[538]

Văn xuôi. Trong bản thảo, phần văn xuôi được đề tựa là “Bàn về Guthrun”, với nhan đề “Guthrunarhvot” đặt trước khổ thơ 1. Phần dẫn nhập bằng văn xuôi được sử dụng cả bởi Snorri (Skaldskaparmal, chương 42) và trong Volsungasaga. Sẽ rất thú vị nếu biết được người chú giải đã dựa vào cơ sở nào cho ghi chú này, bởi vì cả Bikki lẫn Randver đều không được nhắc đến bằng tên trong Guthrunarhvot hay Hamthesmol. Về các chú thích văn xuôi nói chung, xin xem Reginsmol, chú thích dẫn nhập. Guthrun: về việc Atli bị vợ mình là Guthrun, góa phụ của Sigurth, sát hại, xin xem Atlamol, 83–86 và các chú thích. Jonak: một tình tiết bổ sung của miền Bắc vào truyền thuyết, được đưa vào để giải thích về những người anh em cùng mẹ khác cha của Svanhild; cái tên này rõ ràng có gốc Slav. Sorli, Erp và Hamther: Sorli và Hamther chính là Sarus và Ammius trong câu chuyện của Jordanes (xin xem chú thích dẫn nhập). Volsungasaga làm theo ghi chú này khi coi Erp đồng thời là con trai của Guthrun, nhưng trong Hamthesmol, chàng lại là con của Jonak với một người vợ khác. Svanhild: xin xem Sigurtharkvitha en skamma, 54 và chú thích. Jormunrek (Ermanarich): xin xem chú thích dẫn nhập. Bikki: nhân vật Sifka hoặc Sibicho trong các truyền thuyết Gothic về Ermanarich, kẻ mà những lời mưu mô đen tối luôn mang lại rắc rối. Randver: trong Volsungasaga, Jormunrek sai con trai mình là Randver cùng đi với Bikki để cầu hôn Svanhild. Trên chuyến hải trình trở về, Bikki nói với Randver rằng: “Thật phải lẽ biết bao nếu chàng có được một người vợ xinh đẹp nhường này, chứ không phải một lão già như thế.” Randver vô cùng hài lòng với lời khuyên này, “và chàng nói chuyện với nàng bằng niềm hoan hỉ, nàng cũng vậy với chàng.” Nhờ đó, câu chuyện trở nên gần gũi với tích truyện của Tristan và Iseult cùng Paolo và Francesca. Theo Volsungasaga, Bikki đã tâu với Ermanarich rằng giữa con trai ngài và người vợ trẻ đang tồn tại một mối tình tội lỗi, và có lẽ người chú thích ở đây cũng hàm ý điều tương tự qua từ “điều này” đầy mơ hồ.

[539]

1. Việc nhà thơ tự giới thiệu bản thân trong khổ thơ này là dấu hiệu khá chắc chắn cho thấy bài thơ ra đời muộn hơn tương đối.

2. Phù phiếm: chỉ là một phỏng đoán; rõ ràng có một từ bị thiếu trong bản nguyên thủy. Bản thảo đánh dấu dòng 5 là bắt đầu một khổ thơ mới, và các dòng 5–6 rất có thể được chèn vào từ một phần khác của bài “cổ” Hamthesmol (xin xem Hamthesmol, 3).

3. Gunnar và Hogni: xin xem Drap Niflunga. Dòng 5 có thể là phần được chèn thêm vào. Người Hung: ở đây được dùng, như thường lệ, chỉ như một danh từ chung để chỉ tất cả các dân tộc German miền Nam; ý chỉ Gunnar và Hogni người xứ Burgundy.

4. Hamther: một số ấn bản đánh vần tên này là “Hamthir.” Sigurth, v.v.: xin xem Sigurtharkvitha en skamma, 21–24, và Brot, phần văn xuôi kết luận. Khổ thơ này đã trải qua nhiều lần sắp xếp lại theo phỏng đoán,

[540]với một số biên tập viên bổ sung thêm hai hoặc ba dòng từ bài Hamthesmol.

5. Đẫm máu: chỉ là một phỏng đoán; một từ trong bản nguyên thủy rõ ràng đã bị thiếu, và điều tương tự cũng xảy ra với toàn bộ từ ngữ ở dòng 3. Các con trai của ngươi: nghĩa là, bằng việc giết các con trai của bà là Erp và Eitil (xin xem Atlamol, 72–74), Guthrun đã tước đi của Hamther, Sorli và người con trai thứ hai tên Erp những đồng minh đắc lực trong công cuộc trả thù cho cái chết của Svanhild.

6. Bản thảo không cho thấy khoảng trống nào, nhưng hầu hết các biên tập viên đều giả định sự thất lạc của một, hai hoặc thậm chí nhiều dòng hơn trước hai dòng được nêu ở đây.

7. Bản thảo cho thấy dòng 4 là bắt đầu một khổ thơ mới.

8. Dòng 1, trùng khớp với dòng 1 của khổ thơ 4, có thể đã được chèn vào [541]đây. Thần giáo: chiến binh, tức là chính bản thân Hamther. Với khổ thơ này, phần dẫn nhập hvot (“lời khích lệ”) kết thúc, và khổ thơ 9 mở đầu cho khúc ai vãn vốn tạo nên phần cốt lõi thực sự của bài thơ.

11. Dòng 1 trong bản nguyên thủy mang nghĩa không chắc chắn. Nhiều biên tập viên giả định sự thất lạc của một dòng sau dòng 1, và một số người hoàn toàn tái tạo lại dòng 1 dựa trên cơ sở của một dòng thứ hai mang tính giả thuyết. Các hoàng tử: Gunnar và Hogni.

12. Một số biên tập viên giả định sự thất lạc của một dòng, hoặc hơn thế nữa, trước dòng 1. Dòng dõi Hniflung: Erp và Eitil, những người con trai của Guthrun và Atli. Về việc áp dụng cái tên Niflung (hoặc, theo cách đánh vần sau này, [542]Hniflung) cho hậu duệ của Gjuki, cha của Guthrun, xin xem Brot, 17, chú thích.

13. Các nữ thần Norn: những vị thần định mệnh; xin xem Voluspo, 8 và chú thích.

14. Bản thảo lược bỏ nửa đầu của dòng 4.

16. Một số biên tập viên giả định có khoảng trống hai dòng sau dòng 2, và tách các dòng 3–5 thành một khổ thơ riêng biệt; Gering bổ sung thêm dòng thứ sáu do chính ông sáng tác, trong khi Grundtvig chèn một dòng vào giữa dòng 3 và dòng 4. Bản thảo chỉ ra dòng 5 là bắt đầu một khổ thơ mới.

17. Bản thảo không chỉ ra dòng 1 là bắt đầu một khổ thơ (xin xem chú thích về khổ thơ 16). Các khổ thơ 17 và 18 rất có thể là [543]những phần chèn vào sau này, mặc dù những người biên soạn Volsungasaga đã biết đến chúng ở dạng hiện tại. Toàn bộ đoạn văn phụ thuộc vào các sắc thái khác biệt trong ý nghĩa của các từ bậc nhất khác nhau: harþastr, “khốc liệt nhất”; sárastr, “đau đớn nhất”; grimmastr, “tàn nhẫn nhất,” và hvassastr, “sắc bén nhất.” Loài rắn: xin xem Drap Niflunga.

18. Nhà vua: Hogni; xin xem Atlakvitha, 25. Bản thảo đánh dấu dòng 3 là bắt đầu một khổ thơ mới. Hầu hết các biên tập viên đều đồng ý rằng có một khoảng trống ít nhiều rộng lớn sau khổ thơ 18, và một số người trong số họ lập luận rằng phần kết ban đầu của bài thơ đã bị thất lạc, các khổ thơ 19–21 xuất phát từ một bài thơ khác, có lẽ là một khúc ai vãn nối tiếp ngay sau cái chết của Sigurth.

19. Bản thảo không chỉ ra dòng 1 là bắt đầu một khổ thơ, và nó nối tiếp ngay sau dòng 3 hãy còn dang dở của khổ thơ 18. Sự tương đồng giữa các khổ thơ 19–21 và các khổ thơ 64–69 của Sigurtharkvitha en skamma cho thấy rằng, trong một phiên bản nào đó của câu chuyện đã bị thất lạc, Guthrun, cũng giống như Brynhild, đã tìm cái chết chẳng bao lâu sau khi Sigurth qua đời. Con chiến mã của ngươi: lời khẩn cầu của Guthrun giục người chết là Sigurth hãy cưỡi ngựa quay trở lại trần gian để hội ngộ với nàng gợi nhớ đến tình tiết được kể lại trong Helgakvitha Hundingsbana II, 39–48. Lời hứa được đề cập trong khổ thơ 20 chỉ được nhắc đến ở những nơi khác trong phần phỏng diễn đoạn này của Volsungasaga.

[544]

21. Có lẽ điều gì đó đã bị thất lạc giữa các khổ thơ 20 và 21, hoặc có thể khổ thơ 21, dẫu vốn thuộc về cùng một bài thơ với các khổ thơ 19 và 20, lại không đi liền ngay sau chúng. Bị vây ép khốn đốn: chỉ là một phỏng đoán; có vẻ như một từ đã bị bỏ sót trong bản nguyên thủy.

22. Những lời của nhà thơ, giống như khổ thơ 1, và có lẽ cấu thành một phần bổ sung về sau. Nhiều biên tập viên giả định sự thất lạc của một dòng sau dòng 3. Ý nghĩa, dĩ nhiên, là nhà thơ hy vọng câu chuyện về những nỗi thống khổ của Guthrun sẽ khiến mọi hoạn nạn khác trở nên nhẹ nhàng hơn khi đem ra so sánh.

[545]