Ngày 25 tháng 5 năm 1681, tàu chiến "Phục Ba Vạn Lý" sau khi trải qua một hành trình dài đầy gian nan đã chậm rãi cập cảng đảo Diu. Sau khi nhận được sự cho phép của người Bồ Đào Nha, tàu thả neo đậu tại vùng nước ven bờ, rồi dùng thuyền nhỏ để tiến vào đất liền.

Tổng đốc Francisco de Tavora lập tức nhận được báo cáo, bởi lẽ đúng lúc này ông đang có mặt tại cảng Diu để xử lý một vụ bạo loạn nổ ra do vấn đề nợ lương. Vì chuyện này khá nghiêm trọng, quan chức quản lý bến cảng tại Diu không dám chậm trễ, trực tiếp phái người đến báo cáo, đồng thời xin chỉ thị về bước hành động tiếp theo.

Hành động tiếp theo? Tổng đốc Tavora mỉm cười, không cần hành động gì cả, tuyệt đối không được có bất kỳ hành động nào. Cứ để người Đông Ngạn qua đây, mọi người cùng nhau ngồi lại đàm phán tử tế là được rồi! Là vị tân Tổng đốc Goa vừa mới kế nhiệm Pedro de Almeida Portugal, ông Tavora xuất thân từ danh môn vọng tộc, gia tộc bao đời kinh doanh, vì vậy ông vô cùng nhạy bén với bất kỳ sự việc nào liên quan đến thương mại, đặc biệt là khi hàng hóa mà người Đông Ngạn có thể mang đến lại vô cùng phong phú.

Cũng chính vì lý do đó, mặc dù đây là quyết định được xác lập bởi vị tiền nhiệm, nhưng Tavora không hề có ý định thay đổi dù chỉ một chút. Bởi lẽ, việc này thực sự có tác động tích cực đến tài chính trung ương của thuộc địa Goa, có thể giúp Ngài Tổng đốc thoát khỏi vũng lầy tài chính, tăng cường uy quyền chính phủ, và tất nhiên cũng có thể chống đỡ tốt hơn trước sự đe dọa từ người Hà Lan.

Tổng đốc Tavora đã sớm thấy chướng mắt đám quý tộc đang kiểm soát một thị trấn nhỏ, một con phố thương mại hay vài trang viên, những kẻ sở hữu đông đảo tay chân thuộc hạ. Trong mắt ông, những kẻ này đều là sâu mọt, có chúng ở đó, phần lớn quyền tài chính của thuộc địa Goa đều chẳng liên quan gì đến chính phủ. Các đời tổng đốc trước đây để bù đắp thâm hụt đều phải đi tìm họ hoặc giáo hội để xin xỏ, điều này quả thực không thể dung thứ.

Hơn nữa, điều đáng bất mãn hơn cả là những người này thường xuyên cản trở thương mại. Ở vị thế độc quyền, họ áp đặt thuế nặng lên các thương nhân không hợp tác với mình, thậm chí tịch thu hàng hóa. Đồng thời, đầu óc một số kẻ còn vô cùng bảo thủ, nhìn người ngoại đạo như nhìn kẻ thù truyền kiếp, hoàn toàn không thể khoan dung buôn bán với đủ loại ngoại đạo như cách người Hà Lan làm. Cho nên, nếu họ không cản trở thương mại thì còn ai cản trở nữa?

Tất nhiên, những quý tộc bảo thủ này không đại diện cho toàn bộ tầng lớp thượng lưu Goa. Thực tế vẫn có không ít quý tộc khai minh ủng hộ quyết định của chính phủ trung ương, bởi cái họ cầu là tài lộc chứ không phải làm thổ hoàng đế ở Goa. Nhưng tỷ lệ những người này, nói thật, không chiếm đa số. Tuy nhiên dù sao đi nữa, ít nhất là tại khu vực đảo Diu, số lượng quý tộc và thương nhân ủng hộ Ngài Tổng đốc vẫn rất đông đảo, và đây dường như cũng là một trong những lý do chính khiến vị Tổng đốc Bồ Đào Nha lúc ban đầu quyết định đặt địa điểm giao thương tại nơi đây.

Mạc Liệt Man cảm thấy có chút kinh ngạc khi thấy vị Tổng đốc của người Bồ Đào Nha cũng ở đây. Ông tới đây chủ yếu là để thăm hỏi những nhân viên lưu lại đây vài năm qua, đồng thời căn dặn họ có thể bắt đầu hành động được rồi. Mấy năm nay họ ở đây cũng không hề nhàn rỗi, tuy hai nước chưa chính thức ký kết thỏa thuận, nhưng người Bồ Đào Nha vì tỏ ý hữu nghị đã cho phép người Đông Ngạn tiến hành giao thương tại đây, với điều kiện là phải nộp các loại thuế theo quy định của họ. Trong mấy năm này, bộ phận mang tính chất văn phòng này cũng thông qua nhiều kênh khác nhau, thu mua một số vật tư, thuê tàu buôn của người Ấn Độ để vận chuyển không ít thứ đến Djibouti, khiến Hạm trưởng Aishitu - người đang đảm nhiệm chức vụ Tư lệnh phòng thủ tại đó - vô cùng vui mừng. Anh ta vốn là Tư lệnh phòng thủ tại đảo Zanzibar, sau đó đổi chỗ cho Nan Jiro tại Djibouti, coi như là luân chuyển công tác. Bởi vì giờ đây họ có thể được tiếp tế vật tư "toàn thời gian", tức là mùa hạ mùa thu có vật tư từ đảo Tân Hoa Hạ gửi đến, mùa đông mùa xuân thì do phía Ấn Độ chịu trách nhiệm tiếp tế, cuộc sống không thể nào tốt hơn.

Mà vì vị Tổng đốc của người Bồ Đào Nha đang ở ngay tại đây, vậy nên Mạc Liệt Man cũng không ngại chuyện trò với ông ta ngay bây giờ. Nếu có thể làm rõ nhiều việc ngay tại đảo Diu thì còn gì tốt hơn. Thế là, dưới sự tháp tùng của bốn năm tùy tùng, ông bước đi nhẹ nhàng tiến vào trong thành Goa, rồi tiến hành gặp mặt Tổng đốc Tavora. Vị Tổng đốc dường như đang xử lý đại sự gì đó, xung quanh vây kín các sĩ quan, giáo sĩ, quý tộc cùng quan chức văn phòng. Họ nhìn chằm chằm vào kẻ ngoại đạo Đông Ngạn đang hiên ngang bước vào bằng ánh mắt phức tạp, từng người một im lặng không nói, như thể đang cử hành một nghi lễ tôn giáo của những kẻ chịu nạn.

"Rất hoan nghênh ông, ông Mạc." Dường như để truyền đi một tín hiệu nào đó, Tổng đốc Francisco de Tavora đích thân đứng dậy bước tới, bắt tay Mạc Liệt Man, sau đó dẫn ông cùng đám tùy tùng ngồi xuống một bên phòng khách. Và khi ông vừa dứt lời, những người xung quanh vốn dĩ gần như chỉ có thể làm vật trang trí cũng lập tức sống dậy. Có kẻ trực tiếp ném ánh mắt khao khát về phía họ, có kẻ thì thầm to nhỏ với nhau, dường như có nghi hoặc, có kẻ lại thờ ơ chẳng quan tâm, điều này phản ánh đầy đủ sự phân hóa trong nội bộ thuộc địa Bồ Đào Nha tại Goa về vấn đề hợp tác với Đông Ngạn để phát triển thị trường thương mại Ấn Độ.

"Thú thật, nghe tin ông tới tôi rất kinh ngạc, cũng rất tinh tế." Tổng đốc Tavora cũng chẳng quan tâm đám người bên dưới nghĩ gì, trực tiếp ngồi xuống đối diện Mạc Liệt Man, mỉm cười nói: "Tổng đốc Bồ Đào Nha đã đợi các ông một thời gian rất dài, nhưng rất tiếc, cho đến khi ông ấy kết thúc nhiệm kỳ quay về Lisbon vẫn không có tin tức gì truyền tới. Tất cả mọi người đều cho rằng chuyện này có lẽ đã kết thúc tại đây, nhưng tôi vẫn muốn đợi thêm một chút, bởi tôi cảm thấy bất kỳ nhà hoạch định chính sách đầy lý trí nào cũng sẽ không dễ dàng từ bỏ cuộc giao dịch có thể gọi là đôi bên cùng có lợi này, và thương mại tại Diu chính là một trong số đó."

"Rất xin lỗi vì đã đến muộn, thực ra chúng tôi chưa bao giờ từ bỏ. Bây giờ tôi có thể xác nhận lại, thỏa thuận mà chúng ta đạt được trước đó vẫn còn hiệu lực chứ?" Mạc Liệt Man ra hiệu cho tùy tùng lấy ra một xấp tài liệu từ trong cặp công văn, đặt lên bàn trước mặt rồi hỏi: "Mặc dù đã trôi qua một khoảng thời gian, nhưng Cộng hòa Hoa Hạ Đông Ngạn chúng tôi không có ý định sửa đổi bất kỳ điều khoản nào trong đó. Bản thỏa thuận này đã được chính phủ trung ương nước chúng tôi ủy quyền, ký tên đóng dấu. Nếu Ngài Tổng đốc cũng không có gì nghi vấn, chúng ta có thể ký kết và cho hiệu lực ngay lập tức. Tất nhiên trước đó, tôi cần xem qua văn thư ủy nhiệm Tổng đốc do Quốc vương quý quốc cấp cho ngài. À, tôi không có ý gì khác, càng không có ý mạo phạm ngài, chỉ là muốn xác nhận xem ngài có đủ thẩm quyền để hoàn thành thỏa thuận này hay không thôi."

"Lý do rất chính đáng." Tổng đốc Tavora mỉm cười đáp lại: "Điều này tất nhiên là không thành vấn đề, nhưng có lẽ có thể đợi đến khi chúng ta tới Goa rồi kiểm tra cũng chưa muộn. Bây giờ, hãy để chúng ta bàn một chút về chuyện thương mại, dù sao đây cũng là vấn đề mà mọi người luôn vô cùng quan tâm, phải không?"

Tiếp theo, Mạc Liệt Man đã cùng Tổng đốc Tavora thảo luận về các vấn đề cụ thể của thương mại. Tất nhiên lúc này ông không cần phải tự mình làm mọi việc, những gì liên quan đến chi tiết cơ bản đều do đám tùy tùng ra mặt, ông chỉ cần nắm bắt những việc lớn là được. Trong cuộc trò chuyện kéo dài hàng giờ đồng hồ giữa hai bên, về cơ bản đã xác định người Đông Ngạn có thể xây dựng một pháo đài gạch đá tại đảo Diu, nhưng không được phép có pháo đài thủ (pháo đài có bố trí pháo). Đất đai, vật liệu xây dựng cho pháo đài đều mua từ người Bồ Đào Nha, lao công có thể thuê người Ấn Độ bản địa, kiểu dáng pháo đài không bị hạn chế, nhưng quy mô thì có giới hạn. Tóm lại, mọi thứ đều tuân theo các quy tắc thông dụng vào thời điểm này.

Về phần "tiết mục đinh" của cả hai bên - các chi tiết thương mại - nội dung thảo luận phong phú hơn nhiều. Người Đông Ngạn đưa ra vài yêu cầu, tức là trước hết yêu cầu phía Goa tập trung cung cấp ngựa. Loài vật kéo này dù là ở đảo Tân Hoa Hạ hay Viễn Đông đều vô cùng thiếu thốn. Cái trước là do yếu tố khí hậu dẫn đến hao hụt ngựa quá lớn; cái sau là do kế hoạch ngựa cần nguồn cung cấp ngựa giống tốt liên tục để hoàn thiện. Nếu lại cân nhắc đến một số vấn đề thoái hóa giống ngựa, tóm lại người Đông Ngạn có nhu cầu về ngựa khá lớn, nhưng vận chuyển đường dài lại hao hụt nhiều, nếu có thể thu mua tại Diu thì còn gì bằng.

Người Bồ Đào Nha trực tiếp vỗ ngực khẳng định việc buôn bán ngựa không thành vấn đề. Thực tế vùng Rajput xưa nay vốn là trọng địa buôn bán ngựa, lục địa Ấn Độ ở phía đông có nhu cầu cực lớn về ngựa, nhưng trớ trêu thay khí hậu tại đó lại ẩm ướt oi bức, dẫn đến vấn đề ngựa chết quá nhanh, thực tế hoàn toàn giống với khó khăn mà người Đông Ngạn phải đối mặt ở đảo Tân Hoa Hạ. Không còn cách nào khác, chỉ đành tăng cường thu mua thôi, cố gắng làm sao cứ chết một con thì bổ sung một con vậy!

Ngoài buôn bán ngựa, người Đông Ngạn còn nhấn mạnh nhu cầu đối với các loại hàng hóa thương mại đại trà như tơ sống Punjab, diêm tiêu, hương liệu, v.v., yêu cầu người Bồ Đào Nha phải chuẩn bị đủ số lượng theo danh sách thu mua mà người Đông Ngạn gửi trước hàng năm. Vì việc này, người Đông Ngạn thậm chí có thể trả trước 20% tiền đặt cọc. Người Bồ Đào Nha đối với kiểu thương mại này tự nhiên cũng không có gì nghi vấn, thực tế họ còn mong người Đông Ngạn mua nhiều hàng hóa hơn nữa, như vậy họ mới kiếm được nhiều tiền hơn.

Sau đó còn có một số hàng hóa lặt vặt khác, nhưng vì chủng loại phức tạp, số lượng của mỗi loại cũng nhiều ít không đều, cho nên cả hai bên đều chỉ thảo luận sơ qua, quy định một mức thuế quan đại khái, rồi dứt khoát chuyển sang chủ đề tiếp theo.

Tiếp theo là liên quan đến các loại hàng hóa mà người Bồ Đào Nha muốn nhập khẩu. Thực ra cũng rất đơn giản, thứ nhất là vũ khí đạn dược, trang bị quân nhu. Những vật tư quân dụng này nhiều năm nay người Bồ Đào Nha luôn chuẩn bị không đủ, hoặc cần chi trả chi phí đắt đỏ mới mua được một ít. Bây giờ có người Đông Ngạn là nhà buôn lớn trực tiếp cung cấp hàng, đây là một chuyện tốt để cải thiện trình độ trang bị của họ.

Ngoài ra, còn có hàng loạt sản phẩm công nghiệp như đồ kim khí, thuốc nhuộm tổng hợp hóa học, xe ngựa hạng nặng, dụng cụ hàng hải, v.v. Những thứ này có cái là người Bồ Đào Nha cần, nhưng đa số vẫn là người Ấn Độ ở Rajput và cả phía bên kia vịnh Cambay cần. Người Đông Ngạn đưa cho người Bồ Đào Nha hạn mức rất lớn, gần như họ muốn bán bao nhiêu cũng được, miễn là trong thương trạm mà người Đông Ngạn đặt tại cảng Diu còn hàng tồn kho.

Có thể thấy, thương mại giữa Đông và Bồ về cơ bản có thể coi là đôi bên cùng có lợi, tức là mỗi bên đều lấy cái mình cần. Tuy nhiên nếu bạn có tầm nhìn xa trông rộng, sẽ rất dễ dàng nhận ra, trong tương lai khi thị trường Ấn Độ dần dần được mở ra, thương trạm Diu do người Đông Ngạn thiết lập chắc chắn sẽ thặng dư lớn, người Bồ Đào Nha buộc phải chảy ra một lượng lớn kim loại quý để cân bằng thương mại. Tất nhiên điều này không có nghĩa là họ chịu thiệt, thực tế họ cũng kiếm được tiền, không hề lỗ vốn chút nào, vì người cuối cùng trả tiền cho những sản phẩm công nghiệp này là người Ấn Độ chứ không phải họ. Ngược lại, họ còn có thể thu được nhiều loại thuế xuất nhập khẩu hàng hóa từ các giao dịch thương mại này, khi bán vào nội địa Ấn Độ còn có thể thu thêm các loại thuế linh tinh khác, đối với việc cải thiện tình hình tài chính của phủ Tổng đốc mà nói thì đó là lợi ích cực kỳ to lớn.

Cuối cùng, Mạc Liệt Man và Tổng đốc Tavora còn đề cập đến một vấn đề vô cùng nhạy cảm, đó là thành lập một đội quân liên hợp tại cảng Diu, gồm cả lục quân và hải quân, để đảm bảo an ninh cho Diu và vùng biển lân cận. Xin lưu ý, đề nghị này của người Bồ Đào Nha còn liên quan đến cả vùng biển xung quanh, tức là họ hy vọng thông qua hợp tác với người Đông Ngạn, để đảm bảo an toàn cho vùng biển thương mại trọng điểm của mình, không bị hạm đội của Công ty Đông Ấn Hà Lan và người Moor tấn công - nên biết rằng, hiện nay hàng năm có không ít tàu Bồ Đào Nha bị địch đánh chìm hoặc bắt giữ, tổn thất không nhỏ. Nếu có thể kéo được hạm đội của người Đông Ngạn tới, thì đó là chuyện không thể tốt hơn.

Nói thật, đối với việc đưa vòi bạch tuộc quân sự của mình thâm nhập sâu vào tiểu lục địa Ấn Độ, Mạc Liệt Man vẫn khá quan tâm. Tuy nhiên họ đề cập đến việc thành lập hạm đội liên hợp, chuyện này khá nhạy cảm, cần phải báo cáo chi tiết về chính quốc mới có thể quyết định, huống hồ Hạm đội thứ hai hiện tại thực lực cũng còn khá hạn chế, rút tàu nào tới phối hợp với người Bồ Đào Nha cũng là một vấn đề, vì vậy khi nói đến đây, cuối cùng ông chọn cách gác lại chờ báo cáo.

Tất nhiên, mối đe dọa không thể quên chính là người Hà Lan! Họ có thể phái hải quân tới phong tỏa vịnh Cambay, thì không thể đổ bộ chiếm đoạt đất đai của các người sao? Đảo Ceylon đã mất như thế nào, Tổng đốc Tavora không hề quên. Cho nên, nói là "dẫn sói vào nhà" cũng được, hay "bán thân nương tựa" cũng chẳng sao, tranh thủ lần kết ước thương mại này, buộc người Đông Ngạn vốn nổi danh thiện chiến vào cỗ xe của nhà mình, tuyệt đối là một cuộc mua bán hời! Tổng đốc Tavora tin chắc điểm này。。。。。。。