Vương Phu Chi ở tận Hồ Nam Trường Sa không hề hay biết rằng, một bức thư của ông đã tạo nên gợn sóng lớn thế nào tại Trung Đô. Mặc dù là thư riêng gửi cho bệ hạ, nhưng với Chu Minh Trung lúc bấy giờ đang ở cương vị Hoàng đế, khi nhận được bức thư này, ngài vẫn chọn cách công khai nó trước các cơ quan trong Nội các.

"Dù họ gì, ai là thiên tử, đều phải từ ba phương diện để hạn chế quyền lực của họ..."

Giọng nói ôn nhu của Ninh Vân Đình vang vọng trong căn phòng. Mặc dù giọng nàng không lớn, nhưng những lời này lại giống như một tiếng sấm sét, khiến tất cả mọi người có mặt đều trợn mắt há hốc mồm, đơn giản là không dám tin vào tai mình.

"...Thứ nhất là công tước lộc, thiên tử không nên có tư thụ... Thiên tử không nên đem tước lộc ra để đổi lấy sự quy tụ của thiên hạ... Tước thưởng là cái chuôi để nhân quân ngự hạ, mà không chỉ dùng để ngự hạ mà thôi. Lại chính là để chính vị mà ngưng mệnh vậy... Con người ta nếu hễ ở vào chốn đại luân mà có tư ái lại nhậm tư ân, thì từ thiên tử cho đến thứ dân, hiếm có kẻ nào không trái đạo mà mở ra khe hở phá nước mất nhà. Người trị thiên hạ phải lấy lộc vị trong thiên hạ để công hóa cho hiền giả trong thiên hạ, phải lấy thiên hạ làm tâm, phò trợ nhân nhân tài tiến bước trên con đường quân tử làm đạo..."

Cố Viêm Vũ với tư cách là Thủ phụ, khi nghe những gì Vương Phu Chi nói trong bài văn, mi mắt hắn hơi rủ xuống. Hắn và Vương Phu Chi cũng từng có giao qua lại, hơn nữa quan hệ vô cùng sâu sắc. Về rất nhiều quan điểm, hai người đều thống nhất, nhưng hiện tại, những lời này lại là điều mà hắn không dám nói.

Con người ta luôn cần phải thỏa hiệp với hiện thực. Là Thủ phụ của Đại Minh, hắn biết rõ những lời nói này đại nghịch bất đạo đến nhường nào. Là một bề tôi, hắn buộc phải duy trì trật tự của Đại Minh, duy trì thể thống của Đại Minh, còn những thứ khác đều nằm ngoài phạm vi cân nhắc của hắn.

Ít nhất là hiện tại, hắn sẽ không đi cân nhắc tất cả những điều này. Có lẽ trong tương lai, đợi đến khi cáo quan về quê, hắn sẽ xuất bản những bài viết và quan điểm tương tự, nhưng hiện tại, hắn không thể nói những lời này, làm những việc này.

"...Thiên tử các đời phân phong tông thất, khanh lộc thế tập, đây là cái tệ của quốc gia... Anh tài tông thất nhà Đường, người làm tướng, kẻ làm tướng, người chăn dắt phương châu giữ gìn quận lớn, tấp nập cùng nổi dậy, mà hổ thẹn vì sống cảnh quần là áo lượt... Lớn như vậy đại công hành mà tư ân cũng theo đó... Thiên tử tư thụ tước thưởng, tài hậu hoạn vô cùng... Nhà Hán phong tông thất, nhà Tấn phong đồng tính, kết quả là bảy nước mưu phản, tám vương nổi loạn... Cho đến Đại Minh ta, Hoàng đế độc đoán đại quyền, tư thụ tước thưởng, quan chức, gây ra tình trạng chính trị hủ bại không thể thu xếp nổi, cuối cùng dẫn đến nước mất nhà tan..."

"Bệ hạ!"

Không đợi Ninh Vân Đình nói tiếp, Đỗ Lập Đức liền lớn tiếng nói ngay.

"Đây là vọng nghị! Xin bệ hạ hạ chỉ, trị tội 'đại bất kính'!"

"Thần phụ họa!"

Đại bất kính!

Tội không thể tha!

Chỉ cần thánh chỉ vừa ra, Vương Phu Chi sẽ rơi vào cảnh cửa nát nhà tan, thậm chí cái tội đại bất kính này còn là một tội danh chung chung, chỉ cần liên quan đến hoàng gia, liên quan đến tông thất, đều có thể khép vào tội "đại bất kính". Hơn nữa hiểu thế nào là do người hạ chỉ tự mình giải thích, hệ thống tư pháp của Đại Minh chỉ có thể lựa chọn phục tùng.

Đây là lỗ hổng lớn nhất trong hệ thống tư pháp Đại Minh, cũng là quyền lực lớn nhất của Hoàng đế, một lời định sinh, một lời định tử, dựa vào chính cái "đại bất kính" này. Đây là lỗ hổng mà Chu Minh Trung tự để lại cho mình, cũng là điểm phù hợp với tinh thần thời đại.

Trong tiếng xin chỉ của Nội các, Chu Minh Trung lại mang vẻ mặt vô cảm nói.

"Nói tiếp đi!"

Khác với những người khác, đối với hắn - một người đến từ thế kỷ 21, những lời này chẳng thể coi là đại bất kính gì cả, thậm chí ở một mức độ nào đó, đây là một sự tất yếu của phát triển kinh tế. Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội và văn hóa, con người tất yếu sẽ bắt đầu nảy sinh tâm lý này, thế mà trong lịch sử, quá trình tiến hóa ấy lại bị sự xâm lược của kẻ dã man phá vỡ.

Giờ phút này, đối với quan điểm của Vương Phu Chi, khác với sự kinh hãi giận dữ của những người khác, Chu Minh Trung cảm thấy ngạc nhiên nhiều hơn, ngạc nhiên vì sự tiên phong trong quan điểm của Vương Phu Chi.

"Thần tuân chỉ."

Ninh Vân Đình đọc tiếp.

"...Phàm kẻ tham lam tước lộc hoặc luồn lách để có được tước thưởng, hiếm khi có kết cục tốt đẹp. Lý Si, Hoắc Quang hoặc là thân chịu rìu búa, hoặc là tiêu diệt con cháu... Trời sinh tài vốn không chọn lựa, cho nên kẻ sĩ có kẻ ngu ngơ mà người làm nông có người tài hoa, người tài hoa không thể mãi khuất phục trước kẻ ngu ngơ. Mà nương tựa nhau để hưng thịnh, lại là điều thế tất phải kích thích... Triều đình đáng lẽ nên rộng rãi thu hút người hiền tài để tham gia chính sự, khiến cho những người có tài cai quản dân đều được ở vị trí trên dân, để phát huy hết tài năng của họ mà trị vì kỷ cương của dân..."

Bưng chén trà lên nhấp một ngụm, Chu Minh Trung vẫn giữ nguyên vẻ hứng thú tràn trề.

"Triều đình đáng lẽ nên rộng rãi thu hút người hiền tài để tham gia chính sự, khiến cho những người có tài cai quản dân đều được ở vị trí trên dân, để phát huy hết tài năng của họ mà trị vì kỷ cương của dân."

Câu này nói rất hay!

Đáng lẽ ra, đây chính là những việc mà một quan phủ kiểu mở phải làm.

"...Thứ hai chính là công quyền lực, phân chia quyền lực cho bề tôi. Thiên tử phải chia sẻ quyền lực với trăm quan, cùng các đại thần mỗi người thực hiện quyền lực của mình mà làm tròn trách nhiệm nhân đức, mới có thể trị vì đất nước. Nếu thiên tử chuyên quyền, mà khiến cho tể tướng, đại thần không có quyền, thì thiên hạ sẽ đại loạn..."

Thực ra chính là sự cân bằng!

Trong lòng Chu Minh Trung đương nhiên hiểu rõ tầm quan trọng của sự cân bằng, Đại Minh chính vì đánh mất sự cân bằng mới dẫn đến triều chính sụp đổ sau này.

"Tể tướng không quyền, thì thiên hạ không kỷ cương, thiên hạ không kỷ cương mà không loạn, xưa nay chưa từng có. Quyền lực là cái dụng lớn của thiên tử. Mà nắm giữ quyền lực để làm trọng khẽ cho thiên hạ, thì chỉ có gửi gắm vào việc bàn luận về tể tướng và tiến cử hay bãi miễn họ. Được người hiền tài, thì quyền lực của tể tướng chính là quyền lực của thiên tử, chấn chỉnh đại cương để vực dậy thiên hạ thật dễ dàng. Tể tướng không quyền, nhân nhân tài không theo đó mà tiến lên, việc nước không có chủ đích để nương tựa. Cần gì dùng tể tướng nữa?... Hợp đại quyền hình thưởng vào một người, đó là thiên tử; kiêm cả đạo tiến hiền lui kẻ bất tiếu để ngầm phò trợ vào chốn bàn bạc, đó là đại thần... Trung ương nên phân quyền với địa phương. Hoàng đế với châu mục kiếm lại, trung ương với địa phương nên phân tầng quản lý, mới có thể quản lý cho tốt. Nếu quyền lực hạ dịch, ắt sẽ xuất hiện bạo loạn... Thượng thống trị thì loạn, phân ra thống trị thì trị; thiên tử và quan lại các cấp địa phương phải phụ trách chính vụ khác nhau... Cho nên lệnh của thiên tử không đi qua nha môn, lệnh của châu mục thứ sử không đi qua huyện. Lệnh của quận thủ không đi qua dân... Lệnh của thiên tử thi hành ở quận mà quận loạn, lệnh của châu mục thứ sử thi hành ở huyện, lệnh của quận thủ thi hành ở dân, mà dân loạn... Cấp trên thu gom mà cấp dưới dời đổi, đó là con đường đại loạn... Đó là bởi vì huyện lệnh gần gũi với dân, có thể biết được nỗi đắng cay ngọt bùi của dân mà thấu hiểu tình hình giả dối của họ. Quận thủ gần với huyện lệnh, có thể xét xem huyện lệnh tham lam, ngạo mạn, nhanh nhẹn hay vụng về, mà đôn đốc họ làm nên việc; châu mục thứ sử gần với quận thủ, có thể xét xem quận thủ chấp chính rộng rãi hay nghiêm khắc, mà tiết chế việc hành chính của họ. Còn thiên tử ở trên cao, tuyệt đối không thể thấu hiểu nỗi đắng cay ngọt bùi, tình hình giả dối, tham lam, rộng hay nghiêm của dân và quan lại cấp huyện."

"Chẳng qua chỉ là lời của một nhà!"

Lúc Ninh Vân Đình dừng lại lấy hơi, Tiền Lỗi khẽ nhíu mày, hừ lạnh một tiếng.

"Đến mức cuồng vọng thế này, thật sự là đáng ghét!"

"Lời của một nhà, cũng có điểm khả thủ, đọc tiếp đi!"

Chu Minh Trung mỉm cười.

"Thứ ba là, trị quốc phải tùy theo thời gian và địa điểm mà chế định cho phù hợp, không thể áp dụng một thứ pháp luật cho tất cả... Lấy pháp luật trị chúng đông để trị quả ít thì lỏng lẻo mà không trị được, lấy pháp luật trị quả ít để trị chúng đông thì rườm rà mà không thực thi được. Cho nên chế độ Chu Lễ thi hành ở một ấp thì có hiệu quả, nhưng thi hành ở cả thiên hạ thì chưa chắc đã có hiệu quả, pháp luật của tổ tông thi hành ở một thời thì dẹp yên, nhưng thi hành qua mấy trăm năm thì chưa chắc đã có hiệu quả... Cũng không thể vì cái gọi là đạo của tổ tông mà khước từ sự thay đổi."

Đó chẳng phải là đổi mới cùng thời đại sao!

Đây là lần đầu tiên Chu Minh Trung lên tiếng ngắt lời Ninh Vân Đình. Hắn nhìn các đại thần trong Nội các, thần sắc nghiêm nghị nói.

"Thế nào, các khanh cho rằng lời này thế nào?"

Bệ hạ, đây là vọng ngôn, xin bệ hạ khép tội đại bất kính!

Lại một lần nữa, câu trả lời kiên quyết và không chút do dự phát ra từ miệng Chu Đại Hàm. Có lẽ Vương Phu Chi và hắn cũng là bạn bè, nhưng giờ phút này trong mắt Chu Đại Hàm, cái tên Vương Phu Chi đó hoàn toàn là coi trời bằng vung, đáng lẽ phải trị tội.

"Vương Phu Chi coi trời bằng vung, quả thật tội không thể tha."

Được rồi!

Đối với thời đại này mà nói, tư tưởng hạn chế quân quyền của Vương Phu Chi quá ư là siêu trước. Vượt trước thời đại một bước là thiên tài, mà vượt trước hai bước thì biến thành kẻ điên.

Đối với thời đại này, tất cả những điều này quá ư siêu trước, đây không phải là một chuyện tốt. Hơn nữa, ngoài việc hạn chế quân quyền ra, những luận điệu như "thiên tử không nên có tài sản riêng", "có thể nhường ngôi, có thể thay thế, có thể kế thừa" cũng là những thứ sai lầm ở một mức độ nào đó. Ít nhất đối với thời đại này mà nói, những lời lẽ như vậy không nghi ngờ gì chính là nguồn gốc gây ra sự náo loạn trong nước.

"Tội không thể tha thì chưa tới mức..."

Lắc đầu, Chu Minh Trung cười nói.

"Theo trẫm thấy, bài văn này của Vương Phu Chi tuy chỉ là lời của một nhà, trong đó không tránh khỏi có những lời hoang đường, nhưng cũng không thiếu những học thuyết có thể sử dụng. Đại Minh chúng ta không phải là đám giặc Thanh, giặc Thanh dùng lời nói để khép tội người ta, cấm đoán giáo hóa, còn Đại Minh ta trong học vấn lại đề cao sự bao dung dung nạp. Cái gọi là Trung Dung, chính là một đặc trưng lớn của văn hóa Hoa Hạ chúng ta trong việc bao dung dung nạp..."

Học hỏi!

Đây chính là nguyên nhân căn bản giúp văn minh Hoa Hạ dẫn đầu thế giới trong suốt mấy ngàn năm. Mà việc học hỏi này không chỉ học hỏi từ phương Tây, mà tương tự cũng bao gồm cả việc học hỏi từ "học thuyết dị đoan".

"Cho dù là dị đoan, trong học thuyết dị đoan, chưa chắc đã không có những điểm khả thủ. Cho nên mới cần chúng ta trong quá trình học hỏi, phải gạn đục khơi trong, lấy tinh hoa bỏ đi cặn bã."

Đặt chén trà xuống, Chu Minh Trung trầm ngâm chốc lát, sau đó cầm bút lông lên, suy nghĩ một lát rồi đặt bút viết lên giấy.

"Biển rộng chứa trăm sông, có dung nạp mới thành ra lớn lao!"

Sau khi đặt bút xuống, lại dùng ấn triện riêng đóng dấu lên, Chu Minh Trung nói với Ninh Vân Đình.

"Đem tám chữ này gửi cho Vương Phu Chi!"

Nhìn đám đông hình như vẫn còn mang vẻ mặt kinh ngạc, Chu Minh Trung cười toe toét nói.

"Biển rộng chứa trăm sông, có dung nạp mới thành ra lớn lao... Sự dung nạp ở đây, chính là sự bao dung, cũng là sự dung hợp. Nếu như một dân tộc, một nền văn minh, mà đối với tư tưởng học thuyết dị đoan lại không có một tấm lòng rộng mở, thì dân tộc đó sẽ chẳng có hy vọng gì. Đã có thể dung nạp học thuyết phương Tây, thì tự nhiên cũng có thể dung nạp học thuyết do đồng bào chúng ta sáng lập ra. Từ khi Hán Vũ Đế độc tôn Nho thuật, tuy nói là ngoài Nho trong Pháp, nhưng từ đó về sau, bách gia của văn minh Hoa Hạ ta đều mai mọt hết, có thể gọi là muôn ngựa tề âm. Hôm nay điều mà trẫm muốn, thực ra là tái hiện lại sự thịnh vượng của trăm nhà tranh minh. Nếu không làm thế, thì không thể hưng thịnh Hoa Hạ ta. Trong học thuật này, hoàn toàn không cần thiết phải theo đuổi độc tôn một nhà, hoàn toàn có thể không câu nệ một khuôn phép..."

Lắng nghe những lời dặn dò của bệ hạ, những người vốn dĩ còn chủ trương trừng trị Vương Phu Chi lúc trước, thần sắc không khỏi có chút lúng túng. Tuy nhiên, đằng sau sự lúng túng ấy lại là một tiếng thở phào nhẹ nhõm. Họ phát hiện ra rằng ranh giới cuối cùng của bệ hạ hình như sâu sắc và rộng lớn hơn họ tưởng rất nhiều. Khi các đại thần lại một lần nữa cầm hốt vái dài hô "Bệ hạ thánh minh", Chu Minh Trung chỉ mỉm cười nhẹ. Những lời hắn vừa nói, nếu nói là để nhắc nhở, chi bằng nói là muốn bày tỏ một thái độ. Đối với học thuật... Hoàng gia rất cởi mở!