“……Cái quy củ này, chính là quy củ, họ Liêu ta không thể phá vỡ quy củ!”

Chân trước vừa bước vào tuyến trang (tiệm bán chỉ và vải), Chu Minh Trung đã nghe thấy tiếng nói của người nọ. Trong tiệm vải này chen chúc không ít người, kẻ đang nói là một thương nhân nhìn có vẻ mặt mày hớn hở, đứng sau hắn là hai tên tiểu nhị, còn vây quanh đều là những kẻ đến xem náo nhiệt, đối diện với thương nhân đó là hai người.

“Liêu đông gia, nếu không phải mùa xuân năm nay thiếp thân ngã bệnh thì tuyệt đối đã không lỡ hẹn giao hàng. Số hàng giao thiếu này, thiếp thân tự nhiên xin nhận phạt đền, thế nhưng tổng cộng chỉ thiếu hơn hai mươi tấm, giá trị bồi thường lại đủ để mua hơn chục tấm vải rồi. Quy củ này, thiếp thân thật sự không hiểu là vì sao?”

Nghe người phụ nữ kia hỏi han rành mạch, Chu Minh Trung thầm gật đầu, người phụ nữ này ngược lại cũng có chút kiến thức.

“Quy củ này là quy củ trong ngành, họ Liêu ta ước định với thương gia họ Lỗ giao 1.000 tấm vải, hiện tại thiếu chính là 23 tấm của ngươi. Nếu tiểu điền đến hạn mà không giao được vải, mỗi ngày chậm trễ đều có tiền phạt, mà ta phải xoay vòng từ các tuyến trang khác, tự nhiên phải tăng giá. Cứ thế mà tính, họ Liêu ta chỉ để ngươi nhận phạt ngần ấy, đã là nhân nghĩa hết sức rồi……”

Nghe lời giải thích của vị thương nhân nọ, mày Chu Minh Trung hơi nhíu lại, liền thong thả bước tới, cũng nhìn rõ dung mạo của người phụ nữ, tuổi chừng bốn mươi, người trẻ tuổi thì khoảng mười sáu mười bảy tuổi, hai người không hẳn là tuyệt sắc nhưng cũng coi như đoan trang.

“Hắn bắt các người bồi thường bao nhiêu tiền?”

“Mười ba lượng.”

Người phụ nữ ngẩng đầu nhìn Chu Minh Trung một cái, sau đó thở dài một tiếng, không lên tiếng nữa.

“Đừng nghe nàng ta ăn nói hồ đồ!”

Không đợi Chu Minh Trung hỏi lại, vị thương nhân kia lại nói tiếp.

“Đó là chuyện của ba tháng trước, lúc ấy nàng ta giao thiếu hai mươi sáu tấm vải, họ Liêu ta chiểu theo quy củ trong ngành nên thu hơn bảy lượng bạc, cộng thêm việc phải xoay vòng vải từ nơi khác để bù cho đủ số, số bạc dôi ra này, bảo nàng ta ra 6 lượng. Không nhiều phải không? Lúc ấy nàng ta lại mượn tiệm vải mười hai lượng bạc tiền sợi, tính lãi ba phân, không cao chứ? Hiện tại…… ngươi vốn dĩ phải trả cho ta cả gốc lẫn lãi là ba mươi mốt lượng sáu đồng!”

Dù trong tay vị thương nhân không có bàn tính, nhưng lúc nói chuyện hắn ta trông như đang gảy hạt bàn tính, nói năng vô cùng trôi chảy, cuối cùng lại nói thêm:

“Vương gia đại nương, người nhà họ Vương các người bao đời dệt vải, đều biết quy củ của tuyến trang này, tuy nói thủ tục của các người giỏi, nhưng cũng không thể cậy tài áp người phải không? Tiệm vải có quy củ của tiệm vải, ba mươi mốt lượng này, tuyệt đối không thể bớt, không thể phá hỏng quy củ!”

Thiếu nữ đứng bên cạnh đột nhiên cất lời:

“Liêu đông gia, trên có trời, dưới có đất! Năm xưa, tiệm vải này cũng là cơ nghiệp của nhà chúng ta, ông nội ta vì quyên góp cho nghĩa quân lánh nạn, tiệm vải này sao lại biến thành tên của ngươi? Ngươi ban đầu chẳng qua chỉ là chưởng quỹ nhà ta, chẳng lẽ không nhờ vào việc cấu kết với quan lại tham nhũng của nhà Thanh, thôn tính gia nghiệp nhà họ Vương chúng ta mới phất lên được sao?”

Chu Minh Trung nghe đến đây, trong lòng bỗng chùng xuống: Hóa ra hai mẹ con này là hậu duệ của nghĩa sĩ, vì bị nhà Thanh tịch thu gia sản mà sa cơ lỡ vận. Mặc dù đối với việc gia nghiệp của kháng Thanh nghĩa sĩ bị nhà Thanh tịch thu, triều đình từng nhiều lần yêu cầu quan lại địa phương hoàn trả, nhưng vì đủ loại nguyên nhân, không phải toàn bộ gia nghiệp của các nghĩa sĩ đều được hoàn trả.

Cô gái vừa nói vậy, sắc mặt của vị thương nhân họ Liêu bỗng chốc trở nên khó coi:

“Liêu đông gia, đứa nhỏ không biết trời cao đất dày ăn nói hàm hồ, ngài đừng chấp nhặt…… Nói thật với ngài, năm xưa gia phụ giao tiệm vải này cho ngài, chính là quyết định của gia phụ…… Còn những chuyện khác, phận làm con dâu tự nhiên không thể trách ngài ấy…… Chỉ mong ngài niệm tình cũ, giơ cao đánh khẽ……”

Lời đã nói đến mức này, thế nhưng vị thương nhân họ Liêu kia lại hạ mi mắt xuống, rồi nói:

“Không phải họ Liêu ta không niệm tình cũ, mà là tiệm vải có quy củ của tiệm vải, Liêu Lão Lục ta không thể phá vỡ quy củ, trừ phi……”

Liêu Lão Lục liếc nhìn người phụ nữ trước mặt:

“Trừ khi Vương nương tử từ nay về sau không dệt vải nữa, thì số bạc này, họ Liêu ta tự mình gánh lấy.”

“Liêu đông gia, ngươi thế này không phải là bắt nạt người khác sao? Ai mà không biết nhà họ Vương dệt vải mấy đời, bàn về tay nghề dệt vải, không ai có thể so sánh với họ, chỉ vì chút bạc ấy, mà phải bức bách người ta đến mức này sao?”

Mọi chuyện đã rõ mười mươi, không cần hỏi kẻ họ Liêu năm xưa có được tiệm vải này bằng cách nào, nhưng hắn ta chắc chắn mỗi lần nhìn thấy hai mẹ con nhà họ Vương đều cảm thấy vô cùng khó chịu, bởi vì sự tồn tại của họ chính là lời nhắc nhở về cách mà hắn ta có được cơ nghiệp này, cho nên mới bức bách họ như vậy, ép họ phải rời khỏi cái nghề này.

Nghe những lời đó, mày Chu Minh Trung nhíu chặt lại! Sờ tay vào túi, trực tiếp rút ra một tấm phiếu bạc năm mươi lượng nói:

“Số tiền này ta trả!”

Suốt dọc đường, Chu Minh Trung không nói một lời nào, cho đến khi rời khỏi khu chợ đó, nhìn thấy tường thành Tùng Giang, hắn mới cất lời hỏi:

“Các ngươi đi suốt một đường này, thấy tình hình ở đây thế nào?”

Dù Tôn Diệp Thần hay Diêu Thần đều là quân nhân, nhưng Chu Minh Trung hy vọng họ không chỉ bị giới hạn trong góc nhìn thuần túy quân sự để nhìn nhận vấn đề, mà thường xuyên chủ động thảo luận cùng họ.

“Thương nghiệp cực kỳ phồn thịnh, sự phồn hoa ở Giang Nam vốn không phải nơi phương Bắc có thể sánh bằng, cho dù có thêm hai mươi năm nữa, e rằng phương Bắc cũng không kịp đuổi theo Giang Nam.”

Là người phương Bắc, Diêu Thắng tự nhiên ngưỡng mộ sự phồn hoa của phương Nam, đương nhiên, hắn cũng biết tốc độ hồi phục của phương Bắc những năm nay cũng vô cùng kinh ngạc, nhưng so với Giang Nam, phương Bắc vẫn còn thiếu hụt bẩm sinh. Về phần chuyện xảy ra ở chợ lúc nãy, hắn đã chủ động phớt lờ đi.

Khi tiếng của Diêu Thắng vừa dứt, Tôn Diệp Thần ở bên cạnh liền lên tiếng:

“Điều đông gia muốn hỏi chắc là tương lai của Tùng Giang phải không!”

Liếc nhìn xung quanh một cái, Tôn Diệp Thần nói tiếp:

“Hiện tại, Tùng Giang tuy nói hộ dệt vượt vạn, vải Tùng Giang đã thấp thoáng tái hiện sự thịnh vượng ngày trước, thế nhưng xét cho cùng, tiềm năng phát triển của nó vẫn có hạn, nguyên nhân sâu xa mà nói, nên là…… hừm……”

Trầm ngâm một lát, Tôn Diệp Thần nhớ lại chuyện đã gặp ở khu chợ lúc nãy.

“Tài chính, mặc dù ngành dệt vải ở Tùng Giang phát triển, nhưng ở khu chợ này, chỉ thấy tiệm bán vải và chỉ, mà không thấy ngân hàng. Nếu có ngân hàng, thì hai mẹ con nhà họ Vương kia tuyệt đối đã không đến mức rơi vào bước đường cùng này…… Thế nhưng, ngân hàng cũng chưa chắc đã cho họ vay tiền, suy cho cùng……”

“Suy cho cùng cái gì?”

Chu Minh Trung hỏi ngược lại.

“Suy cho cùng, họ là kẻ nợ tiền của tuyến trang, ngân hàng không thể mang bạc ra để họ vá chỗ này lấp chỗ kia được.”

“Thế nhưng, ngân hàng có thể mang bạc ra để họ mở rộng sản xuất.”

Nhìn thành Tùng Giang ở đằng xa, Chu Minh Trung chậm rãi nói.

“Thực ra, những người giỏi dệt vải ở chốn thôn quê như họ, nào chỉ có hàng nghìn hàng vạn, thế nhưng thường thì chỉ bị giới hạn trong các xưởng thủ công gia đình, mà không thể mở rộng, nguyên nhân cốt lõi chính là thiếu tư bản.”

Trong các hộ gia đình nông thôn, cũng tồn tại sự phân công lao động, không phải ai cũng giỏi kéo sợi hay dệt vải, cũng không phải ai cũng kéo được sợi ngon, dệt được vải đẹp, hoặc có thể đồng thời sở hữu xe kéo sợi và khung cửi, cho nên thường là có người dệt, có người kéo. Trong sự phân công đó, có người dệt ra vải cầu không đủ cung, có người thì chỉ có thể tự dùng hoặc bán cho dân làng ở chợ quê.

“Các ngươi có nhớ trong Tỉnh Thế Hằng Ngôn viết về việc ở trấn Thịnh Trạch, Tô Châu, có cặp vợ chồng tiểu hộ tên Thi Phục. Họ có một khung cửi, nuôi mấy giỏ tằm, ươm tơ dệt lụa, cuộc sống trôi qua cũng khá giả. Lụa họ dệt ra óng ánh nhuận trạch, trên thị trường, mọi người tranh nhau trả thêm giá để mua, vợ chồng Thi Phục kiếm được rất nhiều bạc. Vài năm sau, họ mua thêm ba bốn khung cửi; chưa đầy mười năm, tích lũy được hàng ngàn vàng, lại mua thêm hai ngôi nhà lớn và ba bốn mươi khung cửi, thuê người dệt lụa. Vợ chồng Thi Phục sau mười năm cuối cùng cũng phát triển thành hộ chủ cửi, thế nhưng trong mười năm ấy, lại có bao nhiêu hộ dệt, dẫu kỹ thuật rất tốt nhưng vì đủ loại nguyên nhân mà lâm vào cảnh phá sản, giống như cặp mẹ con ban nãy vậy.”

Nhân tiện hỏi ngược lại, Chu Minh Trung lại tự hỏi tự trả lời:

“‘Hộ cửi bỏ vốn, thợ cửi ra sức’, hộ cửi sở hữu lượng lớn tư bản và từ vài đến mấy chục khung cửi, lập ra ‘phòng cửi’, thuê từ vài đến mấy chục công nhân để tiến hành sản xuất. Những người lao động được thuê chính là ‘thợ cửi’. Họ nhận tiền công theo ngày từ hộ cửi để duy trì cuộc sống, đồng thời sẽ học hỏi kỹ thuật dệt tốt hơn. Có rất nhiều thợ khéo tay hay làm chốn thôn quê, chính là học được trong các xưởng, cho nên bách tính rất sẵn lòng đến xưởng làm việc, sau đó họ sẽ giống như vợ chồng Thi Phục, khởi nghiệp từ một khung cửi, rồi dùng mười năm để tích lũy……”

Nhìn thành Tùng Giang càng lúc càng đến gần, Chu Minh Trung đột nhiên chuyển đổi chủ đề, rồi nói:

“Nếu như có thể rút ngắn thời gian mười năm xuống còn hai năm, ba năm thì sao? Nếu họ có thể xin vay vốn ngân hàng, nhờ vào tư bản của ngân hàng để thực hiện việc mở rộng xưởng? Suy cho cùng, rất nhiều khi kỹ thuật chính là tư bản!”

Đây chính là nguyên nhân Chu Minh Trung đến Tùng Giang, hắn hy vọng tìm hiểu thành phố nhanh chóng hồi phục dựa vào sức mạnh bản thân này, tìm hiểu các xưởng ở đây, tìm hiểu tư bản thời đại này, và hiện tại, hắn cũng nhìn thấy một khả năng khác — kết hợp ngân hàng với thực nghiệp.

Ở một không gian khác, nếu không có sức mạnh của ngân hàng, công thương thực nghiệp làm sao có thể phát triển nhanh chóng? Mà hiện tại, ngành ngân hàng của Đại Minh tuy đã có quy mô ban đầu, nhưng bọn họ vẫn chưa thể thích ứng với sự thay đổi của thời đại, có lẽ, bọn họ thu được rất nhiều nhờ vào việc cho các phiên quốc ở Nam Dương vay tiền, thế nhưng, đối với ngân hàng mà nói, thị trường thực sự nằm ở đâu?

Chính là thị trường công thương thực nghiệp!

Nếu ngân hàng của Đại Minh có thể chủ động cung cấp khoản vay cho các doanh nghiệp nhỏ, thì sự phát triển các xưởng của Đại Minh sẽ được đẩy nhanh, và cùng với sự phát triển của các xưởng, việc chế tạo các loại máy móc cũng sẽ theo đó mà hưng thịnh lên, giống như chu kỳ phát triển ở nước Anh trong một không gian khác, cuối cùng, tất cả các lực lượng chồng chất lên nhau, hình thành nên cuộc cách mạng công nghiệp, tạo ra sự thay đổi của thế giới.

Chỉ là, làm thế nào để “thêm dầu vào lửa” đây?

Mày nhíu chặt lại, trong lòng Chu Minh Trung có một ý niệm đang cuộn trào, làm thế nào để thúc đẩy sự phát triển của “bàn tay vô hình” đó, rồi dùng “bàn tay vô hình” của cuộc cách mạng công nghiệp để thay đổi tất cả mọi thứ.

Cách mạng công nghiệp diễn ra sớm hơn hơn một thế kỷ sẽ mang lại những thay đổi gì cho thế giới, Chu Minh Trung không rõ, nhưng hắn rất rõ ràng, nó sẽ mang lại thay đổi gì cho Đại Minh, loại thay đổi đó sẽ là lật trời đổi đất……