Vãn Đường Phù Sinh

Lượt đọc: 7352 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 45
Trên Đường

❊ ❊ ❊

Ngày 15 tháng 6 năm 1681, sau khi xử lý xong xuôi mọi việc tại đảo Diu, tàu chiến "Phục Ba Vạn Lý" chở theo một đám người lặng lẽ quay trở lại cảng Goa.

Những người ngồi trên con tàu chiến dù có chút cũ kỹ nhưng vẫn mạnh mẽ vô song này, ngoài người Đông Ngạn ra, còn có Tổng đốc Francisco de Távora – người được mời cùng trở về Goa. Tổng đốc các hạ cũng là nhất thời nảy ra ý định muốn đi tàu của người Đông Ngạn, vì việc này mà ông còn nhận phải sự nghi ngờ của một số quý tộc và giáo sĩ bảo thủ, thế nhưng ông vẫn kiên trì với quyết định của mình, lý do là có thể quan sát cự ly gần chiến hạm của người Đông Ngạn.

Trải nghiệm khi ngồi trên một con tàu chiến sở hữu nhiều hỏa pháo như vậy là cảm giác thế nào? Ừm, Tổng đốc Távora bày tỏ cảm xúc rất phức tạp, vừa có chút chua chát vì đây là tàu chiến của kẻ địch mà Bồ Đào Nha lại không có, đồng thời cũng có hy vọng về sự hợp tác với Đông Ngạn trong tương lai. Dù sao thì thực lực của đối tác càng mạnh càng là chuyện tốt, không phải sao? Đặc biệt là trong tình cảnh họ đang bị Công ty Đông Ấn Hà Lan hành hạ đến mức muốn sống không được, muốn chết không xong, lại còn sứt đầu mẻ trán, cực kỳ cần một đồng minh để chia sẻ áp lực.

Đương nhiên, thực lực của đối tác cũng không thể quá mạnh, bởi lẽ một khi đã như vậy, họ rất có khả năng sẽ "phản khách vi chủ", trở thành bên thế lực mạnh hơn, gây tổn hại đến lợi ích của bên đối tác, thậm chí ngay cả việc đuổi cổ người hợp tác đi cũng có thể xảy ra. Mà đây thực ra cũng là điều mà một số quý tộc hoặc giáo sĩ tương đối bảo thủ vẫn luôn lo lắng, họ sợ rằng người Đông Ngạn sau khi đứng vững gót chân sẽ hất cẳng người Bồ Đào Nha để làm riêng, đây đều là những chuyện rất khó nói trước.

Tuy nhiên trong mắt Tổng đốc Távora, người Đông Ngạn có lẽ không coi trọng cơ nghiệp nhỏ bé này của người Bồ Đào Nha tại Ấn Độ là bao, hơn nữa đất nước này phải nói thế nào nhỉ, từ trước đến nay khá trọng chữ tín, việc đã hứa thì chưa bao giờ không thực hiện, những ước định đã cam kết cũng không tùy tiện hủy bỏ, khiến người ta cảm thấy tương đối yên tâm. Ngoài ra, người Đông Ngạn tuy là dị giáo đồ, nhưng họ đối xử với đầy tớ của mình lại thực sự không tệ, tuy cũng có chuyện bóc lột, nhưng tuyệt đối không đến mức vô liêm sỉ không giới hạn, hơn nữa thỉnh thoảng cũng ban cho không ít lợi ích và sự thuận tiện, khiến người ta tâm phục khẩu phục – thôi được rồi, Tổng đốc Távora cũng là nhìn thấy điều này từ người Courland mà ra, còn việc này có áp dụng được với Bồ Đào Nha hay không thì ai mà biết được, dù sao thì cứ liều một phen là được, Vương quốc Bồ Đào Nha không có nhiều lựa chọn, dưới sự đe dọa thực tế từ Công ty Đông Ấn Hà Lan, nếu muốn bảo toàn chút gia sản hiện có thì vẫn phải sớm đưa ra quyết đoán.

Thực ra, trong lịch sử hậu thế, Bồ Đào Nha vì để đối kháng lại áp lực đến từ mọi phía của người Hà Lan, ngay từ đầu đã dẫn nhập thế lực của người Anh vào, lúc ban đầu sau khi Charles II phục tịch, gả công chúa Catherine sang đó để "hòa thân" chính là tư tưởng chủ đạo này, một mặt hóa thù thành bạn với người Anh – những kẻ trước kia cũng từng chém giết lẫn nhau, mặt khác cũng là để mượn sức mạnh của Vương quốc Anh, quốc gia duy nhất ở châu Âu thời bấy giờ có thể đè bẹp được người Hà Lan trên biển.

Thế nhưng, nhìn từ hiệu quả thời bấy giờ, quả thực không lý tưởng lắm, lực lượng của Công ty Đông Ấn Anh tại phương Đông không mạnh, sự giúp đỡ có thể cung cấp cho người Bồ Đào Nha rất hạn chế, dưới sự hợp tác của hai bên chẳng những phải gánh chịu thất bại thảm hại ở đảo Ceylon, mà ngay cả trên tiểu lục địa Ấn Độ cũng chật vật vô cùng, rất nhiều cứ điểm bị hạm đội Hà Lan nhổ sạch, tầm ảnh hưởng bị thương nhân Hà Lan làm suy yếu, tóm lại là thê thảm vô cùng. Ngay cả Công ty Đông Ấn Anh – nơi được người Bồ Đào Nha dựa dẫm như cái đùi to, lúc bấy giờ cũng là nhờ vào ba cuộc chiến tranh Anh - Hà Lan, thông qua tầm ảnh hưởng tác động từ tầng lớp trên của quốc gia, mới có thể duy trì được hòa bình ở một mức độ nào đó trong một khoảng thời gian nhất định với Công ty Đông Ấn Hà Lan, từ đó kiếm được chút tiền. Chẳng lẽ ngươi không thấy, hiện nay người Anh càng ngày càng bị cuốn hút bởi hoạt động buôn bán với nhà Thanh ở cảng Hưởng Thủy sao? Tơ sống, trà, đồ sứ các loại mua được ở bên đó, vận chuyển về nước bán lại là thu về lợi nhuận khổng lồ, hà tất phải sống chết với người Hà Lan ở khu vực Ấn Độ Dương làm gì, có đáng không?

Tổng đốc Távora đã biết được qua rất nhiều kênh rằng, tuy hiện nay trụ sở chính của Công ty Đông Ấn Anh vẫn kiên định coi Ấn Độ là trọng điểm kinh doanh sau này, nhưng không ít đại lý thương nhân dưới quyền họ đã thu dọn hành lý đi tới vùng đất nhà Thanh ở phương Đông rồi, điều này không nghi ngờ gì nữa đã làm phân tán lực lượng của họ thêm một bước, khiến người Bồ Đào Nha vô cùng nản lòng.

Cho nên, bọn họ hiện tại cực kỳ cần tìm một cái "đùi" mới, người phù hợp nhất chỉ có thể là người Đông Ngạn!

Ngoài khơi cảng Goa trời cao biển rộng, thế nhưng gió nam thổi lên khiến người ta cảm thấy có chút buồn bã. Kiểu thời tiết này, quả thực quá thích hợp để hạm đội của Công ty Đông Ấn Hà Lan xuất phát từ đảo Ceylon, thuận gió một đường thẳng tiến tới bờ biển phía tây Ấn Độ. Chuyện này trong lịch sử đã xảy ra không ít lần, là một phần trong chiến thuật thắt cổ mà Công ty Đông Ấn Hà Lan thực thi đối với người Bồ Đào Nha, tức là trong tình huống không thể xuất động lượng lớn lục quân để công chiếm các cứ điểm kiên cố như Goa của người Bồ Đào Nha, thì thông qua thủ đoạn thương mại khiến người Bồ Đào Nha không lấy được hàng, sử dụng thủ đoạn quân sự để ngăn chặn tàu buôn Bồ Đào Nha chở đầy hàng hóa xuất cảng. Thủ đoạn này, nói thật là có ý nghĩa "lưỡng bại câu thương" (cả hai cùng bị tổn thương). Ngươi thông qua thủ đoạn thương mại khiến thương nhân Bồ Đào Nha đi đâu cũng gặp khó, chẳng lẽ lại không cần trả giá, không cần tiêu tốn nhân tình hay quan hệ sao? Phải biết rằng, đám người Ấn Độ kia cũng xảo quyệt lắm đấy, lẽ nào lại để ngươi tùy ý thao túng? Ngoài ra, xuất động hạm đội phong tỏa cảng khẩu các cứ điểm chính của Bồ Đào Nha tại Ấn Độ, tàu Bồ Đào Nha từ Lisbon phát tới các cảng này không vào được cảng, tàu buôn chở đầy hàng hóa bên trong các cảng này cũng không thể kịp thời quay về châu Âu để quy đổi lợi nhuận, nhưng tàu của người Hà Lan các ngươi cũng bị kéo lê ở đây, không thể đi biển, không thể buôn bán, chẳng lẽ không phải là tổn thất sao?

Tuy nhiên, Công ty Đông Ấn Hà Lan dù sao cũng là kẻ có tiền có của, họ chấp nhận hy sinh một chút lợi nhuận để dây dưa với ngươi, ngươi tính sao đây? Chẳng lẽ chính quyền thuộc địa Goa các ngươi cũng có tài lực và quyết tâm để dây dưa với Công ty Đông Ấn Hà Lan sao? Đừng đùa nữa, cũng không nhìn xem mấy lần người Hà Lan tìm đến tận cửa, Tổng đốc Goa đã phải nhún nhường, thỏa hiệp, nhượng bộ như thế nào! Vài cuộc chiến tranh ít ỏi, cũng là do tình thế bắt buộc mới phát động những trận chiến phòng ngự, nói ra thì cũng hèn nhát lắm, thường đánh đến nửa chừng thì vì thương nhân cùng nhau phản đối mà yêu cầu nhanh chóng giảng hòa, thật là hết cách!

Cho nên, nói đến ấn tượng và hồi ức của chính quyền thuộc địa Goa đối với Công ty Đông Ấn Hà Lan, thì đó thực sự là đầy rẫy máu và nước mắt! Hơn nữa, ngươi nói nếu như mình nhượng bộ mà đổi lấy được sự tha thứ của người Hà Lan và ký kết hiệp ước hòa bình tương đối lâu dài thì cũng đáng giá. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, người Hà Lan không thích làm như vậy, hoặc là họ khinh thường không làm như vậy, sau khi đuổi thế lực Bồ Đào Nha ra khỏi quần đảo Đông Ấn, lại tiếp tục truy cùng diệt tận, đảo Ceylon, bờ biển Malabar, bờ biển Coromandel, từng bước từng bước ép không gian chiến lược của người Bồ Đào Nha, mở rộng phạm vi thế lực và tầm ảnh hưởng của bản thân. Vậy thì còn hỗn cái gì nữa, rõ ràng là không cho người ta đường sống mà?

Thế nên, bây giờ ngươi có thể hiểu được người Bồ Đào Nha khao khát việc trói người Đông Ngạn lên chiến xa của mình đến mức nào rồi! Trong tình cảnh người Anh "tam tâm nhị ý" (lòng dạ không nhất quán), thứ duy nhất họ có thể dựa vào bây giờ chỉ có thể là người Đông Ngạn – những kẻ sở hữu thuộc địa vững chắc ở phía tây nam Ấn Độ Dương, sức mạnh trên biển không tệ, và cũng đang tràn đầy nhiệt huyết bành trướng. Đây không phải là quyết sách nhất thời bốc đồng của vị Tổng đốc Goa nào cả, từ việc hai đời Tổng đốc Bồ Đào Nha và Távora liên tiếp đều đang tìm kiếm sự hợp tác với người Đông Ngạn, có thể thấy rất rõ ràng đây là ý kiến của chính quyền thuộc địa Goa và cả triều đình Lisbon, là thứ thuộc về cấp độ chiến lược. Nếu không thì, ngươi tưởng bọn họ có thể mong ngóng người Đông Ngạn xông vào hậu hoa viên của mình như vậy sao, sao có thể chứ!

Dưới sự chỉ dẫn của nhân viên cảng vụ, tàu chiến "Phục Ba Vạn Lý" lần này không thả neo ở ngoài khơi mà chọn một vị trí neo đậu tốt, và cập bến dưới sự phục vụ nịnh nọt của tên lai Ấn-Bồ đó. Sau đó, cũng không cần người Đông Ngạn phải phân phó, một đội người Ấn Độ dưới sự dẫn dắt của viên quan chức đã kéo theo ngựa thồ, đẩy xe nhỏ chở các loại vật phẩm tiếp tế đến bến tàu, nghe nói là Tổng đốc đại nhân tặng không, người Đông Ngạn có thể nhận ba trăm suất thức ăn mỗi ngày trong thời gian dừng chân, mọi chi phí đều do quốc khố Goa chi trả, cho đến khi họ rời đi.

Đại tá Mạc Liệt Man bày tỏ sự cảm ơn đối với việc này, điều này khiến viên quan chức người Ấn Độ dẫn đầu – dường như thuộc tầng lớp Bà La Môn – cảm thấy thụ sủng nhược kinh, miệng suýt nữa thì cười ngoác đến tận mang tai. Mạc Liệt Man biết, tầng lớp Bà La Môn có địa vị rất cao trong thuộc địa Goa, ví dụ như, những người Bà La Môn đến từ Saraswat kiểm soát phần lớn thuế thu của Goa. Bất kể là hợp đồng bao thuế của quý tộc, giáo hội hay chính quyền thuộc địa, 80% đều là ký kết với những người Bà La Môn Saraswat này, số còn lại mới là tín đồ Cơ Đốc. Có thể nói, họ là những quản gia chính yếu nhất của những người thống trị Bồ Đào Nha tại Goa, giúp họ quản lý tài sản, cùng với tín đồ Cơ Đốc lai Ấn-Bồ, tầng lớp Sát Đế Lợi kiểm soát đông đảo người bản địa Ấn Độ, khiến họ phục vụ tốt hơn cho những ông chủ đến từ châu Âu.

Người Bồ Đào Nha nhiều năm qua vẫn luôn không từ bỏ việc đồng hóa những người theo đạo Hindu bao gồm cả Bà La Môn, Sát Đế Lợi và các đẳng cấp khác, nhưng nói thật thì chỉ đạt được một phần nhỏ thành quả, còn cách thành công một chặng đường rất xa. Ví dụ như, khoảng ba mươi năm trước Tổng đốc Goa đã ban bố một "mệnh lệnh kỳ lạ", khiến ánh mắt của tất cả mọi người lập tức đổ dồn vào những thương nhân Bà La Môn đang kiểm soát rất nhiều kênh thương mại ở Goa.

Mệnh lệnh này kỳ lạ ở chỗ nào? Thực ra rất đơn giản, đồng thời cũng rất vô liêm sỉ, đó là Tổng đốc ám chỉ Hội đồng thành phố Goa dâng thư lên Quốc vương, sau đó Quốc vương phê chuẩn rồi Tổng đốc chính thức hạ lệnh, yêu cầu "bất cứ Bà La Môn, Sát Đế Lợi hay bất cứ đẳng cấp nào có tài sản, chỉ được phép gả con gái cho người Bồ Đào Nha sinh tại Bồ Đào Nha, hơn nữa còn bắt buộc phải để lại toàn bộ tài sản cho con gái mình."

Loại mệnh lệnh cưỡng ép trưng dụng người Ấn Độ giáo có tiền này được thực thi như thế nào, Mạc Liệt Man không rõ, nhưng ông cũng biết rằng, chắc chắn có một bộ phận không nhỏ những người Bồ Đào Nha mới đến đã nhận được lợi ích. Bởi vì những người vợ Ấn Độ họ cưới về mang theo của hồi môn và di sản khổng lồ, điều này khiến họ nhanh chóng trở nên giàu có về mặt kinh tế. Mà sự giàu có của họ, tất yếu sẽ làm tăng đáng kể thực lực kinh tế của tầng lớp thống trị Bồ Đào Nha, khiến họ có thể kiểm soát thuộc địa tốt hơn, đây đều là những chuyện tương hỗ lẫn nhau. Ngoài ra, vợ và con cái của họ, về cơ bản cũng đều trở thành tín đồ Thiên Chúa Giáo!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 27 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.