Ngày 25 tháng 5 năm 1681, sau một hành trình gian nan kéo dài, tàu chiến "Phục Ba Vạn Lý" chậm rãi cập đảo Diu. Sau khi được người Bồ Đào Nha cấp phép, tàu đã thả neo đậu tại vùng biển gần đó, sau đó thông qua thuyền nhỏ để lên bờ.
Tổng đốc Francisco de Távora nhận được báo cáo ngay lập tức, vì lúc này ông vừa vặn đang ở cảng Diu để xử lý một vụ bạo động do nợ lương. Do sự việc hệ trọng, quan chức bến cảng cảng Diu không dám chậm trễ, trực tiếp phái người tới báo cáo, sau đó xin chỉ thị hành động tiếp theo.
Hành động tiếp theo ư? Tổng đốc Távora bật cười, không có hành động gì cả, tuyệt đối không được có bất kỳ hành động nào, cứ để người Đông Ngạn tới rồi mọi người cùng ngồi xuống nói chuyện đàng hoàng là được! Là tân Tổng đốc Goa mới thay thế Pedro de Almeida Portugal, ông Távora xuất thân danh gia vọng tộc, gia tộc bao đời kinh doanh, cho nên ông rất nhạy bén với mọi việc liên quan đến thương mại, đặc biệt là khi người Đông Ngạn có thể cung cấp lượng hàng hóa vô cùng phong phú.
Cũng chính vì thế, mặc dù đây là chuyện đã được người tiền nhiệm quyết định, nhưng Távora không định thay đổi chút nào, bởi điều này thực sự có ảnh hưởng tích cực đến tài chính trung ương của thuộc địa Goa, có thể giúp Tổng đốc thoát khỏi vũng lầy tài chính, tăng cường uy quyền của chính phủ, và tất nhiên cũng có thể chống lại sự đe dọa của người Hà Lan tốt hơn.
Tổng đốc Távora từ lâu đã thấy chướng mắt đám quý tộc - những kẻ hoặc kiểm soát một thị trấn nhỏ, hoặc kiểm soát một con phố thương mại, hoặc kiểm soát vài điền trang, và sở hữu số lượng lớn những kẻ tùy tùng. Những gã này, trong mắt ông đều là sâu mọt. Có họ ở đó, phần lớn quyền tài chính của thuộc địa Goa đều chẳng liên quan gì đến chính phủ. Các đời tổng đốc trước đây để bù đắp thâm hụt đều phải tìm họ hoặc giáo hội để xin xỏ, điều này thật sự không thể chấp nhận được.
Hơn nữa, điều đáng bất mãn hơn chính là những người này thường xuyên gây cản trở thương mại. Với vị thế độc quyền, họ áp thuế nặng lên những thương nhân không hợp tác với mình, thậm chí tịch thu hàng hóa. Đồng thời, đầu óc một số kẻ còn rất bảo thủ, đối với người dị giáo như nhìn kẻ thù truyền kiếp, hoàn toàn không thể bao dung làm ăn với đủ loại dị giáo như người Hà Lan. Cho nên, nếu họ không cản trở thương mại thì còn ai làm nữa?
Đương nhiên, những quý tộc bảo thủ này không đại diện cho toàn bộ tầng lớp thượng lưu ở Goa. Thực tế vẫn có không ít quý tộc khá khai sáng ủng hộ quyết định của chính phủ trung ương, vì cái họ cầu chủ yếu là tiền bạc, chứ không phải làm vua một cõi ở Goa. Nhưng tỷ lệ những người này, nói thật, không chiếm đa số. Tuy nhiên dù sao đi nữa, ít nhất là tại khu vực đảo Diu này, số lượng quý tộc và thương nhân ủng hộ Tổng đốc vẫn rất đông, và đây dường như cũng là một trong những lý do chính khiến Tổng đốc Bồ Đào Nha ban đầu chọn nơi đây làm địa điểm giao thương với người Đông Ngạn.
Mạc Liệt Man cũng cảm thấy hơi bất ngờ khi thấy Tổng đốc người Bồ Đào Nha ở đây. Anh tới đây đột xuất chủ yếu là để thăm hỏi những người đã ở lại canh giữ vài năm nay, và dặn dò họ rằng đã có thể bắt đầu hành động. Mấy năm nay họ ở đây cũng không rảnh rỗi, mặc dù hai nước chưa đàm phán thỏa thuận chính thức, nhưng người Bồ Đào Nha để tỏ thiện chí đã cho phép người Đông Ngạn giao thương tại đây, với điều kiện phải nộp các loại thuế theo quy định của họ. Trong vài năm này, cái bộ phận có tính chất văn phòng đại diện nhỏ bé này cũng đã thông qua đủ loại kênh để thu mua một số vật tư, thuê tàu buôn của người Ấn Độ, gửi không ít hàng hóa tới Djibouti, khiến Hạm đội trưởng trấn thủ nơi đó là Aishitu vô cùng vui mừng — anh ta vốn là Hạm đội trưởng trấn thủ đảo Zanzibar, sau đó đổi chỗ cho Nan Jiro ở Djibouti, xem như là luân chuyển công tác — bởi vì giờ họ có thể được bổ sung vật tư "mọi lúc mọi nơi", tức là mùa hè thu có vật tư từ phía đảo Tân Hoa Hạ gửi tới, mùa đông xuân lại do phía Ấn Độ phụ trách bổ sung, cuộc sống không thể dễ chịu hơn.
Và vì Tổng đốc người Bồ Đào Nha đang ở đây, Mạc Liệt Man cũng không ngại trò chuyện với ông ta ngay bây giờ. Nếu có thể làm rõ nhiều việc ngay tại đảo Diu thì còn gì bằng. Thế là, cùng với bốn năm tùy tùng, anh ung dung bước vào thành Goa, rồi gặp mặt Tổng đốc Távora. Tổng đốc dường như đang xử lý việc lớn, xung quanh vây đầy sĩ quan, giáo sĩ, quý tộc và quan văn. Họ nhìn những kẻ dị giáo Đông Ngạn đang hiên ngang bước vào bằng ánh mắt phức tạp, ai nấy đều lặng thinh, dường như đang cử hành một nghi lễ tôn giáo dành cho người chịu nạn vậy.
"Rất hoan nghênh anh, ông Mạc." Như để truyền đi một tín hiệu, Tổng đốc Francisco de Távora đích thân đứng dậy bước tới trước, bắt tay Mạc Liệt Man, rồi dẫn anh cùng tùy tùng ngồi xuống một bên phòng khách. Và khi ông vừa dứt lời, những người vốn gần như chỉ đóng vai làm cảnh xung quanh cũng lập tức sống động hẳn lên, có kẻ trực tiếp ném ánh mắt nóng bỏng sang, có kẻ xì xào bàn tán, dường như đầy nghi ngờ, cũng có kẻ thờ ơ chẳng quan tâm, thể hiện đầy đủ sự chia rẽ trong nội bộ thuộc địa Goa của Bồ Đào Nha về việc hợp tác với Đông Ngạn để phát triển thị trường thương mại Ấn Độ.
"Thú thật, nghe tin anh đến tôi rất bất ngờ, cũng rất tinh tế." Tổng đốc Távora không thèm bận tâm đám người bên dưới nghĩ gì, ngồi thẳng xuống đối diện Mạc Liệt Man, mỉm cười nói: "Tổng đốc Bồ Đào Nha đã đợi các anh rất lâu, nhưng rất tiếc, cho đến trước khi kết thúc nhiệm kỳ quay về Lisbon vẫn không có tin tức gì truyền tới. Mọi người đều cho rằng chuyện này có lẽ đến đây là chấm dứt, nhưng tôi vẫn muốn đợi thêm một chút, vì tôi cho rằng bất kỳ người ra quyết định nào đầy lý trí, đều sẽ không dễ dàng từ bỏ giao dịch đôi bên cùng có lợi như thế này, Giao thương Diu chính là một trong số đó."
"Rất xin lỗi vì đã đến muộn, thực tế chúng tôi chưa bao giờ từ bỏ. Bây giờ tôi có thể xác nhận lại, thỏa thuận chúng ta đạt được trước đó vẫn còn hiệu lực chứ?" Mạc Liệt Man ra hiệu cho tùy tùng lấy ra một xấp tài liệu từ cặp công văn, đặt lên bàn trước mặt rồi hỏi: "Mặc dù đã qua một thời gian, nhưng Cộng hòa Đông Ngạn Hoa Hạ chúng tôi không định sửa đổi bất kỳ điều khoản nào trong đó. Bản thỏa thuận này đã được chính phủ trung ương nước chúng tôi ủy quyền ký tên đóng dấu, nếu Tổng đốc các hạ cũng không có dị nghị gì, thì có thể ký tên cho có hiệu lực ngay lập tức. Tất nhiên trước đó, tôi cần xem qua ủy nhiệm thư Tổng đốc do Quốc vương quý quốc cấp cho ngài. À, tôi không có ý gì khác, càng không có ý xúc phạm ngài, chỉ là muốn xác nhận ngài có đủ thẩm quyền để hoàn thành thỏa thuận này hay không."
"Lý do rất chính đáng." Tổng đốc Távora mỉm cười đáp lại: "Điều này tất nhiên không vấn đề gì, nhưng có lẽ có thể đợi đến khi chúng ta đến Goa rồi hẵng kiểm tra. Bây giờ, hãy để chúng ta bàn một chút về chuyện thương mại, dù sao đây cũng là việc mọi người vẫn luôn rất quan tâm, phải không?"
Tiếp theo, Mạc Liệt Man cùng Tổng đốc Távora tiến hành đàm phán về các vấn đề thương mại cụ thể. Tất nhiên lúc này anh không cần phải tự mình làm mọi việc, những thứ liên quan đến chi tiết cơ bản đều do tùy tùng ra mặt, anh chỉ cần nắm bắt những việc đại thể. Trong cuộc trò chuyện kéo dài hàng giờ giữa hai bên, cơ bản đã xác định người Đông Ngạn có thể xây dựng một pháo đài gạch đá tại đảo Diu, nhưng không được phép có bệ pháo. Đất đai và vật liệu xây dựng pháo đài sẽ mua từ người Bồ Đào Nha, nhân công có thể thuê người Ấn Độ địa phương, kiểu dáng pháo đài không bị hạn chế, nhưng kích thước thì có giới hạn. Tóm lại, mọi thứ đều tuân theo các quy tắc chung vào thời điểm đó.
Về phần trọng tâm của cả hai bên - chi tiết thương mại - thì nội dung phong phú hơn nhiều. Người Đông Ngạn nêu ra mấy yêu cầu, trước tiên yêu cầu phía Goa tập trung cung cấp ngựa. Loại gia súc kéo này dù là ở đảo Tân Hoa Hạ hay Viễn Đông đều vô cùng thiếu thốn. Bên trước là do yếu tố khí hậu dẫn đến hao hụt ngựa quá lớn, bên sau là do kế hoạch ngựa chiến cần nhập khẩu liên tục các loại ngựa giống tốt để hoàn thiện. Nếu tính thêm cả vấn đề một số giống ngựa bị thoái hóa, tóm lại người Đông Ngạn có nhu cầu khá lớn về ngựa, nhưng vận chuyển đường dài hao hụt lại nhiều, nếu có thể mua tại Diu thì còn gì tốt hơn.
Người Bồ Đào Nha vỗ ngực khẳng định việc buôn bán ngựa không thành vấn đề. Thực tế vùng Rajput vốn là nơi buôn bán ngựa trọng yếu, đại lục Ấn Độ phía đông có nhu cầu cực lớn về ngựa, nhưng khổ nỗi khí hậu địa phương ẩm ướt oi bức khiến ngựa chết quá nhanh, khó khăn này giống hệt với người Đông Ngạn gặp phải ở đảo Tân Hoa Hạ. Không còn cách nào khác, đành phải tăng cường thu mua thôi, cố gắng chết một con thì bổ sung một con vậy!
Ngoài buôn bán ngựa, người Đông Ngạn còn nhấn mạnh nhu cầu đối với các loại hàng hóa đại trà như tơ sống Punjab, diêm tiêu, gia vị, v.v., yêu cầu người Bồ Đào Nha phải chuẩn bị đủ số lượng theo danh mục thu mua mà người Đông Ngạn gửi trước hàng năm. Vì việc này, người Đông Ngạn thậm chí có thể trả trước 20% tiền cọc. Người Bồ Đào Nha tự nhiên cũng không có dị nghị gì với cách buôn bán này, thực tế họ còn mong người Đông Ngạn mua nhiều hàng hóa hơn nữa, như vậy họ cũng dễ kiếm tiền hơn.
Sau đó còn một số hàng hóa vụn vặt khác, nhưng vì chủng loại phức tạp, số lượng mỗi loại lại khác nhau, nên hai bên chỉ thảo luận sơ qua, quy định mức thuế quan đại khái, rồi dứt khoát chuyển sang chủ đề tiếp theo.
Tiếp theo là các hàng hóa liên quan đến việc người Bồ Đào Nha cần nhập khẩu. Thật ra cũng rất đơn giản, thứ nhất là vũ khí đạn dược, trang bị hậu cần. Những quân nhu này người Bồ Đào Nha đã nhiều năm không gom đủ, hoặc cần trả chi phí đắt đỏ mới mua được một ít. Bây giờ có thương gia lớn là Đông Ngạn trực tiếp cung cấp hàng, đây là một điều tốt để cải thiện trình độ trang bị của họ.
Ngoài ra, còn một loạt sản phẩm công nghiệp như sản phẩm kim khí, thuốc nhuộm tổng hợp hóa học, xe ngựa hạng nặng, dụng cụ hàng hải, v.v., đây là những thứ người Bồ Đào Nha cần, nhưng đa phần là người Ấn Độ ở Rajput thậm chí là phía bên kia Vịnh Cambay cần. Người Đông Ngạn đã cho người Bồ Đào Nha một hạn mức rất lớn, gần như họ muốn bán bao nhiêu cũng được, miễn là còn hàng trong thương trạm mà người Đông Ngạn thiết lập tại cảng Diu.
Có thể thấy, việc buôn bán giữa hai bên Đông - Bồ cơ bản có thể coi là đôi bên cùng có lợi, tức là mỗi bên đều lấy thứ mình cần. Tuy nhiên, nếu bạn có cái nhìn mang tính dự báo, sẽ rất dễ dàng nhận ra rằng trong tương lai, cùng với việc thị trường Ấn Độ dần dần mở ra, thương trạm Diu do người Đông Ngạn thiết lập chắc chắn sẽ thặng dư lớn, người Bồ Đào Nha buộc phải xuất ra lượng lớn kim loại quý để cân bằng cán cân thương mại. Tất nhiên đây không phải nói họ sẽ chịu thiệt, thực tế họ cũng kiếm được tiền, không hề lỗ vốn, vì người cuối cùng trả tiền cho những sản phẩm công nghiệp này là người Ấn Độ, chứ không phải họ. Ngược lại, họ còn có thể thu được vô số thuế xuất nhập khẩu hàng hóa từ những giao dịch này, khi bán vào nội địa Ấn Độ còn có thể thu thêm đủ loại thuế lặt vặt khác, điều này vô cùng có ích cho việc cải thiện tình hình tài chính của phủ Tổng đốc.
Cuối cùng, Mạc Liệt Man và Tổng đốc Távora còn thảo luận về một vấn đề vô cùng nhạy cảm, đó là việc thành lập một đơn vị hỗn hợp tại cảng Diu, gồm cả hải quân và lục quân, để đảm bảo an ninh cho Diu và các vùng biển lân cận.
