Nước sông Vị Hà có màu vàng, tuy không đục ngầu phù sa như Hoàng Hà, khiến người ta khó phân biệt đâu là nước, đâu là bùn. Thế nhưng dòng nước vẫn ngả vàng đục ngầu, đó là bởi vì hai bên bờ toàn là đất hoàng thổ trụi lủi. Đã có một thời, Quan Trung từng mệnh danh là nơi phú quý nhất thiên hạ, mà nay, vùng Quan Trung từng giàu có cả thiên hạ thời Tần Hán này, từ lâu đã trở thành biểu tượng của sự nghèo nàn. Dù cho những người dân Quan Trung chăm chỉ đã khai khẩn từng tấc đất có thể canh tác, nhưng đất đai khô cằn lại cho thu hoạch cực kỳ kém, trong khi việc khai khẩn quá mức càng làm môi trường thêm suy thoái. Sự xói mòn đất đai ngày càng nghiêm trọng đã cuốn đi lượng phân bón ít ỏi đáng thương trong đất, khiến đất đai càng thêm cằn cỗi, thu hoạch tự nhiên lại càng kém hơn.
Rất nhiều vùng đất ở đây từ lâu đã không còn thích hợp để phát triển nông nghiệp nữa, thế nhưng, những con người nơi đây từ ngàn đời nay vẫn miệt mài lao động trên mảnh đất này, thu về sản lượng ít ỏi đáng thương từ đất đai, cũng chỉ vừa đủ để nhét đầy cái bụng mà thôi.
Trong suốt mấy năm qua, một số người dân thực sự không thể sống nổi trước sự áp bức của quan phủ và những thửa ruộng cho thu hoạch hạn hẹp, đành ngậm ngùi rơi nước mắt nói lời chia tay với mảnh đất này. Họ trốn chạy đến Quan Đông, trốn chạy đến Trung Nguyên, bắt đầu cuộc sống mới ở Trung Nguyên, ở Đông Bắc!
Và giờ đây, một số người trong số họ đã quay trở về. Họ trở lại mảnh đất này, dẫu cho ký ức về nơi đây có phần xa lạ, thế nhưng ngay khi đặt chân lên mảnh đất này, Trương Hoa Sơn vẫn không nhịn được muốn trải nghiệm thật kỹ càng, cảm nhận hương vị của quê hương.
Năm năm trước, khi ấy mới chỉ là một thiếu niên mười ba tuổi, cậu cùng cha mẹ và các anh em rời khỏi Thiểm Tây. Khi đó, họ là những kẻ trốn chạy, đi hơn hai trăm dặm mới rời khỏi Thiểm Tây. Sau đó nữa, họ đi đến Đông Bắc, định cư ở Hắc Long Giang. Dẫu cho nơi đó lạnh hơn quê nhà Thiểm Tây, nhưng đất đai ở đó lại màu mỡ hơn quê nhà, cuộc sống cũng trôi qua tốt đẹp hơn.
Cậu từng nghĩ rằng cả đời này mình sẽ không bao giờ quay lại quê nhà Thiểm Tây nữa, nhưng lại không ngờ rằng có một ngày mình lại trở về đây với một thân phận khác, trở về mảnh đất này.
Lần này, cậu đã trở về, trở về với mảnh đất này. Đối với mọi thứ nơi đây, dẫu cảm giác vô cùng xa lạ, thế nhưng cậu vẫn cảm thấy vô cùng thân thiết, hơn nữa trong lòng luôn sinh ra một thứ cảm giác quen thuộc khó tả. Kể từ khi hạ gục Đồng Quan vào ngày hôm qua, cậu cùng các huynh đệ vội vã chạy về phía Tâyên, đã liên tục đi về phía Tây hơn sáu mươi dặm đường, vậy mà vẫn chưa vấp phải sự kháng cự quy mô lớn nào.
"Mấy tên Kiến Nô đó chạy thật là nhanh!"
"Chứ sao nữa, nghe nói bên này Đồng Quan còn đang đánh nhau ác liệt, cái tên gọi là Lại Tháp gì đó đã dẫn binh trốn chạy về phía Tây rồi, chạy còn nhanh hơn cả thỏ."
"Hắn ta vốn là cái đồ họ Lại... sao mà không lại cho được?"
"Đừng nói đến hắn, ngay cả cái tên họ Ái Xin Giác Đại La gì đó cũng trốn chạy giống như một con thỏ vậy."
Khi các huynh đệ đang bàn tán như vậy, Vương Lâm Đông lại chẳng muốn nói lấy một câu. Cậu cảm thấy vô cùng mệt mỏi, súng hỏa mai và túi lựu đạn của cậu đều đè nặng lên vai Trương Hoa Sơn. Cứ như thế, cậu lúc đi lúc nghỉ, nghỉ rồi lại đi, trong đầu lúc nào cũng chỉ muốn được nghỉ ngơi. Vốn dĩ cậu là một người thích nói chuyện, hễ mở miệng trò chuyện là cái miệng không tài nào ngậm lại được, thế nhưng giờ đây, sau một ngày hành quân liên tục, cậu lại trở thành kẻ trầm mặc ít nói nhất trong toàn tiểu đội.
Hành quân đường dài rất mệt mỏi!
Đối với những chiến sĩ phải mang vác mấy chục cân trên người, hành quân đường dài là việc tiêu tốn thể lực nhất, thế nhưng là binh lính bộ binh, sao có thể không hành quân? Sao có thể không đi bộ? Ở Thiểm Tây chẳng có đường sắt hay tàu hỏa để họ ngồi. Giờ đây thứ họ có thể dựa vào chỉ đơn thuần là đôi bàn chân của chính mình mà thôi.
Còn về xe ngựa, những cỗ xe ngựa lớn bốn bánh được kéo bởi những con ngựa khỏe, chất đầy lương thực, quân trang và đạn dược, sức chiến đấu của quân đội không thể tách rời những thứ này. Không chỉ vậy, những con la ngựa thu được cũng không hề nhàn rỗi, chúng chở theo những bó súng hỏa mai được bó lại thành từng chùm. Những khẩu súng đó đều thu được dọc đường, dẫu cho họ không chạm trán quân Thanh, nhưng lại nhặt được không ít vũ khí do quân Thanh vứt bỏ. Dĩ nhiên phần lớn súng hỏa mai bị vứt bỏ đều bị hư hỏng ở các mức độ khác nhau, nhưng chỉ cần sửa chữa qua loa là chắc chắn vẫn có thể dùng được. Hơn nữa, nếu có thương nhân đi theo quân đội thì đôi khi còn có thể bán một số chiến lợi phẩm cá nhân cho những người đó. Thế nên đối với binh lính, đôi khi vật tư thu được lại chính là một khoản tài sản bất ngờ.
Dĩ nhiên, ngoài những thứ này ra, còn có cả xe bò được trưng dụng — những chiếc xe bò này được trưng dụng tại chỗ trong quá trình hành quân. Trên những đống hàng hóa do xe bò kéo, thường sẽ có vài chiến sĩ ngồi hoặc nằm ở đó, trong đó có một chiến sĩ đang ngáy ngủ say sưa. Những chiến sĩ này đều đã mệt đến mức không thể trụ nổi nữa, dưới mệnh lệnh của cấp trên nên mới lên xe bò nghỉ ngơi một lát. Vì chỗ ngồi trên xe có hạn, hai chân của họ lủng lẳng bên thành xe, đung đưa theo nhịp xóc nảy của xe bò, trông có vẻ như bất cứ lúc nào cũng có thể lăn ngã từ trên xuống, thế nhưng họ lại ngồi rất vững vàng trên đó. Còn những người nông dân đánh xe bò, ai nấy đều y phục rách rưới, cạo trọc đầu. Thực ra ban đầu vốn không phải đầu trọc, mà là vì cái đuôi sam nhìn chướng mắt nên đã bị các chiến sĩ cắt đi. Những người dân đánh xe lớn này chốc chốc lại vung roi trong tay phát ra tiếng "đét đét", miệng hô hoán súc vật bước nhanh hơn để theo kịp tốc độ tiến quân của bộ đội.
Đột nhiên một chiếc xe bò dừng lại trên đường, mà phía trước chẳng có vũng bùn hay hố rãnh gì cả. Người dân đánh xe tuy vung roi trong tay đánh phát ra tiếng "cốp cốp" giòn giã, thế nhưng con bò ở phía bên trái thế nào cũng không nhấc nổi chân lên, miệng không ngừng sùi bọt trắng.
"Ngươi mau quất mạnh nó vào chứ!"
Chiến sĩ ngồi trên xe nói với người dân đánh xe. Thế nhưng ngọn roi trong tay người dân chỉ giơ hờ trên không trung, dứt khoát không chịu giáng xuống thân con bò. Cuối cùng người dân đó thở dài một hơi, đoạn thấp giọng nói.
Gia gia quân ơi, thật, thật sự xin lỗi, nó, nó thực sự mệt lả rồi!
Người đánh xe nhìn những vị gia gia quân mặc quân phục màu đỏ này với vẻ mặt vô cùng khiêm nhường, thậm chí còn mang theo chút sợ sệt, sợ rằng người này nổi giận lên sẽ giết con bò đi, đây vốn là vốn liếng kiếm sống của ông ta. Đối với nhiều gia đình nông hộ, con bò chính là gốc rễ để họ mưu sinh.
Nghe ông ta nói vậy, chiến sĩ trên xe cũng không hề nổi giận, trực tiếp nhảy xuống xe hô lớn với các huynh đệ:
"Thôi nào mấy ông tướng, đều xuống đây cả đi, xuống xe đẩy xe vào lề đường, đừng làm lỡ thời gian của các huynh đệ phía sau..."
Cậu ta vừa hô lên một tiếng, các huynh đệ trên xe lần lượt nhảy xuống, giúp người đánh xe đẩy chiếc xe vào lề đường, sau đó người chiến sĩ ấy lại nói với người đánh xe:
"Ông đi xem lấy gáo nước, kiếm ít cỏ đi, chúng ta đợi một lát rồi hãy đi."
Nếu là xe ngựa của quân đội, họ sẽ mang theo ba lô của mình mà rời đi, nhưng dẫu sao đây là xe trưng dụng, ngộ lỡ người đánh xe mà bỏ trốn thì vật tư trên xe sẽ không còn nữa. Cho dù sau này có truy tìm được người đó thông qua quan phủ địa phương đi nữa, thì vật tư chắc chắn cũng đã mất sạch rồi. Lỡ như làm ảnh hưởng đến toàn bộ chiến dịch thì cái tội đó chẳng ai gánh nổi cả.
Người đánh xe vội vàng đáp lời, xách thùng nước đi múc nước cho bò ăn. Vị chiến sĩ vốn ngồi trên xe bèn trực tiếp ngồi phịch xuống bên vệ đường, rồi nghỉ ngơi ở đó, thậm chí còn có người thả lỏng người nằm dài bên lề đường.
Cuộc hành quân từ từ xảy ra sự thay đổi, giờ đây chủ yếu là phu phen, những người phu phen đó khiêng cáng thương binh nặng và bệnh binh nặng hành quân theo quân đội. Mà trong đội ngũ, còn có một số chiến sĩ bị mất liên lạc với đơn vị, bị thương nhẹ và bị rớt lại phía sau, đan xen đi lại trong hàng ngũ xe cộ, la ngựa. Tốc độ của họ có nhanh có chậm, dù sao cũng là đi theo đội ngũ hành quân.
Ở một cái cây lớn tại đầu thôn phía trước, trên đó đóng đầy những mảnh giấy nhỏ. Những mảnh giấy nhỏ đó là thông cáo của các đơn vị về địa điểm liên lạc với nhân viên bản bộ của họ. Dù sao thì trong quá trình hành quân thế nào cũng có người bị rớt lại phía sau, thế nên cần có những thông cáo này để thông báo cho những nhân viên bị rớt lại phía sau biết điểm tập kết nằm ở đâu. Phía trước gốc cây lớn chen chúc chật ních người, vì trời đã chập tối, ánh lửa từ que diêm chập chờn soi sáng dưới gốc cây lớn, toàn là các huynh đệ đang tìm kiếm thông cáo của bộ đội ở đó.
Trương Hoa Sơn cũng bị rớt lại phía sau, thế nên lúc này, cậu cũng đành phải chen vào giữa đám đông, tìm kiếm thông cáo của bộ đội trong từng mảnh giấy nhỏ đó. Mặc dù chỉ là một mẩu giấy, thế nhưng lại chẳng nhìn thấy thông cáo liên lạc của tiểu doanh, đại đội hay trung đội thuộc biên chế của mình. Dĩ nhiên là cũng chẳng tìm thấy địa điểm tập kết.
"Chẳng lẽ bọn họ không phát hiện ra chúng ta bị rớt lại sao?"
Ngồi trên một viên gạch bên lề đường, Trương Hoa Sơn tháo tẩu thuốc lào ở thắt lưng phía sau ra, rồi ngồi đó hút thuốc.
Triệu Quốc Trung và Trương Côn cũng vứt ba lô xuống, ngồi bệt xuống đất cạnh Trương Hoa Sơn. Ba lô của Vương Lâm Đông được đặt trước mặt Trương Hoa Sơn, lúc này cậu ta đã mệt đến mức ngay cả sức để dịch chiếc ba lô sang bên cạnh một chút cũng không xài nổi nữa. Cậu ta ngồi phịch xuống đất, lưng tựa vào vách tường, rồi thở dài một hơi thật dài.
"Mệt chết ông đây rồi."
Hành quân đường dài rất mệt, huống chi trong khoảng thời gian đó họ còn tiến hành hai đợt xung phong chiến đấu, thể lực của mỗi người đều đã vắt kiệt. Lúc này, điều họ mong muốn nhất chính là được ngủ một giấc thật ngon, tốt nhất là có thể ăn chút gì đó ngon miệng. Mặc dù trong ba lô của họ có bánh bích-quy, thế nhưng lúc này họ lại càng muốn uống một ngúp canh nóng hơn.
Thế nhưng ai nấy đều hiểu rõ, đây chẳng qua cũng chỉ là ảo tưởng mà thôi. Ngôi làng này từ lâu đã trống không, hoàn toàn chẳng có lấy một bóng người. Người dân trong thôn có lẽ đều đã trốn đi cả rồi, cái này gọi là "tránh tai họa binh đao". Dù ít hay nhiều thì họ cũng từng nghe các sĩ quan kể rằng, mỗi khi có binh lính đi qua, người dân đều sẽ trốn vào chốn rừng hoang đồng nội, chỉ sợ bị bộ đội bắt phu hoặc bị đám lính tráng hãm hiếp phụ nữ.
Thế nhưng, họ tuyệt đối sẽ không làm như vậy.
Dẫu sao quân pháp vô tình mà!
Cho nên họ hoàn toàn không dám làm những chuyện đó. Chẳng có mấy kẻ dám lấy thân thử pháp.
Họ cứ thế ngồi trong ngôi làng tối thui tối mịt này, ít ra là nửa khắc đồng hồ. Lần lượt không biết bao nhiêu là xe bò và các huynh đệ đi lướt qua trước mặt họ, thậm chí ngay cả một số xe lớn bị rớt lại phía sau cũng đã chậm chạp đuổi theo kịp. Thế nhưng họ vẫn chưa rời đi, họ vẫn ngồi nguyên ở đó, trong số họ không một ai đứng dậy cất lời.
Đi thôi!
Trong lúc chờ đợi, họ lại càng cảm thấy đói cồn cào hơn. Trương Hoa Sơn thọc tay vào ba lô sờ soạng, rồi lấy ra một miếng thịt muối. Loại thịt này là loại thức ăn phổ biến nhất trong quân đội, vì có thể bảo quản lâu dài, nên mỗi người lính khi hành quân đều sẽ mang theo một miếng. Cậu nói với các huynh đệ.
"Đi thôi, chúng ta cũng đi nhóm lửa nấu cơm ăn đi?"
Vương Lâm Đông vốn dĩ chẳng còn chút sức lực nào đột nhiên đứng phắt dậy lớn tiếng nói:
"Nấu cơm ăn thôi! Đói chết ông đây rồi!"
Dẫu cho họ muốn ăn cơm. Thế nhưng việc nhóm lửa nấu cơm lại chẳng hề dễ dàng. Bởi vì họ chẳng có cái nồi nào, thế nên đành phải tìm kiếm trong thôn. Nhưng ngôi làng lúc này đã sớm trống huếch trống hoác. Hoàn toàn chẳng có lấy một bóng dân làng. Cho dù là những ngôi nhà của người dân đó đều không có một bóng người, họ cũng không hề tự ý xông vào những căn nhà không có chủ.
Mãi mới tìm thấy một hộ gia đình không khóa cửa trong thôn, các huynh đệ vốn dĩ đã định bỏ cuộc nương nhờ ánh trăng nhìn vào cái sân này. Chuồng gà chuồng lợn trong sân đều trống không, bên trong được dọn dẹp vô cùng sạch sẽ, toàn bộ gia súc, y phục và lương thực đều đã được mang đi sạch trơn.
Chủ nhân của ngôi nhà này rõ ràng đã mang hết đồ đạc đi lánh nạn binh đao rồi.
Đợi khi họ bước vào trong, mới phát hiện chủ nhân của ngôi nhà này có ở nhà, thế nhưng chỉ có độc nhất một ông cụ tầm sáu bảy mươi tuổi. Ông ta nhìn thấy những tên lính xông vào này, lập tức quỳ sụp xuống dập đầu nói.
"Gia gia quân ơi, người nhà đều đi cả rồi! Thật sự chẳng có thứ gì có giá trị đâu ạ, cũng chẳng có gì để ăn cả, chỉ còn có mấy nắm kê tự lão già này ăn thôi..."
Nhìn ông cụ đang quỳ trên đất với vẻ mặt hoảng sợ bất an, Trương Hoa Sơn vội vàng đỡ ông dậy, rồi nói.
"Đại gia, tụi cháu không lấy đồ của ông đâu, chỉ mượn ông cái nồi nhóm lửa nấu cơm thôi, ông đừng sợ, cháu là binh lính của Đại Minh, không cướp bóc bách tính đâu."
Miệng vừa nói như vậy, cậu lại vừa an ủi thêm.
"Tụi cháu chẳng qua là đến đây mượn nồi nấu một bữa cơm ăn thôi, đại gia ông đã ăn chưa? Nếu chưa ăn chúng ta cùng ăn."
Ở đằng kia các huynh đệ đã bắt đầu nhóm lửa nấu cơm rồi. Nói là cơm, thực ra cũng rất đơn giản, chẳng qua chỉ là đun nước sôi, luộc chín thịt muối, rồi sau đó đổ gạo vào. Thế nhưng cho dù là món ăn như vậy, cũng ngon hơn bánh bích-quy rất nhiều.
Ông cụ có chút ngơ ngác nhìn bát cháo thịt trong tay. Ánh mắt ấy tràn ngập vẻ không thể tin nổi. Sống nửa đời người, ông từng chứng kiến đủ loại binh lính, thế nhưng lại chưa từng thấy qua loại binh lính nào như thế này, chẳng những không cướp đồ của bách tính, mà còn đem cơm của mình chia cho bách tính nữa.
Thấy những kẻ này dường như thực sự không cướp đồ, lại đối xử với người ta vô cùng thân thiết. Thậm chí cuối cùng còn đưa cho ông ta hai đồng tiền mua củi, ông cụ ấy ngồi xuống chiếc ghế đẩu nhỏ đối diện Trương Hoa Sơn, dò dặn lên tiếng hỏi cậu:
"Ngươi cũng là người Thiểm Tây à?"
Trương Hoa Sơn gật gật đầu, trong giọng nói của cậu vẫn mang theo thổ âm của người Thiểm Tây.
"Quê ở Thiên Thủy, đại gia, người trong thôn này đâu hết rồi ạ?"
"Đều, đều trốn cả rồi!"
Đại gia, ông đi bảo bọn họ đi, chúng ta là minh quân, không lấy một mũi kim sợi chỉ của bách tính, cũng sẽ không làm tổn hại đến bách tính đâu...
Nhìn đám lính tráng này, hình như quả thực có chút không giống lắm, ông cụ ấy vẫn mang theo chút hoảng sợ bất an nói:
Vâng, vâng, quân gia nói phải, quan quân, quan quân không cướp đồ, không giết người...
Nghe ông ta nói vậy, những người xung quanh đều muốn bật cười ha hả. Thế nhưng chẳng ai có thể cười nổi. Dẫu sao thì bọn họ đều hiểu rõ. Bách tính rốt cuộc là sợ điều gì.
Nhìn ông cụ đó. Trương Hoa Sơn thở dài một hơi thật dài. Cậu rất khó liên tưởng những người đồng hương này với những người dân mà cậu từng quen thuộc. Cậu không dám tưởng tượng dưới sự áp bức nô dịch của Mãn Thanh, những người đồng hương này đã phải gánh chịu những cay đắng tủi nhục gì, rốt cuộc là loại cay đắng gì đã khiến họ trở nên khép nép vâng dạ như thế, thậm chí đến mức tê dại vô cảm như thế.
Cuối cùng cậu lại thở dài một hơi, nhìn về phía xa xa và nói.
Hầy... Mọi chuyện thế này rốt cuộc cũng đã kết thúc rồi.
