Bài thơ này tu theo bản Voluspo trong Codex Regius, nhưng không còn được lưu giữ trong bất kỳ bản thảo nào khác. Khổ thơ đầu tiên được Snorri trích dẫn, và hai dòng của khổ 84 xuất hiện trong một trong các bản trường ca saga.

Ở hình thái hiện tại, nó đặt ra cho nhà phê bình văn bản nhiều câu đố hơn bất kỳ bài thơ Edda nào khác. Không đi sâu vào chi tiết của các học thuyết khác nhau, sự việc đã xảy ra có lẽ đại khái như thế này. Từ rất sớm đã tồn tại một tập hợp các câu tục ngữ và lời khuyên răn khôn ngoan, được quy cho Othin cũng giống như các câu tục ngữ Kinh Thánh được quy cho Solomon. Tập hợp này, vốn có lẽ luôn uyển chuyển về độ dài, được biết đến với tên gọi “Lời của Đấng Tối Cao,” và tạo thành nền tảng cho bài thơ hiện tại. Tuy nhiên, người ta đã thêm vào đó những bài thơ và mảnh thơ khác bàn về sự khôn ngoan mà theo bản chất của chúng dường như ngụ ý rằng người nói chính là Othin. Do đó, một danh mục các ký tự rune, hay các câu thần chú, đã được đính kèm vào, cùng với một tập hợp các câu tục ngữ có hình thức khác biệt hẳn so với những câu tạo nên bộ sưu tập chính. Rải rác đây đó, những đoạn thơ mang nhiều tính tự sự hơn đã len lỏi vào; và dĩ nhiên cấu trúc lỏng lẻo của bài thơ đã tạo điều kiện dễ dàng cho bất kỳ người ngâm thơ nào chèn thêm các khổ thơ mới gần như theo ý muốn. Tập hợp hỗn tạp kỳ lạ này chính là thứ mà ngày nay chúng ta có được dưới tên gọi Hovamol.

Có thể nhận diện khá rõ ràng năm yếu tố riêng biệt: (1) phần Hovamol chính (các khổ 1–80), một tập hợp các câu tục ngữ và lời khuyên cho việc ứng xử trong đời sống; (2) phần Loddfafnismol (các khổ 111–138), một tập hợp có phần tương tự như phần đầu, nhưng hướng đích cụ thể đến một người tên là Loddfafnir; (3) phần Ljothatal (các khổ 147–165), một tập hợp các câu thần chú; (4) câu chuyện tình yêu giữa Othin và con gái của Billing (các khổ 96–102), kèm theo một bài luận mở đầu về sự bội bạc của phụ nữ nói chung (các khổ 81–95), phần này có lẽ đã len vào bài thơ trước, rồi kéo theo câu chuyện ở phía sau như một minh họa thích hợp; (5) câu chuyện về cách Othin giành được thứ mật ong thơ ca—vức rượu đã ban cho ông năng khiếu ngôn ngữ—từ thiếu nữ Gunnloth (các khổ 103–110). Ngoài ra còn có một đoạn ngắn (các khổ 139–146) kể về cách Othin đoạt lấy các ký tự rune, đoạn này là phần mở đầu tự nhiên cho phần Ljothatal, và không nghi ngờ gì khi nó được đưa vào bài thơ chính vì lý do đó.

Thật vô ích khi bàn về quyền tác giả hay niên đại của một chuỗi các phần bổ sung như thế này. Các phần của nó chắc chắn nằm trong số những di tích cổ xưa nhất của thơ ca Giéc-manh cổ đại; các phần khác có thể đã xuất hiện vào một thời kỳ tương đối muộn. Tuy nhiên, có lẽ hầu hết các yếu tố cấu thành của nó đều có cội nguồn khá xa xưa, dù chúng ta không có cách nào để biết rõ chúng đã gắn kết với nhau như thế nào hoặc vào lúc nào.

Hầu như chẳng có ý nghĩa gì khi bàn về các “phần chêm xen” trong một bài thơ vốn phát triển gần như chỉ qua quá trình chắp vá những mảnh vụn vốn dĩ không có liên quan gì với nhau ban đầu. Do đó, các chú thích chỉ đưa ra những gợi ý cần thiết để giữ cho các phân khu chính của bài thơ được rạch ròi.

Rất ít tập hợp châm ngôn trong lịch sử văn học thế giới trình bày được sự khôn ngoan thấu đáo hơn mà lại được diễn đạt cô đọng hơn Hovamol. Giống như Sách Châm Ngôn, đôi khi nó vươn lên những tầm cao chói lọi của thơ ca. Nếu nó trình bày sự khôn ngoan thế tục của một Chủng tộc bạo liệt, nó đồng thời cũng thể hiện những lý tưởng cao đẹp về lòng trung thành, chân lý và lòng dũng cảm kiên cường.

[Contents]

1. Trong cổng trước khi người ta bước vào,

(Hãy để hắn quan sát thật cẩn trọng,)

Hãy để hắn nhìn xung quanh thật lâu;

Vì hắn biết rất ít nơi nào kẻ thù có thể rình rập,

Và ngồi ngay trên những chiếc ghế bên trong.

2. Chào kẻ ban phát! một vị khách đã đến;

Kẻ lạ mặt sẽ ngồi ở đâu đây?

Hắn phải thật nhanh nhẹn, kẻ dùng gươm giáo để thử thách

Nhằm chứng minh sức mạnh của chính mình.

3. Lửa là thứ cần thiết cho kẻ có đôi đầu gối tê cóng

Đã đến từ cái lạnh bên ngoài;

Thức ăn và áo quần là những thứ lữ khách phải có,

Kẻ từ miền núi non bước đến.

4. Nước, khăn lau và lời chào đón niềm nở

Là những thứ người đến dự tiệc nên tìm thấy;

Nếu hắn muốn có tiếng tăm, và lại được chào đón lần nữa,

Hắn phải hành động thật khôn ngoan và đúng đắn.

5. Trí tuệ là thứ kẻ đi lang thang khắp chốn phải có,

Nhưng ở nhà thì mọi chuyện đều dễ dàng;

Kẻ khôn ngoan sẽ nháy mắt chế nhạo kẻ kém trí

Khi hắn ngồi giữa những con người như thế.

6. Một người không nên khoe khoang về sự sắc bén của tâm trí,

Mà hãy giữ kín nó trong lồng ngực;

Tai họa hiếm khi giáng xuống kẻ trầm tĩnh và khôn ngoan

Khi hắn đến nhà người làm khách;

(Vì người ta chẳng bao giờ tìm được một người bạn vững chắc hơn

Trí khôn đã được thử thách và chân thật.)

7. Vị khách hiểu biết khi đến dự bữa tiệc,

Sẽ ngồi trong sự chú ý lặng thầm;

Hắn nghe bằng đôi tai, hắn quan sát bằng đôi mắt,

Mọi kẻ khôn ngoan đều cẩn trọng như thế.

8. Hạnh phúc thay kẻ giành được cho chính mình

Sự ưu ái và những lời ca tụng tốt đẹp;

Kém an toàn hơn rất nhiều là sự khôn ngoan được tìm thấy

Được giấu kín trong trái tim của kẻ khác.

9. Hạnh phúc thay người khi còn sống có được

Cả sự khôn ngoan lẫn tiếng tăm,

Vì lời khuyên tồi tệ thì một người rất thường hay nhận được

Từ trái tim của người khác.

10. Không một ai có thể mang theo một gánh nặng nào tốt hơn

Cho những chuyến đi lang thang xa xôi ngoài trí tuệ;

Nó còn tốt hơn cả sự giàu có trên những nẻo đường vô danh,

Và trong nỗi buồn, nó ban cho một chốn nương thân.

11. Không một ai có thể mang theo một gánh nặng nào tốt hơn

Cho những chuyến đi lang thang xa xôi ngoài trí tuệ;

Hắn không mang ra chiến trường thứ thức ăn nào tồi tệ hơn cho cuộc hành trình

Bằng việc uống quá nhiều bia.

12. Chẳng có mấy điều tốt đẹp như hầu hết mọi người vẫn tin

Nằm trong vại bia đối với con người phàm trần;

Bởi vì người ta càng uống nhiều bao nhiêu thì càng giữ ít bấy nhiêu

Quyền làm chủ tâm trí của chính mình.

13. Trên vại bia, con chim của sự lãng quên lượn lờ,

Và đánh cắp tâm trí của con người;

Tôi từng nằm bị xiềng xích bởi những chiếc lông của loài diệc

Và bị giam giữ trong ngôi nhà của Gunnloth.

14. Tôi đã say, tôi đã say mèm,

Khi tôi ở bên Fjalar khôn ngoan;

Uống rượu là tuyệt nhất nếu một người mang được

Trí khôn của mình trở về nhà.

15. Con trai của một vị vua phải giữ mình trầm tĩnh và khôn ngoan,

Đồng thời cũng phải dũng cảm trong trận chiến;

Một người phải bước đi thật can đảm và hoan hỉ,

Cho đến khi ngày tàn của cuộc đời hắn đi đến.

16. Kẻ lười biếng tin rằng hắn sẽ sống mãi mãi,

Nếu hắn không đối mặt với cuộc chiến;

Nhưng tuổi già sẽ không ban cho hắn món quà của sự bình yên,

Mặc dù những ngọn giáo có thể tha mạng cho hắn.

17. Kẻ ngốc há hốc miệng khi hắn đến dự bữa tiệc,

Hắn lắp bắp hoặc không thì cứ im lặng;

Nhưng nếu hắn được uống một ngụm, người ta sẽ sớm thấy ngay

Tâm trí của kẻ đó trông như thế nào.

18. Chỉ có kẻ đã lang thang khắp chốn mới nhận thức được,

Và đã bôn ba xa xôi ngoài xứ sở,

Rằng một tâm trí vĩ đại nhường nào được dẫn dắt bởi kẻ

Sở hữu sự giàu có về trí tuệ đó.

19. Đừng né tránh mật tửu, hãy uống có chừng mực;

Hãy nói đúng trọng tâm hoặc giữ im lặng;

Sẽ chẳng có ai khiển trách ngươi một cách oan ức vì sự thô lỗ

Nếu ngươi đi ngủ sớm.

20. Kẻ tham lam, nếu tâm trí hắn mơ hồ,

Sẽ ăn cho đến khi phát bệnh;

Kẻ thô tục, khi ở giữa những người khôn ngoan,

Sẽ bị cái bụng của mình đẩy đến sự khinh miệt.

21. Đàn gia súc biết rất rõ khi nào chúng phải đi về nhà,

Và rồi chúng rời khỏi bãi cỏ;

Nhưng kẻ ngốc thì không bao giờ biết rõ

Giới hạn cái bụng của mình.

22. Một kẻ tầm thường và nghèo nàn về tâm trí

Lúc nào cũng chế nhạo mọi thứ;

Vì hắn chẳng bao giờ biết được điều mà hắn nên biết,

Rằng bản thân hắn không hề không có khuyết điểm.

23. Kẻ kém trí thức trắng cả đêm,

Nghĩ ngợi về rất nhiều điều;

Hắn kiệt sức vì lo lắng khi buổi sáng đến,

Và nỗi đau khổ của hắn vẫn y nguyên như cũ.

24. Kẻ ngốc sẽ xem tất cả những ai

Cười vào mặt hắn là bạn bè của mình;

Khi ở giữa những người khôn ngoan, hắn không hề nhận ra

Dù họ có nói những lời căm ghét hắn.

25. Kẻ ngốc sẽ xem tất cả những ai

Cười vào mặt hắn là bạn bè của mình;

Nhưng hắn chỉ học được sự thật khi đến buổi họp hội đồng,

Rằng có rất ít người nói những lời ủng hộ hắn.

26. Một kẻ dốt nát nghĩ rằng hắn biết tất cả mọi thứ,

Khi hắn ngồi một mình trong góc khuất;

Nhưng hắn chẳng bao giờ biết phải đưa ra câu trả lời nào,

Khi những người khác đến với các câu hỏi.

27. Kẻ kém trí, khi gặp gỡ mọi người,

Tốt nhất là nên giữ sự im lặng;

Vì chẳng ai có thể phát hiện ra rằng hắn chẳng biết gì cả,

Nếu miệng hắn không mở ra quá nhiều.

(Nhưng một người nếu chẳng biết gì thì sẽ không biết,

Khi nào miệng mình đã mở ra quá nhiều.)

28. Kẻ nào biết đặt câu hỏi thật hay sẽ tỏ ra khôn ngoan,

Và cũng biết trả lời thật giỏi;

Không có gì bị che giấu mà con người ta có thể nói ra

Giữa các con trai của loài người.

29. Kẻ không bao giờ chịu im lặng thường hay nói

Những lời chẳng chiếm được lòng tin nào;

Cái lưỡi ba hoa, nếu không tìm được dây cương,

Thường hay tự cất lên những bài ca bất hạnh cho chính mình.

30. Không ai được phép đem một người ra chế nhạo,

Mặc dù hắn có đến dự bữa tiệc;

Một người thường có vẻ khôn ngoan nếu chẳng bị hỏi điều gì,

Và hắn ngồi lại một cách an toàn mà chẳng bị ướt áo.

31. Vị khách khôn ngoan cho rằng nên ba chân bốn cẳng chuồn lẹ,

Khi hắn chế nhạo người khác;

Nhưng kẻ cười nhạo trong bữa tiệc chẳng biết gì mấy,

Dù hắn có chế nhạo ngay giữa vòng vây kẻ thù.

32. Nhiều người có tâm địa thân thiện,

Cho đến khi tiệc tùng họ chế nhạo bạn bè mình;

Đó ắt phải là tai họa cho nhân loại muôn đời

Khi các vị khách tranh chấp lẫn nhau.

33. Người ta thường nên dùng bữa sớm,

Chứ đừng đến dự tiệc trong lúc bụng đói meo;

Kẻo không hắn sẽ ngồi và nhai ngấu nghiến như thể sắp nghẹn đến nơi,

Và chẳng thể hỏi han được gì mấy.

34. Con đường dẫn đến nhà kẻ thù thì quanh co và xa xôi,

Dù nhà hắn có nằm ngay trên đường cái quan đi nữa;

Nhưng con đường dẫn đến nhà người bạn thì rộng rãi và thẳng tắp,

Dù hắn có đi bôn ba tận phương xa.

35. Người ta phải bước đi ra ngoài, chứ đừng ở lại làm khách

Ở một nơi duy nhất mãi mãi;

Tình yêu sẽ hóa thành sự ghê tởm nếu người ta ngồi lì lâu lắc

Bên sưởi ấm trong tổ ấm của người khác.

36. Tốt hơn là một ngôi nhà, dẫu nó chỉ là một cái túp lều,

Làm chủ nhân ở nhà vẫn hơn;

Một cặp dê và một mái nhà chắp vá

Còn tốt hơn nhiều so với việc đi ăn mày.

37. Tốt hơn là một ngôi nhà, dẫu nó chỉ là một cái túp lều,

Làm chủ nhân ở nhà vẫn hơn;

Trái tim hắn đang rỉ máu, kẻ buộc phải đi xin ăn

Khi hắn tha thiết muốn có thức ăn.

38. Rời xa vũ khí của mình chánh đổng giữa chốn đồng không

Thì một người không nên bước đi dù chỉ một bước;

Vì hắn chẳng bao giờ biết khi nào nhu cầu về ngọn giáo

Sẽ phát sinh trên con đường xa xôi.

39. Nếu một người đã giành được sự giàu có cho chính mình,

Thì đừng bao giờ để bản thân phải chịu cảnh túng thiếu;

Hắn thường dành dụm cho kẻ thù điều mà hắn định dành cho bạn bè,

Vì rất nhiều thứ diễn ra tồi tệ hơn mong đợi của chúng ta.

40. Ta chưa từng thấy ai hào phóng quà cáp hay thức ăn đến mức

Mà lại không vui vẻ nhận lấy một món quà,

Cũng chẳng thấy ai vãi tung của cải rộng rãi đến độ

Mà lại rước lấy sự căm ghét vì món quà đáp đền.

41. Bè bạn nên làm cho nhau vui lòng bằng vũ khí và y phục,

Tùy theo khả năng mỗi người tự thấy; tình bạn của những người hay tặng quà

Được tìm thấy là bền lâu nhất,

Nếu số phận của họ được tốt đẹp.

42. Một người phải tỏ ra là bạn của bạn mình,

Và lấy quà cáp đáp lại quà cáp;

Nhưng con người ta sẽ lấy sự chế nhạo đáp trả sự chế nhạo,

Và lấy sự lừa dối đối phó với sự giả dối.

43. Một người phải tỏ ra là bạn của bạn mình,

Đối với hắn và cả bạn của bạn hắn nữa;

Nhưng con người ta không bao giờ được kết bạn

Với một kẻ là bạn của kẻ thù mình.

44. Nếu ngươi có một người bạn mà ngươi sẽ hoàn toàn tin tưởng,

Và muốn nhận được những điều tốt đẹp từ hắn,

Hãy hòa lẫn suy nghĩ của ngươi với hắn, và hãy trao tặng quà cáp,

Và thường xuyên đi tìm gặp hắn.

45. Nếu ngươi có một người khác mà ngươi khó lòng tin tưởng,

Nhưng vẫn muốn nhận điều tốt từ hắn,

Ngươi phải nói những lời đẹp đẽ với hắn, nhưng tâm tư thì nghĩ giả dối,

Và lấy sự lừa dối đáp trả sự giả dối.

46. Sự việc là thế đối với kẻ mà ngươi khó lòng tin tưởng,

Và tâm trí hắn thì ngươi không thể thấu hiểu;

Ngươi có thể cười với hắn, nhưng đừng thổ lộ tâm can,

Hãy tặng cho hắn những món quà giống như quà của hắn.

47. Thuở xưa ta còn trẻ, và đã lang thang một mình,

Và chẳng biết gì về đường đi nước bước;

Ta cảm thấy mình thật giàu có khi tìm được một người bạn,

Bởi con người là niềm vui của con người.

48. Cuộc sống của những kẻ dũng cảm và cao quý là tuyệt vời nhất,

Họ hiếm khi nuôi dưỡng những nỗi buồn;

Nhưng kẻ hèn nhát thì cảm thấy sợ hãi mọi thứ,

Và kẻ keo kiệt chẳng bao giờ vui vẻ khi cho đi.

49. Áo quần của ta thuở nọ trên một cánh đồng

Đã được ta trao cho một cặp cọc gỗ được chạm khắc;

Chúng trông giống như những anh hùng khi có áo quần mặc,

Nhưng con người trần truồng thì chẳng là gì cả.

50. Trên sườn đồi hoang vắng, cây thông chết dần,

Toàn bộ kim và vỏ của nó đều trở nên vô dụng;

Nó giống như một người chẳng được ai yêu thương,—

Tại sao cuộc đời hắn phải kéo dài?

51. Nóng hơn ngọn lửa giữa những kẻ bạn giả dối

Là tình bạn cháy rực trong năm ngày;

Khi ngày thứ sáu đến, ngọn lửa dịu lại,

Và tất cả tình yêu thương đã chấm dứt.

52. Một người chẳng cần phải tặng món quà gì lớn lao,

Thường thì một chút ít cũng đổi lấy được lời khen ngợi;

Chỉ với nửa ổ bánh mì và một chiếc cốc đầy một nửa,

Ta đã kết được một người bạn rất thân.

53. Một đại dương nhỏ thì có một ít cát,

Và tâm trí của con người cũng nhỏ bé khôn lường;

Dẫu rằng không phải ai cũng bình đẳng về trí tuệ,

Thì tất cả cũng chỉ là những kẻ khôn ngoan một nửa mà thôi.

54. Mỗi người nên có một lượng trí tuệ vừa phải,

Nhưng đừng bao giờ để bản thân biết quá nhiều;

Những người có cuộc sống tuyệt vời nhất

Là những người có trí tuệ ngày càng rộng mở.

55. Mỗi người nên có một lượng trí tuệ vừa phải,

Nhưng đừng bao giờ để bản thân biết quá nhiều;

Vì trái tim của kẻ khôn ngoan hiếm khi hạnh phúc,

Nếu hắn đạt được trí tuệ quá lớn lao.

56. Mỗi người nên có một lượng trí tuệ vừa phải,

Nhưng đừng bao giờ để bản thân biết quá nhiều;

Đừng để ai nhìn thấy số phận trước mặt mình,

Vì nhờ thế mà hắn được thảnh thơi nhất khỏi nỗi buồn.

57. Hòn than được nhóm và đốt lên từ hòn than,

Và lửa được sinh ra từ lửa;

Con người được thiên hạ nhận diện qua lời ăn tiếng nói,

Còn kẻ đần độn qua sự im lìm của chúng.

58. Kẻ nào thiết tha muốn có máu hoặc của cải của người khác

Thì phải xuất phát thật sớm;

Con sói nằm ươn lười sẽ kiếm được rất ít thịt,

Và kẻ ngủ nướng sẽ chẳng có được thành công.

59. Kẻ có ít nhân công phải xuất phát thật sớm,

Để tự mình tìm kiếm công việc cho mình;

Rất nhiều việc vẫn còn dang dở đối với kẻ hay ngủ ngày,

Và đối với kẻ nhanh nhẹn thì sự giàu có đã nắm chắc một nửa.

60. Về những tấm ván lợp đã được phơi khô và những dải vỏ cây

Dùng cho mái tranh, người ta phải biết nhu cầu của mình,

Và cần bao nhiêu gỗ cho một tháng,

Kẻo không trong nửa năm hắn sẽ dùng sạch.

61. Hãy tắm rửa, ăn uống đàng hoàng rồi hãy đi họp hội đồng,

Nhưng đừng quá bận tâm đến y phục của ngươi;

Đừng để ai phải xấu hổ vì giày dép và tất của mình,

Càng ít xấu hổ hơn vì con chiến mã hắn đang cưỡi,

(Dù con ngựa hắn có trong tay thật tồi tàn đi nữa.)

62. Khi con đại bàng bay đến vùng biển cổ xưa,

Nó quác lên và cúi gằm đầu;

Con người ta cũng rơi vào hoàn cảnh y hệt giữa chốn đông đúc,

Là kẻ tìm thấy rất ít người lên tiếng nói vì mình.

63. Tất cả những ai muốn được nhìn nhận là khôn ngoan

Đều phải sẵn sàng đặt câu hỏi và trả lời;

Hãy nói suy nghĩ của ngươi cho một người, nhưng hãy đề phòng hai người,—

Mọi thứ mà ba người biết thì thiên hạ đều biết.

64. Kẻ nào thận trọng sẽ sử dụng một cách có chừng mực

Sức mạnh mà hắn đang có;

Hắn sẽ nhận ra khi dấn thân vào giữa những người dũng cảm rằng

Hắn chưa chắc đã là kẻ gan dạ nhất.

65. . . . . . . . . | . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . .

Thường thì vì những lời mà người ta nói với kẻ khác

Hắn sẽ chỉ nhận lại một món quà tồi tệ.