy triển vọng sinh lời." Ngay từ đầu, Từ Hướng Đông đã không khách khí đi thẳng vào vấn đề, chỉ nghe ông ta nói tiếp: "Công ty chúng tôi đã chuẩn bị rất nhiều công tác tiền kỳ để xây dựng đường sắt Giao - Yên. Chúng tôi đã bắt đầu kiểm kê, thanh lý tài sản từ hai ba năm trước, thỏa thuận giá cả với một số khách hàng tiếp nhận, đồng thời tổ chức đại hội cổ đông, thông qua nghị quyết tạm dừng phân chia lợi nhuận trong năm năm. Nhờ vậy mới gom được hai triệu đồng tiền mặt làm vốn khởi động cho đường sắt Giao - Yên. Nói thật, hai triệu này đã là tất cả số vốn công ty chúng tôi có thể huy động trong ngắn hạn, hiện đã gửi vào tài khoản chuyên dụng của dự án đường sắt Giao - Yên tại Ngân hàng Tín dụng Công nghiệp Liên hiệp, có thể rút ra bất cứ lúc nào để mua các loại vật tư đường sắt, chi trả các loại phí bảo hiểm vận chuyển, thuê các loại nhân viên kỹ thuật công trình. Còn ở Đăng - Lai đây, chúng tôi còn thông qua việc thế chấp đường sắt, vay Ngân hàng Đài Loan một triệu đồng tiền mặt để chi trả trợ cấp, ăn ở cho dân phu được thuê tại Sơn Đông để xây dựng đường sắt. Phần này cũng là tiền chuyên dụng, gửi trong tài khoản chuyên dụng của dự án đường sắt Giao - Yên tại Ngân hàng Đài Loan, không ai được phép tùy tiện sử dụng."

"Ba triệu đồng vốn đổ vào, nghe có vẻ nhiều phải không? Nhưng tôi nói cho anh biết, đặc phái viên Lục ạ, số tiền này là không đủ. Dự tính ban đầu của chúng tôi có phần hơi lạc quan, hiện tại xem ra, tổng chi phí của tuyến đường sắt này vọt lên bốn triệu đồng đã là sự kiện có xác suất cao. Công ty chúng tôi đang vì chuyện này mà sầu lại thêm sầu, chạy đôn chạy đáo tìm vốn đây, sao có thể trong thời khắc nguy cấp này lại chi thêm tiền vào một nơi chẳng liên quan để xây dựng một tuyến đường sắt không hề nhìn thấy triển vọng sinh lời chứ?" Từ Hướng Đông nói.

Những điều ông ta nói trước đó về chi phí đường sắt Giao - Yên cũng không hoàn toàn là lời nói suông. Thực tế hiện tại cho thấy, hai triệu đồng tiền mặt do công ty Nam Thiết tự huy động chi tiêu tại bản thổ đã hơi eo hẹp. Mua vật tư đường sắt đúng là khoản chi lớn, nhưng phí vận chuyển, bảo hiểm cũng không ít, phí thuê nhân viên kỹ thuật công trình lại càng không thể coi thường, cho nên không thể nào có dư dả để hỗ trợ phía Đăng - Lai.

Còn ở Đăng - Lai đây, một triệu đồng vay từ Ngân hàng Đài Loan dùng để chi trả lương, ăn ở cho dân phu thực ra cũng hơi eo hẹp. Theo lý mà nói thì không thể dùng đến bốn năm năm, bình thường chỉ đủ chi tiêu trong một năm. Lúc này phải dựa vào Đội Khai phá Đăng - Lai ra mặt, họ có một Binh đoàn Sản xuất Kiến thiết vẫn còn hơn hai vạn người trong tay, toàn bộ chi phí của binh đoàn này đều do chính họ gánh vác. Người dân ở Yên Đài, Phúc Sơn, Ninh Hải Châu, Tê Hà, Lai Dương, Tức Mặc, Giao Châu, Giao Huyện và những nơi khác gần tuyến đường sắt cũng bị chính quyền địa phương định kỳ trưng tập, lên công trường đường sắt làm việc, những chi phí này cũng do chính quyền địa phương tự gánh vác.

Tính toán như vậy, coi như khoản chi phí nhân sự đáng sợ nhất đã được phía Đội Khai phá Đăng - Lai nội bộ hóa, gánh nặng của công ty Nam Thiết giảm đi rất nhiều. Họ chỉ cần thuê thêm một số dân phu xây dựng nhà ga, bãi hàng cùng các công trình phụ trợ đường sắt khác, đào tạo nhân viên đường sắt tương lai. Nếu tiết kiệm chi tiêu thì một triệu đồng tuy hơi eo hẹp nhưng khoảng cách cũng không lớn. Phải biết rằng, chính quyền Đội Khai phá Đăng - Lai hàng năm cũng sẽ viện trợ cho dự án đường sắt một phần lương thực, gia súc kéo, cỏ khô và dược liệu, điều này cũng tiết kiệm được một khoản chi phí khá lớn. Nếu đường sắt xây dựng trong bốn năm, giá trị của phần này e là cũng lên tới cả triệu đồng, rất đáng kể.

Tóm lại, nếu đường sắt Giao - Yên có thể hoàn thành trong bốn năm, thì chi phí xây dựng tuyến đường sắt này sẽ vào khoảng hơn ba triệu đồng. Nếu tính cả vật tư do Đội Khai phá Đăng - Lai viện trợ, lao động bị trưng tập vào, thì chi phí của nó e là đã đạt tới bốn năm triệu đồng, gấp 2,5 lần so với bản thổ, quả thực rất kinh người. Đồng thời cũng có thể thấy, công ty Nam Thiết và chính quyền Đội Khai phá Đăng - Lai vì tuyến đường sắt này mà thực sự đã liều mạng, tích lũy nhiều năm nay trong chốc lát đã trống rỗng, thực sự không còn tinh lực để làm tuyến thứ hai là tuyến Bình - Vinh nữa.

Mà tuyến Bình - Vinh trong thời gian ngắn còn không có tinh lực để làm, thì xin hỏi làm sao có thể còn dư sức đi xây dựng đường sắt trên bán đảo Kim Giác chứ?

Lục Tiểu Phong nghe Từ Hướng Đông nói như vậy, nhất thời có chút ngẩn người, nhưng hắn nhanh chóng điều chỉnh lại suy nghĩ, nói: "Thực ra vấn đề chi phí, trước đó đội trưởng Trần cũng đã bàn giao với tôi. Liệu Ngân hàng Đài Loan hoặc Ngân hàng Khai khẩn Tây Bắc bên đó có thể cho vay thêm một ít không? Tuyến đường sắt Giao - Yên thế chấp đi mới đổi được một triệu tiền vay, cái này chắc chắn là quá ít, tôi cảm thấy có thể vay thêm một triệu đồng nữa. Như vậy, chúng ta lại tìm cách với người Triều Tiên, bảo họ xuất ra trong vòng hai vạn lao động, vẫn là có khả năng. Như vậy thì đường sắt không phải là không thể xây dựng sao? Cùng lắm là thiếu vài chục vạn đồng, chúng ta lại nghĩ cách. Hiện nay mỏ vàng bên pháo đài Hô Mã đã tái sản xuất, mỗi năm tổng cộng cũng có thể có khoản thu nhập hơn mười vạn đồng, mấy năm là cũng gần đủ rồi. Phó chủ tịch Từ, thành ý của chúng tôi thực sự rất đầy đủ, anh thấy thế nào?"

"Chúng ta có thể nói chuyện gì thiết thực không?" Từ Hướng Đông xoa xoa trán, nhìn Lục Tiểu Phong nói: "Đội Khai phá Hắc Thủy các anh nói đến trời cũng chỉ có một mỏ vàng Hô Mã không biết có thể sản xuất ổn định hay không, có thể tính là khoản đầu tư thực tế vào lúc này, phải không? Dù các anh có thể sản xuất vàng ổn định, một năm thu được khoảng mười lăm vạn, ba năm cũng chưa tới năm mươi vạn, còn kém xa con số 2,2 triệu đồng vốn xây dựng đường sắt theo dự tính thận trọng! Ngay cả khi các anh thực sự có thể ép người Triều Tiên xuất thêm hai vạn người - tạm thời không bàn chuyện họ có nổi đóa hay không - tự mang lương thực, công cụ đến xây đường miễn phí, thì thực ra vẫn còn thiếu hụt một khoảng tiền mặt từ tám mươi vạn đến một triệu đồng, điều này giải quyết thế nào? Đừng có nói với tôi là để chúng tôi vay tiền, công ty chúng tôi không chấp nhận!"

"Hiện tại ngành công nghiệp săn cá voi của chúng tôi phát triển ổn định, sản lượng lông thú cao cấp cũng tăng theo từng ngày, số lượng thịt muối, cá muối xuất khẩu sang Sơn Đông, Ninh Ba cũng tăng lên hàng năm, hơn nữa còn có sự tồn tại của căn cứ công nghiệp đảo Sakhalin, tiềm lực kinh tế rất lớn. Tương lai quý công ty muốn phát triển ở Đăng - Lai, chắc chắn không thể bỏ qua Đội Khai phá Hắc Thủy chúng tôi, Phó chủ tịch Từ thực sự không cân nhắc kỹ lại sao?"

"Nói những điều này chẳng có ý nghĩa gì cả." Từ Hướng Đông liếc nhìn Lục Tiểu Phong, nhạt nhẽo nói: "Đặc phái viên Lục nói chuyện như vậy, tôi có thể hiểu đó là lời đe dọa không? Đúng, các anh có thể làm như vậy, có thể khiến sự phát triển của chúng tôi ở Đăng - Lai bị ảnh hưởng lớn, nhưng đây không phải là lý do để chúng tôi nhượng bộ vô nguyên tắc! Gánh nặng khoản vay một triệu đồng, chúng tôi thực sự không gánh nổi, huống hồ các anh chưa chắc đã có thể khiến người Triều Tiên ngoan ngoãn phái người đến xây đường, lần xây thành Hải Sâm Uy này họ đã nổi giận đầy bụng rồi."

Từ Hướng Đông nói như vậy, lời lẽ có chút căng thẳng.