Chiến tranh sẽ làm thay đổi vận mệnh của rất nhiều người, khi cỗ máy chiến tranh của Đại Minh bắt đầu vận hành, hàng ngàn nhà máy, xưởng thủ công ở hậu phương đều bắt đầu bận rộn. Những vật tư quân nhu nối đuôi nhau không dứt từ khắp nơi của Đại Minh thông qua đường thủy vận chuyển đến Trung Đô, sau đó từ Trung Đô chất lên tàu hỏa phát đi Lạc Dương, cuối cùng lại được xe ngựa đưa đến tiền tuyến Đồng Quan.

Mà bên cạnh quan đạo từ Lạc Dương thông tới Đồng Quan, hàng ngàn công binh cùng thợ làm đường đang tăng ca làm việc ngày đêm không ngừng để xây dựng đường sắt. Việc xây dựng con đường sắt này không chỉ từ Lạc Dương đến Đồng Quan, mà từ phía Tây An cũng đang xây dựng hướng về hai phía Đông Tây, thậm chí ngay cả đất đai cũng được quân đội trực tiếp trưng dụng. Bất kể địa chủ có đồng ý hay không, chỉ cần có nhu cầu, một tờ thông cáo trưng dụng là có thể trực tiếp trưng dụng đất đai.

Đối với sự "hống hách" này của quân đội, những bách tính đã quen với sự nô dịch của Mãn Thanh thường chỉ biết cúi đầu nhận mệnh. Cho dù là đối mặt với việc dời mộ tổ tiên, cho dù có muôn vàn không muốn, cuối cùng cũng chỉ đành bất đắc dĩ lựa chọn đồng ý, không một ai dám chống lại súng ống pháo đẩu của quân đội. Hoặc có lẽ, dưới sự nô dịch của Mãn Thanh, những bách tính này đã bị thuần hóa rồi, ít nhất là ở một mức độ nào đó.

"Hầy, tuy chỉ cách nhau một con sông, nhưng Thiểm Tây và Sơn Tây quả thực khác biệt rất lớn!"

Ngồi ở quán trà ven đường, nhìn công trường đường sắt cách đó không được xa lắm đang vô cùng bận rộn, Kỳ Tử Anh đầy cảm thán mà nói.

"Anh xem, chính là tờ thông cáo dán trên tường kia, bách tính đã dâng hai tay tổ trạch, mộ tổ, hoàn toàn không dám hỏi đến những chuyện khác."

Tiếng nói của hắn vừa dứt, Kỳ Tử Đào liền mỉm cười nói.

Sau khi nói rõ điểm mấu chốt ở trong đó, Kỳ Tử Đào nhìn đại ca mình nói.

"Ở Thiểm Tây trưng đất làm đường bây giờ thì dễ, nhưng ở Bắc Trực Lệ mà trưng đất, e là không dễ dàng như vậy. Hơn nữa, hiện nay ở bên Bắc Trực Lệ kia, Hoàng Hà đã chảy về dòng cũ, đường thủy dọc theo Hoàng Hà hầu như có thể đi thẳng tới Thiên Tân. Có đường thủy cắt ngang Bắc Trực Lệ, nếu đường sắt mà xây dựng ven sông, chỉ sợ trong tương lai nhất định sẽ tranh giành nguồn hàng với đường thủy, làm như vậy tuyệt đối không phải là chuyện tốt gì!"

So với đại ca của mình, Kỳ Tử Đào — người tốt nghiệp Thanh Hà thư viện — đối với địa lý ít nhiều cũng có một chút hiểu biết, đây cũng là lý do vì sao hắn không tán thành việc xây dựng đường sắt ở Bắc Trực Lệ.

"Đại ca, làm đường sắt, muốn kiếm tiền thì mấu chốt nằm ở chỗ nào?"

Nhìn đại ca đang trầm tư, Kỳ Tử Đào hỏi ngược lại.

"Vận chuyển hàng hóa!"

Kỳ Tử Anh gật đầu, ra hiệu cho tiểu đệ nói tiếp.

"Đầu tiên nhất định phải có nguồn hàng, có nguồn hàng thì đường sắt mới có hàng để vận chuyển. Nếu như không có hàng để vận chuyển, hoặc hàng hóa quá ít, tự nhiên cũng sẽ không kiếm được bạc. Nhưng nếu đường sắt ở gần lòng sông, vậy thương nhân chắc chắn sẽ ưu tiên chọn đường sông, bởi vì vận chuyển đường thủy rẻ hơn."

"Nhưng thời gian lại lâu."

Kỳ Tử Anh trực tiếp nói.

"Hầu hết hàng hóa hoàn toàn không quan tâm đến thời gian. Những thứ quan tâm đến thời gian chỉ có vài loại hàng hóa đó mà thôi, chỉ dựa vào mấy loại hàng hóa đó thì chắc chắn không kiếm được tiền."

Chỉ tay về công trường đường sắt ở đằng xa, Kỳ Tử Đào nói.

"Đại ca, anh có tin không, tương lai con đường sắt này nhất định sẽ là một trong những con đường sắt kiếm được nhiều tiền nhất toàn Đại Minh!"

Nhìn người đệ đệ với giọng điệu đầy tự tin, Kỳ Tử Anh mỉm cười hỏi.

"Tại sao?"

"Bởi vì không có vận chuyển đường thủy chứ sao!"

Kỳ Tử Đào chỉ về phía Đồng Quan ở đằng xa, nói tiếp.

"Lúc xem Đường sử, bên trong thường có một câu nói, gọi là 'Tựu thực Lạc Dương' (tới Lạc Dương kiếm ăn), ý nói là lương thực ở Trường An không đủ ăn, hoàng đế nhà Đường phải dẫn theo triều đình cùng văn võ bá quan trùng trùng điệp điệp hàng chục vạn người đến Lạc Dương. Đi để làm gì? Đi để ăn cơm, thậm chí còn có đại thần bị chết đói trên đường. Tại sao lại phải đến Lạc Dương? Bởi vì lương thực ở Quan Trung không đủ ăn, mà lương thực từ nơi khác chỉ có thể vận chuyển đến Lạc Dương thông qua tào vận, rồi sau đó lại bị kẹt ở Đồng Quan. Muốn vận chuyển tiếp vào trong, chỉ có thể dùng xe ngựa, chi phí quá cao, không có lợi, cho nên mới có chuyện 'tới Lạc Dương kiếm ăn'."

"Quả thực là như vậy, cho nên mới có câu nói Trường An không đủ để duy trì thiên hạ, nguyên nhân căn bản chính là những vị hoàng đế đi theo nguồn lương thực đến Lạc Dương vào thời Tùy Đường."

Kỳ Tử Anh gật đầu nói. Là người đọc rất nhiều sách lịch sử, hắn đương nhiên biết lương thực của Trường An chủ yếu dựa vào đồng bằng Quan Trung. Mặc dù đồng bằng Quan Trung được mệnh danh là vùng đất trù phú, nhưng dù sao cũng chật hẹp, sức chứa có hạn. Một khi dân số bùng nổ vượt quá khả năng chịu đựng của nó, hoặc gặp phải hạn hán thì sẽ sinh ra nạn đói. Nạn đói kiểu này từ trước khi nhà Tần thống nhất đã từng xuất hiện rồi.

Đến thời Tùy, Đường, do chiến tranh qua các triều đại và việc khai khẩn định đô, tài nguyên đã bị tiêu dùng cạn kiệt, sản lượng làm ra không đủ để cung cấp cho Trường An. Thêm vào đó, đồng bằng Quan Trung đất chật người đông, rất khó để nuôi sống một lượng lớn quan lại quý tộc. Chính vì sự xuất hiện của những vị "hoàng đế đi theo nguồn lương thực" đó, mới khiến cho cố đô Trường An từ thời Tần Hán sau thời nhà Đường cuối cùng cũng bị phế bỏ.

"Lương thực không vận chuyển vào được, căn nguyên nằm ở chỗ tào vận không đi vào Quan Trung, mà qua khỏi Đồng Quan thì dọc đường chỉ có đường bộ chứ không có đường thủy. Cho nên con đường sắt này dù có rải đến nơi nào đi nữa, thì cũng tuyệt đối không phải lo lắng về nguồn hàng. Cứ như vậy, lợi nhuận tự nhiên sẽ rất khả quan."

"Vậy ý của đệ là?"

Nhìn Kỳ Tử Đào, Kỳ Tử Anh hỏi.

"Chẳng lẽ là muốn bao thầu con đường sắt này sao?"

Sở dĩ Kỳ Tử Anh hỏi như vậy là bởi vì mấy tháng trước, do vụ án tham nhũng của công ty đường sắt, đặc biệt là hành động cự tuyệt đầu máy xe lửa hơi nước của họ đã chọc giận bệ hạ. Trong lúc trừng trị các quan chức trung cao cấp trong công ty đường sắt, triều đình bắt đầu thảo luận về vấn đề tư nhân hóa đường sắt (thương biện đường sắt). Một khi đã đồng ý tư nhân hóa đường sắt, vậy cũng có nghĩa là tư bản dân gian có thể tham gia vào việc xây dựng đường sắt. Chính vì thế nên Kỳ Tử Anh mới đến Thiểm Tây, đến đây để khảo sát các vấn đề xây dựng đường sắt.

Dù sao thì từ rất lâu trước đây, bọn họ đã sớm dấn thân vào việc xây dựng đường sắt rồi, chỉ có điều lúc đó, bọn họ đóng vai trò là nhà thầu công trình xây dựng đường sắt, còn bây giờ, hắn muốn trực tiếp xây dựng đường sắt.

"Ha ha, đại ca, ý nghĩ này đừng có mà nghĩ đến!"

Kỳ Tử Đào chỉ vào công trường đường sắt nói.

"Đại ca, anh nhìn xem ở đó là những người nào? Là quân đội, là quân đội đang xây dựng con đường sắt này. Đệ dám cá rằng, trừ phi có một ngày quân Thanh bị tiêu diệt hoàn toàn, bằng không con đường sắt này tuyệt đối không thể giao thầu cho thương nhân đâu. Hơn nữa, quân Thanh đã bị tiêu diệt thì vẫn còn người Mông Cổ ở Thanh Hải, vẫn còn Tây Tạng. Những nơi này nơi nào cũng cách xa nội địa, nơi nào cũng cần quân đội vượt qua hàng ngàn dặm mới có thể đến nơi. Cứ như vậy, tầm quan trọng của con đường sắt này tự nhiên không phải là thứ mà đường sắt bình thường có thể so sánh được. Trong tình huống này, đừng nói là triều đình không thể đồng ý, cho dù triều đình có đồng ý đi nữa, thì Ngũ quân đô đốc phủ cũng tuyệt đối không thể đồng ý giao đường sắt cho tư nhân kinh doanh đâu."

Kỳ Tử Anh liếc nhìn những binh lính ở đằng xa, sau đó im lặng nâng bát trà lên uống một ngụm trà, rồi nhìn Kỳ Tử Đào nói.

"Vậy theo ý kiến của đệ, nếu chúng ta muốn xây dựng đường sắt, thì nên xây từ đâu đến đâu? Con đường sắt nào có thể kiếm được nhiều bạc hơn?"

Thương nhân vốn nặng về lợi lộc, Kỳ Tử Anh coi trọng lợi nhuận, hắn không quan tâm đến những thứ khác. Đương nhiên, mặc dù hắn là người Tấn (Sơn Tây), nhưng hắn không dám giống như người Tấn thời xưa, vì lợi nhuận mà thậm chí không tiếc bán rẻ quốc gia. Dù sao thì việc triều đình thanh toán các thương nhân Sơn Tây đã khiến cho không biết bao nhiêu thương nhân Sơn Tây tán gia bại sản, không biết bao nhiêu gia đình bị tịch gia lưu đày. Tám đại gia tộc nổi tiếng lẫy lừng năm xưa, những người còn sống sót tính ra cũng chỉ vỏn vẹn vài chục người mà thôi. Gia nghiệp mà tám đại gia tộc kiếm được dựa vào việc bán nước vinh thân, cuối cùng cũng chỉ để làm lợi cho kẻ khác.

Chuyện thế này hắn tuyệt đối không thể làm, nhưng điều đó không cản trở việc hắn đi theo đuổi lợi nhuận.

"Đường sắt ở Bắc Trực Lệ, đừng nói là hiện tại, cho dù là mười năm sau, cũng hoàn toàn không có sự cần thiết phải đi xây dựng. Không chỉ bởi vì vận chuyển đường thủy, mà đồng thời còn vì sản lượng của Bắc Trực Lệ có hạn, cho nên hiện tại căn bản không cần phải cân nhắc đến chuyện xây dựng đường sắt ở Bắc Trực Lệ. Ở phía bắc Hoàng Hà, nơi thích hợp nhất để xây dựng đường sắt chính là Sơn Tây của chúng ta. Nếu xây dựng một con đường sắt từ Đại Đồng chạy thẳng một mạch về phía nam cho đến Phong Lăng Độ, thì chúng ta có thể thông qua đường sắt, liên tục vận chuyển lông cừu, thịt bò thịt cừu trên thảo nguyên vào trong nội địa. Con đường này không có vận chuyển đường thủy tranh giành lợi ích, tự nhiên sẽ là sự lựa chọn hàng đầu để thương nhân vận chuyển hàng hóa. Ngoài ra, còn có việc xây dựng một con đường sắt từ trấn Hán Khẩu ở đối diện Vũ Xương đi thẳng đến Hà Nam."

Dùng ngón tay chấm nước trà, Kỳ Tử Đào lần lượt kể ra những điểm có lợi của con đường sắt đó. Cuối cùng, tiếng nói của hắn hơi dừng lại, nhìn đại ca mình nói.

"Ưu điểm lớn nhất của hai con đường sắt này chính là không có sự cạnh tranh của vận chuyển đường thủy, hơn nữa đều nằm ở vùng nội địa, trong tương lai không phải lo lắng về việc vận chuyển hàng hóa. Cho nên, theo ý kiến của tiểu đệ, nếu muốn xây dựng, thì phải xây dựng hai con đường sắt này, có như vậy mới có thể bảo đảm được lợi ích của chúng ta!"

Nhìn hai đường kẻ mà Kỳ Tử Đào vừa vạch ra trên mặt bàn, Kỳ Tử Anh trầm mặc một lát, sau đó hỏi.

"Vậy chúng ta nên xây dựng con đường nào trước đây?"

Hắn có thể nhìn ra được, Kỳ Tử Đào chắc chắn đã làm bài tập rất nghiêm túc, bằng không thì cũng sẽ không nghĩ ra được hai tuyến đường như thế này.

"Tuyến Nam!"

Ngón tay điểm lên vị trí Hoàng Hà, Kỳ Tử Đào nói.

"Hoàng Hà, cho dù chúng ta có xây dựng đường sắt đến Phong Lăng Độ, thì cũng không có cách nào xây dựng đường sắt vượt qua Hoàng Hà. Đến lúc đó, hàng hóa chắc chắn sẽ cần phải trung chuyển từ Hoàng Hà, đến mùa đông thì việc vận chuyển lại bị thời tiết chi phối, làm như vậy nhất định sẽ ảnh hưởng đến sự vận hành của đường sắt. Cho nên, chúng ta nên xây dựng tuyến Nam. Vũ Xương là nơi tập trung hàng hóa ở phương Nam, đi từ Hán Khẩu một đường hướng bắc, chỉ cần né tránh Hán Giang, bất cứ hàng hóa nào hướng bắc thì chắc chắn sẽ ưu tiên lựa chọn đường sắt. Hơn nữa đường sắt lại có thể nối liền với đường sắt Kinh Lạc, đi về phía bắc có thể thông đường thủy, Đông Tây có thể nối liền đường sắt. Cứ như vậy, con đường sắt này coi như đã sống rồi. Muốn xây dựng, thì phải xây dựng con đường sắt này trước!"

Đối mặt với đề xuất của Kỳ Tử Đào, Kỳ Tử Anh ra vẻ trầm mặc không nói gì. Hắn chằm chằm nhìn vào mấy đường kẻ trên mặt bàn, hắn gần như ngay lập tức nghĩ đến những nhà máy ở Hồ Nam, Hồ Bắc và những nơi khác. Mặc dù hiện tại đã có không ít nhà máy chuyển sang sử dụng máy hơi nước, nhưng những nhà máy dùng sức nước trước kia hầu như đều tập trung ở đó, thậm chí ngay cả quân nhu để đánh trận này, cũng có không ít đến từ Hồ Quảng. Có đường sắt rồi, hàng hóa ở nơi đó có thể liên tục vận chuyển về phương Bắc, nhưng vấn đề nằm ở chỗ, bây giờ muốn xây dựng đường sắt thì không hề dễ dàng chút nào. Một lúc lâu sau hắn mới cất lời.

"Đệ nên biết rằng, hiện nay triều đình thực thi chính sách thống trị đối với các nhà máy sắt, sắt nguyên liệu được thu mua thống nhất. Nếu chúng ta muốn xây dựng đường sắt, thì đường ray sắt này từ đâu mà có?"

Nghĩ đến ý chỉ mà triều đình ban hành trước đó, mày Kỳ Tử Anh hơi nhíu lại. Hắn có thể nhìn thấy lợi ích của việc xây dựng con đường sắt đó, dù sao thì Hồ Quảng cũng là một trong những vùng trù phú nhất thiên hạ. Có con đường sắt cắt ngang Trung Nguyên đó rồi, Hồ Quảng và Trung Nguyên có thể được nối liền thành một thể. Cho dù chỉ cần suy nghĩ một chút thôi, cũng có thể nghĩ ra được lợi ích ẩn chứa trong đó, nhưng vấn đề là... sắt lấy từ đâu!

"Mỏ sắt, nhà máy sắt bị thống trị, chẳng qua chỉ là ở trong nước mà thôi."

Chằm chằm nhìn đại ca, tầm mắt của Kỳ Tử Đào hướng về phía nơi xa.

"Ngoài trong nước ra thì vẫn còn những nơi khác có sắt. Có mỏ sắt."

"Ý của đệ là Nam Dương?"

Kỳ Tử Anh nhìn đệ đệ mình nói.

"Cho đến bây giờ, hoàn toàn không tìm thấy mỏ sắt lớn nào cả. Ngay cả bây giờ, bọn họ cũng phải nhập khẩu rất nhiều sắt từ Thiên Triều, của mình còn không đủ dùng, chúng ta mà muốn kiếm sắt từ nơi đó e là không dễ dàng gì đâu."

"Ngoài Nam Dương ra, vẫn còn những nơi khác."

Kỳ Tử Đào nhìn đại ca nói tiếp.

"Thiên hạ lớn thế này, tuyệt đối không chỉ có duy nhất một mình Nam Dương!"

Đối với người đệ đệ ra vẻ thần bí này, Kỳ Tử Anh không hề truy vấn ngay lập tức, chỉ nhìn hắn rồi nói,

"Xem ra đệ đã sớm có dự tính rồi."

Đối với người đệ đệ này của mình, Kỳ Tử Anh chưa từng vì vấn đề tuổi tác mà coi thường hắn. Trong số mấy huynh đệ, có lẽ nhãn quang của hắn mới là người xa trông rộng nhất.

Trong vài năm qua, mấy lần đầu tư mà hắn làm, đều là những khoản đầu tư thành công nhất kể từ khi ngân hàng được thành lập. Đối với ngân hàng mà nói, đường sắt sẽ trở thành một điểm nóng đầu tư mới, thậm chí có thể giúp Phú Đạt trở thành một trong những ngân hàng thành công nhất toàn Đại Minh.

"Vâng, đại ca."

Nhìn đại ca, Kỳ Tử Đào cười hì hì nói.

"Kỳ thực năm xưa lúc bệ hạ khởi binh ở Giang Bắc, chẳng phải cũng từng nhập khẩu sắt nguyên liệu từ nước ngoài đó sao?"

Tiếng nói của Kỳ Tử Đào vừa dứt, Kỳ Tử Anh lập tức biết được hắn đang ám chỉ nơi nào.

"Ý của đệ là Triều Tiên?"

Năm xưa, lúc bệ hạ khởi binh ở Giang Bắc, để đúc đại bác và chế tạo súng hỏa mai, quả thực đã nhập khẩu một lượng lớn quặng sắt từ Triều Tiên. Thậm chí có thể nói, chính vì có quặng sắt chất lượng cao của Triều Tiên, mới khiến cho sức chiến đấu của quân Trung Nghĩa được bảo đảm.

Đoạn lịch sử này, đối với Đại Minh mà nói hoàn toàn không phải là bí mật gì. Bây giờ suy nghĩ của Kỳ Tử Đào hướng về nơi đó tự nhiên là chuyện vô cùng bình thường.

Chỉ là, ở một mặt khác, Kỳ Tử Anh cũng biết muốn xây dựng nhà máy sắt mới ở nơi đó, e là không phải là chuyện dễ dàng gì.

"Đệ nên biết nơi đó là Triều Tiên chứ không phải Đông Bắc."

Kỳ Tử Anh nhìn Kỳ Tử Đào nói.

"Cho dù hiện tại triều đình ở đó, cũng chẳng qua chỉ là mua một ít quặng sắt mà thôi. Những người Triều Tiên kia không mấy ưa thích chúng ta lập xưởng ở đó đâu."

Khác với Đại Minh hiện tại, người Triều Tiên không coi trọng thương nghiệp, bọn họ thậm chí cực kỳ phản cảm với thương nhân. Địa vị của thương nhân Triều Tiên rất thấp.

Từ mấy năm trước, bọn họ đã sớm cự tuyệt yêu cầu muốn xây dựng nhà máy sắt ở đó của triều đình. Một trong những nguyên nhân mang tính then chốt nhất chính là bởi vì bọn họ không muốn bàn chuyện lợi lộc, càng không muốn dùng thân phận quan lại để giao thiệp với thương nhân. Cho nên chỉ cần suy nghĩ một chút là có thể tưởng tượng ra được chuyện này khó giải quyết đến mức nào.

"Càng không thích những thương nhân chúng ta! Muốn làm chuyện này e là không dễ dàng gì nhỉ?"

"Chuyện này không khó giải quyết."

Đầy tự tin nhìn đại ca, Kỳ Tử Đào mỉm cười nói.

"Đặt vào trước kia thì chuyện này không dễ làm, nhưng bây giờ chuyện này không thể dễ dàng hơn được nữa, dù sao thì triều đình ở bên kia... cũng cần sắt mà!"