Người ta đã chỉ ra rằng truyền thuyết về Helgi, vốn có nguồn gốc từ Đan Mạch, từ sớm đã gắn liền với truyền thuyết về nhà Volsung, vốn mang nguồn gốc Đức, hay đúng hơn là gốc Frank (xem Lời tựa cho bài ca Helgakvitha Hjorvarthssonar). Những mối liên kết giữa hai nhóm truyện này vốn rất ít ỏi, trong đó điểm chính yếu là việc đồng nhất nhân vật Helgi với một người con trai của Sigmund Volsungsson. Tuy nhiên, một người con trai khác của Sigmund lại xuất hiện trong các bài ca về Helgi, dù không có mặt trong bất kỳ bài ca nào thuộc về chuỗi truyền thuyết đích thực về nhà Volsung. Đó chính là Sinfjotli, người mà vai trò duy nhất trong các khúc ca còn sót lại về Helgi chỉ là tham gia vào một cuộc tranh cãi nảy lửa bằng lời với Gothmund Granmarsson.

Cuộc đời của Sinfjotli được kể lại chi tiết trong các chương đầu của Volsungasaga. Người em gái sinh đôi của Sigmund Volsungsson là Signy đã kết hôn với Siggeir, kẻ vẫn luôn căm ghét người anh vợ bởi lòng tham muốn chiếm đoạt thanh gươm vốn thuộc về Othin mà Sigmund đã giành được. Sau khi dùng mưu gian mời Volsung cùng mười người con trai đến thăm, Siggeir đã sát hại Volsung và bắt giam các người con của ông vào cũi gỗ. Cứ mỗi đêm, một con sói (“có người nói rằng đó chính là mẹ của Siggeir”) lại từ trong rừng mò ra ăn thịt lần lượt từng người con trai, cho đến đêm thứ mười thì chỉ còn lại một mình Sigmund. Thế nhưng lúc đó, Signy đã giúp ông trốn thoát, nhân tiện tiêu diệt luôn con sói. Ông thề sẽ trả thù Siggeir, và Signy — kẻ vốn căm ghét người chồng của mình — quyết tâm giúp đỡ ông. Đinh ninh rằng Sigmund phải có được một trợ thủ cùng chung huyết thống, Signy bèn hoán đổi hình dạng với một mụ phù thủy, và trong lớp vỏ bọc ấy, nàng tìm đến gặp Sigmund; khi ấy không hề hay biết nàng là ai, ông đã ở bên nàng ba đêm liền. Sau đó, nàng hạ sinh một bé trai, đặt tên là Sinfjotli (“Kẻ đốm vàng”?), rồi gửi cậu bé đến cho Sigmund. Có thời gian họ sống trong rừng, thỉnh thoảng biến thành sói (có lẽ vì thế mà Sinfjotli có cái tên ấy). Khi Sinfjotli lớn khôn, hai cha con tìm đến nhà Siggeir, nhưng đã bị hai đứa con trai nhỏ của Signy và Siggeir nhìn thấy rồi đi tố cáo, khiến Sinfjotli phải ra tay sát hại chúng. Siggeir liền lập tức cho chôn sống cả Sigmund lẫn Sinfjotli, nhưng Signy đã ngầm tuồn thanh gươm quý của Sigmund vào trong huyệt mộ, nhờ đó cha con họ đã tự đào đường thoát thân. Đêm hôm sau, họ đốt cháy [333]cơ ngơi của Siggeir, khiến kẻ thù bỏ mạng trong biển lửa, còn Signy — người cho đến phút chót vẫn từ chối rời bỏ chồng vì một thứ tình nghĩa có phần muộn màng — cũng đã thiệt mạng cùng y.

Phải chăng câu chuyện mà Volsungasaga kể lại với rất nhiều chi tiết tỉ mỉ này chính là nền tảng của một bài ca cổ nay đã thất lạc? Gần như chắc chắn là vậy, dẫu rằng, như tôi đã chỉ ra, nhiều nếu không muốn nói là phần lớn các câu chuyện cổ dường như được lưu truyền qua thể văn xuôi nhiều hơn là văn vần, bởi Volsungasaga có trích dẫn hai dòng thơ liên quan đến cuộc trốn chạy khỏi huyệt mộ. Dù thế nào đi nữa, Sinfjotli từ sớm đã trở thành một phần trong truyền thuyết nhà Volsung, và rồi truyền thuyết này lại tạo thành nền tảng cho không dưới mười lăm bài ca thường được gộp chung trong bộ sưu tập Edda. Từ truyền thuyết này, chúng ta có thể nhận diện ba phần rõ rệt: câu chuyện về Volsung-Sigmund-Sinfjotli; câu chuyện về Helgi; và câu chuyện về Sigurth. Trong đó, phần thứ ba là phần đồ sộ hơn cả, đồng thời mở ra một lượng lớn các phân đoạn nhỏ gần như vô tận. Với câu chuyện về Volsung-Sigmund-Sinfjotli, huyền thoại về Sigurth chỉ gắn kết qua một chi tiết duy nhất là việc Sigurth xuất hiện như là con trai của Sigmund với người vợ cuối cùng của ông, Hjordis; còn với huyền thoại về Helgi thì nó hoàn toàn không có mối liên hệ trực tiếp nào. Ngoài việc Helgi xuất hiện như là con trai của Sigmund với người vợ đầu tiên là Borghild, mối liên kết duy nhất giữa câu chuyện đích thực về nhà Volsung với câu chuyện về Helgi chính là sự xuất hiện của Sinfjotli trong hai bài ca về Helgi. Về nguyên thủy, rất có thể ba câu chuyện, hay ba nhóm câu chuyện này, hoàn toàn tách biệt nhau, và rằng Sigurth (nhân vật Siegfried quen thuộc) chẳng có mấy hoặc hoàn toàn không có sự liên quan nào đến những người hùng nhà Volsung trong truyền thuyết anh hùng thần thoại phương Bắc nhiều hơn là với Helgi.

Người chú giải hoặc người biên soạn bộ sưu tập các bài ca được lưu giữ trong Codex Regius, sau khi hoàn tất các khúc ca về Helgi, phải đối mặt với nhiệm vụ ghi chép lại mười lăm bài ca hoàn chỉnh hoặc dang dở đề cập đến câu chuyện về Sigurth. Tuy nhiên, trước khi làm điều đó, ông cảm thấy mình có bổn phận phải giải quyết dứt điểm số phận của cả Sigmund lẫn Sinfjotli — những mắt xích duy nhất kết nối với hai nhóm truyện kia. Dường như ông không hề biết đến bất kỳ bài ca nào kể về cái chết của hai cha con họ; có lẽ là chẳng có bài ca nào cả, dù điều này khó xảy ra. Chắc chắn rằng câu chuyện về cái chết của Sinfjotli và Sigmund từng được lưu truyền rộng rãi trong văn hóa dân gian bằng văn xuôi, và người biên soạn đã đưa câu chuyện này vào đoạn văn xuôi ngắn mang tựa đề Cái chết của Sinfjotli — đoạn văn nằm ngay sau bài ca thứ hai về Helgi kẻ tiêu diệt Hunding trong bản Codex Regius. Mối liên hệ giữa đoạn văn này với phần văn xuôi của bài Reginsmol đã được bàn luận trong phần lời tựa của bài ca đó.

[334]

Sigmund, con trai của Volsung, là một vị vua ở xứ sở người Frank; Sinfjotli là người con trưởng của ông, người thứ hai là Helgi, và người thứ ba là Hamund. Borghild, vợ của Sigmund, có một người em trai tên là ——. Sinfjotli, con riêng của vợ, và —— đều cùng cầu hôn một người phụ nữ, vì thế Sinfjotli đã sát hại hắn. Khi trở về nhà, Borghild liền đuổi Sinfjotli đi, nhưng Sigmund đã đề nghị nộp tiền phạt vạ thay cho chàng, và nàng buộc phải chấp nhận khoản tiền ấy. Trong bữa tiệc tang, Borghild mang bia ale tới; nàng bỏ độc vào một chiếc sừng uống rượu lớn rồi mang đến cho Sinfjotli. Nhưng khi nhìn vào chiếc sừng, chàng nhận ra đó là thuốc độc, liền nói với Sigmund rằng: “Thức uống vẩn đục làm sao, thưa Cha!” Sigmund cầm lấy chiếc sừng và uống cạn. Người ta kể rằng Sigmund vốn có thể chất cường tráng đến mức thuốc độc chẳng thể hại nổi ông, dù là ngấm vào trong hay dính ở ngoài, thế nhưng tất cả các người con của ông thì chỉ có thể chống lại độc tố ở bề ngoài da thịt mà thôi. Borghild mang một chiếc sừng khác đến cho Sinfjotli và giục chàng uống, và mọi chuyện lại diễn ra y như trước. Rồi nàng mang tới chiếc sừng thứ ba, kèm theo những lời lẽ khinh miệt nếu chàng dám từ chối uống cạn. Chàng lại nói với Sigmund như trước. Người cha đáp rằng: “Hãy để nó thấm qua bộ râu của con đi, hỡi Con!” Sinfjotli uống cạn, và ngã quỵ xuống chết ngay tại chỗ. Sigmund ôm thi hài chàng đi một đoạn đường dài, cho đến khi tới một con fiord vừa hẹp vừa dài, nơi có một chiếc thuyền nhỏ cùng một người đàn ông ở đó. Ông ta ngỏ ý chở Sigmund qua bờ bên kia fiord. Nhưng khi Sigmund bế thi thể đặt lên thuyền, chiếc thuyền bỗng đầy ắp nước. Người đàn ông bảo Sigmund hãy đi vòng qua đầu phía trong của con fiord. Đoạn, hắn đẩy thuyền ra xa rồi biến mất.

Vua Sigmund đã sống lâu ở Đan Mạch, tại vương quốc của Borghild sau khi kết hôn với nàng. Sau đó, Sigmund xuôi về phương nam đến xứ sở người Frank, tới vương quốc mà ông có ở đó. Tại đây, ông kết hôn với Hjordis, con gái của Vua Eylimi; con trai của họ chính là Sigurth. Vua Sigmund tử trận trong một cuộc chiến chống lại các con trai của Hunding, và Hjordis sau đó đã kết hôn với Alf, con trai của Vua Hjalprek. Ấy là nơi Sigurth trải qua những năm tháng tuổi thơ. Sigmund cùng tất cả các người con của ông đều vượt trội hơn hẳn mọi người về sức mạnh, vóc dáng, lòng dũng cảm cùng mọi thứ tài nghệ. Tuy nhiên, Sigurth vẫn là người xuất chúng nhất trong số đó, và trong những câu chuyện cổ, ai nấy đều tôn vinh chàng là người cao quý nhất nhân thế đồng thời là vị thủ lĩnh hùng mạnh nhất.

[332]