“Chạy cái gì mà chạy? Không thấy hoa màu sắp thu hoạch rồi sao? Quay về đi, đừng lo!” Ngoài thành Tương Dương, một tiểu hiệu quân Hạ chặn đám nông dân đang định xuống thuyền bỏ chạy, nói: “Người có võ đánh nhau, can hệ gì đến các ngươi? Về nhà mà ở.”

Trên đường lớn, hơn hai vạn bộ tốt quân Uy Thắng đang hành quân gấp rút.

Họ liếc nhìn những ruộng lúa sắp thu hoạch, cảm thấy rất lạ lẫm.

Linh Hạ cũng có lúa, nhưng rất ít. Gạo quân đội phát cho mọi người, thường đều là hạt kê. Giá “gạo” treo ở các cửa hàng lương thực, cũng là chỉ giá của hạt kê.

Vùng đất tám châu Sơn Nam Đông Đạo, lấy luân canh lúa và lúa mì làm chủ đạo, mùa hè thu hoạch lúa mì, mùa thu thu hoạch lúa nước, sản lượng nông nghiệp khá phong phú.

Trong các châu huyện này, ba châu Tương, Đường, Đặng có lẽ là những nơi có mức độ khai thác cao nhất.

Đường châu có “Mã Nhân Bi, ở phía bắc huyện (huyện Bì Dương), tưới tiêu vạn khoảnh ruộng.” —— có thể tưới tiêu vạn khoảnh ruộng, lượng nước bắt buộc phải đủ dồi dào, Hạ châu mở một con kênh, chỉ có thể tưới vài trăm khoảnh, hơn ngàn khoảnh, vì lượng nước không đủ, không còn cách nào khác.

Tương châu có Trường Cần, “dẫn nước Yên tưới ruộng, ruộng đều thành đất màu mỡ.”

Vùng núi thì tương đối lạc hậu, Quân châu cũng giống như Kim, Thương, tỷ lệ đốt nương làm rẫy rất cao, kỹ thuật canh tác rất lạc hậu, khá tương tự với các châu vùng Ba Nam thuộc Sơn Nam Tây Đạo, dân Man, Liêu đông đúc, dân gian tin thờ quỷ thần, phong tục khác biệt không nhỏ so với đất Hán.

Dĩnh, Phục và các châu khác, phát triển cũng không tệ. Nhưng tiềm năng hoàn toàn chưa được phát huy, nguyên nhân không vì gì khác, dân số quá ít.

Nhưng đất đai trù phú, lượng nước dồi dào, chỉ cần chỉnh đốn một vùng đất nhỏ, tưới tiêu vài vạn khoảnh đất, là đủ nuôi sống bách tính cả châu.

Quả đúng là một vùng đất tốt!

Chiết Tông Bản cưỡi trên chiến mã, xét theo kinh nghiệm xử lý chính vụ của ông, nơi đây tiềm năng phát triển cực lớn, nhưng cần tốn rất nhiều sức lực để khai phá chỉnh đốn.

Trước đó có thỉnh giáo qua mạc liêu, được biết “Các quận Hán Nam, thường lo sông Giang gây tai họa, mỗi khi đến mùa hạ mưa nhiều trôi dạt, thì thành ấp nhà cửa đều bị ngập lụt.”

Tuy nhiên đó là chuyện trăm năm trước, hiện tại xem ra, tình hình đã tốt hơn nhiều. Ít nhất một số nơi đã hoàn thiện các công trình thủy lợi, nếu tiếp tục khai phá, sao biết không phải là một vùng đất trọng yếu về tiền lương?

Sau khi hộ khẩu tăng lên, lại tiếp tục khai phá ra bên ngoài, thôn làng dần trở nên nhiều hơn, cảm giác có tiền đồ hơn cả Quan Trung.

Tuy nhiên vẫn là vấn đề cũ, người phương Nam quá ít, không đông đúc bằng Quan Trung, Hà Nam, Hà Bắc.

“Sứ giả phái đến huyện Nghi Thành đã về chưa?” Chiết Tông Bản quay đầu hỏi một câu.

Lệnh huyện Cốc Thành là Kính Đạo thúc mạnh bụng ngựa, con ngựa phi nhanh ra ngoài, ông ta sợ đến mức mặt cắt không còn giọt máu, la hét ầm ĩ.

Quân sĩ cười vang.

Hai kỵ thủ đuổi theo hai bên trái phải, sau một hồi vất vả, kéo dây cương ngựa của Kính Đạo quay về.

“Bẩm Chiết soái.” Kính Đạo thở hổn hển, trên mặt đầy vẻ kinh hãi, chỉ nghe ông ta nói: “Vẫn chưa về.”

Sứ giả là do ông phái đi, là gia bộc già nhà họ Kính, thường xuyên tham gia vào những việc cơ mật.

“Vùng Giang Hán này, tốc độ phi ngựa thật sự kém xa Quan Bắc.” Chiết Tông Bản thở dài.

Mạng lưới sông ngòi chằng chịt, đầm lầy đông đúc, rừng rậm già cỗi có thể thấy ở khắp nơi, đường trạm hoang phế không chịu nổi, lại ít đến đáng thương, đi lại phần lớn dựa vào đường thủy. Chiết Tông Bản đánh trận cả đời, coi như đã được mở mang tầm mắt.

Sau này nếu tấn công phương Nam, vẫn phải dựa vào bộ quân mới thắng được. Có lẽ còn cần thủy sư, Tương Dương thì có một đội, nhưng phương Bắc thì chỉ có thủy sư của Chu Toàn Trung là quy mô lớn nhất.

Con rể nhiều năm trước từng xây dựng cái gọi là thủy sư, nhưng đến nay chỉ có hai con tàu, cũng chỉ có thể bắt được đám thương nhân trốn thuế, không dùng được vào việc lớn.

“Kính huyện lệnh có nguyện ý theo lão phu đến Đường châu không? Hứa cho ngươi chức huyện lệnh Bì Dương.” Chiết Tông Bản đột nhiên hỏi.

“Cầu còn không được.” Kính Đạo mừng như trên trời rơi xuống, tự nhiên liên tục đáp ứng.

Cốc Thành đã mở cửa nghênh hàng, tuy nói ở thời đại này là chuyện bình thường, nhưng rốt cuộc vẫn khiến bậc bề trên trong lòng không vui. Bì Dương là huyện đầu của Đường châu, có thể đến đó làm quan, tự nhiên tốt hơn là tiếp tục ở lại Cốc Thành.

Nhưng tại sao lại là Đường châu?

Mắt Kính Đạo đảo một vòng, trong lòng không ngừng nhấm nháp ý vị của câu nói này.

“Kính Tường ở Biện châu, có quan hệ gì với ngươi không?” Chiết Tông Bản bất thình lình lại hỏi một câu.

“Tự nhiên là không có.” Nếu không phải kỹ thuật cưỡi ngựa kém, Kính Đạo suýt nữa đã thề với trời: “Kính Tường tự xưng là hậu duệ của Bình Dương Quận Vương Kính Huy, nhưng phần nhiều là mạo xưng. Trong gia phả họ Kính ở Hà Đông, vốn không có tên người này.”

Chiết Tông Bản gật đầu: “Lão nô của họ Chu, nghĩ cũng không phải hậu duệ danh thần gì.”

Kính Tường người này, làm việc cũng quá chăm chỉ cần mẫn. Thường xuyên đêm không ngủ được, bận rộn đến rất muộn, Chu Toàn Trung cũng từng khuyên ông ta nghỉ ngơi, Kính Tường tự nói trên lưng ngựa có thể nghỉ ngơi một chút.

Vì công vụ mà quên ăn cơm, đó càng là chuyện thường ngày ở huyện.

Chu Toàn Trung còn thường xuyên nổi giận, người khác không dám khuyên. Kính Tường không khuyên trực tiếp, mà là vòng vo gợi mở, bắt đầu từ những việc nhỏ không liên quan, khiến Chu Toàn Trung tự tỉnh ngộ.

Làm việc đến mức độ này, khiến người ta phải thán phục.

Người như vậy, nếu là thuộc hạ của mình, đương nhiên rất tốt. Nhưng Chu Toàn Trung là kẻ thù lớn của con rể, Chiết Tông Bản tự nhiên không thích, gọi ông ta một tiếng “lão nô họ Chu”, đã bộc lộ rất rõ ràng quan điểm trong lòng ông.

“Nếu chuyện Tương Dương thuận lợi, lão phu sẽ đến Bì Dương.” Chiết Tông Bản cảm thán một tiếng: “Cái mệnh lao lực mà.”

Tiết độ sứ Đường, Đặng, Tùy, hì hì, vị Tiết độ sứ này có dễ làm đến thế sao?

Sợ rằng vừa mới nhậm chức, vùng đất ba châu đã lửa chiến tranh ngút trời, không tháng nào không đánh, không ngày nào không công, tử đệ họ Chiết, lại có mấy người có thể sống đến cuối cùng để an hưởng vinh hoa phú quý chứ?

“Chuyện Tương Dương?” Kính Đạo ngẩng đầu nhìn thành quách cao lớn phía xa, bắt đầu điên cuồng tưởng tượng.

Chiết Tông Bản lười quản ông ta đang nghĩ gì, mục tiêu hiện tại của ông là Triệu Khuông Ngưng.

Trận Tiểu Giang Khẩu bắt sống một vạn bảy ngàn người. Chiết Tông Bản thả số thổ đoàn hương phu tạm thời bị trưng dụng về, thực sự không có tác dụng gì, đều là những nông phu được huấn luyện lúc nông nhàn. Trình độ thương thuật, tiễn thuật rất bình thường, ông căn bản không coi trọng.

Số còn lại đều được chỉnh biên, hiện tại quân Uy Thắng đã phình to lên đến hai vạn người, trong đó bộ quân một vạn tám ngàn, kỵ binh hai ngàn.

Nhân số thì phình to rất nhiều, nhưng sức chiến đấu lại giảm sút kiểu vách đá. Không chỉ là yếu tố kỹ nghệ của hàng binh Sơn Nam Đông Đạo vốn dĩ hoang phế, mà còn có ảnh hưởng của lòng người chưa vững, vẫn cần thời gian chỉnh đốn.

“Sau khi tới dưới thành Tương Dương, lập tức hạ trại.” Chiết Tông Bản hạ lệnh.

“Tước nhi, ngươi còn dám đến gặp ta?” Trong phủ họ Triệu tại Tương Dương, Triệu Khuông Ngưng nhìn thấy Triệu Sầm đến một mình, giận dữ nói: “Ngươi cũng là tộc nhân họ Triệu, tại sao lại hàng giặc Hạ? Khi tiên phụ còn tại thế, có từng bạc đãi ngươi không? Ngay cả vợ ngươi, cũng là tiên phụ giúp đỡ tác hợp, sao ngươi dám đầu hàng?”

“Tòa nhà lớn sắp đổ, không phải sức người có thể vãn hồi.” Triệu Sầm mặt có vẻ hổ thẹn, nhưng vẫn nói: “Thúc phụ, lúc con vào thành, thấy người đi lại trong thành thưa thớt, trăm nghề tiêu điều. Hơi thăm dò một chút, mới biết mấy ngày trước, đám hào phú quyền quý trong thành, đã xe lớn xe nhỏ ra khỏi thành lánh nạn. Hành động làm loạn lòng người như vậy, thúc phụ tại sao lại dung túng? Là không muốn sao? Hay là không thể?”

Triệu Khuông Ngưng nghẹn lời.

Sau khi thảm bại từ Tiểu Giang Khẩu trở về, vốn dĩ nên lập tức triệu tập nhân mã, vận chuyển lương thảo ngoài thành vào trong, sơ tán bách tính, làm hành động kiên bích thanh dã, rồi đóng chặt cửa thành, một lòng tử thủ, đợi địch tự lui.

Nhưng việc gì ông cũng không làm được. Cũng chỉ khi biết tin kỵ binh giặc Hạ xuất hiện ở gần Tương Dương, mới miễn cưỡng đóng cửa thành, vì chuyện này còn khiến rất nhiều người bất mãn.

Trong thành phàm là kẻ có chút ảnh hưởng, cơ bản đều chạy ra ngoài tạm lánh ngay trong ngày biết tin. Họ biết giặc Hạ không giết người bừa bãi, cũng chỉ là đi khắp nơi phát quyên, mất chút tiền tài mà thôi, đây đều là chuyện nhỏ.

Ngược lại, nếu ở lại trong thành, một khi đại quân vây thành, ngày đêm tấn công dữ dội, trời mới biết sẽ xảy ra chuyện gì.

Quân sĩ thủ thành nào có quản ngươi là thân phận gì, biết đâu lại xông vào nhà ngươi gian dâm cướp bóc, sĩ quan có thể ngăn cản được không? Chưa chắc.

Sau khi thành phá, vạn nhất giặc Hạ thương vong quá lớn, muốn báo thù thì sao?

Ở lại trong thành là cùng chết, đó là điều rất nhiều người không muốn.

Nhưng việc họ ra khỏi thành bỏ chạy, rất rõ ràng sẽ ảnh hưởng đến sĩ khí của quân thủ thành, Triệu Khuông Ngưng ngay cả điểm này cũng không ngăn cản nổi, hay nói cách khác là không muốn ngăn cản, rất rõ ràng là biểu hiện của sự vô năng.

“Thúc phụ, con cũng không dối trá, bốn huyện Tùy châu đã hàng, hôm nay con đến là để làm thuyết khách.” Triệu Sầm rất thẳng thắn nói: “Chắc hẳn thúc phụ cũng biết, sự tình đến nước này, không bỏ chút máu là không xong. Chuyện tiền bạc của cải thì đừng nhắc đến nữa, không có tác dụng đâu, người ta cũng chẳng coi trọng chỗ đó. Bảy huyện Tương châu, lúa chín đầy đồng, Chiết Tông Bản nếu không công thành, chỉ cần phái người đi gặt lúa, là có thể đủ lương thực trong quân. Đặng Thành, Cốc Thành, Nghi Thành và các huyện khác đều lần lượt xin hàng, tiền bạc của cải cũng không thiếu. Những gì thúc phụ có, chẳng qua là cô thành Tương Dương này, cộng thêm một chút lòng người mà thôi.”

“Đặng châu Triệu Cầu, Đường châu Triệu Phàn, có lẽ còn mảy may nhớ đến ân tình dìu dắt năm xưa của thúc ông. Tướng sĩ, có lẽ còn nhớ tình cũ khi thúc ông dẫn họ đánh vào Tương Dương, mỗi người đều lấy vợ sinh con, an cư lạc nghiệp, đây chính là lòng người mà thúc phụ đang nắm giữ.” Triệu Sầm nói: “Tuy nhiên ân tình mỏng manh, lòng người dễ đổi, thế đạo này đầy rẫy hạng lang tâm cẩu phế, không nhớ tình cũ, thời gian kéo dài, khiến người ta nhìn thấy sự yếu kém của thúc phụ, thì sẽ không còn ai nghe lời nữa, lòng người này cũng trở thành bong bóng ảo ảnh.”

Lòng người mà Triệu Sầm nói, có thể là phiên trấn, cũng có thể là triều đình.

Trước khi tấm da hổ của triều đình bị lột xuống, mọi người đều rất nghe lời. Người được lợi còn rất cảm kích, cống nạp không dứt.

Nhưng sau khi tấm da hổ bị lột xuống, ai ai cũng than thở, hóa ra triều đình đã đến mức này rồi.

Lúc này lòng người bắt đầu lưu tán, nhưng không phải lưu tán trong chốc lát, vì sự thay đổi tư tưởng của con người cần một quá trình. Nhưng dù thế nào đi nữa, đây là một xu thế, thời gian lâu dần, lòng trung thành không thể tránh khỏi bị giảm bớt. Điều này có thể thấy được từ việc các phiên trấn cống nạp mỗi năm đều đang giảm đi, triều đình đang dần dần mất đi lòng người trong thiên hạ.

Sau thảm bại Tiểu Giang Khẩu, sự thống trị của họ Triệu ở Sơn Nam Đông Đạo gặp phải nguy cơ to lớn.

Nếu không phải các Thứ sử, quân tướng đồn trú khắp nơi, hoặc là tộc nhân họ Triệu, hoặc là người cũ do họ Triệu cất nhắc, sự gắn kết tương đối cao, thì đã sớm tan rã rồi.

Triệu Khuông Ngưng cẩn thận nghiền ngẫm những lời này.

Triệu Cầu, Triệu Phàn hiện tại còn nghe lời không? Hiện tại có lẽ còn nghe, nhưng tương lai thì sao? Thời gian càng kéo dài, người ta lại càng tính toán cho bản thân mình. Thế đạo nhân tình là thế, không có gì là đúng sai, rất bình thường.

“Hoặc thúc phụ muốn cầu viện Biện châu. Nhưng Chu Toàn Trung là hạng người gì? Hùng tài đa nghi, ngoài mặt rộng lượng trong lòng đố kỵ, đầu quân cho hắn chính là tự mình bước vào chỗ chết. An Sư Nho, Quách Phan chết như thế nào, thúc phụ chẳng lẽ không rõ sao?” Triệu Sầm không cho Triệu Khuông Ngưng thời gian suy nghĩ, từng bước ép sát.

“Nhưng Toàn Trung có lẽ có thể để ta tiếp tục tọa trấn Tương Dương.” Triệu Khuông Ngưng nói, khí thế đã không còn đủ như trước nữa, xem ra lời nói vừa rồi của Triệu Sầm rốt cuộc vẫn phát huy chút tác dụng.

Thực ra, trong lịch sử, Chu Toàn Trung lần đầu tấn công Sơn Nam Đông Đạo, Triệu Khuông Ngưng đại bại, sai sứ cầu hòa, tỏ ý thần phục, Toàn Trung bãi binh.

Lần này là vận may của ông ta. Bởi vì năm đó Chu Toàn Trung tấn công ba châu Chiêu Nghĩa ở Hà Bắc do Lý Khắc Dụng chiếm giữ, tuy Cát Tòng Chu dẫn quân đại phá Lý Tự Chiêu, Chu Đức Uy, nhưng Lý Khắc Dụng vẫn đang tiếp tục tăng binh, chiến sự vẫn chưa dừng lại.

Ngụy Bác tiết độ sứ La Hoằng Tín qua đời, phiên trấn quan trọng thần phục Biện châu này đang đối mặt với sự chuyển giao quyền lực nhạy cảm.

Vương Kha, Vương Củng tranh chức soái Hà Trung, Vương Củng dẫn quân Biện vào Hà Trung.

Xảy ra nhiều chuyện đại sự như vậy, Chu Toàn Trung không có tinh lực xử lý Sơn Nam Đông Đạo, đây mới là điều khiến ông ta may mắn thoát được một kiếp. Nếu không mà nói, kết cục khó lường.

“Thụ Đức cũng nguyện huynh trưởng tiếp tục làm Tiết độ sứ Trung Nghĩa quân.” Triệu Sầm nói.

“Ồ? Lời này là thật?” Triệu Khuông Ngưng tinh thần phấn chấn, nhưng vẫn còn chút nghi ngại.

“Thúc phụ.” Triệu Sầm quan sát sắc mặt, lại nói: “Thúc phụ còn nhớ chuyện Chư Cát Trọng Phương ở Sơn Nam Tây Đạo năm xưa không? Chư Cát Sảng bệnh chết, Trọng Bảo, Trọng Phương tranh vị, Thụ Đức khởi đại binh đến Hưng Nguyên, ổn định cục thế, cũng không tham chiếm châu huyện Sơn Nam Tây Đạo. Người này vốn dĩ nói là làm, khoan hậu nhân đức, không giết hàng binh, không giết tù binh, nếu đầu quân cho người ấy, ắt vô ưu.”

Thần sắc của Triệu Khuông Ngưng hoạt bát hơn không ít, hỏi: “Thụ Đức nói là làm, ta tin, nhưng rốt cuộc ý định của hắn là gì?”

“Linh Vũ Quận Vương phái một Chiêu phủ sứ tên là Bùi Viễn, trao cho toàn quyền, nói thúc phụ có thể nhậm chức Tiết độ sứ Trung Nghĩa quân, cai quản ba châu Tương, Dĩnh, Phục.” Triệu Sầm nói.

“Cái gì?” Triệu Khuông Ngưng kinh hãi thất sắc, nói: “Hiện nay ta còn có năm châu Tương, Dĩnh, Đường, Đặng, Phòng trong tay, sao chỉ cho ta ba châu? Phục châu cũng đang nằm trong tay kẻ linh nhân kia.”

“Thúc phụ.” Triệu Sầm nâng cao giọng, nói: “Phòng châu cô độc ở bên ngoài, sớm muộn gì cũng phải hàng, bảy huyện Tương châu, hiện nay còn mấy huyện trong tay? Dĩnh châu hư không, sợ rằng sẽ bị đánh bại trong một lần. Ngoài ra, Chiết Tông Bản đã phái kỵ tốt lên phía bắc Đường châu, tiếp cận Triệu Phàn, nếu Triệu Phàn chủ động đầu hàng, thúc phụ còn thứ gì để dựa vào?”

“Đường châu sẽ không hàng đâu.” Triệu Khuông Ngưng lắc đầu, nói: “Cho dù Triệu Phàn hàng, cũng chỉ có thể là một mình hắn hàng, tướng sĩ Đường châu sẽ không hàng đâu.”

“Cho dù Đường châu không hàng, thúc phụ cũng chỉ có ba châu Tương, Đường, Đặng. Chiết Tông Bản đang chiêu hàng nạp phản, quân đội đã đến năm vạn, chỉ cần tốn chút thời gian, Đường châu chưa chắc đã không công hạ được.” Triệu Sầm nói: “Thúc phụ, ân tình mà thúc ông để lại, càng về sau càng ít, lúc này còn có thể bán được chút giá, về sau thì không ai cần nữa đâu.”

Triệu Sầm nói câu này nghe rất khó nghe, nhưng đó cũng là thực tế, Triệu Khuông Ngưng lại rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Triệu Sầm cũng không thúc giục ông, lặng lẽ ngồi đó, cho ông thời gian suy nghĩ.