Bài ca Hamthesmol, đoạn thơ kết thúc trong Codex Regius, nhìn chung là tác phẩm được gìn giữ kém nhất trong toàn bộ bộ sưu tập. Nguồn gốc của câu chuyện, mối liên hệ giữa Hamthesmol với Guthrunarhvot, và của cả hai bài thơ với bản “cũ” giả định của Hamthesmol, đã được phác thảo trong lời chú dẫn của bài Guthrunarhvot. Bản Hamthesmol mà chúng ta đang có chắc chắn không phải là bài thơ “cũ” mang tên ấy; quả thực, đây là một sự chắp vá rõ rệt đến mức khó có thể coi nó là một tác phẩm mạch lạc. Một số khổ thơ được làm theo thể Fornyrthislag, một số theo thể Malahattr, có khổ (khổ 29) dường như thuộc thể Ljothahattr, và trong nhiều trường hợp, các từ ngữ chỉ có thể được gọt giũa để phù hợp với một thể thơ quen thuộc nào đó thông qua việc sửa đổi rất nhiều. Việc có ai đó cố tình sáng tác ra một bài thơ như vậy dường như là điều khó tin, và có vẻ hợp lý hơn nhiều rằng một người kể chuyện nào đó ở thế kỷ thứ mười một đã dựng lên một câu chuyện về cái chết của Hamther và Sorli bằng cách chắp vá các mảnh ghép khác nhau, đồng thời có thể tự thêm vào một số khổ thơ theo thể Malahattr của riêng mình.

Người ta đã lập luận, và có lẽ với một logic hợp lý, rằng bản Hamthesmol hiện còn của chúng ta có nguồn gốc từ Greenland, cùng với Atlamol. Dù thế nào đi nữa, tác phẩm khó có thể được ráp nối lại trước giai đoạn cuối thế kỷ thứ mười một, mặc dù bản Hamthesmol “cũ” chắc chắn đã có từ rất lâu trước thời kỳ này. Nhiều biên tập viên đã cố gắng chắt lọc những phần của bài thơ hiện còn được mượn từ khúc ca cổ này, nhưng tình trạng của văn bản vốn dĩ mơ hồ đến mức thậm chí người ta không thể xác định rõ đâu là những khổ thơ làm theo thể Fornyrthislag và đâu là thể Malahattr. Tương tự, nhiều biên tập viên cũng chỉ ra các khoảng trống và chỗ bị thiếu sót, nhưng có vẻ đáng nghi ngờ liệu bản Hamthesmol hiện còn có thực sự mang tính liên tục hay không, khi mà các mảnh ghép cấu thành của nó dường như được xâu chuỗi lại mà ít quan tâm đến sự liền mạch. Các chú thích nêu bật một số gợi ý quan trọng hơn từ các nhà biên tập, nhưng không có ý định bao trùm tất cả, và thể thơ của bản dịch thường chỉ dựa trên những phỏng đoán thuần túy về đặc điểm của các dòng và khổ thơ nguyên gốc. Mặc dù văn bản đang ở trong tình trạng hỗn loạn, cốt truyện ẩn giấu bên dưới vẫn tương đối rõ ràng, và người đọc có thể theo dõi câu chuyện mà không gặp quá nhiều khó khăn.

[Contents]

[546]

1. Lớn lao thay những tội ác

từng nảy sinh thuở trước,

Cùng ánh bình minh buồn bã

của nỗi sầu muộn từ loài yêu tinh;

Vào lúc ban mai, thức tỉnh lòng người

Là những nỗi lầm mang lại

nỗi đau cho từng số phận.

2. Chẳng phải bây giờ, cũng chẳng phải ngày hôm qua,

Thời gian trôi qua đã tự thuở nào,

Để giờ đây chẳng còn mấy thứ

đạt tới nửa phần tuổi tác ấy,

Kể từ khi Guthrun, người con gái của Gjuki,

thúc giục

Những người con trai còn quá trẻ của mình

đi đòi máu cho Svanhild.

3. “Người chị em mà các con từng có

được gọi tên là Svanhild,

Và nàng đã bị Jormunrek giày xéo dưới móng ngựa,

Ngựa trắng và ngựa đen trên con đường chiến trận,

Ngựa xám, quen nẻo đường, những tuấn mã của người Goth.

4. “Các con chẳng giống chút nào

với các vị vua của dân tộc,

Bởi giờ đây các con là những kẻ duy nhất

còn sống sót trong dòng dõi của ta.

[547]

5. “Ta cô độc tựa cây dương trong rừng,

Trơ trọi họ hàng như cây linh sam trụi lá,

Mọi niềm vui của ta đã mất đi

như chiếc lá trên cành

Khi kẻ tàn phá cành lá quay đi

trước ngày hè ấm áp.”

6. Khi ấy Hamther lên tiếng,

kẻ mang trái tim kiêu hãnh:

“Guthrun, bà chẳng dành mấy lời ngợi khen

cho hành động của Hogni

Khi họ đánh thức Sigurth dậy khỏi giấc ngủ của chàng,

Bà vẫn ngồi trên giường trong lúc những kẻ sát nhân cười cợt.

7. “Những tấm chăn trắng trên giường của bà

đã nhuốm đỏ vì máu

Từ những vết thương của chàng,

và ướt đẫm dòng huyết lệ của người chồng;

[548]

Thế là Sigurth bị sát hại, bà ngồi bên thi hài chàng,

Và chẳng màng đến niềm vui:

đó là việc do Gunnar gây ra.

8. “Bà từng muốn ra tay với Atli

bằng cách giết chết Erp

Và hạ sát Eitil; nỗi đau của chính bà còn tồi tệ hơn thế;

Vì vậy mỗi người hãy cầm lấy thanh kiếm cắn xé vết thương

Sao cho nó tước đi mạng sống của kẻ khác

mà không đánh gục chính mình.”

9. Khi ấy Sorli cất lời, bởi cậu vốn dĩ khôn ngoan:

“Con sẽ chẳng bao giờ cãi vã với mẹ của mình;

Thiết nghĩ cả hai chúng ta

chẳng thiếu gì những lời để nói;

Guthrun, điều bà đòi hỏi là gì

mà sẽ không mang lại cho bà nước mắt?

10. “Bà khóc thương cho những người anh em,

và những đứa con trai ngọt ngào,

Những người thân thích ruột thịt

đã bỏ mạng trên chiến trường;

Giờ đây, hỡi Guthrun, bà cũng sẽ phải khóc thương

cho cả hai chúng tôi,

Chúng tôi đang ngồi trên lưng ngựa với số phận đã định,

và sẽ chết ở chốn xa xôi.”

[549]

11. Khi ấy người phụ nữ kiêu hãnh vì danh tiếng—

nàng đang đứng trên bậc thềm—

Người con gái có đôi bàn tay thanh mảnh,

đã nói với con mình rằng:

“Các con sẽ gặp hiểm nguy

nếu không nghe theo lời khuyên;

.  .  .  .  .  .  .  .  |   .  .  .  .  .  .  .  .

Chỉ bằng hai người anh hùng,

hai trăm tráng sĩ người Goth

Sẽ bị trói hoặc bị giết

ngay trong tòa thành vách đá cao.”

12. Chúng rời khỏi sân và thở ra những cơn giận dữ;

Những chàng trai nhanh chóng vượt qua ngọn núi ướt đẫm,

Trên những con tuấn mã xứ Hunnish,

để trả thù cho cái chết.

13. Trên đường đi, chúng bắt gặp người đàn ông uyên bác ấy;

[550]

.  .  .  .  .  .  .  .  |   .  .  .  .  .  .  .  .

“Chúng ta có thể trông chờ sự giúp đỡ gì

từ kẻ yếu đuối da ngăm này?”

14. Người anh cùng cha khác mẹ liền đáp lại chúng:

“Ta có thể giúp đỡ những người thân của mình

Cũng tương tự như cách một bàn chân

nhận được sự giúp đỡ từ bàn chân kia.”

15. “Làm sao một bàn chân có thể giúp đỡ kẻ đồng hành,

Hay một bàn tay bằng xương bằng thịt

có thể trợ giúp tay khác?”

16. Khi ấy Erp cất lời, lời lẽ thật ngắn gọn,

Khi cậu kiêu hãnh ngồi trên lưng ngựa:

[551]

“Thật tệ hại khi chỉ đường cho kẻ nhút nhát.”

Chúng gọi kẻ quả cảm ấy là đứa con hoang.

17. Chúng rút khỏi vỏ những thanh gôm sáng loáng,

Những lưỡi gươm, để mang lại niềm vui cho mụ nữ yêu khổng lồ;

Chúng tự làm giảm đi một phần ba sức mạnh vốn có,

Và đánh gục chiến binh trẻ tuổi xuống đất.

18. Chúng phủi áo choàng, trút gươm vào vỏ,

Những người đàn ông dòng dõi quý tộc

quấn chặt áo choàng quanh mình.

19. Chúng tiếp tục lên đường và gặp phải điềm gở,

Và nhìn thấy đứa con trai của người chị em

trên một cội cây,

Trên ngọn cây treo sói lạnh buốt gió

ở phía tây lâu đài,

Nơi làm mồi cho loài sếu; chẳng ai muốn nán lại lâu.

[552]

20. Trong sảnh đường huyên náo, mọi người uống cạn chén quỳnh,

Và tiếng móng ngựa vang lên

mà chẳng một ai có thể nghe thấy,

Cho đến khi người chiến binh gan góc thổi chiếc tù và của mình.

21. Mọi người chạy đến và báo tin cho Jormunrek

rằng họ nhìn thấy những tráng sĩ đội mũ sắt bên ngoài:

“Hãy đưa ra những mưu lược khôn ngoan,

bởi những kẻ dũng cảm đã đến,

Chính ngươi đã sát hại người chị em

của những tráng sĩ hùng mạnh.”

22. Khi ấy Jormunrek bật cười, đặt tay lên chòm râu,

Hắn cất tiếng gọi vũ khí, bởi hơi men khiến hắn hiếu chiến;

Hắn giũ những lọn tóc nâu, ngắm nhìn chiếc khiên trắng,

Và nâng cao chiếc cốc vàng trong tay.

23. “Ta nghĩ rằng sẽ thật hạnh phúc biết bao

khi được nhìn thấy

Hamther và Sorli ở ngay trong sảnh đường này;

[553]

Ta sẽ trói những kẻ đó bằng dây cung,

Và treo cổ những người thừa kế của Gjuki lên giá tra tấn.”

24. Trong sảnh đường vang lên những tiếng gào thét,

những chiếc cốc vỡ tan tành,

Mọi người đứng ngập trong dòng máuchảy ra từ lồng ngực những người Goth.

25. Khi ấy Hamther mới lên tiếng,

kẻ mang tâm hồn kiêu hãnh:

“Jormunrek, ngươi từng tìm kiếm bọn ta,

Những đứa con chung một người mẹ

đã tìm đến tận nơi ở của ngươi;

Giờ đây ngươi hãy nhìn đôi tay, đôi bàn chân của chính mình,

Hỡi Jormunrek, đang bị ném vào ngọn lửa ngút ngàn.”

26. Khi ấy vị vua thuộc dòng dõi thần linh liền gầm lên,

Oai vệ trong bộ giáp sắt, tựa như tiếng gầm của loài gấu:

“Hãy ném đá vào những kẻ mà thép không thể bén,

Cả gươm lẫn giáo, những người con của Jonak.”

[554]

Sorli cất lời:

27. “Hỡi người anh em, ngươi đã hành động tồi tệ

khi mở chiếc túi ấy ra,

Từ chiếc túi đó thường phát ra những lời khuyên hiểm độc;

Hamther ạ, ngươi có can đảm đấy

giá như ngươi có cả sự khôn ngoan!

Một kẻ thiếu minh mẫn thì thiếu thốn rất nhiều điều.”

Hamther cất lời:

28. “Đầu của hắn giờ này đã rơi xuống đất

nếu Erp còn sống,

Người anh em nhiệt thành mà chúng ta

đã giết trên đường đi,

Vị chiến binh cao quý ấy,—

chính các Norns đã thúc đẩy ta

Ra tay sát hại người anh hùng

lẽ ra phải được tôn kính trong trận chiến.

29. “Dưới hình hài của loài sói,

chúng ta không xứng đáng

Tự tàn sát lẫn nhau,

[555]

Giống như bầy chó săn của các Norns,

được nuôi dưỡng

Trong sự tham lam giữa chốn hoang vu lạnh lẽo.

30. “Chúng ta đã chiến đấu oanh liệt,

những kẻ người Goth ngã gục

Dưới lưỡi gươm của chúng ta, tựa những con đại bàng trên cành cây;

Danh tiếng chúng ta thật lớn lao dẫu có chết

hôm nay hay ngày mai;

Chẳng ai sống sót qua đêm khi các Norns đã phán quyết.”

31. Khi ấy Sorli gục xuống bên bức tường hồi nhà,

Và Hamther ngã xuống ở phía sau căn nhà.

Đây được gọi là khúc ca cổ về Hamther.

[545]