Triệu Khuông Ngưng đưa tay vuốt qua từng cuộn sách, thầm thở dài.
Đây đều là sách riêng của ông, phải bỏ ra bao tâm huyết tìm kiếm suốt nhiều năm mới có được. Có đến mấy ngàn cuốn, trong đó không thiếu những bản độc bản, trân bản, đều là máu thịt của ông.
Yêu thích sưu tầm sách vở xem ra không phải sở thích của một võ phu. Thế nhưng Triệu Khuông Ngưng là một võ phu thuần túy, lại thực sự yêu thích sưu tầm sách, thường xuyên đọc ngấu nghiến. Đây chính là kẻ khác loài trong hàng võ phu, y hệt như Tạ Ngạn Chương thích mặc nho phục, cùng các thư sinh đàm đạo cao luận.
Nhà họ Triệu có không ít điền trang tại ba huyện Tương Dương, Nghi Thành, Đặng Thành. Theo lý mà nói, dù mất đi quyền lực, chỉ cần làm một phú gia ông cũng đủ để sống đời sung túc. Nhưng đây là loạn thế, không dám nghĩ như vậy được!
Mất đi chuôi đao, những sản nghiệp này chính là miếng thịt béo bở, mặc người cướp đoạt, không có cách nào chống đỡ.
Bùi Viễn đã cho ông một cơ hội tiếp tục nắm quyền.
Tương, Dĩnh, Phục ba châu, bỏ đi Phục châu vẫn còn nằm trong tay tên kép hát kia, hai châu Tương, Dĩnh vẫn còn hơn mười vạn dân, có thể nuôi một vạn nha quân, để ông tiếp tục duy trì quyền lực và phú quý.
Nhưng địa bàn bị xé lẻ tan tác, vẫn khiến lòng ông rất đau xót, cảm thấy có lỗi với tiên phụ đã khuất.
"Thôi vậy, gọi Tước Nhi vào đi." Triệu Khuông Ngưng ngồi xuống lại, tiện tay cầm lên một cuộn cổ thư, nói.
"Thúc phụ đã nghĩ thông rồi sao?" Triệu Sầm sải bước đi vào.
"Đêm qua ta cùng Khuông Minh thương nghị, muốn nhậm chức cho nó làm Dĩnh Châu Thứ sử." Vẻ mặt Triệu Khuông Ngưng mệt mỏi, sắc mặt u ám, chỉ có cuốn cổ thư trong tay mới có thể mang lại cho ông một tia an ủi.
"Việc này..." Triệu Sầm có chút trầm ngâm.
Sự việc quả thực khá phức tạp, bởi vì lợi ích liên quan quá nhiều.
Đặng Châu sáu huyện, gần chín vạn dân; Dĩnh Châu ba huyện, chỉ hơn ba vạn người. Trước kia đã bàn bạc xong là để Đặng Châu Thứ sử Triệu Cầu chuyển sang làm Dĩnh Châu Thứ sử, Triệu Phàn làm Đường Châu Thứ sử.
Quân lực Đặng Châu vẫn còn nguyên vẹn, tuy rằng có rất nhiều là binh mã từ Tương Châu phái tới, Triệu Cầu không thể khống chế hoàn toàn, ảnh hưởng của phía Tương Dương đối với nơi đó rất lớn, nhưng từ một nơi giàu có điều sang Dĩnh Châu tương đối nghèo khó, Triệu Cầu hoàn toàn có khả năng cổ động binh mã bản địa Đặng Châu thừa cơ làm loạn, thậm chí đầu hàng Chu Toàn Trung.
Chỉ cho một chức Dĩnh Châu Thứ sử mà đã có thể làm loạn rồi, kết quả là ngài thậm chí ngay cả ba huyện này cũng không muốn cho, ngài nghĩ thế nào vậy?
"Thúc phụ, con suy nghĩ một chút, không bằng để Triệu Cầu đi Phòng Châu? Phòng Châu hộ khẩu còn đông hơn Dĩnh Châu, Thứ sử Tôn Điển không phải người nhà họ Triệu chúng ta, không bằng bãi chức lão ta."
"Phòng Châu đã đặt dưới sự cai quản của Chiêu Tín Quân, sao có thể bổ nhiệm quan lại?"
"Việc này..." Triệu Sầm cũng bí nước, không có đủ quan vị để sắp xếp.
"Thôi vậy, con hãy đi thương nghị lại với Bùi Viễn một lần nữa. Ta sẽ sai sứ triệu Triệu Cầu, Triệu Phàn tới Tương Dương, Trung Nghĩa Quân xảy ra chuyện lớn như vậy, con cháu nhà họ Triệu vốn nên đồng tâm hiệp lực." Triệu Khuông Ngưng cũng biết việc này khó xử, bất lực nói: "Đại quân Đường, Đặng phần nhiều là con em Tương Châu, gia quyến đa phần ở Tương Dương. Có tình nghĩa của phụ thân ta ngày xưa, chắc sẽ không đến mức tạo phản ngay lập tức."
Triệu Sầm ngay trong ngày rời thành, sau đó đi thẳng tới đại doanh ngoài thành, Bùi Viễn đã từ Táo Dương tới đây.
Hai bên vừa gặp mặt, tự nhiên lại là một hồi mật đàm.
Chiết Tông Bản lười quản việc này, ông dẫn theo tùy tùng ra khỏi đại doanh, lên cao nhìn xa, quan sát địa thế.
"Thật là một vùng đất mầu mỡ." Chiết Tông Bản khen ngợi: "Hôm nay sẽ viết thư cho con rể ta, tới Quan Bắc, Hà Lũng chiêu mộ tráng sĩ, dời cả nhà đến đây để sung túc hộ khẩu."
Thời Hậu Hán, Nam Dương Quận có tới triệu hộ, nhưng thời quốc triều thịnh vượng nhất, dân số ba châu Đường, Đặng, Tùy cũng không đạt được một nửa con số này, thật là kỳ lạ.
Đến lúc này, Đường Châu hơn chín vạn khẩu, Đặng Châu hơn tám vạn khẩu, Tùy Châu hơn bốn vạn khẩu, cũng chỉ chừng hai mươi vạn người, thậm chí không tới một phần tư.
Chuyện này đã không thể giải thích bằng chiến tranh nữa rồi, vì thời Khai Nguyên dân số vốn dĩ đã không nhiều, quá nhiều đất trống, đến mức lần lượt an trí mấy vạn hộ người Đột Quyết, Chiêu Vũ Cửu Tính và các tộc Hồ khác vào các châu Đường, Đặng, Thái, Nhữ, Hứa, Trần, Thân, Quang, từng một thời đồng hóa nơi này thành Hồ.
Triều đình đặt mấy cái Hồ Châu ở khu vực này, phân chia bãi chăn thả, người Hồ "quen tập bắn săn", "chăn nuôi dê ngựa", "không làm nghề nông", có thể thấy mật độ dân số địa phương thấp đến thế nào.
Bốn năm mươi vạn người thời Thiên Bảo kia, sợ là quá nửa đều là người Hồ, mấy vạn hộ cơ mà!
Sau khi Hoài Tây phản loạn thì không cần phải nói nữa, mảnh đất này liên tiếp chịu binh hỏa, sau đó lại bị Hoàng Sào, Tần Tông Quyền tàn phá, người thưa thớt, châu huyện tàn tạ, hiện giờ đã nghỉ ngơi lấy sức được năm năm, mới dần hồi phục được chút nguyên khí.
Nghe Chiết Tông Bản nói vậy, Cốc Thành lệnh Kính Đạo muốn nói lại thôi.
"Hoài Di" vốn làm triều đình đau đầu mấy chục năm, tới giờ vẫn chưa tiêu hóa cho xong, thế mà giờ lại muốn di dời người Khương, Hồ tới? Nếu là người Khương thì còn được, bọn họ đa phần biết trồng trọt, nhưng nếu là người Hồ, chẳng phải là tự tìm rắc rối sao?
"Phái một vạn hộ Thổ Phồn Thanh Đường, năm ngàn hộ người Khương Hà Vị, năm ngàn hộ các tộc Hà Tây, tổng cộng hai vạn hộ tới Đường, Đặng, Tùy. Vừa hay giúp con rể giải quyết chút phiền phức, đỡ cho nó suốt ngày lo lắng có kẻ tạo phản." Chiết Tông Bản cười lớn.
"Đại soái, Khương, Hồ ở Hà Lũng vốn dĩ khó quản, nếu dời tới Đường, Đặng, Tùy, e rằng sẽ sinh biến loạn." Kính Đạo nhắc nhở.
"Thời Khai Nguyên đặt ba Hồ Châu ở Hà Nam, sai lầm lớn rồi." Chiết Tông Bản nói: "Cần phải biên hộ tề dân, huấn luyện theo phong hóa Hoa Hạ, không được lấy săn bắn du mục làm kế sinh nhai nữa. Chuyên tâm làm ruộng, khai khẩn đất hoang, như vậy vài chục năm sau, còn ai nhớ mình là người Thổ Phồn nữa?"
Thời Khai Nguyên đặt các Hồ Châu ở Hà Nam, đó thực sự là hành động ngu xuẩn.
Di dời người Hồ phản loạn từ vùng Hà Khúc tới Hà Nam, mục đích là gì? Là để quản lý gần, tiện bề đồng hóa.
Thế mà ngươi lại hay, lập Hồ Châu, để mặc bọn họ tự quản lý lấy nhau, rất nhiều người không thay đổi tập quán sản xuất nông nghiệp, không biết làm ruộng, triều đình cũng mặc kệ.
Đám người Đột Quyết, Chiêu Vũ Cửu Tính này vốn dĩ ngoại hình đã khác với người Hán, đa phần có huyết thống người da trắng, hoặc đơn giản chính là người da trắng, bẩm sinh đã có sự khác biệt nhất định với người xung quanh, tập quán sinh hoạt, thói quen sản xuất cũng khác, quan phủ cũng không cưỡng chế thay đổi.
Dẫn đến cuối cùng, lại hợp lưu với đám Hán nhân bị Hồ hóa và người Hồ (chủ yếu là người Khiết Đan, người Hề, Cao Câu Ly) từ Bình Lư Quân ở Đông Bắc tràn xuống, Hồ hóa người dân bản địa, cát cứ Hoài Tây mấy chục năm, dân chúng các châu không nghe thiên tử, không biết triều đình, mãi cho đến khi bị trấn áp mới bắt đầu nghiêm túc đồng hóa.
Cho đến nay đã vài chục năm, vùng đất Hoài Tây vẫn còn phong tục Hồ rất đậm đặc, dân chúng cưỡi la chăn thả nhiều vô kể.
Đây đã là một đống bòng bong rồi, còn định làm nữa à?
"Không dời dân tới, chỉ dựa vào ba châu Đường, Đặng, Tùy, làm sao đấu lại với Chu Toàn Trung?" Dường như biết Kính Đạo đang nghĩ gì, Chiết Tông Bản nói: "Đất ba châu, cùng lắm chỉ nuôi được hơn một vạn quân, đó là khi không có chiến tranh. Nếu chiến sự kéo dài, dân chúng chẳng phải sẽ bị vắt kiệt thành người khô, lũ lượt bỏ trốn sao?"
Kính Đạo nghĩ cũng phải.
Linh Vũ Quận Vương di dời người Hán tới Hà Lũng, Hà Tây, di dời người Hồ từ Hà Lũng, Hà Tây vào nội địa, chẳng khác gì chính sách thời Thái Tông, Cao Tông, Huyền Tông, chỉ là không biết liệu có lại gây ra một thế lực cát cứ Hoài Tây nữa không.
Kính Đạo nhìn sắc mặt Chiết Tông Bản, không dám nói nhiều, trong lòng đoán già đoán non, chẳng lẽ là muốn dựa vào đám người Khương Hồ để tự lập?
Có nên âm thầm tố cáo với Linh Vũ Quận Vương không nhỉ? Hình như không được. Người ta là cha vợ con rể, mình là người ngoài lại đi ly gián, là có tâm địa gì chứ?
Kính Đạo vô cùng giằng xé, lòng đầy bất an.
Hai ngày sau, Triệu Sầm trở về Tương Dương.
"Thúc phụ, đại sự đã định." Triệu Sầm hớn hở nói: "Bùi Sứ quân có lời, Khuông Minh thúc phụ có thể tới Quân Châu nhậm chức Thứ sử. Sau khi Chiết Tông Bản nhậm chức Đường, Đặng, Tùy Tiết độ sứ, chức Quân Châu Thứ sử sẽ được miễn nhiệm, có thể giao cho Khuông Minh thúc phụ."
"Quân Châu Thứ sử ư?" Triệu Khuông Ngưng lẩm bẩm một mình.
Nghe nói không ít tướng sĩ Chiết gia quân đã an gia lập nghiệp ở Quân Châu, đến nay Quân Châu vẫn còn Uy Thắng Quân trấn giữ. Chức Quân Châu Thứ sử này thật sự có thực quyền không?
Tuy nhiên cũng đã khá rồi, có được một vị trí là đã thắp hương khấn nguyện lắm rồi, Thiệu Thụ Đức quả thực là người khoan hậu.
"Như vậy, ta cũng yên tâm rồi." Triệu Khuông Minh cười nói: "Phòng Châu tuy hộ khẩu đông đúc hơn, nhưng Man, Liêu rất nhiều, không phục vương hóa, người Hán rất ít, phần lớn ở trong thành ấp, một khi nổi loạn, cũng là chuyện phiền phức. Quân Châu rất tốt, rất tốt."
"Việc Đường, Đặng..." Triệu Sầm lại hỏi.
Vẻ mặt trên gương mặt Triệu Khuông Ngưng có chút kỳ lạ, pha trộn giữa kinh ngạc, khó hiểu, nghi hoặc, phẫn nộ, không biết một người phải trải qua những thăng trầm cảm xúc thế nào mới có được biểu cảm phức tạp đến vậy.
"Triệu Cầu đã lên đường, Triệu Phàn lại chần chừ đùn đẩy." Triệu Khuông Ngưng nói.
Triệu Sầm cũng có chút kinh ngạc.
Triệu Cầu nắm giữ trọng binh, tuy nói trong đó không ít binh Tương Châu, nhưng rốt cuộc cũng là tám ngàn nha quân, mấy ngàn châu huyện binh cơ mà, kết quả lại nguyện ý tới? Chuyện này thật sự nằm ngoài dự liệu.
Triệu Phàn kẻ này, ngày thường được tin tưởng nhất, kết quả lại không tới?
Hèn chi thúc phụ lại chấn kinh như vậy.
"Không bằng thúc thúc giục thêm lần nữa, tướng sĩ Đường Châu vẫn có thể tin tưởng được, con em Tương Dương đều mong mỏi được trở về, Triệu Phàn cũng không còn cách nào." Triệu Sầm đề nghị.
Triệu Khuông Ngưng chậm rãi gật đầu.
Trung Nghĩa Quân cũng giống như các trấn khác. Ba vạn nha quân, ít nhất có hai vạn đặt nhà ở gần Tương Dương, để tiện trông coi, tăng cường khả năng kiểm soát của Tiết soái. Một vạn còn lại có tính chất quân trấn ngoài, gia đình ở tại nơi đóng quân.
Triệu Phàn kẻ này, không lật được sóng lớn đâu.
Nếu hắn muốn phản, cũng chỉ có thể dẫn tướng sĩ bản địa Đường Châu làm phản, binh sĩ Tương Dương phái tới ở vào thời điểm mấu chốt này, có còn nguyện ý hưởng ứng hắn hay không, không cần nói cũng biết.
Điều duy nhất cần lo lắng, chính là hắn câu kết với Biện quân, hàng phục Chu Toàn Trung.
"Hoặc có thể để Hạ quân phái binh bắc lên, gây áp lực một chút." Triệu Sầm nói: "Thúc phụ cũng có thể viết thư cho tướng tá Đường Châu, khuyên bảo bằng đại nghĩa. Khi thúc ông còn sống, đã đề bạt nuôi dưỡng rất nhiều bộ hạ cũ, họ vẫn còn niệm tình xưa."
"Được." Triệu Khuông Ngưng đồng ý.
Sau đó lại là một hồi hư không, trong lòng tư vị phức tạp.
Trung Nghĩa Quân đang yên đang lành, vốn có bảy châu đất, thực kiểm soát sáu châu, nay lại lại mất đi quá nửa. Cũng may, Tương Châu dân đông nhất, giàu có nhất vẫn còn trong tay, bao nhiêu cũng coi như là một niềm an ủi.
"Khổ cho bách tính Đường, Đặng, Tùy rồi." Triệu Khuông Ngưng thở dài: "Vào tay Chiết Tông Bản, ngày ngày đánh, đêm đêm đánh, những ngày tháng này làm sao sống nổi?"
Câu này nói khiến Triệu Sầm cũng có chút lo âu.
Đã về tay Chiết Tông Bản, bốn huyện Tùy Châu chắc chắn phải cung ứng tiền lương, binh viên, mấy năm chiến tranh đánh xuống, chẳng phải là hộ khẩu giảm mạnh, tài cạn dân kiệt, bách tính khổ không thể tả sao? Có khi còn không chịu nổi sai dịch mà lũ lượt bỏ trốn!
Nhưng chuyện này thì biết làm sao đây?
Hình thế như vậy, còn nói gì được nữa!
Không chỉ bách tính Đường, Đặng, Tùy khổ, các nơi giáp ranh như Nhữ Châu của Hữu Quốc Quân, Thái Châu của Phụng Quốc Quân, Hứa Châu của Trung Vũ Quân, sợ là cũng sẽ chiến hỏa liên miên, bách tính bỏ trốn.
Cuộc sống vừa mới ổn định lại, thế mà lại sắp bị phá vỡ.
Bách tính có tội tình gì, lại gặp kiếp nạn này!
