“Thật là vô lý! Dưới ánh sáng ban ngày ban mặt mà lại xảy ra những chuyện táng tận lương tâm nhường này!”

Sáng sớm, trong phòng làm việc của Thông chính sứ ti, bỗng vang lên một tiếng quát lớn, chỉ thấy một vị quan viên chừng hơn bốn mươi tuổi đột nhiên đập mạnh bàn, đứng phắt dậy hô lớn.

“Dân gian bướng bỉnh nhường này, đáng nên dùng cực hình!”

Lý Cực Thần sở dĩ nổi giận như vậy, hoàn toàn là vì những lời "cáo hoàng đế" trên tờ "Công nghị báo" kia, đặc biệt là câu nói "từ xưa chưa từng nghe nói hoàng đế cướp đoạt tài sản của dân đen", càng khiến cho ngọn lửa giận không thể kìm nén của Lý Cực Thần tựa như ngọn lửa thiêu đốt phản phệ, thẳng trào lên đến đỉnh đầu.

Chỉ thấy mặt hắn đỏ bừng đi lại vài bước trong phòng, rồi sốt ruột quyết định.

“Minh Bác, chúng ta đến Ty Tin tức hỏi cho ra lẽ vụ này ngay. Hành vi của tờ "Công nghị báo" này quả thực quá đê tiện, vì lượng bán mà lại bịa đặt tin tức như thế, thậm chí không tiếc dùng lời lẽ đại bất kính để làm tổn hại anh danh của bệ hạ, nếu không trừng trị nghiêm khắc, làm sao có thể chỉnh đốn pháp kỷ, xoa dịu lòng phẫn nộ của dân chúng. Buộc Ty Tin tức phải phong sát bọn chúng mới được.”

Phản ứng dữ dội của Lý Cực Thần tự nhiên cũng khiến Tống Vực Minh ở bên cạnh bị lây nhiễm. Nhưng ngay lúc hắn muốn gật đầu đồng ý, ngoài cửa bỗng truyền đến một giọng nói có phần già nua mà trầm ổn vang lên.

“Có chuyện gì mà khiến hai người nổi giận thế?”

Tống Vực Minh và Lý Cực Thần vội vàng ngẩng đầu nhìn theo hướng phát ra âm thanh, lúc này mới phát hiện Thông chính sứ Diêm Nhĩ Mai đang mỉm cười đứng ở cửa. Thấy vậy, quan chức cấp thấp vội vàng tiến lên hành lễ.

“Hạ quan bái kiến Thông chính sứ.”

“Ô kìa, để ta xem nào, "Công nghị báo", "Vì người đời phát tiếng nói công nghị", tên báo này đặt hay lắm.”

Diêm Nhĩ Mai đáp lễ xong, trực tiếp cầm lấy tờ báo. Là Thông chính sứ, thân phận của ông vô cùng đặc biệt, Thông chính sứ ti nắm giữ việc tiếp nhận các bản tấu chương trong ngoài, tâu bày phong bác, phàm là những việc bốn phương trần tình kiến nghị, kêu oan, hoặc tố cáo điều trái pháp luật, đều ghi chép lại lý do tố cáo trong sổ đáy, dâng biểu tấu lên để thiên tử tường tận. Quan chức ở đây có Sứ, Hữu tả thông chính, Hữu tả tham nghị vân vân.

Công dụng của nó tương đương với tai mắt của bệ hạ, cũng chính vì thế, mỗi ngày Diêm Nhĩ Mai đều dành rất nhiều thời gian để lật giở báo chí, đối với bài báo kia tự nhiên cũng đã đọc qua. Cho dù ông cũng vô cùng tức giận, nhưng đằng sau cơn giận ấy, ông lại nhìn thấy vấn đề phát canh ruộng công hiện nay, mặc dù những vấn đề này từ lâu đã lộ diện, nhưng đây vẫn là lần đầu tiên có người dám viết ra một cách trần trụi như thế trên báo.

Vốn dĩ Diêm Nhĩ Mai còn chuẩn bị chốc nữa sẽ vào yết kiến bệ hạ, nhưng không ngờ vừa đến cửa đã nghe thấy Lý Cực Thần đang lớn tiếng hò hét đòi "Ty Tin tức phong sát" ở bên trong.

“Hạ quan biết, mạo muội phong sát quả thực là quá lỗ mãng, hơn nữa đây cũng không phải là quyền hạn của Thông chính sứ ti, thế nhưng đã mang tiếng tờ "Công nghị báo" dùng lời lẽ đại bất kính như thế để sỉ nhục anh danh của bệ hạ, nếu quan phủ không có phản ứng gì, bách tính rồi sẽ nghĩ thế nào? Hạ quan cho rằng, nhất định phải phong sát trước, còn những chuyện khác, đợi sau khi phong sát rồi sẽ tra xét lại từng việc một.”

Lý Cực Thần khựng lại một chút, rồi lại tiếp tục nói.

“Việc này, nếu không truy cứu nghiêm ngặt, chỉ e tương lai thứ bị tổn hại tuyệt đối không phải là anh danh của bệ hạ.”

“Ây da, nói như vậy, việc này quả thực là khẩn cấp muôn phần rồi.”

Khẽ gật đầu, Diêm Nhĩ Mai lại nói.

“Vậy theo ngươi thấy, nếu Ty Tin tức trực tiếp đến tận nơi phong sát báo chí, nếu đối phương đòi văn lệnh của Đại lý viện, Ty Tin tức phải làm sao đây?”

Ty Tin tức quả thực có quyền phong sát báo chí, nhưng việc phong sát lại cần có văn lệnh của Viện thừa Đại lý viện Đại lý viện, không có văn lệnh của Viện thừa Đại lý viện thì chính là hành vi vi phạm pháp luật.

“Cái này…?”

Tống Vực Minh nghe xong cũng ngẩn người ra, hắn lập tức nói.

“Thông chính sứ, việc này liên quan trọng đại, có thể chiếu cố phá lệ…”

Diêm Nhĩ Mai với thần sắc ngưng trọng nhìn hai người bọn họ, rồi trầm giọng nói.

“Sau lần phá lệ này, vậy sau này liệu có thể tiếp tục phá lệ nữa hay không?”

Sau câu hỏi vặn lại ấy, Diêm Nhĩ Mai tiếp tục nói.

“Các ngươi phải biết rằng, đại minh ta ngày trước vì sao thiên hạ ly tán, tất cả đều là vì có luật mà không tuân thủ, quan viên tùy ý phá lệ mà bất chấp quốc pháp, quan không tuân thủ pháp luật, dân sao có thể giữ phép? Thiên hạ như vậy tự nhiên sẽ đại loạn, huống chi thanh danh của bệ hạ, há lại là một trang bài viết mà có thể bôi nhọ, vả lại việc này, triều đình tự có phép tắc để xử lý, hà tất phải cần quan viên Thông chính sứ ti chúng ta nhúng tay vào?”

Trải qua một phen huấn thị như thế, Lý Cực Thần và Tống Vực Minh mới nhận thức được sai lầm của mình, vội vàng liên tiếp vái dài, miệng nói thụ giáo.

Diêm Nhĩ Mai liếc nhìn Lý Cực Thần, chỉ thầm thở dài trong lòng, Lý Cực Thần này là dựa vào quan hệ ngoại thích để tập tước Vũ Thanh hầu, lúc đó vừa vặn gặp lúc quốc biến gia đạo sa sút, cùng phu nhân an bần ẩn mình, cho đến khi Phương Dĩ Trí bước vào phủ, dưới sự giới thiệu của Phương Dĩ Trí, Lý Cực Thần mới vào Giang Bắc làm quan. Thế nhưng, với tài năng của hắn, có thể làm đến chức Thông chính đã là cực hạn rồi, tuy rằng tuổi đã hơn bốn mươi sáu, nhưng vẫn còn hay bốc đồng. Đôi khi, Diêm Nhĩ Mai thậm chí còn hoài nghi, nếu không phải vì hắn là em rể của Phương Dĩ Trí, chỉ sợ bệ hạ cũng sẽ không ưu ái hắn như vậy.

Ngay cả dưới triều Hưng Càn, các loại quan hệ trong chốn quan trường này cũng vô cùng phức tạp, chỉ riêng Phùng gia Đồng Cường, ra làm quan mà có địa vị hiển hách há lại chỉ có vài người?

Nghĩ đến đây, Diêm Nhĩ Mai tự nhiên lại nghĩ đến gia tộc của mình, người nhà họ Diêm ra làm quan cũng có tới hơn chục người, xét cho cùng thì nguyên nhân triều đình trọng dụng bọn họ tuyệt đối không chỉ dựa vào tài học, mà một nguyên nhân quan trọng hơn là, trong số lượng lớn sĩ tử hoặc là đầu hàng nhà Thanh, hoặc là đi thi dưới triều nhà Thanh, không ít người trong số bọn họ hoặc bị lưu đày, hoặc bị phế trừ công danh, việc dùng người của triều Hưng Càn do đó cũng có sự hạn chế — bề tôi trung thành thường tuyệt đối không chỉ là một người, mà là cả nhà cả tộc đều là bề tôi trung thành, như một hình thức báo đáp, bọn họ tự nhiên nhận được trọng dụng dưới triều Hưng Càn. Triều đình làm vậy, ngoài việc cần dùng người ra, chỉ sợ cũng mang hy vọng để cho người trong thiên hạ biết rằng, triều đình nhất định sẽ không quên những bề tôi trung nghĩa, cho dù là sau khi chết đi, cũng sẽ khen thưởng người nhà của họ.

Đúng lúc Diêm Nhĩ Mai xua tan những suy nghĩ trong lòng, muốn đem việc này bẩm báo lên bệ hạ, thì Chu Minh Trung – người đã đọc qua báo chí – cũng đang tiếp kiến chuyên viên Ty Điều tra Trần Minh Phức tại thư phòng của mình. Trần Minh Phức năm nay ba mươi ba tuổi, là con trai trưởng của Trần Tử Long, sau khi nhà Minh mất, hắn chưa từng ra làm quan cho nhà Thanh, sau khi Nam Kinh được thu phục, dưới sự giới thiệu của bạn cũ của phụ thân, hắn gia nhập mưu chướng của Mân vương, sau đó lại theo Mân vương vào triều, thế nhưng, hắn không chọn ra làm quan ở địa phương, mà sau khi Ty Điều tra được thành lập, hắn đã gia nhập Ty Điều tra, bởi vì hắn tin rằng, chỉ cần có thể duy trì sự liêm khiết của quan viên, biến cố Giáp Thân sẽ không xảy ra, đại Minh sẽ không rơi vào cục diện lưu khấu gây họa cho thiên hạ, bách tính muôn nơi càng không phải chết thảm dưới tay giặc Hồ.

Chỉ là, trong suốt một năm qua, cuộc điều tra của Trần Minh Phức không chỉ giới hạn ở bản thân quan viên, cuộc điều tra của hắn cực kỳ rộng lớn, liên quan đến mọi mặt của đại Minh, và cũng chính vì thế, cho đến tận bây giờ, bản báo cáo điều tra đó vẫn chưa được đưa ra.

Nhưng điều này không hề cản trở việc Chu Minh Trung gọi hắn đến để hỏi chuyện, hắn vừa nhận được thánh chỉ của bệ hạ liền lập tức vào cung để báo cáo.

Tuy rằng chỉ là một bản báo cáo điều tra sơ bộ, nhưng thấy đốm nhỏ mà biết cả báo cáo lớn, một bản báo cáo không chi tiết lắm, cũng có thể giúp ngài ấy có được sự hiểu biết nhất định về chuyện này.

Vẻ mặt vô cảm lật giở bản báo cáo của Trần Minh Phức, khác với sự vui mừng khi nhìn thấy báo cáo trước đây, lần này chưa đọc được một nửa, Chu Minh Trung đã sa sầm nét mặt gấp lại bản báo cáo, rồi trầm giọng hỏi.

“Thực sự nghiêm trọng đến vậy sao?”

“Bẩm bệ hạ, việc này trăm phần trăm là sự thật, những gì thần quan sát được tuyệt đối không có nửa lời sai sự thật.”

Trần Minh Phức bước lên một bước hành lễ nói.

“Vậy nói cách khác, mấy năm nay, việc phát canh ruộng công, không những không mang lại lợi ích cho bách tính, trái lại còn khiến bách tính chịu tổn hại?” Chu Minh Trung ngẩng đầu nhìn Trần Minh Phức hỏi. Trong khoảnh khắc này, ngài thậm chí cảm thấy có chút đỏ mặt, dù sao thì luật pháp "Quan sơn hải" là do ngài định ra, đất hoang đều thuộc quyền sở hữu của triều đình, cấm bách tính tự ý khai hoang. Lấy ruộng công cho bách tính thuê, thu tô của triều đình, vẫn luôn là chuyện khiến ngài kiêu hãnh nhất.

Không thu thêm của bách tính dù chỉ một văn một li, triều đình mỗi năm có thể thu được mấy chục vạn lượng!

Thành tựu như vậy, từ cổ chí kim lại có mấy ai có thể làm được? Kỳ thực, nguyên nhân để hiện thực hóa tất cả những điều này vô cùng đơn giản — biến bách tính trong thiên hạ thành tá điền, dùng địa tô thay thế điền phú, trước đây đối tượng nộp tô của tá điền là địa chủ, mà bây giờ thì là quan phủ. Sở dĩ có sự thay đổi này là vì quan phủ mới chính là địa chủ lớn nhất của đại Minh.

Sự hoành hành của lưu khấu cùng với quân Thanh xâm lược và cướp bóc, khiến cho đinh khẩu trong thiên hạ mười phần chết mất chín, điều này cũng dẫn đến một lượng lớn đất đai trở thành đất hoang. Sau khi luật pháp Quan sơn hải được thi hành trên toàn quốc, so với thời Vạn Lịch, hiện nay ruộng đất toàn quốc chỉ có bốn phần là vẫn thuộc về bách tính, sáu phần còn lại vì là "đất hoang vô chủ" nên đã trở thành ruộng công. Cùng với sự gia tăng của dân số, bách tính vì muốn canh tác nhiều ruộng đất hơn, chỉ đành thuê canh ruộng công, quan phủ tự nhiên thu được lợi ích vô cùng phong phú — chẳng những có được ruộng thục, mà còn thu được địa tô cao ngất ngưởng.

“Bẩm bệ hạ, những tình hình này là do một tay thần tận mắt nhìn thấy, các nơi đều như vậy, chỉ là mức độ nặng nhẹ khác nhau mà thôi.”

Trần Minh Phức thành khẩn đáp.

“Ồ, ngươi tận mắt nhìn thấy?”

Chu Minh Trung với sắc mặt không mấy thiện cảm hỏi vặn lại.

“Bẩm bệ hạ, thần cho rằng, việc ruộng công thu tô, vấn đề lớn nhất, một là thời gian thu tô quá ngắn, quan phủ các nơi thường quy định trong vòng một tháng, để đốc thúc bách tính chủ động nộp tô, mỗi ngày chậm trễ sẽ phạt lúa nửa phần. Hai là màu lúa nộp tô, triều đình tuy quy định tô ruộng công là ba phần, nhưng lại không quy định màu lúa, mà quan phủ địa phương thường vì để thể hiện công tích của mình, liền thi nhau yêu cầu bách tính nộp lúa thượng đẳng đủ màu sắc, cứ như vậy, để bù đắp vào phần lúa thâm hụt, bách tính ít thì phải nộp tô bốn phần, nhiều thậm chí có thể lên tới sáu phần, bách tính có thể nói là không thể gánh vác nổi…”

Trần Minh Phức thong thả báo cáo.

“Bệ hạ, việc dùng màu lúa để sách nhiễu bách tính này, thậm chí là thủ đoạn quan lại địa phương nhân cơ hội trục lợi, bọn chúng dùng màu lúa để chèn ép bách tính, bắt họ nộp thêm địa tô, rồi sau đó lại đem số lúa dư thừa đi bán lại để trục lợi, sự tham nhũng như vậy từ lâu đã khiến bách tính khốn đốn không chịu nổi. Thần khẩn xin bệ hạ hạ lệnh triệt để điều tra việc này, trừ khử bọn nha lại ác ôn trong thiên hạ, cũng coi như là một lời cảnh cáo đối với quan viên các nơi, khiến bọn họ không dám tiếp tục hại dân nữa.”

Đối mặt với đề xuất của Trần Minh Phức, Chu Minh Trung hơi nhíu mày, rồi với vẻ mặt ngưng trọng hỏi.

“Ý ngươi là, việc này cực kỳ phổ biến?”

Trần Minh Phức lại hành lễ nói.

“Bệ hạ, việc này không chỉ cực kỳ phổ biến, thậm chí có thể nói là tất cả các huyện trong thiên hạ đều như vậy, nếu không trừng trị nghiêm khắc, làm sao có thể khiến trăm quan trong thiên hạ lấy đây làm gương răn đe?”