Chỉ có tuyết rơi mùa đông mới là mùa đông đúng nghĩa. Khi những bông hoa tuyết uyển chuyển rơi xuống từ bầu trời xa xăm, khi tuyết trắng biến thế giới thành một màu thuần khiết bày ra trước mắt người đời, thì mọi niềm vui đều không phân biệt tuổi tác hay thân phận.

Thậm chí đối với hoàng đế cũng thế. Ngay từ mấy năm trước, từng có người tuyên bố trên báo chí rằng hoàng đế mất đi uy nghi, lại giống như một đứa trẻ, cùng thái tử, hoàng tử, hoàng nữ cùng nhau nặn người tuyết, đánh bóng tuyết. Đương nhiên, rất nhiều người cho rằng đó là tin đồn nhảm.

Thế nhưng khi Phương Dĩ Trí trở lại Trung Đô, đi đến hoàng cung, nhìn thấy những vết tuyết đắp thành khối trên người bệ hạ, hắn liền hiểu rõ, những thứ đó tuyệt không phải tin đồn. Bệ hạ thật sự sẽ giống như một đứa trẻ, cùng các phi tần con cái vui đùa nhảy nhót trong chốn tuyết ngập.

Tuy nhiên chỉ nhìn lướt qua một cái, Phương Dĩ Trí liền dời ánh mắt đi nơi khác. Cảnh tuyết trong hoàng cung rất đẹp, luôn khiến người ta không kìm lòng được mà đắm chìm trong đó.

Lưu ý đến việc Phương Dĩ Trí đang ngắm tuyết, Chu Minh Trung cũng mỉm cười thưởng thức bóng tuyết trong hoàng cung. Cho dù đã đến thời đại này mười năm, hắn vẫn sẽ vì một trận tuyết lớn mà vui mừng, thậm chí còn kéo theo đám trẻ con cùng nhau chơi đùa trong tuyết.

Việc này thoạt nhìn dường như không phải là chuyện hoàng đế nên làm, thế nhưng, ai dám nói hoàng đế không được phép thả lỏng tâm trạng chứ?

"Nghe nói, vùng Đông Bắc hiện nay đã xây dựng một xưởng dệt, sử dụng máy hơi nước sao?"

Câu hỏi của bệ hạ khiến Phương Dĩ Trí vội vàng đáp lời.

"Bẩm bệ hạ, xưởng dệt ấy vốn là xưởng cũ do quan phủ lập nên từ năm xưa, thần đã định giá bán lại cho tư nhân, giao cho họ cải tạo để sử dụng máy hơi nước. Nhờ vậy, cho dù là giữa tiết trời đại hàng tháng chạp, cũng có thể sản xuất bình thường."

Vốn biết bệ hạ vẫn luôn vô cùng quan tâm đến kỹ thuật mới, Phương Dĩ Trí đáp lời cũng rất trực tiếp, hoàn toàn không lo lắng bệ hạ sẽ truy cứu trách nhiệm việc hắn bán tài sản quan cho tư nhân. Dù không lo lắng nhưng trong lòng ít nhiều vẫn có chút thấp thỏm không yên, hắn vẫn cung kính giải thích.

"Bẩm bệ hạ, sở dĩ đem xưởng dệt bán cho tư nhân, là bởi vì bọn họ thích hợp quản lý xưởng hơn quan viên, lại giỏi về phương diện điều hành. Thần cho rằng, ngoài các xưởng vũ khí cùng những nhà máy liên quan đến đại sự quân quốc ra, các nhà máy khác hoàn toàn có thể bán cho tư nhân, không cần thiết để triều đình vận hành."

"Phương khanh gia không cần phải căng thẳng. Việc bán nhà máy cho tư nhân, triều đình chẳng phải cũng đang làm thế sao? Ngay cả trẫm cũng mua từ tay triều đình mấy nhà máy đấy thôi. Cho dù là xưởng vũ khí, theo trẫm thấy thì cũng có thể bán cho tư nhân. Đương nhiên, triều đình cũng phải giữ lại một hai xưởng. Sở dĩ bán cho bọn họ, là để thúc đẩy họ cạnh tranh lẫn nhau, chỉ có như vậy mới có thể bảo đảm chất lượng binh khí do họ sản xuất. Nếu hoàn toàn nằm trong tay triều đình, sớm muộn gì cũng sẽ xuất hiện cục diện binh khí chất lượng kém như thời xưa, tiền bạc hao tổn đều bị các quan viên chủ trì tham ô. Hóa thị trường, cạnh tranh thị trường là điều bắt buộc phải đưa vào."

Thực ra ngành chế tạo vũ khí của Đại Minh vốn rất mở. Ngoài các xưởng binh khí do quan phủ điều hành ra, trong dân gian còn có lượng lớn xưởng hỏa súng cùng các nhà máy nhỏ. Có lẽ hỏa súng do họ chế tạo có giá thành tương đối đắt đỏ, thế nhưng chất lượng lại cực kỳ thượng thừa, công phu chế tác tinh xảo, tuyệt đối không phải loại hỏa súng sản xuất hàng loạt ở các xưởng binh khí có thể so sánh được. Sự hưng thịnh của việc chế tạo hỏa súng trong dân gian hoàn toàn nhờ vào việc Đại Minh không cấm bách tính sở hữu hỏa súng. Đương nhiên, bách tính ở đây chỉ giới hạn trong người Hán, việc bán hỏa súng cho thổ dân các vùng vẫn thuộc về hành vi phạm pháp. Dù là vậy, vẫn có hỏa súng chảy vào tay thổ dân, đặc biệt là thổ dân miền Tây Nam, thậm chí còn chảy vào tay nhà Thanh. Quả thực ứng với câu nói ấy——nhà buôn quân khí nào không bán vũ khí cho kẻ địch thì không phải là nhà buôn quân khí giỏi!

Thương nhân vốn trọng lợi, tất cả những điều này đều là thứ không thể tránh khỏi.

"Mấy năm nay, công cuộc xây dựng ở Đông Bắc đã đạt được những thành quả to lớn. Trẫm rất hài lòng về điều này."

Thấy Phương Dĩ Trí có vẻ căng thẳng, Chu Minh Trung liền trực tiếp bày tỏ thái độ của mình. Giống như trước đây, vẫn trước sau như một ủng hộ.

"Tạ bệ hạ khen ngợi. Thần v.v... nhất định sẽ tiếp tục nỗ lực hơn nữa, phấn đấu sớm ngày biến Đông Bắc thành một tỉnh thành hoàn toàn giống như nội địa."

Lời nói của bệ hạ khiến Phương Dĩ Trí cảm kích vái dài nói.

"Để báo đáp ơn tri ngộ của bệ hạ!"

"Được rồi, trẫm sẽ ở đây chờ tin tốt từ khanh gia."

Chu Minh Trung gật đầu mỉm cười.

Phương Dĩ Trí lúc này mới nói tiếp.

"Bẩm bệ hạ, thần thấy cỗ máy hơi nước kia quả có thể gọi là khéo léo tuyệt mỹ, thậm chí xứng danh là bảo vật đương thời. Ngày sau khi bảo vật này phổ biến khắp thiên hạ, nhất định có thể khiến muôn dân trong thiên hạ được hưởng lợi từ nó. Theo hiểu biết của thần, nếu kết hợp cùng máy kéo sợi để tạo thành máy kéo sợi hơi nước, sản lượng của xưởng dệt này ít nhất có thể tăng lên gấp bội. Đến lúc đó, bách tính thiên hạ đều có thể cơm ăn áo mặc đầy đủ. Tất cả chuyện này đều nhờ phúc của bệ hạ."

Phương Dĩ Trí cũng không hẳn là đang nịnh hót hoàn toàn, nhân cơ hội này lấy lòng hoàng đế thì có gì là không tốt chứ, huống chi công dụng của máy hơi nước quả thực vượt xa sự tưởng tượng của hắn. Thế nhưng khi lời hắn vừa dứt, lại nghe Chu Đại Hàm lẩm bẩm ở bên cạnh.

"Chỉ sợ đến lúc đó, có nhiều máy móc như vậy nhưng lại chẳng có chừng ấy bông."

Âm thanh này tuy rất nhỏ, nhưng vẫn truyền đến tai Chu Minh Trung. Chân mày hắn hơi nhíu lại, bèn quay đầu hỏi Chu Đại Hàm.

"Sao thế? Hiện nay trên thị trường rất thiếu bông sao?"

Đối mặt với câu hỏi của bệ hạ, Chu Đại Hàm liền bước lên trước, tụt lại phía sau bệ hạ nửa thân người, rồi đáp.

"Bẩm bệ hạ, hai năm nay bông trên thị trường vẫn luôn khan hiếm, kéo theo giá sợi bông và vải bông cũng tăng lên theo."

"Ồ? Lại có chuyện này sao?"

Chu Minh Trung có chút khó hiểu hỏi.

"Đã hai năm rồi, theo lý mà nói, bách tính vốn hay hướng lợi, nếu giá bông cao thì bách tính tự nhiên sẽ vui vẻ trồng trọt chứ nhỉ?"

Nói đoạn, Chu Minh Trung lại quay đầu nhìn Phương Dĩ Trí để kiểm chứng.

"Bách tính bên Đông Bắc có trồng bông không?"

"Bẩm bệ hạ, Đông Bắc vốn không phải là vùng trồng bông, bách tính chỉ trồng những mảnh bông nhỏ, thường là để dùng cho nhu cầu tự túc là chính. Thêm vào đó các xưởng dệt ở Đông Bắc không hưng thịnh, cho nên tạm thời chưa xuất hiện hiện tượng khan hiếm bông. Tuy nhiên, lần này khi đi qua Bắc Trực Lệ, thần quả thực cũng từng nghe qua việc này,xác thực có tình trạng như vậy tồn tại. Thực ra, theo quan điểm của thần, nguyên nhân chủ yếu là do Trung Nguyên trải qua chiến tranh lâu ngày, các vùng trồng bông vẫn chưa khôi phục việc canh tác. Trong khi đó, máy kéo sợi thủy lực kiểu mới ở các nơi miền Nam lại đang phát triển rầm rộ. Tốc độ sản xuất bông nhất thời không theo kịp tốc độ kéo sợi, cho nên mới xuất hiện tình trạng như hoang mạc bông, hoang mạc sợi, hoang mạc vải."

"Những điều Mật Chi nói không đúng đâu, hoàn toàn không có chuyện liên quan đến việc vùng trồng bông chưa khôi phục canh tác. Hai năm nay trên thị trường không chỉ có hoang mạc bông, hoang mạc sợi, hoang mạc vải, mà thậm chí còn có cả hoang mạc thịt nữa."

Dù ngày nào cũng đọc báo, nhưng đây quả thực là lần đầu tiên Chu Minh Trung nghe thấy mấy từ này.

"Hoang mạc thịt? Đây lại là kiểu thiếu thốn gì nữa đây?"

"Bẩm bệ hạ, ngài có biết giá thịt trên thị trường hiện nay là bao nhiêu không?"

Chu Đại Hàm tự hỏi tự trả lời.

"Từ khi bệ hạ đuổi giặc Thát, thiên hạ thái bình đến nay, vật giá ở Trung Đô có thể gọi là "rẻ như bèo". Nói về thịt thà nhé, thịt heo, mỗi cân giá trị chưa tới mười lăm mười sáu văn; thịt bò, mỗi cân giá trị bảy, tám văn; thịt cừu mỗi cân giá trị mười lăm mười sáu văn; cá, tôm, mỗi cân giá trị mười đến mười lăm văn, nếu là cá muối thì giá chưa tới bảy, tám văn."

Khác với một không gian thời gian khác, nơi thịt bò là "quý tộc trong các loại thịt", giá thịt bò ở thời đại này chỉ tương đương một nửa thịt heo. Đây cũng là lý do trong quân đội ăn nhiều thịt bò và thịt cá muối, chủ yếu là vì nó rẻ.

"Thế nhưng hai năm nay vật giá Trung Đô đột ngột đắt đỏ. Thịt heo, mỗi cân giá hơn bốn mươi văn; thịt cừu, mỗi cân giá hơn bốn mươi văn; thịt bò, mỗi cân giá hơn hai mươi văn; thịt lừa, mỗi cân giá hơn hai mươi văn. Các nơi ở Giang Nam đại khái cũng đều như vậy."

"Tăng mạnh thế cơ à?"

Chỉ trong hai năm mà tăng không chỉ hơn hai lần, cách tăng giá thế này quả thực khiến Chu Minh Trung giật mình.

"Sao thế, trên báo chí không thấy đưa tin à?"

"Bởi vì rất ít người quan tâm đến những chuyện này, so với giá thịt, bọn họ quan tâm hơn đến việc rốt cuộc có mua được hay không!"

Lần này thì dù là Chu Minh Trung hay Phương Dĩ Trí đều trợn tròn mắt kinh ngạc. Khác với nội địa, ở Đông Bắc muốn được ăn no bụng hoàn toàn không phải là vấn đề gì quá lớn, chỉ cần bỏ ra chút ít sức lực khai khẩn đất hoang trồng trọt là có bánh ngô để ăn. Ngô là loại cây trồng có năng suất cao, vừa chịu được rét lại vừa chịu được hạn, từ lâu đã trở thành món ăn không thể thiếu trên bàn ăn của những người di cư thời kỳ đầu. Còn như muốn ăn thịt thì cũng rất dễ giải quyết, trong các khu rừng thảo nguyên ở vùng Đông Bắc có vô số cầm thú bay chạy, hươu nai hoang dã, cừu rừng, gà rừng đi thành từng bầy từng đàn, ngỗng trời, vịt trời cùng các loài vật hoang dã khác khi cất cánh bay lên cũng che kín cả bầu trời, chỉ cần chịu khó ra khỏi nhà đi săn bắt là có vô số thú rừng để ăn. Cho dù bản thân không có thời gian ra ngoài săn bắn, việc ra chợ mua thì giá cả cũng vô cùng rẻ mạt, thậm chí có thể nói là rẻ đến mức khó tin. Tự nhiên sẽ không thể có chuyện không mua được.

"Sao giá cao rồi mà vẫn không mua được?"

Phương Dĩ Trí kinh ngạc hỏi.

"Giá cao là vì nguồn cung cấp thịt trên thị trường không đủ, mà cung không đủ là vì bách tính ăn quá nhiều."

Bách tính ăn nhiều?

Chu Minh Trung kinh ngạc trợn to mắt, bách tính phải ăn bao nhiêu, mới có thể ăn đến mức nguồn cung không theo kịp chứ?

"Bẩm bệ hạ, hiện nay bách tính thôn quê Đại Minh mỗi người sở hữu đất đai không dưới mười mấy sào, chỉ dựa vào hoa lợi từ đất đai thôi cũng đủ cơm áo không lo. Việc họ nuôi heo nuôi cừu ngoài để tự ăn ra, phần lớn đều đem bán về các trấn thị, thế nhưng vẫn không thỏa mãn nổi sự thèm thuồng của bách tính chốn thị trấn. Theo thần được biết, vào năm Hưng Càn thứ nhất, các gia đình bình thường ở Giang Nam cứ ba ngày có thể ăn thịt một lần; còn hiện nay cho dù là ở vùng quê miền Bắc, cứ hai ngày là cũng sẽ được ăn thịt một lần. Nếu gặp phải gia đình nào thích ăn thịt, mỗi ngày ăn một bữa thịt có thể nói là chuyện bình thường như cơm bữa. Bách tính ăn nhiều lên, việc nuôi heo nuôi cừu không cung cấp kịp, tự nhiên liền xuất hiện hiện tượng hoang mạc thịt. Theo thần được biết, bách tính vốn hay hướng lợi, bách tính thôn quê đã thi nhau nuôi heo nuôi cừu. Nếu trong nhà nuôi vài con heo, sản lượng thu về chắc chắn sẽ vượt hơn sản lượng lương thực từ đất đai, thậm chí ở nông thôn còn có chuyện dùng lương thực để cho heo ăn. Hiện nay lương thực rẻ mà thịt đắt, bách tính tự nhiên rất vui lòng làm thế. Cho nên, theo quan điểm của thần, hoang mạc thịt chỉ là tình trạng tạm thời, nhưng còn hoang mạc bông thì..."

Những lời của Chu Đại Hàm khiến Chu Minh Trung không khỏi có chút trợn mắt há hốc mồm. Chẳng qua chỉ mới sáu năm ngắn ngủi, bách tính trong thiên hạ đã giàu có đến mức này rồi sao? Nghĩ lại cũng phải, dù sao thì hiện nay người ít đất nhiều, tự nhiên mà thành "thời kỳ thịnh vượng" thôi.

Nhìn bệ hạ, Chu Đại Hàm lắc đầu nói.

"Việc trồng bông hái bông này có thể nói là vô cùng vất vả. Thà chịu khó vất vả thế chi bằng nuôi thêm mấy con heo con cừu, cho nên, dù hiện nay giá bông ngày một cao, bách tính cũng không muốn trồng bông. Thật sự là vì bách tính thấy trồng bông chẳng có chút lợi lộc gì, cho nên nạn thiếu bông này theo thần thấy, không những trong chốc lát không giải quyết được, mà thậm chí có khả năng còn ngày càng trầm trọng hơn. Dù sao thì, hiện nay bách tính cũng chẳng thiếu chút tiền ấy để sắm sửa quần áo mới."