[184]

1. Alvis (“Kẻ uyên bác”): một người lùn, không được nhắc đến ở nơi nào khác. Bản thảo hoàn toàn không ghi rõ tên các nhân vật đối thoại. Nàng dâu được nhắc tới chính là con gái của Thor; Thruth (“Sức mạnh”) là người con gái duy nhất của thần được ghi lại tên, và nàng không xuất hiện ở bất kỳ bài thơ nào khác. Mẹ nàng là Sif, vợ của Thor, trong khi các con trai của vị thần sinh ra từ một nữ cự nhân. Ghế dài: x. Lokasenna, 15 và chú thích.

2. Những người lùn, sống ngoài tầm chiếu của ánh mặt trời vốn chí tử đối với họ (x. các khổ 16 và 35), tất yếu phải có làn da tái nhợt. Dòng 3, dĩ nhiên, mang hàm ý mỉa mai.

3. Kẻ điều khiển xe: Thor, vị thần thường xuyên di chuyển trên cỗ xe do dê kéo. Bugge đổi “Vagna vers” thành “Vapna verþs,” [185] và dịch dòng này là “Ta đến để tìm kiếm cái giá của vũ khí.” Dù theo cách nào đi nữa, Alvis lúc này vẫn chưa nhận ra Thor.

4. Dường như các vị thần đã hứa gả con gái của Thor cho Alvis khi vị thần vắng nhà, có lẽ như một phần thưởng cho tài nghệ chế tác nào đó của hắn (x. gợi ý của Bugge về khổ 3). Văn bản ở dòng 4 cực kỳ mơ hồ.

5. Anh hùng: lời nói mang tính mỉa mai; Alvis lầm tưởng Thor là một kẻ lang thang, vẻ ngoài xù xì của vị thần thường dẫn đến những hiểu lầm như vậy; x. Harbarthsljoth, 6. Dòng 4 có phần không chắc chắn; một vài biên tập viên sửa lại lời văn thành “Người phụ nữ vô tích sự nào đã sinh ra ngươi?”

6. Vingthor (“Thor kẻ ném búa”): x. Thrymskvitha, 1. Sithgrani (“Râu dài”): Othin.

[186]

8. Mọi thế giới: bàn về chín thế giới, x. Voluspo, 2 và chú thích. Nhiều nhà biên tập tiếp nối khổ thơ này bằng một lời thoại của Alvis được tìm thấy trong các bản thảo giấy muộn, như sau: “Vậy hãy hỏi đi, hỡi Vingthor, vì ngươi rất nôn nóng / Muốn học hỏi tri thức của người lùn; / Ta đã từng dong ruỗi khắp cả chín thế giới, / Và sự khôn ngoan của ta về từng nơi vô cùng uyên bác.”

10. Loài người, v.v.: không gì có thể chỉ ra sự thiếu chính xác về thần thoại của tác giả rõ ràng hơn sự nhầm lẫn của ông về cư dân của chín thế giới. Loài người (những kẻ cư ngụ ở Mithgarth) xuất hiện trong cả mười ba câu trả lời của Alvis; các vị thần (Asgarth) và những người khổng lồ (Jotunheim) cũng vậy. Những cự tinh (Alfheim) xuất hiện trong mười một [187] câu trả lời, các vị thần dòng Vane (Vanaheim) trong chín, và những người lùn (vốn không chiếm giữ một thế giới đặc biệt nào, trừ khi người ta đồng nhất họ với những yêu tinh bóng tối của Svartalfaheim) trong bảy. Cư dân “ở địa ngục” xuất hiện trong sáu khổ thơ; cụm từ này có lẽ ám chỉ thế giới của người chết, dẫu Mogk cho rằng nó có thể mang nghĩa là những người lùn. Trong những khổ thơ mà các vị thần đã được liệt kê, lại xuất hiện những cái tên vốn chỉ được dùng cho họ ở nơi khác,—“những đấng thánh thiện”, “những người con của thần linh” và “những đấng tối cao”,—như thể những cái tên này chỉ các sinh thể thuộc một chủng tộc riêng biệt. “Loài người” xuất hiện hai lần trong cùng một khổ thơ, và những người khổng lồ cũng vậy, nếu giả định rằng họ chính là “những người con của Suttung.” Nhìn chung, thật vô ích khi quá bận tâm đến hệ thống thần thoại trong các lời đáp của Alvis.

11. Các dòng 1, 2 và 4 trong các câu hỏi của Thor thường xuyên bị viết tắt trong bản thảo. Được chiêm ngưỡng, v.v.: từ trong bản thảo gần như chắc chắn là một lỗi sai, và đủ mọi phỏng đoán đã được đưa ra để chỉnh sửa nó. Tất cả những gì có thể nói là nó mang nghĩa “được chiêm ngưỡng bởi” hoặc “được biết đến bởi” một ai đó.

[188]

14. Ngọn lửa: một từ đáng ngờ; Vigfusson cho rằng nó thực chất mang nghĩa “mặt trời giả”. Bánh xe: bản thảo bổ sung thêm tính từ “đang quay cuồng”, làm phá hỏng nhịp điệu; x. Hovamol, 84, 3.

16. Kẻ lừa dối Dvalin: Dvalin là một trong những người lùn lỗi lạc nhất; x. Voluspo, 14, Fafnismol, 13, và Hovamol, 144. Mặt trời “lừa dối” hắn bởi vì, giống như những người lùn khác sống dưới lòng đất, hắn không thể sống dưới ánh sáng của nó, và luôn nơm nớp lo sợ ánh bình minh có thể bắt gặp mình khi chưa phòng bị. Tia nắng mặt trời có quyền năng biến những người lùn thành đá, và nữ cự nhân Hrimgerth cũng chịu một số phận tương tự (x. Helgakvitha Hjorvarthssonar, 30). Alvis cũng chịu chung kịch cục ấy; x. khổ 35.

20. Snorri trích dẫn khổ thơ này trong Skaldskaparmal. Kẻ dao động: từ này không chắc chắn, các bản thảo của Prose Edda chép lại dưới nhiều hình thức khác nhau. Gió lốc gầm thét: hai bản thảo Prose Edda đưa ra một từ hoàn toàn khác, mang nghĩa “Kẻ giã nát”.

[190]

22. Sự im lặng, v.v.: bản thảo, bằng cách chèn thêm một chữ cái, khiến từ này gần như đồng nhất với từ được dịch là “Diều hâu” ở khổ 18. Hầu hết các biên tập viên đều đồng thuận về cách chỉnh sửa này.

24. Thức uống: Gering dịch từ này như vậy; tôi hoài nghi điều đó, nhưng chẳng thể gợi ý từ nào khá hơn.

[191]

26. Ngọn lửa hoang dã: từ này có thể mang bất kỳ ý nghĩa nào trong số nhiều ý nghĩa, bao gồm cả “Sóng”, điều này cũng không phải là không có khả năng.

28. Ở địa ngục: từ này đơn giản mang nghĩa “loài người”, và việc cho rằng nó ám chỉ người chết ở đây chỉ là một phỏng đoán, dù là một phỏng đoán được chấp nhận rộng rãi.

[192]

29. Nor: có lẽ là vị cự nhân mà Snorri gọi là Norvi hoặc Narfi, cha của Not (Đêm) và ông nội của Dag (Ngày). x. Vafthruthnismol, 25.

30. Snorri trích dẫn khổ thơ này trong Skaldskaparmal. Các bản thảo Prose Edda khác nhau có sự chênh lệch đáng kể trong việc gọi tên các vị thần, những người khổng lồ, v.v. Kẻ không buồn phiền: một số bản thảo chép là “Kẻ vô ưu”.

32. Lúa mì: hai từ được dịch là “grain” và “corn” rõ ràng đều có nghĩa gốc là đại mạch, và từ đó chỉ chung các loại ngũ cốc, trong đó từ đầu tiên là thuật ngữ phổ biến hơn cả. Thức uống: từ này đồng nhất với từ đã được sử dụng và bình luận ở khổ 24, và một lần nữa tôi lại tuân theo cách giải thích của Gering do không tìm được từ nào tốt hơn. Nếu phỏng đoán của ông là chính xác, sự ám chỉ ở đây rõ ràng là hướng đến ngũ cốc như là nguyên liệu để ủ bia và các loại thức uống khác.

[193]

34. Những đứa con của Suttung: những kẻ này đáng lẽ phải là những người khổng lồ, nhưng những người khổng lồ lại được nhắc đến cụ thể ở dòng 3. Cụm từ “những đứa con của Suttung” xuất hiện trong Skrinismol, 34, rõ ràng mang nghĩa là những người khổng lồ. Bàn về Suttung với tư cách là kẻ sở hữu thứ mật tửu thi ca, x. Hovamol, 104.

[194]

35. Về việc những người lùn không thể chịu đựng được ánh sáng mặt trời, thứ biến họ thành đá, x. khổ 16 và chú thích. Dòng 5 có thể là câu giả mạo.

[195]