Không biết từ năm nào, mùa đông này đến càng ngày càng sớm, vừa qua Trung thu, thời tiết liền ngày một lạnh hơn, bước vào tháng chín, thời tiết liền từ mát chuyển sang lạnh căm căm. Mới chỉ cuối tháng chín, Bắc Chân Lệ đã bắt đầu đổ tuyết trước, sau đó kéo dài dọc về phía nam, chỉ mất mấy ngày công phu, đại tuyết liền rơi tới địa giới Hà Nam.

Sau mấy trận đại tuyết, phương bắc lại thổi thêm mấy đêm gió, đừng nói là những con sông nhỏ thông thường, cho dù là Hoàng Hà đã đổi về dòng cũ, cũng sẽ đóng lên một lớp băng. Băng trên sông càng kết càng dày, tuyết này lại càng rơi càng lớn.

Bất chợt, tiếng còi tàu ô ô vang lên, tiếng còi xé toạc mây trời mang theo khí thế muốn xé toạc cả bầu trời. Tiếng còi này, cho dù cách xa hai dặm cũng có thể nghe thấy. Đây là tiếng còi đặc trưng của Bắc Hưng Sa Phưởng, đồng thời cũng là âm thanh đặc trưng của nhà máy sợi bằng máy móc đầu tiên ở toàn Đại Minh, thậm chí là trên toàn thế giới.

Khi nghe thấy tiếng còi tàu, Kỳ Tử Đào đặc biệt mở cửa kính xe, hoàn toàn mặc kệ làn gió lạnh lùng thốc vào trong xe, sau đó quay đầu nói với vị quan viên trung niên đang mặc áo lông gấu dày cộm ngồi bên cạnh.

- Chế đài, ngài nghe kìa, đó chính là tiếng động của nhà máy sợi.

- Ừ.

Phương Dĩ Trí cũng không nói gì, chỉ hướng mắt nhìn về phía phát ra tiếng còi, cho dù cách nhau chừng dặm đất, hắn vẫn có thể nhìn thấy cái ống khói sừng sững cao vút, cùng với làn khói đen đang cuồn cuộn phun ra.

Thấy hắn không nói gì, trong lòng Kỳ Tử Đào có chút thấp thỏm bất an. Lúc nhận được tin Tổng đốc Đông Bắc sẽ dùng kỳ nghỉ để tới Thiên Tân tham quan nhà máy, hắn liền không thể kìm nản nỗi kích động trong đáy lòng, đây chính là cơ hội mà hắn hằng mong đợi bấy lâu.

Dù là bước chân vào Đông Bắc, hay là có được sự coi trọng của Phương Dĩ Trí, dẫu cho trong quan tả thế gian đều biết vị Phương chế đài này khi thi hành chính sách ở Đông Bắc có thủ đoạn tàn bạo, thậm chí còn có nghi vấn lạm sát, thế nhưng thánh ân của hắn vẫn không hề thay đổi, thậm chí rất nhiều người tin rằng, nếu không phải vì bệ hạ năm xưa từng ước định với quần thần lời hứa "Đại Minh phi quân công bất phong tước" (Đại Minh không có công trạng quân sự thì không được phong tước), e rằng Phương Dĩ Trí đã sớm được phong tước rồi.

Đương nhiên, đây cũng chỉ là phỏng đoán của mọi người, dẫu sao thì đằng sau câu nói "phi quân công bất phong" ấy vẫn còn một câu nữa: "Cảm kiến ngôn dịch chế giả trảm, cảm thụ thỉnh chi quân, phế!" (Kẻ nào dám dâng lời bàn đổi phép tắc thì chém, kẻ nào dám nhận thỉnh cầu từ vua thì phế!). Điều này hoàn toàn là sự đúc rút kinh nghiệm từ bài học cũ của Đại Minh. Thời các triều đại Hồng Vũ, Vĩnh Lạc của Đại Minh, đại đa số vẫn phong tước dựa trên công trạng quân sự, thế nhưng về sau văn quan cũng có người được phong tước, bởi vì cái gọi là "thần cận là không được giấu binh khí", huân thần khai quốc và Tĩnh Nhanh không thể tránh khỏi việc bị văn hóa hóa (trở thành văn quan). Cuối cùng, dưới sự thao túng của tập đoàn văn quan, tước vị của Đại Minh thậm chí chỉ phong cho thái giám nội quan, bọn họ dùng điều này để đả kích huân thần, khiến hoàng đế mất đi tay sai đắc lực.

Có lẽ huân thần so với văn quan cũng chẳng cao nhã hơn là bao, thế nhưng đối với Chu Minh Trung — người thấu hiểu sâu sắc đạo lý cân bằng, hắn cần dùng huân thần để kiềm chế tập đoàn văn quan vốn sẽ không ngừng bành trướng thế lực theo sự thành lập của vương triều, dựa trên các mối quan hệ đồng môn, tọa sư, đồng niên... Cũng chính vì thế, Chu Minh Trung mới lập ra lời thề này, thậm chí còn sai người khắc bảng làm ghi nhớ, dựng trước điện Hoàng Cực, dùng để nhắc nhở văn võ bá quan. Hơn nữa đây cũng là quy củ duy nhất ở Đại Minh "dùng lời nói để giết người". Đương nhiên, lời thề này không chỉ ràng buộc các đại thần, mà tương tự cũng ràng buộc các đời hoàng đế Đại Minh trong tương lai.

Cũng chính vì thế, người ta nhiều lắm cũng chỉ dám nghĩ trong đầu, nhưng qua đó có thể thấy được thánh ân của Phương Dĩ Trí thịnh vượng cỡ nào. Cho nên, Kỳ Tử Đào cần phải tiếp cận Phương Dĩ Trí, tiếp nhận vị văn quan có lẽ sẽ hiển hách nhất Đại Minh trong mấy chục năm tới.

- Chiếc máy hơi nước kia, quả thực chỉ dùng than và nước là có thể sinh ra động lực ư?

Cho dù đã có sự hiểu biết về máy hơi nước, thế nhưng Phương Dĩ Trí vẫn tỏ ra có chút không dám tin, dẫu sao điều này thực sự quá mức thần kỳ!

Thần kỳ!

Dùng than đun nước, sau đó lấy hơi nước làm lực đẩy!

Sự biến hóa thần kỳ bực này, cho dù là Phương Dĩ Trí — người bình nhật vẫn thường hay lật xem rất nhiều sách vở cách vật thực học, cũng cảm thấy vô cùng thần kỳ. Đương nhiên, bên cạnh sự kinh ngạc, hắn đồng thời cũng nghĩ đến Đông Bắc, nghĩ đến những nhà máy sợi ở Đông Bắc có sản xuất bị giới hạn bởi mùa đông.

- Bẩm Chế đài, đợi lát nữa tới nhà máy, Chế đài chi bằng tự mình tận mắt chứng kiến. Chiếc máy hơi nước kia chỉ cần có than để đốt, trong lò hơi có nước, thì sẽ liên tục sản sinh ra động lực. Theo ý kiến của học sinh, máy hơi nước đó cực kỳ thích hợp với Đông Bắc, bởi vì Đông Bắc rất nhiều than, lại thêm giá than cực kỳ rẻ mạt.

Khi hắn đang thuật lại những điểm tốt này, Phương Dĩ Trí đang trầm tư chỉ khẽ gật đầu. Theo khoảng cách ngày một rút ngắn, hiện tại hắn ngược lại càng thêm mong đợi.

Đông Bắc cần nhà máy!

Cho dù thu nhập từ ruộng quan, hái nhân sâm... ở Đông Bắc đủ để khiến quan phủ Đông Bắc trở thành một trong những quan phủ giàu có nhất Đại Minh, nhưng bách tính Đông Bắc cần nhà máy, cần nhà máy kéo sợi, dệt vải, cần nhà máy chế tạo máy móc nông cụ. Thế nhưng Đông Bắc quá lạnh, càng đi về phía bắc càng lạnh, tại cửa biển của Hắc Thủy, một năm thậm chí phải đóng băng hơn bảy tháng. Nơi như thế, sao có thể dùng thủy lực?

Có nhà máy, dân số thành thị sẽ tăng lên, thuế thu của quan phủ cũng sẽ tăng lên. Quan trọng hơn là, dân số Đông Bắc cũng sẽ tăng lên nhanh chóng. Cuối cùng, Đông Bắc sẽ phát triển thành một tỉnh giống như nội địa, chỉ cần ở đó sinh sống hàng triệu người Hán thì không cần phải lo lắng gì đến thổ dân nữa, hiện tại Đông Bắc còn lại bao nhiêu thổ dân chứ?

Khi đoàn người Phương Dĩ Trí tới nhà máy, Lý Côn Sơn — kẻ vẫn luôn chờ đợi ở đây từ sớm, đối với sự kiện Phương Dĩ Trí đến cũng tràn đầy mong đợi. Sau khi hành lễ xong, Phương Dĩ Trí liền hỏi:

- Chiếc máy hơi nước này, quả thực giống hệt máy nước sao?

- Bẩm Chế đài, so với máy nước, tốc độ sản xuất của máy hơi nước nhanh hơn. Hiện tại, máy sợi tương tự ở Bắc Hưng xưởng có sản lượng gấp 1,8 lần so với sử dụng thủy lực, hơn nữa tốc độ của nó rất đều đặn...

Khi đang giới thiệu những ưu điểm của máy hơi nước, đoàn người sắp bước vào phòng máy đang gầm rú, thì vệ sĩ liền ngăn Phương Dĩ Trí lại.

- Chế đài, ti chức nghe nói máy hơi nước sẽ phát nổ! Cúi xin Chế đài...

Chưa để hắn nói xong, Lý Côn Sơn liền phản bác:

- Chế đài, hiện tại máy hơi nước đã liên tục vận hành 53 ngày, chưa từng xảy ra sự cố phát nổ nào.

- Chúng ta đi vào xem thử.

Đối với việc phát nổ, Phương Dĩ Trí không hề lo lắng. Từng xuất gia, hắn thậm chí còn tin vào số mệnh, nếu đã phát nổ, vậy thì nhất định đó là số mệnh hắn phải chịu!

Bước vào xưởng máy hơi nước, tiếng gầm rú đinh tai nhức óc khiến Phương Dĩ Trí thậm chí không nghe rõ người khác đang nói gì. Hắn chỉ kinh ngạc nhìn chằm chằm chiếc máy hơi nước trước mắt. So với cái lạnh ở bên ngoài, trong phòng máy này lại vô cùng nóng bức. Thợ xúc than trước lò chốc chốc lại xúc những cục than vào trong lò lửa, phía bên kia bánh đà của máy hơi nước đang quay vù vù, âm thanh phát ra khi cơ khí vận hành thậm chí sẽ khiến kẻ nhát gan cảm thấy sợ hãi.

Giữa tiếng gầm rú đinh tai nhức óc ấy, Phương Dĩ Trí đi tới trước lò, hắn thậm chí cúi người nhìn chằm chằm vào buồng lò đó, mặc cho ngọn lửa trong lò khiến hắn không thể mở nổi mắt, hắn vẫn nhìn một lúc lâu mới dời tầm mắt sang xi-lanh, nhìn thứ hơi thừa chốc chốc lại phun ra, thần sắc của hắn trở nên có chút kích động. Nếu nói lúc trước hãy còn chút nghi ngờ, thì bây giờ, hắn đã không còn hoài nghi nữa rồi.

- Chế đài, ngài xem, chiếc máy hơi nước này chỉ cần có than, có nước là có thể không ngừng vận hành tiếp. Đương nhiên, vẫn cần cả dầu cá voi nữa.

Câu nói tưởng chừng như đùa cợt của Lý Côn Sơn khiến Phương Dĩ Trí phải hỏi ngược lại:

- Dầu cá voi?

Đối với dầu cá voi, Phương Dĩ Trí không hề xa lạ gì. Dẫu sao, cảng săn cá voi lớn nhất Đại Minh chính là Hải Sâm Uy (Vladivostok), những chiếc thuyền săn cá voi ở đó sau khi bắt được cá voi, sẽ trực tiếp luyện dầu ngay trên thuyền, sau đó đóng thùng vận chuyển về nội địa. Ở không ít gia đình phú quý tại Trung Đô và Giang Nam, dầu cá voi đều là loại dầu thắp đèn cực kỳ được ưa chuộng.

- Vâng, dầu cá voi là loại dầu bôi trơn tốt nhất. Khác với các thiết bị như máy sợi có thể dùng mỡ lợn hoặc các loại mỡ khác để bôi trơn, máy hơi nước tốt nhất nên dùng dầu cá voi.

Sau đó hắn lại đặc biệt nhấn mạnh:

- Đây là kết quả do các học giả trong thư viện thử nghiệm trong suốt mấy năm qua, hơn nữa xe ngựa cũng như các thiết bị máy móc dệt vải dùng dầu cá voi cũng tốt hơn dầu mỡ thông thường.

- Cái này không thành vấn đề, đừng quên rằng chín phần mười lượng dầu cá voi của Đại Minh ta đều xuất phát từ Đông Bắc! Đi, chúng ta vào xưởng dệt vải xem thử.

Giống như tất cả các nhà máy trong thế kỷ 17, trong phân xưởng của nhà máy sợi Bắc Hưng không có đèn điện để chiếu sáng. Bởi vì thời tiết hôm nay khá âm u, cho nên các ô cửa sổ trên mái xưởng đã được mở ra, ánh sáng chiếu từ cửa sổ trên mái cùng với ánh sáng xuyên qua khung giấy ở hai bên vách xưởng đủ để nữ công trong xưởng có thể làm việc bình thường.

Công việc trong xưởng rất bận rộn, toàn bộ máy móc trong cả phân xưởng thực ra đều được điều khiển bởi một cái trục trời (truyền động chính) quay tản ra. Từng chiếc dây curoa truyền động truyền động lực đến máy sợi. Phía trước những chiếc máy sợi đó, từng nữ công đứng canh gác ở đó, công việc của họ là trông coi máy sợi, nối lại đầu chỉ. Dù thoạt nhìn có vẻ nhẹ nhàng, nhưng thực tế đây cũng là một công việc cực kỳ vất vả. Những nữ công có đôi tai đã quen chịu đựng tiếng động cơ khí do trục trời và máy sợi vận hành phát ra, vốn dĩ chẳng thể nghe nổi những kẻ kia đang nói gì, thế nhưng bọn họ đều biết rõ, những người đó chắc chắn là nhân vật lớn.

Họ chỉ giống như trước đây, chăm chỉ làm việc, tay và mắt bận rộn như nhau, hoàn toàn không có thời gian để phân tâm. Đoàn người Phương Dĩ Trí với tư cách là những vị khách tham quan, đôi khi khẽ nói một hai câu, đồng thời cũng không để tâm đến những nữ công này.

Lúc này, những điều Phương Dĩ Trí hỏi thường là một số vấn đề về sản xuất, hắn thậm chí còn nhặt sợi chỉ lên, cố ý kéo đứt một đoạn, sau đó thử phân tích sự khác biệt giữa loại sợi này với sợi dệt bằng thủy lực. Hoàn toàn không có bất kỳ sự khác biệt nào, thậm chí trong mắt hắn, có lẽ những sợi chỉ này còn có phần chắc chắn hơn.

Lý Côn Sơn, Kỳ Tử Đào và những người đi theo bên cạnh Phương Dĩ Trí đều đã nhận ra, vị Tổng đốc Đông Bắc này cực kỳ có hứng thú với những thứ này. Khi Phương Dĩ Trí đang say sưa quan sát sợi chỉ, Lý Côn Sơn liền cất lời bên cạnh:

- Chế đài, sợi chỉ do nhà máy sợi Bắc Hưng sản xuất hiện nay có thể nói là cung không đủ cầu, đơn đặt hàng hiện tại đã xếp lịch đến tháng hai năm sau, cho nên học sinh đang chuẩn bị trù phú mở rộng hoặc xây dựng nhà máy mới. Dẫu sao, không ít đơn đặt hàng của Bắc Hưng đều là từ Đông Bắc, cho nên học sinh cũng có kế hoạch mở nhà máy ở Đông Bắc.

- Mở nhà máy ở Đông Bắc?

Ngay khi lời của Lý Côn Sơn vừa dứt, Phương Dĩ Trí liền đáp ngay:

- Nếu là đi Đông Bắc, bản quan vô cùng hoan nghênh bất cứ lúc nào, nhất định sẽ căn dặn các địa phương cố gắng hết sức phối hợp.

Nếu không phải vì không thể đem tài sản công ra tặng riêng, Phương Dĩ Trí thậm chí còn tính toán cắt đất tặng cho Lý Côn Sơn để thu hút hắn tới Đông Bắc mở nhà máy, dẫu sao hắn chính là chủ xưởng hiểu rõ nhất về máy hơi nước.

- Lời nhà máy trưởng Lý đây là thật chứ? Nếu nhà máy trưởng Lý bằng lòng sang Đông Bắc mở nhà máy, Ngân hàng Phú Đạt chúng tôi nguyện ý cung cấp một khoản vay mốc với điều kiện ưu đãi nhất để dùng vào việc xây dựng nhà máy.

Lắng nghe lời nói của hai người họ, đương nhiên Phương Dĩ Trí biết rõ mục đích của họ, nhưng so với mục đích của họ, Phương Dĩ Trí càng quan tâm đến nhà máy hơn, quan tâm đến Đông Bắc... Chỉ cần cỗ máy hơi nước này đến Đông Bắc, mọi thứ ở Đông Bắc sẽ thay đổi từ gốc rễ...