Về vấn đề ngoại giao, Đại Minh vốn rất xa lạ, dẫu sao thì từ ngàn xưa, Trung Hoa vẫn luôn xây dựng các mối quan hệ ngoại giao dưới hệ thống triều cống, lấy quan hệ trên dưới quân thần về mặt lễ nghi làm biểu trưng chính, có điểm khác biệt so với ngoại giao cận đại phương Tây dựa trên hệ thống hiệp ước. Mà sự xuất hiện của "ngoại giao" lại là sản phẩm trực tiếp từ việc giao thiệp với phương Tây, đồng thời gắn bó mật thiết với sự chuyển biến trong thái độ đối ngoại của Đại Minh.
Mà loại hình ngoại giao này ở một mức độ nào đó đã đúc rút kinh nghiệm từ châu Âu, đặc biệt là trong việc cử các sứ tiết ra nước ngoài. Lấy sự kiện Công tước Milan phái sứ tiết thường trú đến Genoa vào năm 1455 làm khởi đầu, các nước cộng hòa ở Ý cũng lần lượt cử sứ tiết đến đóng tại thủ đô các nước. Đến cuối thế kỷ 15, sứ tiết thường trú đã trở thành một tập quán. Năm 1614, Thụy Điển và Hà Lan ký kết hiệp ước, quy định việc hai nước cử sứ tiết qua lại lẫn nhau.
Đại Minh chính là dựa trên nền tảng học hỏi châu Âu, chiếu theo một số hiểu biết của Chu Minh Trung về ngoại giao cận đại, bắt đầu thử nghiệm thiết lập các cơ quan đại diện ngoại giao thường trú ở nước ngoài ngoài các nước phiên thuộc ra.
Trách nhiệm của sứ tiết thường trú là gì?
Nhiệm vụ của sứ tiết thường trú ngoài việc nghiên cứu đời sống chính trị của nước sở tại, thu thập tình báo... thì việc bảo vệ lợi ích của Đại Minh, bảo vệ kiều dân Đại Minh, đó mới chính là nguyên nhân căn bản để Đại Minh khai sáng nền ngoại giao hiện đại.
Mà cốt lõi là gì?
Tự nhiên là bảo vệ lợi ích của Đại Minh.
Cũng chính vì thế, Nghiêm Ngã Tư với tư cách là công sứ Đại Minh tại Đê-li vừa nhìn thấy Aurangzeb liền lập tức bày tỏ sự kháng nghị.
"Bệ hạ Hoàng đế tôn kính, tình hữu nghị giữa Đại Minh và Đê-li hiện đang bị phá hoại, với tư cách là công sứ Đại Minh tại Đê-li, thần buộc phải nhắc nhở bệ hạ chú ý rằng, Ngô Tam Quế là kẻ phản tặc của Đại Minh chúng ta, việc quý quốc có quan hệ ngoại giao trực tiếp với y chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước chúng ta. Vì tình hữu nghị giữa Đại Minh và Đê-li, thần hy vọng bệ hạ có thể từ chối tiếp kiến bọn họ!"
Những lời Nghiêm Ngã Tư nói là tiếng Ba Tư, mặc dù vương thất Mô-gôn có nguồn gốc từ người Mông Cổ đã bị Turk hóa ở Trung Á, họ tự nhận là hậu duệ của Timur và Thành Cát Tư Hãn, có họ hàng với hoàng thất Hãn quốc Saghatai. Hơn nữa, từ "Mô-gôn" chính là có nghĩa là Mông Cổ. Tuy nhiên, vương thất Mô-gôn dù có tổ tiên là người Mông Cổ hoặc người Turk, nhưng đã bị Ba Tư hóa sâu sắc, ngôn ngữ chính thức của đế quốc không phải tiếng Mông Cổ, tiếng Turk, cũng không phải một thứ tiếng địa phương nào đó ở Tiểu lục địa Nam Á, mà là tiếng Ba Tư. Tiếng Ba Tư đồng thời cũng là ngôn ngữ của triều đình Mô-gôn, các công việc công cộng, ngoại giao, văn học và giới thượng lưu. Thậm chí, lý do ông được phái đến Đê-li chính vì ông có thể thành thạo tiếng Ba Tư.
Aurangzeb nhìn vị công sứ Đại Minh đang dùng tiếng Ba Tư để bày tỏ sự kháng nghị trước mặt, trên mặt không hề có chút biểu cảm nào. Dĩ nhiên ông sẽ không vì màu da của đối phương mà có bất kỳ sự coi thường nào, có lẽ giữa Đê-li và Đại Minh cách nhau những dãy núi tuyết, rừng mưa, nhưng Aurangzeb vẫn biết sự cường đại của Đại Minh.
Mô-gôn chính là Mông Cổ, có lẽ dung mạo của ông không khác gì người Ba Tư, nhưng Aurangzeb vẫn tự nhận mình là hậu duệ của Timur và Thành Cát Tư Hãn, dĩ nhiên cũng biết người Mông Cổ đã bị Đại Minh đánh bại như thế nào, thấu hiểu đại quốc phương Đông kia.
Cũng chính vì sự thấu hiểu ấy, Aurangzeb mới đồng ý ký kết hiệp ước, hai nước cử sứ tiết qua lại lẫn nhau. Dĩ nhiên, việc cử người này hiện tại là một chiều — không có quý tộc hay quan lại nào của Đê-li muốn đến Đại Minh làm một quan ngoại giao không có béo bở gì, trong khi các nhà ngoại giao của Đại Minh thì từ lâu đã thường trú tại Đê-li.
Đối với Aurangzeb mà nói, lý do ông đồng ý để nhà ngoại giao Đại Minh xuất hiện ở Đê-li là để cho Ba Tư, cho Ottoman thấy sự hùng mạnh của Mô-gôn, là để cho thấy sự khác biệt của Đê-li. Giống như là... hừm, giống như một kẻ hề trong cung cấm vậy. Cũng chính vì thế, khi đối phương vô cùng coi trọng mà bày tỏ sự kháng nghị với ông, phản ứng đầu tiên của ông chính là — kinh ngạc!
Sao lại thế này?
Là một hoàng đế, Aurangzeb rất khó hiểu, tại sao người Đại Minh này lại có thể hùng hổ bày tỏ sự kháng nghị với ông như vậy, thậm chí còn chẳng đợi ông phản ứng kịp, ngay bên cạnh đã có sủng thần trong triều lớn tiếng quở trách:
"To gan! Ngươi bất quá chỉ là một tên sứ tiết cỏn con, vậy mà dám cả gan cuồng vọng như thế, chẳng lẽ ngươi không biết người mà ngươi đang đối mặt là ai sao? Đó chính là 'Alamgir'!"
Lời bác bỏ của sủng thần trong triều trong mắt Nghiêm Ngã Tư mới nực cười và ngu xuẩn làm sao. Thế nhưng, đối với quý tộc Mô-gôn mà nói thì đó là điều thiên kinh địa nghĩa. Giống như Đại Minh tự xưng là "Thiên triều", người châu Âu tự coi mình là "trung tâm văn minh" vậy. Người Mô-gôn cũng có thế giới quan của riêng họ. Hơn nữa, tầm ảnh hưởng của thế giới quan này phụ thuộc vào mức độ cường thịnh của nền văn minh đó.
Người Mô-gôn và thế giới Hồi giáo của thế kỷ 17 quả thực có thực lực ngạo thị toàn cầu. Bởi vì thế giới Cơ Đốc giáo ở châu Âu vừa mới trải qua phong trào Phục Hưng, vừa bước ra khỏi Trung cổ hắc ám chưa đầy hai trăm năm, cho dù là trong thời đại Khám phá Địa lý này, khi đối mặt với thổ dân mà tự nhận là "thế giới văn minh", thì ở thế giới Hồi giáo họ lại không có sự tự tin đó. So với thế giới Cơ Đốc giáo vừa mới thức tỉnh, thế giới Hồi giáo đang thống trị một nửa thế giới.
Từ khi Constantinopolis thất thủ, Đông La Mã đế quốc diệt vong, áp lực mà thế giới Hồi giáo giáng lên châu Âu càng là cơn ác mộng của cả châu Âu. Thông qua hàng trăm năm mở rộng bờ cõi, họ sớm đã phát triển thành một nền văn minh chiếm giữ vùng lãnh thổ rộng lớn nhất. Hơn nữa sau đó, họ vẫn tiếp tục mạnh mẽ bành trướng ra bên ngoài.
Khi thế giới Cơ Đốc giáo đang mở rộng ra đại dương, người Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman đã xông vào Trung Âu, Viên bị bao vây hết lần này đến lần khác. Cùng lúc đó, ở Ấn Độ, đế quốc Mô-gôn cũng đang vững vàng bành trướng về phía nam, họ gần như là chủ nhân của toàn bộ bán đảo.
So với châu Âu vừa mới thức tỉnh, thế giới Hồi giáo sở hữu "ba đại đế quốc" khiến họ kiêu hãnh nhất — Đế quốc Ottoman, Đế quốc Ba Tư và Đế quốc Mô-gôn. Lúc này, cả ba đại đế quốc không ngoại lệ đều đang ở thời kỳ đỉnh cao, sự hùng mạnh của họ cũng đồng nghĩa với sự cường đại của thế giới Hồi giáo.
Về kinh tế, quân sự cũng như lãnh thổ, họ đều đủ sức ngạo thị thế giới Cơ Đốc giáo của châu Âu, thậm chí Trung Hoa vừa mới vực dậy từ bên bờ vực diệt vong, trong mắt họ cũng chẳng đáng nhắc tới.
Cơ Đốc giáo là dị giáo, Trung Hoa đồng thời cũng là dị giáo.
Trong mắt nhiều quý tộc Mô-gôn, việc Aurangzeb đồng ý cho Đại Minh thiết lập sứ quán đã là sự "ban ơn" đối với Đại Minh rồi, vậy mà bây giờ họ lại còn cả gan chỉ trích Aurangzeb, đơn giản là tội ác tày trời không thể dung thứ.
Nghiêm Ngã Tư nhìn Aurangzeb, nhìn những vị quý tộc và sủng thần Mô-gôn đang phẫn nộ bất bình kia, vào lúc này, trong lòng ông tự nhiên hiện lên ý nghĩa của hai chữ "Alamgir".
Kẻ chinh phục thế giới...
Thật nực cười làm sao. Lại mới cuồng vọng làm sao!
Mặc dù cảm thấy sự cuồng vọng của họ có chút buồn cười, nhưng Nghiêm Ngã Tư rất rõ ràng, sự cuồng vọng và tự phụ này cũng bắt nguồn từ quốc lực. Áo giáp hàng triệu, đất đai rộng lớn không thua kém Đại Minh, đây chính là chỗ dựa tự tin của họ.
Bệ hạ Hoàng đế, bổn quan là công sứ do Hoàng đế Đại Minh phái tới, đại diện cho Đế quốc Đại Minh tại Hindustan!
Hơi ngẩng cằm lên, Nghiêm Ngã Tư bình thản đáp lời, thậm chí còn chẳng thèm liếc mắt nhìn thẳng mấy tên sủng thần triều đình kia.
Có lẽ, Aurangzeb là một tín đồ cuồng tín, thậm chí ông ta cũng từng vì sự "bức hại" tín đồ của Quế quốc, Tần quốc mà bày tỏ sự kháng nghị với Đại Minh, nhưng cũng chỉ dừng lại ở mức đó thôi, ông ta sẽ không cuồng vọng đánh đồng Đại Minh với những quốc gia ở châu Âu đang run rẩy dưới lá cờ của Ottoman. Đây là một quốc gia vô cùng cường đại, hơn nữa lại có khoảng cách rất gần với Mô-gôn.
Có lẽ, Ngô Tam Quế là kẻ phản tặc của các người, nhưng các người lại không thể ngăn cản y trốn khỏi nước Minh, hơn nữa, hiện tại y đã đến Ấn Độ, và lập ra quốc gia của riêng mình ở đây, cho nên, ta không cho rằng việc tiếp kiến quan lại của bọn họ có vấn đề gì. Nếu chỉ vì bọn họ là kẻ địch của các người mà bắt ta từ chối tiếp kiến bọn họ, vậy thì, phải chăng nước Minh cũng nên rút các sứ tiết của các người từ phương nam Ấn Độ về đây? Bọn họ đồng thời cũng là kẻ địch của Hindustan!
Giọng điệu của Aurangzeb rất bình tĩnh, phương nam mà ông ta nhắc tới chính là những quốc gia ở phía nam, có quốc gia theo đạo Hindu, cũng có các vương quốc Hồi giáo (Sultanate). Kể từ khi kế vị ngai vàng, ông ta vẫn luôn khao khát thống nhất đại lục Ấn Độ. Chỉ là hiện tại ở đó không chỉ có người châu Âu, mà còn có cả người Đại Minh. Mà những thứ này đều là vật cản cho công cuộc thống nhất của ông ta.
"Bệ hạ tôn kính, những quốc gia kia đều là quốc gia có chủ quyền độc lập, còn Ngô Tam Quế..."
Nghiêm Ngã Tư vốn định nói Ngô Tam Quế là kẻ lưu vong từ Đại Minh chạy trốn sang Ấn Độ, nhưng lời đến khóe môi, tự nhiên lại nghĩ đến nguồn gốc của vương thất Mô-gôn, bọn họ cũng là người ngoài, thậm chí việc bọn họ chinh phục phương nam cũng là dựa vào lính đánh thuê được chiêu mộ từ Afghanistan.
Đương nhiên, hiện tại vì bọn họ xâm lược Afghanistan nên đã không thể như trước đây, có thể thuê người Afghanistan chiến đấu nữa. Thế nhưng bọn họ rốt cuộc vẫn là người ngoài. Điểm này, họ rất giống với Ngô Tam Quế.
"Bọn họ là dị giáo đồ, bệ hạ, thần nghĩ đối với quý quốc mà nói, đây tuyệt đối là một việc vô cùng không thỏa đáng."
Được rồi, có lẽ chỉ còn lý do này mà thôi.
"Công sứ Nghiêm, có lẽ vào sáng mai, ngài có thể đến đền thờ để tham dự nghi lễ, công tử Đại Châu của ta sẽ làm lễ gia nhập đạo Hồi..."
Cái gì?
Mặc dù trước đó từng cảm thấy người nhà họ Ngô không đến mức vô sỉ như vậy, thế nhưng khi nghe Tạ Tứ Tân nhắc đến chuyện làm lễ gia nhập đạo Hồi, Nghiêm Ngã Tư vẫn trợn tròn mắt kinh ngạc, ông tuyệt đối không thể ngờ con người ta lại có thể vô sỉ đến mức độ này.
Họ, sao bọn họ có thể vô sỉ thế chứ!
Lại một lần nữa, trên đường quay về sứ quán, giọng điệu của Nghiêm Ngã Tư vẫn mang theo vẻ phẫn nộ bất bình, cho dù là đến tận bây giờ, ông vẫn không thể tin nổi những gì mình vừa nghe thấy.
Người nhà họ Ngô vậy mà lại trực tiếp cải sang đạo Hồi.
"Vô sỉ tột cùng!"
Cho dù Nghiêm Ngã Tư rất rõ ràng, dù cho bọn họ có cải sang đạo Hồi thì đối với Đê-li, bọn họ cũng vẫn là dị giáo đồ, sớm muộn gì giữa hai bên cũng sẽ xảy ra xung đột, thế nhưng sở dĩ trong lòng ông lo lắng như vậy, hoàn toàn là vì biểu hiện của người nhà họ Ngô.
Công tử của bọn họ có thể tin đạo Hồi, thế tử có thể tin đạo Hindu. Nếu bọn họ tin đạo Hindu, vậy đối với người Ấn Độ mà nói, bọn họ không phải là người ngoài nữa. Nếu bọn họ nhờ đó mà thân cận với thổ dân Ấn Độ, thông qua phương thức liên hôn với giai cấp Bà-la-môn để củng cố sự thống trị của mình ở Ấn Độ, đến lúc đó, Đại Minh phải ngăn chặn tất cả những điều này bằng cách nào?