'Ai cũng biết, hay ít ra cũng nên biết rằng, ở khắp các xứ sở theo đạo Thiên Chúa, vài tuần trước ngày lễ Giã Bánh (Shrove Tuesday), người ta thỏa thuê vui chơi giải trí và chuộc lấy sự ăn năn trước khi trở thành sùng đạo, bất kể sang hèn, bằng tiếng đàn, yến tiệc, khiêu vũ, chè chén, hóa trang, và đủ mọi trò vui thú khác có thể tìm thấy dễ dàng.

Khoảnh khắc màn đêm sẫm màu trùm lên bầu trời (càng sẫm càng hay), thời điểm mà những ông chồng ghét cay ghét đắng còn tình nhân lại vô cùng yêu thích bắt đầu diễn ra, khi ấy sự đoan trang vứt bỏ xiềng xích, niềm vui tung tăng trên những nhón chân bồn chồn, cười khúc khích với biết bao gã hào hoa đang vây quanh; vang lên những khúc ca, tiếng ngân nga, tiếng gầm rú, tiếng vo ve, tiếng đàn ghi-ta và đủ thứ âm thanh khua khoảy khác.

Và xuất hiện những bộ y phục lộng lẫy nhưng kỳ quái, mặt nạ của mọi thời đại và xứ sở, người Thổ, người Do Thái, những gã hề harlequin cùng diễn viên nhào lộn, người Hy Lạp, La Mã, Yankee-doodle, và người Ấn Độ; đủ mọi loại trang phục trừ y phục giáo sĩ, ai nấy có thể tùy ý lựa chọn theo sở thích của mình, nhưng không một ai ở những chốn này dám chế giễu hàng giáo phẩm — thế nên hãy cẩn thận, hỡi những kẻ tự do tư tưởng! Ta cảnh cáo các ngươi đấy.

Thà rằng quấn đầy bụi gai quanh mình thay cho áo khoác và quần chẽn còn hơn là mặc dù chỉ một mảnh vải bôi nhọ các tu sĩ, dẫu ngươi có thề rằng đó chỉ là trò đùa vui; họ sẽ lôi cổ ngươi ra tra vấn, khuấy tung những ngọn lửa ở Phlegethon đối với từng kẻ một, và chẳng thèm đọc lấy một bài kinh cầu hồn nào để làm dịu đi cái vạc đang sôi sục nấu nhừ xương cốt ngươi, trừ khi ngươi chịu trả gấp đôi.

Nhưng ngoài điều đó ra, ngươi muốn mặc áo chẽn, áo choàng hay áo khoác kiểu gì tùy thích, như những thứ ở phố Monmouth hay chợ Rag Fair có thể sắm cho ngươi dù để nghiêm túc hay chọc cười; và ngay cả ở Ý cũng có những chốn như thế, được gọi bằng cái tên mỹ miều hơn với âm điệu dịu dàng hơn, bởi vì ngoại trừ Covent Garden, ta chẳng thể tìm ra nơi nào ở Đại Britan được gọi là "Piazza".

Lễ hội này gọi là Carnival, dịch ra có nghĩa là "tạm biệt thịt thà": sở dĩ gọi như vậy vì cái tên và sự việc ăn khớp với nhau, suốt mùa Chay họ chỉ sống bằng cá muối lẫn cá tươi. Nhưng tại sao họ lại mở đầu mùa Chay với nhiều niềm vui đến thế, thì điều đó vượt quá khả năng hiểu biết của ta, dẫu ta đoán rằng nó cũng giống như việc ta nâng ly cùng bạn bè lúc chia tay trên xe ngựa hoặc tàu thủy ngay trước giờ khởi hành.

Và cứ thế, họ từ biệt những món ăn mặn, những thớ thịt săn chắc, và các món hầm nêm nếm đậm đà, để sống qua bốn mươi ngày ròng rã với những con cá nấu tồi tệ, bởi vì các món hầm của họ chẳng có lấy nổi chút nước sốt; một điều khiến không biết bao nhiêu tiếng "phì phì", "chậc chậc" vang lên, kèm theo vài lời thề thốt (chẳng hợp chút nào với Nàng Thơ) thốt ra từ những du khách từ thuở bé đã quen ăn cá hồi ít nhất là phải có nước tương;

Vì thế, ta thành khẩn khuyên những ai "sành ăn về nước sốt cá", trước khi vượt biển, hãy dặn đầu bếp, vợ hay bạn của mình đi bộ hoặc cưỡi ngựa ra đường Strand để mua sỉ (hoặc nếu đã lên đường trước, có thể nhờ gửi theo bất kỳ phương tiện nào ít rủi ro nhất): Nước tương cà chua, nước tương đậu nướng, giấm ớt và nước sốt Harvey, bằng không, lạy Chúa! mùa Chay sẽ sớm bỏ đói các ngươi suýt chết;

Nói cách khác, nếu tôn giáo của ngươi là La Mã, và ở Rome ngươi cư xử như người Rome theo tục ngữ — dẫu chẳng có người ngoại quốc nào bắt buộc phải ăn chay; và nếu ngươi theo phơi giáo, hoặc đau yếu, hay là phụ nữ, mà lại muốn ngồi ăn một món hầm trong tội lỗi — cứ ăn và chịu đọa đày đi! Ta không có ý thô lỗ đâu, nhưng hình phạt chính là thế, nói chẳng ngoa.

Trong tất cả những nơi mà lễ hội Carnival từng vui nhộn nhất vào thuở trước, với những vũ điệu, khúc ca, dạ khúc, tiệc khiêu vũ, mặt nạ, kịch câm, kịch thần thoại, và nhiều thứ khác nữa mà ta không có thời gian để kể hết bây giờ hoặc bất cứ lúc nào, Venice vượt trội hơn tất cả mọi thành phố — và vào đúng khoảnh khắc ta chọn để bắt đầu câu chuyện này, thành phố sinh ra từ biển cả ấy đang ở thời kỳ hoàng kim rực rỡ nhất.

Họ vẫn sở hữu những gương mặt xinh xắn làm sao, những người phụ nữ Venice ấy, đôi mắt đen, hàng mày cong, và những biểu cảm ngọt ngào; những nét đẹp từng được sao chép từ người Hy Lạp thời cổ đại, thứ nghệ thuật mà người hiện đại bắt chước thật tồi tệ; và trông họ tựa như biết bao bức họa Nữ thần V Venus của Titian (bức đẹp nhất đang ở Florence — hãy ngắm nó nếu bạn muốn), khi họ tựa người bên ban công hoặc bước ra từ một bức tranh của Giorgione,

Kẻ có những sắc thái màu vẽ đại diện cho Chân lý và Vẻ đẹp ở mức độ hoàn hảo nhất; và khi bạn đến cung điện Manfrini, bức tranh ấy (dù những bức khác có tuyệt vời đến đâu) đối với tâm trí tôi vẫn là điều đáng ngắm nhất trong toàn bộ triển lãm; có lẽ nó cũng hợp với sở thích của bạn, và đó là lý do tôi làm thơ ca ngợi nó nhiều đến thế: Chẳng qua đó chỉ là chân dung người Con trai, người Vợ, và chính họa sĩ; nhưng là một Người Phụ Nữ tuyệt mỹ biết bao! Tình yêu trong cuộc sống thực tại!

Tình yêu tràn trề sức sống và hình hài trọn vẹn, chứ không phải tình yêu lý tưởng hóa, không, cũng chẳng phải vẻ đẹp lý tưởng, cái tên mĩ miều ấy, mà là một điều gì đó còn tuyệt vời hơn thế, chân thật đến mức Nữ người mẫu ngọt ngào ấy chắc chắn phải bằng xương bằng thịt ngoài đời; một tạo vật mà bạn muốn mua, muốn nài xin, hay dẫu có phải ăn cắp đi nữa, nếu như điều đó không phải là bất khả thi và là một nỗi hổ thẹn; gương mặt ấy gợi ta nhớ đến một khuôn mặt nào đó, tựa như nỗi đau, mà bạn từng thấy một lần nhưng sẽ chẳng bao giờ gặp lại nữa;

Một trong những bóng hình lướt qua ta khi chúng ta còn trẻ, lúc ta đăm đăm nhìn vào từng gương mặt; và ôi! Vẻ đẹp nhường nào mà đôi khi ta bắt gặp trong khoảnh khắc lướt qua, nét duyên dáng dịu dàng, tuổi trẻ, thanh xuân, và nhan sắc hòa quyện vào nhau, mà ta tìm thấy lại ở vô số những sinh linh vô danh, kẻ mà ta chẳng hề biết rõ đường đi lối về hay chốn náu nương, và sẽ chẳng bao giờ biết, tựa như vì tinh tú Pleiad đã mất dạng chẳng còn thấy nơi trần thế.

Ta đã nói rằng phụ nữ Venice giống như một bức tranh của Giorgione, và quả thực họ là vậy, nhất là khi ngắm nhìn từ trên ban công (vì đôi khi vẻ đẹp được tôn lên rực rỡ nhất ở khoảng cách xa) và ở đó, tựa như nữ anh hùng trong kịch của Goldoni, họ lấp ló sau khung cửa chớp hoặc tựa người qua lan can; và phải thừa nhận rằng, họ hầu hết đều vô cùng xinh đẹp và lại khá thích khoe ra điều đó, ngẫm lại mới đáng tiếc làm sao!

Bởi những cái nhìn đưa tình sinh ra ánh mắt đưa đẩy, ánh mắt sinh ra những tiếng thở dài, tiếng thở dài sinh ra những điều ước, điều ước thành lời nói, và lời nói thành những bức thư bay trên đôi cánh của vị thần Mercury chân nhẹ, kẻ làm những việc ấy chỉ vì chẳng biết điều gì tốt hơn; và rồi, Chúa mới biết điều rắc rối gì có thể nảy sinh khi Tình yêu trói buộc hai người trẻ tuổi trong cùng một chiếc xiềng xích, những cuộc hẹn hò lén lút, những chiếc giường ngoại tình, những vụ trốn theo tình nhân, những lời thề thốt vỡ vụn, những trái tim tan nát và cả những cái đầu rơi.

Shakespeare từng miêu tả phái đẹp qua nhân vật Desdemona là người vô cùng xinh xắn nhưng danh tiếng lại đáng ngờ, và cho đến tận ngày nay, từ Venice cho đến Verona, những chuyện thế này có lẽ vẫn y nguyên như vậy, chỉ có điều là kể từ thời đó đến nay, chưa từng có ai nghe đến một ông chồng nào nổi trận lôi đình chỉ vì chút nghi ngờ thuần túy mà bóp chết người vợ chưa đầy đôi mươi, chỉ vì cô ta có một "Cavalier Servente".

Sự ghen tuông của họ (nếu như họ thực sự ghen tuông) mang một sắc thái hoàn toàn trong sáng, chẳng giống như gã quỷ đen thui của Othello, kẻ dìm chết phụ nữ trong chiếc giường lông vũ, mà đáng mặt những gã đàn ông phóng khoáng này hơn biết bao, khi đã mệt mỏi với sợi dây cương hôn nhân, chẳng phàm nhân nào buồn bận tâm cái đầu vì một người vợ như thế, mà lập tức vớ lấy một người khác, hoặc vợ của kẻ khác.

Bạn đã bao giờ nhìn thấy một chiếc Gondola chưa? Vì sợ rằng bạn chưa từng thấy, tôi sẽ miêu tả lại chính xác cho bạn: đó là một chiếc thuyền dài có mái che rất phổ biến ở đây, được chạm trổ ở phần mũi, cấu trúc nhẹ nhàng nhưng chắc chắn, được chèo bởi hai người chèo thuyền, mỗi người gọi là một "Gondolier", nó lướt đi trên mặt nước với vẻ ngoài đen đúa, y hệt như một cỗ quan tài được úp trên chiếc xuồng độc mộc, nơi chẳng ai có thể biết bạn đang nói gì hay làm gì.

Và chúng lướt lên lướt xuống dọc theo những con kênh dài, lao vút qua bên dưới cầu Rialto, ngày cũng như đêm, với mọi tốc độ nhanh hay chậm, vòng quanh các nhà hát, tạo thành một đám đông đen tuyền, chúng chờ đợi trong lớp áo livery ảm đạm sắc màu tang tóc — nhưng những điều bi thảm lại chẳng hề thuộc về chúng, bởi đôi khi chúng chứa đựng cả một bầu trời vui nhộn, giống như những cỗ xe tang khi tang lễ đã hoàn tất.

Nhưng xin trở lại với câu chuyện của tôi. — Cách đây vài năm, có lẽ là ba mươi, bốn mươi, hơn hoặc kém một chút, lễ hội Carnival đang hồi rộn ràng nhất, và mọi loại trò hề cùng trang phục hóa trang cũng vậy; một phu nhân nọ đi xem hội diễn, tên thật của bà tôi không biết, cũng chẳng thể đoán ra, thế nên chúng ta hãy gọi bà là Laura đi, nếu bạn thích, bởi cái tên ấy lướt vào vần điệu thơ của tôi một cách vô cùng dễ dàng.

Bà không già, cũng chẳng trẻ, không ở cái độ tuổi mà một số người gọi là "tuổi băm", một độ tuổi xem chừng vẫn mơ hồ nhất, bởi vì tôi chưa từng nghe nói, cũng chẳng thể thuyết phục nổi bất kỳ ai bằng những lời cầu xin, hối lộ hay nước mắt, để gọi tên, định nghĩa bằng lời nói hay viết ra trang giấy khoảng thời gian chính xác mà từ ấy ám chỉ — điều đó quả thực vô cùng ngớ ngẩn.

Laura vẫn đang độ xuân sắc, đã tận dụng tối đa những ân huệ của Thời gian, và Thời gian cũng đáp lễ lại bà một cách lịch thiệp, đối xử với bà thật nhã nhặn, để rồi khi trang điểm tươm tất, bà trông vô cùng xinh đẹp dù ở bất cứ nơi đâu; một người phụ nữ đẹp luôn là vị khách được chào đón, và vầng trán của Laura hiếm khi nào vương nét cau mày; quả thực, bà rạng ngời trong nụ cười, và dường như dùng đôi mắt đen của mình để lấy lòng đàn ông vì họ đã ngắm nhìn bà.

Bà là một phụ nữ đã có chồng; điều đó thật tiện lợi, bởi vì ở các xứ sở theo đạo Thiên Chúa, có một quy tắc là nhìn nhận những lỗi lầm nhỏ nhặt của họ với cặp mắt khoan dung hơn; trong khi đó, nếu những cô nàng độc thân trỏ chứng dại dột (trừ khi trong khoảng thời gian xen giữa ấy có một đám cưới kịp thời để làm dịu đi tai tiếng), tôi chẳng biết làm thế nào họ có thể vượt qua nổi, trừ khi họ xoay xở sao cho chẳng ai hay biết.

Chồng bà thường chèo thuyền trên biển Adriatic, và cũng thực hiện vài chuyến hải trình ở các vùng biển khác, và khi ông nằm chờ kiểm dịch (pratique) — một biện pháp phòng ngừa bệnh tật kéo dài bốn mươi ngày — vợ ông đôi khi lại leo lên căn gác mái cao nhất của mình, bởi từ đó bà có thể dễ dàng nhìn thấy con tàu: ông là một thương gia buôn bán với Aleppo, tên là Giuseppe, gọi ngắn gọn hơn là Beppo.

Ông là một người đàn ông da ngăm đen như người Tây Ban Nha, rám nắng vì những chuyến đi xa, nhưng vóc dáng lại vô cùng đẫy đà; dù làn da trông có vẻ sạm đi như thể được ngâm trong xưởng thuộc da, ông là một người vừa có óc phán đoán vừa tràn đầy sinh lực — chưa từng có một thủy thủ nào cừ khôi hơn thế trong việc điều khiển xà ngang cánh buồm; và người vợ, dù phong thái chẳng hề tỏ ra khắc khổ, lại được coi là một phụ nữ có nguyên tắc vô cùng khắt khe, đến mức được cho là gần như bất khả xâm phạm.

Nhưng đã nhiều năm trôi qua kể từ lần cuối họ hội ngộ; một số người cho rằng con tàu đã bị chìm, số khác lại nghĩ rằng không hiểu sao ông đã vướng vào nợ nần và chẳng dám nghĩ đến chuyện lái thuyền về nhà; và có không ít người đưa ra những lời cá cược rằng liệu ông có về hay không; bởi vì hầu hết đàn ông (cho đến khi sự mất mát làm họ khôn ngoan hơn) đều thích dùng tiền cược để bảo vệ quan điểm của chính mình.

Người ta kể rằng buổi chia tay cuối cùng của họ vô cùng bi thảm, như những cuộc chia tay vẫn thường thế, hoặc đáng lẽ phải thế, và linh cảm của họ hoàn toàn mang tính tiên tri rằng họ sẽ chẳng bao giờ được gặp lại nhau nữa (một thứ cảm giác u sầu, mang hơi hướng thơ ca mà tôi từng thấy xuất hiện ở hai hay ba người), khi quỳ gối trên bờ biển với đôi chân buồn bã, ông đã bỏ lại nàng Ariadne xứ Adriatic này.

Và Laura mỏi mòn chờ đợi, khóc lóc một chút, và nghĩ đến chuyện mặc tang phục, điều hoàn toàn dễ hiểu; bà suýt mất hết cả cảm giác thèm ăn, và ban đêm nằm một mình chẳng tài nào chợp mắt nổi; bà thấy khung cửa sổ và những cánh chớp sao mà mong manh trước một tên trộm dạo hay yêu tinh táo tợn, thế nên bà nghĩ rằng thật khôn ngoan khi gắn kết đời mình với một người chồng hờ, chủ yếu là để bảo vệ bản thân.

Bà đã chọn (và có thứ gì mà họ không đời nào chịu chọn, chỉ cần bạn phản đối sự lựa chọn của họ chứ?), cho đến khi Beppo trở về sau chuyến hải trình dài ngày và mang lại niềm vui cho trái tim trung thủy của bà một lần nữa, một người đàn ông mà một số phụ nữ vừa thích vừa hay trách móc — theo lời đồn đại của thiên hạ, hắn là một kẻ chải chuốt điệu đà; một vị Bá tước vừa giàu có vừa quyền quý, họ nói thế, và là kẻ vô cùng hào phóng trong các cuộc vui chơi.

Và rồi hắn là một Bá tước, lại am hiểu âm nhạc, khiêu vũ, chơi đàn, tiếng Pháp và tiếng Tuscan; xin bạn hãy biết cho rằng thứ ngôn ngữ sau không hề dễ dàng, bởi vì rất ít người Ý nói được chuẩn tiếng Etruscan. Hắn cũng là một nhà phê bình opera sành sỏi, rành rọt mọi tinh tế của giày hài lẫn giày cao gót kịch nghệ; và không một khán giả Venice nào có thể chịu đựng nổi một bài hát, cảnh diễn hay giai điệu nào khi hắn cất tiếng kêu "seccatura!"

Tiếng hô "bravo" của hắn mang tính quyết định, bởi âm thanh ấy khiến Viện Hàn lâm phải nín lặng trong nỗi kinh hoàng; những người kéo đàn vĩ cầm run rẩy khi hắn đảo mắt nhìn quanh, sợ phát hiện ra một nốt nhạc sai lệch; trái tim tràn ngập âm điệu của "Prima Donna" sẽ thắt lại, nơm nớp lo sợ trước sự phán quyết đầy đọa đày từ tiếng "Bah!" của hắn; Soprano, Basso, thậm chí cả Contra-Alto, đều ước gì hắn chìm sâu năm thước dưới cầu Rialto.

Hắn bảo trợ cho những nghệ sĩ ứng khẩu Improvisatori, thậm chí bản thân cũng có thể tự sáng tác vài khổ thơ ứng khẩu, viết thơ vần, hát ca khúc, biết kể chuyện, buôn bán tranh ảnh, và tài năng khiêu vũ không thua kém gì người Ý, dẫu rằng trong lĩnh vực này, vinh quang của họ chắc chắn phải nhường bước trước nước Pháp; tóm lại, hắn là một Cavaliero hoàn hảo, và ngay cả trước mặt người hầu phòng của mình, hắn cũng trông như một anh hùng.

Rồi hắn lại là kẻ chung tình cũng như đa tình, khiến chẳng một bóng hồng nào có thể phàn nàn, dẫu thỉnh thoảng họ có hơi làm mình làm mẩy một chút, hắn chưa bao giờ làm những đóa hoa xinh đẹp ấy phải đau khổ; trái tim hắn thuộc về kiểu người dễ khiến chúng ta say đắm nhất, mềm như sáp để khắc ghi và cứng như cẩm thạch để giữ gìn; hắn là một người tình theo trường phái cổ điển tốt đẹp, những kẻ càng về già lại càng trở nên chung thủy hơn.

Chẳng có gì lạ khi những tài nghệ ấy có thể làm xiêu lòng bất kỳ cái đầu phụ nữ nào, dẫu cho nàng có khôn ngoan và điềm tĩnh đến đâu — với hầu như chẳng có chút hy vọng nào rằng Beppo có thể trở về, xét về mặt luật pháp thì hắn gần như đã chết hẳn, hắn chẳng gửi tin, chẳng viết thư, cũng chẳng hề tỏ ra mảy may quan tâm, và nàng đã mòn mỏi chờ đợi suốt mấy năm trời; và thực sự nếu một người đàn ông không chịu cho chúng ta biết rằng hắn ta còn sống, thì hắn đã chết — hoặc đáng lẽ phải thế.

Hơn thế nữa, ở vùng bên này dãy Alps, đối với mọi phụ nữ (dẫu Chúa biết đó là một tội lỗi trầm trọng), ta có thể nói là được phép có hai người đàn ông; tôi không tài nào biết ai là kẻ đầu tiên khai sinh ra phong tục ấy, nhưng các "Cavalier Serventes" thì vô cùng phổ biến, chẳng ai mảy may để ý hay bận tâm đến; và chúng ta có thể gọi đây (nói cho nhẹ nhàng là thế) là một cuộc hôn nhân thứ hai làm vấy bẩn cuộc hôn nhân đầu tiên.

Từ này trước đây được gọi là "Cicisbeo", nhưng giờ đây nó đã trở nên thô tục và kém thanh lịch; người Tây Ban Nha gọi người đó là "Cortejo", bởi vì lối sống ấy vẫn duy trì ở Tây Ban Nha, dù là một thói quen mới mẻ; tóm lại, nó lan rộng từ sông Po đến sông Teio, và có lẽ cuối cùng sẽ được gửi vượt cả đại dương: nhưng xin Chúa hãy che chở nước Anh Cổ kính khỏi những thói quen như thế! Bằng không thì những vụ kiện tụng bồi thường và ly hôn sẽ đi về đâu?

Tuy nhiên, tôi vẫn cho rằng, với tất cả sự kính trọng dành cho phe nữ nhi độc thân, các quý bà đã có chồng nên được ưu tiên hơn trong các cuộc chuyện trò riêng tư hoặc xã giao — và tôi nói điều này không có ý ám chỉ riêng biệt nào đến nước Anh, nước Pháp hay bất kỳ quốc gia nào khác — bởi vì họ là những người từng trải và biết dung hòa cuộc sống, và vì họ tự nhiên nên tự nhiên lại quyến rũ.

Đúng là một cô tiểu thư đang độ xuân thì vô cùng cuốn hút, nhưng lại rụt rè và lóng ngóng trong lần đầu tiên bước ra xã hội, hoảng hốt đến mức khiến người khác cũng phải lo lắng, toàn những tiếng cười khúc khích, má hồng; nửa kiêu kỳ, nửa hờn dỗi; và liếc nhìn Mẹ vì sợ rằng những gì bạn, cô ấy, nó, hay họ đang làm đều là điều sai trái: Vẫn còn vương vấn giọng điệu trẻ con trong mọi lời họ thốt ra — thêm nữa, lúc nào họ cũng thoang thoảng mùi bánh mỳ phết bơ.

Nhưng "Cavalier Servente" là cụm từ được dùng trong những tầng lớp lịch sự nhất để chỉ cái tên nô bộc thừa thãi này, kẻ luôn bám sát bên người phụ nữ như một phần trang phục, mọi lời nói của nàng là mệnh lệnh duy nhất mà hắn phải tuân theo. Chức vụ của hắn không phải là một công việc nhàn rỗi đâu, như bạn có thể đoán được; xe cộ, người hầu, thuyền gondola, hắn đều là kẻ gọi đến, và mang giùm quạt, khăn choàng vai, găng tay lẫn khăn quàng.

Mặc cho bao điều tội lỗi diễn ra, tôi phải thừa nhận rằng Ý là một nơi vô cùng dễ chịu đối với tôi, kẻ thích ngắm nhìn Mặt trời chiếu rọi mỗi ngày, và những giàn nho (không bị đóng đinh vào tường) được uốn thành hình vòng hoa vắt từ cây này sang cây khác, trông hệt như cảnh hậu trường của một vở kịch, hoặc kịch melodrame mà mọi người ùn ùn kéo đến xem, khi màn thứ nhất kết thúc bằng một điệu múa trong những vườn nho mô phỏng miền Nam nước Pháp.

Vào những buổi chiều thu, tôi thích được cưỡi ngựa đi dạo, mà không bị buộc phải dặn dò người hầu gí cho chắc chiếc áo choàng quấn quanh bụng, vì bầu trời chẳng phải lúc nào cũng an toàn; tôi cũng biết rằng, nếu bị chặn lại dọc đường, nơi những lối đi xanh mát uốn lượn đầy cám dỗ, những chiếc xe chở đầy nho chín đỏ say sưa nghẽn kín cả lối đi — còn ở Anh, đó sẽ chỉ là phân bón, bụi bặm, hay một cỗ xe ngựa chở hàng.

Tôi cũng thích ăn thịt chim oanh, thích ngắm hoàng hôn với niềm tin chắc chắn rằng nó sẽ lại mọc vào ngày mai, không phải xuyên qua một buổi sáng mờ sương lấp lánh yếu ớt như đôi mắt đờ đẫn của một kẻ say rượu trong nỗi buồn sướt mướt, mà là với cả bầu trời thuộc về riêng nó; ngày mới sẽ bừng sáng rạng rỡ chẳng kém phần quang đãng, chứ không phải đi vay mượn thứ ánh sáng leo lắt rẻ tiền tỏa ra từ nơi cái vạc khói nhung nhúc của London đang sôi sục.

Tôi yêu ngôn ngữ ấy, thứ tiếng Latinh lai căng ngọt ngào, tan chảy như những nụ hôn thốt ra từ bờ môi người phụ nữ, và nghe cứ như thể nó phải được viết trên lụa sa tanh, với những âm tiết phảng phất hương vị của miền Nam ngọt ngào, và những phụ âm lỏng dịu dàng trôi tuột vào nhau ăn khớp đến mức chẳng có lấy một âm điệu nào nghe chói tai, không giống như thứ tiếng miền Bắc thô ráp, huýt sáo, cục cằn rít qua cổ họng, thứ mà chúng ta buộc phải xì, khạc và phun ra toàn bộ.

Tôi cũng thích những người phụ nữ (xin hãy tha thứ cho sự dại dột của tôi!), từ đôi má phúng phính màu đồng rám nắng của người thôn nữ khỏe khoắn, với đôi mắt đen lớn chớp giáng xuống bạn một loạt những tia nhìn nói lên hàng ngàn điều cùng một lúc, cho đến vầng trán của vị Nữ quý tộc cao sang, mang nét sầu muộn hơn nhưng trong trẻo, với ánh nhìn hoang dại và đong đưa nước, trái tim hiện trên đôi môi và tâm hồn ngự trị trong đôi mắt, dịu dàng như khí hậu và rạng ngời như bầu trời xứ sở nàng.

Đêm trước của vùng đất vẫn còn là Thiên đường! Hỡi Vẻ đẹp Ý, chẳng phải ngươi đã truyền cảm hứng cho Raphael, người đã vất vả ra đi trong vòng tay ngươi, và sánh ngang với tất cả những gì chúng ta biết về Thiên đường, hay có thể ao ước, qua những gì người để lại cho chúng ta ư? — bằng hình thái nào, dẫu có bùng cháy từ nhiệt huyết của Cây Đàn Ly, ngôn ngữ có thể miêu tả nổi ánh hào quang quá khứ và hiện tại của ngươi, trong khi Canova vẫn còn đang tạo ra những kiệt tác nơi trần thế này?

"Nước Anh! Dẫu bao lỗi lầm, ta vẫn yêu người," tôi từng nói ở Calais và chưa từng quên điều đó; tôi thích nói và thỏa chí suy ngẫm; tôi thích bộ máy chính phủ (nhưng không phải vì thế); tôi thích sự tự do của báo chí và ngòi bút; tôi thích luật Habeas Corpus (khi chúng ta có được nó); tôi thích một cuộc tranh luận tại Nghị viện, nhất là khi nó chưa quá muộn màng;

Tôi thích những khoản thuế, khi chúng không quá nhiều; tôi thích ngọn lửa đốt bằng than đá, khi nó không quá đắt đỏ; tôi cũng thích một miếng bít tết bò chẳng thua kém bất kỳ ai; chẳng có chút phản đối nào với một vại bia; tôi thích thời tiết — khi trời không mưa, nghĩa là tôi thích hai tháng trong mỗi năm. Và vì thế, xin Chúa phù hộ cho Nhiếp chính vương, Giáo hội và Nhà vua! Điều đó có nghĩa là tôi yêu mến tất cả mọi thứ và từng thứ một.

Quân đội thường trực và các thủy thủ giải ngũ, thuế người nghèo, đạo luật Cải cách, khoản nợ của cá nhân tôi và của quốc gia, những cuộc bạo loạn nhỏ của chúng ta chỉ để chứng minh rằng chúng ta là những con người tự do, những vụ phá sản vặt vãnh trên Công báo, khí hậu u ám và những người phụ nữ lạnh lùng của chúng ta, tất cả những điều đó tôi đều có thể tha thứ, và quên đi những thứ kia, đồng thời vô cùng tôn sùng những vinh quang gần đây của chúng ta, và ước gì chúng đừng bắt nguồn từ đảng Tories.

Nhưng xin trở lại với câu chuyện về Laura — bởi tôi nhận ra rằng sự lan man là một tội lỗi, dần dà trở nên vô cùng tẻ nhạt đối với tâm trí tôi, và do đó có thể cũng làm phật lòng người đọc — vị độc giả hiền hậu, kẻ có thể trở nên gay gắt, chẳng mải mai quan tâm đến sự thoải mái của Tác giả, và cứ khăng khăng đòi biết ý nghĩa thực sự của ông là gì — một hoàn cảnh vô cùng khó khăn và khốn khổ đối với một nhà thơ.

Ôi! Phải chi tôi có nghệ thuật viết những điều dễ đọc một cách thật dễ dàng! Phải chi tôi có thể trèo lên đỉnh Parnassus, nơi các Nàng Thơ ngồi sáng tác những bài thơ xinh đẹp chưa từng thất bại ấy, tôi sẽ nhanh chóng cho xuất bản (khiến thiên hạ trầm trồ) một câu chuyện mang phong cách Hy Lạp, Syria, hay Assyria; và đem bán cho bạn, pha lẫn chút chủ nghĩa đa cảm phương Tây, vài mẫu mực tinh tế nhất của văn hóa phương Đông.

Nhưng tôi chỉ là một kẻ vô danh tiểu tốt (một gã Dandy sa sút gần đây mới đi du lịch đây đó), và chọn vần điệu để móc nối những câu thơ lan man của mình, bắt đầu từ bất kỳ từ nào cuốn từ điển của Walker giải mã được, và khi không tìm được từ ấy, tôi nhét vào một từ tệ hơn, chẳng mải mai bận tâm đến những lời chê bai soi mói của giới phê bình; tôi suýt có ý định chuyển quách sang viết văn xuôi, nhưng thơ ca lại đang hợp thời hơn — thế nên cứ liều thử xem sao!

Bá tước và Laura đã đi đến một sự sắp xếp mới, kéo dài, như những sự sắp xếp vẫn thường thế, suốt nửa tá năm trời mà chẳng hề có sự ghẻ lạnh nào; họ tất nhiên cũng có những bất đồng nhỏ nhặt; những hờn ghen thoáng qua chẳng bao giờ có ý định thay đổi điều gì; trong những mối quan hệ kiểu này, chắc chẳng có mấy ai chưa từng trải qua kiểu cãi vã hờn dỗi như thế, từ những kẻ tội đồ thuộc tầng lớp cao sang cho đến dân đen khốn khó.

Nhưng nhìn chung, họ vẫn là một đôi hạnh phúc, hạnh phúc như tình yêu trái phép có thể mang lại; người đàn ông thì âu yếm, người phụ nữ thì xinh đẹp, xiềng xích của họ nhẹ nhàng đến mức chẳng đáng để bận tâm phá vỡ; Thiên hạ nhìn họ với cái nhìn khoan dung; chỉ có những kẻ đạo đức giả là ước gì "quỷ tha ma bắt họ đi!" Gã quỷ chẳng bắt họ; hắn rất hay chờ đợi, và để mặc những kẻ tội đồ già dời làm mồi nhử cho những kẻ trẻ tuổi.

Nhưng họ vẫn còn trẻ: Ôi! Nếu không có Tuổi trẻ thì Tình yêu sẽ là gì đây! Tuổi trẻ mà không có Tình yêu thì sẽ ra sao! Tuổi trẻ ban tặng niềm sự hân hoan, ngọt ngào, sức sống, sự chân thật, trái tim, tâm hồn, và tất cả những gì tựa như từ thiên đường ban phát; nhưng khi héo mòn theo năm tháng, nó trở nên thô kệch — một trong số ít những điều mà Kinh nghiệm chẳng tài nào cải thiện nổi; có lẽ đó là lý do vì sao những gã đàn ông già nua luôn nổi máu ghen tuông một cách vô lý đến kỳ quặc.

Đó là lễ hội Carnival, như tôi đã kể từ sáu mươi mốt khổ thơ trước, và thế là Laura tiến hành những sự chuẩn bị quen thuộc, giống như những gì bạn vẫn làm khi đã quyết định tối nay sẽ đến dự tiệc hóa trang của bà Boehm, với tư cách là khán giả hay người trực tiếp tham gia vào buổi biểu diễn; sự khác biệt duy nhất được biết đến giữa các trường hợp ấy chính là — ở đây, chúng ta có sáu tuần lễ mang "những chiếc mặt nạ được tô vẽ".

Laura khi đã trang điểm tươm tất (như tôi đã hát trước đó) là một người phụ nữ xinh đẹp nhất từng được thấy, tươi tắn như bức tượng Thiên thần bên trên tấm biển quán trọ mới mở, hoặc trang bìa của một Tạp chí mới tinh, với tất cả những mốt thời trang mà tháng trước đã mặc, được kẹp những tờ giấy lụa màu ở giữa trang ấy và trang tựa đề, vì sợ rằng ngành In ấn sẽ làm vấy bẩn những bộ phận của ngôn ngữ lên những bộ phận trang phục.

Họ đi đến nhà hát Ridotto; đó là một sảnh đường nơi mọi người khiêu vũ, ăn tối, rồi lại khiêu vũ; tên đúng của nó có lẽ là một buổi khiêu vũ hóa trang, nhưng điều đó chẳng mấy quan trọng đối với khúc ca của tôi; nó giống như Vauxhall (nhưng ở quy mô nhỏ hơn), chỉ có điều là không thể bị phá hỏng bởi những cơn mưa; thành phần khách tham dự rất "hỗn hợp" (cụm từ tôi trích dẫn cũng có nghĩa là họ nằm ngoài tầm ngắm của bạn);

Bởi vì một "đám đông hỗn hợp" ngầm ý rằng, ngoại trừ bạn bè của bạn và chừng nửa trăm người khác mà bạn có thể chào hỏi không cần giữ vẻ mặt nghiêm trang, thì số còn lại chỉ là một lũ tầm thường, là nỗi phiền toái ở những nơi công cộng, nơi họ trơ trẽn thách thức ánh nhìn đầy vẻ thượng lưu của hai trăm con người thuộc tầng lớp ăn diện được gọi là "Giới Thượng Lưu"; nhưng tôi, dẫu biết họ, thực sự cũng chẳng hiểu vì sao lại thế.

Ở nước Anh tình hình là vậy; hoặc ít nhất là trong triều đại của phái Dandy, giờ đây có lẽ đã được kế vị bởi một tầng lớp bắt chước những kẻ bắt chước nào khác: — ôi, những kẻ mị dân của làng thời trang mới tàn lụi làm sao, nhanh chóng đến mức chẳng thể cứu vãn! Mọi thứ dưới trần thế này đều mỏng manh; thế giới thật dễ dàng sụp đổ biết bao bởi Tình yêu, hoặc Chiến tranh, và đôi khi — bởi Băng giá!

Napoleon đã bị nghiền nát bởi vị thần Thor phương bắc, kẻ đã đánh gục quân đội của hắn bằng chiếc búa băng giá, bị chặn đứng bởi Các Nguyên Tố — giống như một thợ săn cá voi — hoặc một kẻ tập sự vụ về trong cuốn ngữ pháp tiếng Pháp mới toanh; hắn có đầy lý do để hoài nghi về sự may rủi của chiến tranh, còn về phần Nữ thần Vận Mệnh — nhưng tôi không dám nguyền rủa bà, bởi vì nếu tôi trầm ngâm đến vô cùng, tôi sẽ càng tin tưởng nhiều hơn vào thần tính của bà.

Bà chi phối hiện tại, quá khứ và cả tương lai, bà ban cho chúng ta sự may mắn trong xổ số, tình yêu và hôn nhân; tôi không thể nói rằng bà đã làm được gì nhiều cho tôi lúc này; không có ý chê bai những ân huệ của bà đâu, chúng ta vẫn chưa thanh toán xong sổ sách và rồi sẽ thấy bà sẽ bù đắp bao nhiêu cho những tai ương quá khứ; trong thời gian này, tôi sẽ không làm phiền Nữ thần nữa, trừ khi để nói lời cảm ơn khi bà đã ban cho tôi cơ hội làm giàu.

Quay lại — rồi lại quay về; quỷ tha ma bắt nó đi! Câu chuyện này cứ trượt hoài qua kẽ tay tôi, bởi vì cứ tùy theo sở thích của mỗi khổ thơ, nó buộc phải thế — và vì thế nó cứ lẩn thẩn kéo dài; thể thơ này bắt đầu rồi, tôi chẳng tài nào phá bỏ được, mà phải giữ đúng nhịp điệu và giai điệu như những ca sĩ biểu diễn công cộng; nhưng nếu một khi đã vượt qua được thể thơ hiện tại này, tôi sẽ chọn một thể khác khi có thời gian rảnh rỗi lần sau.

Họ đi đến Ridotto (đó là nơi mà ngày mai tôi dự định sẽ tự mình ghé qua, chỉ để khuây khỏa tâm trí một chút vì tôi đang có chút u uất, và có thể lấy lại chút tinh thần khi đoán xem loại gương mặt nào có thể ẩn giấu sau mỗi chiếc mặt nạ; và khi nỗi buồn của tôi có lúc chùng xuống, tôi sẽ tạo ra, hoặc tìm thấy, một điều gì đó khiến nó phải tụt lại phía sau nửa giờ đồng hồ).

Giờ đây Laura đang di chuyển giữa đám đông vui tươi, trong mắt ngập nụ cười và môi mỉm cười e ấp; với vài người thì bà thì thầm, với người khác lại nói lớn tiếng; với người này thì nhún gối chào, người kia thì cúi đầu, phàn nàn về trời bức bối, và khi đã thốt lên lời phàn nàn ấy, người tình liền mang nước chanh đến và bà nhấm nháp; rồi bà quan sát, chê bai, nhưng vẫn tỏ vẻ thương xót những người bạn thân nhất vì ăn mặc quá tồi tàn.

Người này mang tóc giả giả, kẻ kia trát phấn quá đà; người thứ ba — cô ta mua chiếc khăn turban gớm ghiếc ấy ở đâu vậy? Người thứ tư xanh xao đến mức bà sợ cô ta sắp ngất xỉu; vẻ ngoài của người thứ năm trông thật thô tục, quê mùa và ngoại ô; tấm lụa trắng của người thứ sáu bị ố vàng; lớp vải muslin mỏng manh của người thứ bảy chắc chắn sẽ là tai họa cho cô ta, và kìa! xuất hiện người thứ tám — "Ta chẳng thèm nhìn nữa!" vì sợ rằng, giống như những vị vua của Banquo, họ kéo dài đến hai mươi người.

Trong lúc ấy, khi bà đang bận rộn ngắm nhìn người khác, thì những người khác cũng đang dán mắt vào bà; bà nghe thấy kiểu ca ngợi nửa vời của đám đàn ông và quyết định không rời đi cho đến khi nó kết thúc; những người phụ nữ chỉ thấy thật kinh ngạc khi ở độ tuổi của bà mà vẫn có nhiều kẻ say mê đến thế — nhưng "Đàn ông thật đồi bại, mấy Ả trơ trẽn ấy lúc nào cũng hợp gu của họ."

Phần tôi, giờ đây, tôi chưa bao giờ có thể hiểu nổi tại sao những người phụ nữ hư hỏng — nhưng tôi sẽ không bàn luận về một điều vốn là nỗi ô nhục của đất nước, tôi chỉ không hiểu tại sao mọi chuyện lại phải như thế; và nếu tôi được mặc chiếc áo choàng và dải băng giáo sĩ, chỉ để có tư cách làm ầm lên, tôi sẽ giảng bài về chuyện này cho đến khi Wilberforce và Romilly phải trích dẫn bài giảng của tôi trong những bài phát biểu tiếp theo của họ.

Trong lúc Laura vừa được ngắm nhìn vừa đưa mắt quan sát, mỉm cười, trò chuyện chẳng vì lý do gì và chẳng bận tâm điều gì, khiến cho những người bạn gái tức tối sôi máu, trố mắt nhìn điệu bộ, chiến thắng và tất cả những thứ đại loại thế; và những gã đàn ông ăn vận lịch sự vẫn tiếp tục xếp hàng trước mặt bà, lướt qua cúi đầu và hòa vào cuộc trò chuyện; nổi bật hơn cả là một kẻ cứ chằm chằm nhìn vào bà với vẻ lì lợm hiếm thấy.

Hắn là một gã người Thổ, da màu gỗ gụ; và Laura nhìn thấy hắn, ban đầu thì cảm thấy vui mừng, bởi vì người Thổ rất ngưỡng mộ chế độ đa thê, dẫu cách đối xử của họ với vợ mình thật đáng buồn; người ta bảo rằng họ đối xử với bất kỳ người phụ nữ tội nghiệp nào chẳng khác gì con chó, khi mua họ như mua một tấm đệm yên ngựa: họ có một số lượng vợ, dù chẳng bao giờ đem khoe, bốn người vợ theo luật định, và những thê thiếp "tùy thích".

Họ giam cầm, che mặt và canh gác vợ mình hằng ngày, những người phụ nữ ấy hiếm khi được nhìn thấy họ hàng nam giới của mình, thế nên khoảng thời gian của họ trôi qua chẳng mấy vui vẻ như người ta vẫn tưởng ở các quốc gia phương bắc; sự giam cầm chắc cũng khiến họ trông nhợt nhạt; và vì người Thổ căm ghét những cuộc trò chuyện dài dòng, ngày tháng của họ chỉ trôi qua bằng cách không làm gì cả, hoặc tắm táp, chăm sóc, ân ái và may vá.

Họ không biết đọc, thế nên chẳng bập bõm bình phẩm văn chương; cũng không biết viết, thế nên không đua đòi làm Nàng Thơ; chưa từng bị bắt quả tang đang làm thơ châm biếm hay chơi chữ, chẳng có tiểu thuyết, bài giảng, vở kịch hay tạp chí phê bình nào — việc học hành trong các hậu cung chắc chắn sẽ gây ra một cuộc chia rẽ lớn, nhưng may thay những người đẹp này chẳng phải là những Ả "tài phiệt xanh xao"; họ chẳng có gã Botherby bận rộn nào để chỉ cho xem "cái đoạn thơ quyến rũ trong tập thơ mới nhất kia":

Cũng chẳng có gã quý ông trang trọng, cổ lỗ sĩ nào làm thơ, kẻ đã thả câu tìm kiếm Danh vọng suốt cả cuộc đời mà chỉ giật được một cú táp nhỏ mỏng manh, vẫn lúi húi câu cá tiếp tục, cái giống "Triton giữa bầy cá tuế", kẻ tối cao của sự Tầm thường, sự hiền lành cuồng nộ, tiếng vang của tiếng vang, kẻ dẫn dắt của ngôi trường gồm những tài năng nữ nhi, những gã thi sĩ trẻ tuổi — tóm lại là một tên ngốc!

Một vị tiên tri sải bước với những lời lẽ đáng sợ, sự tán thành kiểu "Được!" (hoàn toàn chẳng hợp pháp chút nào), vo ve như ruồi nhặng quanh ngọn lửa mới nhất, những con nhặng xanh biếc nhất mà bạn từng thấy, trêu chọc bằng lời chê bai, làm tê tái bằng lời ca ngợi, ngấu nghiến chút danh tiếng ít ỏi một cách sống ngượng ngùng, dịch những thứ ngôn ngữ mà hắn còn chẳng biết mặt chữ, và rặn ra những vở kịch trung bình đến mức thà tồi tệ còn hơn.

Người ta ghét một gã nhà văn chỉ biết có viết văn — những gã mặc bộ đồng phục giấy ghi chú viền mực, quá lo lắng, thông minh, hào nhoáng và ganh tị, đến mức chẳng biết phải nói gì hay nghĩ gì với họ, trừ khi dùng một cặp ống bễ để thổi phồng họ lên; ngay cả những kẻ điệu đà tồi tệ nhất của giới trâm anh thế phiệt còn đáng ưa hơn những mảnh giấy rách nát này, những bấc đèn nến nửa buông lơi lúc nửa đêm.

Chúng ta thấy nhan nhãn những kẻ như thế này, và cả những người khác nữa, những con người của thế giới, hiểu rõ Thế giới như một Người Đàn Ông thực thụ, Scott, Rogers, Moore, và tất cả những người anh em ưu tú khác, những người còn biết suy nghĩ đến những thứ khác ngoài cây bút; nhưng với những đứa con của "Mẫu Thần Quyền Nức", những kẻ muốn làm nhà văn nhưng không thể làm quý ông, tôi đành phó mặc họ cho chén "trà đã sẵn sàng" hằng ngày, hội nhóm nhỏ nhen và quý bà văn chương.

Những người phụ nữ Hồi giáo đáng thương tội nghiệp mà tôi nhắc đến không hề có những con người mang tính giáo dục dễ chịu ấy, và một người như thế đối với họ sẽ tựa như một phát minh mới mẻ, xa lạ hệt như những chiếc chuông trên đỉnh tháp nhà thờ Hồi giáo Thổ Nhĩ Kỳ; tôi nghĩ việc trợ cấp cho một tác giả truyền giáo — chỉ để giảng dạy cách sử dụng các bộ phận của ngôn ngữ theo chuẩn Cơ Đốc giáo của chúng ta — quả thực cũng đáng đồng tiền bát gạo (dẫu những dự án được gieo trồng tốt nhất thường thu về trái đắng).

Chẳng có ngành Hóa học nào mở ra những chất khí cho họ, không có Siêu hình học nào được thả lỏng trong các bài giảng, không có Thư viện cho thuê nào tích tụ những cuốn tiểu thuyết tôn giáo, truyện ngụ ngôn đạo đức và những lời chỉ trích về phong tục đương thời khi chúng trôi qua trước mắt chúng ta; không có Triển lãm nào rực rỡ với những bức tranh thường niên; họ chẳng ngước nhìn các vì sao từ những căn gác mái của mình, cũng chẳng màng (cảm ơn Chúa vì điều đó!) đến Toán học.

Lý do tôi cảm ơn Chúa vì điều đó chẳng có gì là to tát, chắc chắn bạn cũng đoán rằng tôi có những lý do của riêng mình, và vì có lẽ chúng chẳng mấy nịnh hót gì cho cam, tôi sẽ giữ chúng lại cho cuộc đời (sắp tới) bằng văn xuôi; tôi sợ rằng mình có chút khiếu châm biếm, thế nhưng ngẫm lại, tuổi tác càng lớn lại càng khiến chúng ta muốn cười nhiều hơn là mắng mỏ, dẫu cho Tiếng Cười sau đó lại để lại cho chúng ta cảm giác nghiêm túc gấp bội.

Ôi Niềm Vui và Sự Ngây Thơ! Ôi Sữa và Nước! Hỡi những sự pha trộn hạnh phúc của những ngày tháng hạnh phúc hơn! Trong những thế kỷ tội lỗi và tàn sát thê lương này, Con người ghê tởm chẳng còn giải khát bằng thứ đồ uống tinh khiết nhường ấy nữa. Không sao cả, tôi yêu mến cả hai và cả hai sẽ nhận được lời ca ngợi từ tôi: Ôi, ước gì có lại triều đại kẹo ngọt của thần Saturn! — Trong lúc này, tôi uống ly rượu mạnh để chúc cho hai người quay trở lại.

Gã người Thổ của nàng Laura vẫn dán chặt mắt vào bà, ít theo kiểu của người theo đạo Hồi mà giống kiểu của người Cơ Đốc hơn, dường như muốn nói rằng: "Thưa Phu nhân, tôi đang bày tỏ sự kính trọng với ngợi khen bà, và chừng nào tôi còn muốn ngắm, xin Bà vui lòng ở lại." Nếu việc nhìn chằm chằm có thể chinh phục được một người phụ nữ, thì điều này đã chiến thắng bà rồi, nhưng Laura không dễ gì bị dẫn dắt đi lạc đường như thế; bà đã từng trải qua làn đạn quá lâu và quá xuất sắc để phải chùn bước trước ngay cả cái nhìn đưa tình kỳ quái nhất của người Lạ mặt này.

Buổi sáng giờ đây đang điểm những phút sắp hừng đông, một bước ngoặt thời gian mà tôi xin khuyên các quý bà đã khiêu vũ hay tham gia bất kỳ hình thức vận động nào khác hãy chuẩn bị rời khỏi phòng khiêu vũ trước khi Mặt trời bắt đầu mọc, bởi vì một khi ngọn đèn và nến đã lụi tàn, sắc hồng của Mặt trời sẽ khiến họ trông hơi nhợt nhạt.

Tôi từng chứng kiến một số buổi khiêu vũ và yến tiệc trong đời mình, và ở lại đến cùng vì một vài lý do ngớ ngẩn nào đó, rồi tôi quan sát (hy vọng đó không phải là tội lỗi) để xem vị quý bà nào giữ vững phong độ tốt nhất suốt mùa hội; và dẫu tôi từng thấy hàng ngàn người đang độ xuân sắc, đáng yêu và thú vị, và có lẽ vẫn sẽ tiếp tục làm say lòng người, tôi chưa từng thấy ngoại trừ duy nhất một người (khi các vì sao đã lặn mất) có vẻ rạng rỡ vẫn dám thách thức cả Ánh Hưng Sức sau một đêm khiêu vũ.

Tên của vị nữ thần Ánh Sương Mai này tôi sẽ không nhắc đến, dẫu tôi có thể, bởi vì bà chẳng là gì đối với tôi ngoài công trình sáng tạo đầy tính bằng sáng chế của Chúa: một người phụ nữ quyến rũ mà chúng ta thích ngắm nhìn; nhưng việc nêu tên ra sẽ đáng bị quở trách, tuy nhiên nếu bạn thích tìm kiếm người đẹp ấy, tại buổi khiêu vũ tiếp theo ở London hay Paris, bạn vẫn có thể nhận ra đôi gò má của nàng, rạng ngời vượt trội hơn tất cả.

Laura, người thừa hiểu rằng việc đối mặt với ánh ban mai sau bảy tiếng đồng hồ ngồi giữa ba ngàn con người tại một buổi tiệc khiêu vũ là điều hoàn toàn không ổn chút nào, đã nghĩ rằng việc cúi chào ra về là đúng đắn và thích hợp; vị Bá tước đang đứng sát bên khủyu tay mang theo chiếc khăn choàng của bà, và họ đang chuẩn bị rời khỏi phòng, thì kìa! Những gã người chèo thuyền Gondola đáng nguyền rủa ấy lại chen chúc ngay vào đúng chỗ không nên đứng.

Trong chuyện này, họ chẳng khác nào những gã đánh xe ngựa của chúng ta, và nguyên nhân cũng tựa như thế — giữa đám đông chen lấn, lôi kéo, cùng những lời nguyền rủa đủ làm gãy cả quai hàm, họ gào thét không ngớt. Ở quê nhà, mấy cậu trai ở phố Bow giữ gìn trật tự luật pháp, và ở đây lính gác đứng trong tầm gọi của bạn; nhưng bất chấp điều đó, vẫn có vô số những lời thề thốt, và những từ ngữ ghê tởm không thể thốt lên hay chịu đựng nổi.

Cuối cùng Bá tước và Laura cũng tìm thấy chiếc thuyền của mình, và trôi bề bồng trở về nhà qua vùng nước tĩnh lặng, bàn tán về tất cả những điệu nhảy đã qua; nào là vũ công và cả trang phục của họ nữa; lại thêm vài câu chuyện tai tiếng nhỏ nhặt; nhưng rồi bỗng sững sờ (khi những tay chèo trượt thuyền cập vào bậc thềm cung điện) Laura ngồi sững bên cạnh người tình cưng của mình, thì kìa! Gã người Hồi giáo đã đứng đợi sẵn ở đó trước mặt bà!

"Thưa Ngài," vị Bá tước cất lời với vầng trán cực kỳ nghiêm nghị, "Sự hiện diện bất ngờ của Ngài ở đây khiến tôi buộc phải thỉnh cầu cho biết mục đích của nó? Nhưng có lẽ đây là một sự nhầm lẫn; tôi hy vọng là thế; và để dẹp bỏ mọi lời khách sáo, tôi hy vọng điều đó vì lợi ích của chính Ngài; Ngài hiểu ý tôi chứ, bằng không Ngài sẽ hiểu." "Thưa Ngài," (gã người Thổ đáp) "chẳng có sự nhầm lẫn nào ở đây cả:

"Người phụ nữ đó là vợ tôi!" Vẻ kinh ngạc hiện rõ trên đôi má đổi màu của nàng, điều hoàn् toàn dễ hiểu; nhưng nơi mà một phụ nữ Anh đôi khi ngất xỉu, thì phụ nữ Ý lại không làm thế; họ chỉ kêu cứu các vị Thánh của mình một chút, rồi nhanh chóng hoặc gần như hoàn toàn tỉnh lại; điều đó giúp tiết kiệm rất nhiều tinh dầu hoa oải hương, muối hột và nước rắc mặt, cũng như chẳng phải cắt áo nịt ngực như thường thấy trong những trường hợp như thế.

Bà cất lời — bà còn có thể nói gì nữa? Chà, chẳng nói nổi một lời; nhưng vị Bá tước lịch thiệp mời Người Lạ bước vào, phần nào nguôi giận bởi những gì vừa nghe thấy: "Những chuyện thế này có lẽ tốt nhất chúng ta nên thảo luận ở bên trong," ông nói; "đừng để bản thân trở thành trò hề nơi công cộng bằng một màn kịch, cũng đừng gây ra náo động, bởi vì khi ấy phần thưởng lớn nhất và duy nhất sẽ là việc thiên hạ được dịp bàn tán thỏa thích về toàn bộ sự việc."

Họ bước vào và gọi Cà phê — món đồ uống dành cho cả người Thổ lẫn người theo đạo Cơ Đốc, dẫu cách họ pha chế không giống nhau. Giờ đây Laura, đã bình tĩnh trở lại, hoặc đỡ ngượng ngùng hơn khi lên tiếng, liền kêu lên: "Beppo! Tên dị giáo của anh là gì thế? Lạy Chúa! Bộ râu của anh mọc dài kinh khủng thật đấy! Và sao anh lại có thể bỏ đi lâu đến thế? Anh không thấy làm thế là rất sai trái hay sao?

"Và bây giờ anh thực sự, thực sự là một người Thổ rồi sao? Anh có lấy người phụ nữ nào khác không? Có đúng là họ dùng ngón tay thay cho nĩa không? Chà, chiếc khăn choàng này đẹp quá — thề có Chúa là tôi thấy thế đấy. Anh sẽ tặng nó cho tôi chứ? Người ta bảo anh không ăn thịt lợn. Và làm thế nào mà anh xoay xở suốt bao nhiêu năm trời để — Lạy Chúa! Có bao giờ tôi thế không? Không, chưa bao giờ tôi thấy một người đàn ông nào ngả màu vàng vọt đến thế! Gan của anh thế nào rồi?

"Beppo! Bộ râu đó không hợp với anh chút nào đâu; nó sẽ phải được cạo sạch trước khi anh già thêm một ngày tuổi: Sao anh lại để râu nhỉ? Ồ, tôi quên mất — Xin lỗi, anh không nghĩ là thời tiết ở đây lạnh hơn sao? Trông tôi thế nào? Anh không được phép nhúc nhích khỏi chỗ này trong bộ dạng kỳ quái đó, vì sợ rằng ai đó nhìn thấy sẽ nhận ra anh và làm lộ chuyện. Tóc anh ngắn làm sao! Lạy Chúa! Tóc anh bạc trắng hết cả rồi!"

Beppo đã đáp lại những câu hỏi chất vấn ấy thế nào là điều vượt quá tầm hiểu biết của tôi. Hư bị đắm tàu ở quanh vùng đất từng là thành Troia nay chẳng còn lại gì; tất nhiên là trở thành nô lệ, và tiền công nhận được là bánh mì cùng những trận đòn roi, cho đến khi vài toán cướp biển cập bến vào một vịnh gần đó, hắn gia nhập bọn chúng, làm ăn phát đạt và trở thành một kẻ phản bội với danh tiếng làng nhàng.

Nhưng hắn trở nên giàu có, và cùng với sự giàu có, khao khát được trở về quê hương lại sục sôi mãnh liệt trong lòng, hắn tự thấy mình có bổn phận phải làm thế, chứ không thể cứ mãi đi cướp bóc trên biển cả; đôi khi hắn cảm thấy cô đơn như Robinson Crusoe, thế nên hắn đã thuê một con tàu đến từ Tây Ban Nha, hướng về Corfu: đó là một chiếc thuyền buồm hai cột đẹp đẽ, thủy thủ đoàn gồm mười hai người, chở đầy thuốc lá.

Chính hắn, cùng với rất nhiều tiền bạc (Chúa mới biết kiếm bằng cách nào!), đã lên đường bất chấp nguy hiểm tính mạng và thân thể, và đã thoát nạn suôn sẻ, dù nỗ lực ấy vô cùng liều lĩnh; hắn nói rằng Thần Linh đã bảo vệ mình — phần tôi, tôi chẳng nói gì cả — để tránh xung đột quan điểm giữa đôi bên: — chà — con tàu rất gọn gàng, giương buồm và duy trì hải trình ổn định, ngoại trừ ba ngày lặng gió khi đi ngang qua mũi Bon.

Họ đến hòn đảo, hắn chuyển số hàng hóa, bản thân và súc vật sống sang một con thuyền khác, và đóng giả làm một thương gia Thổ Nhĩ Kỳ chân chính, buôn bán đủ loại mặt hàng — nhưng tôi quên mất tên chúng rồi. Tuy nhiên, hắn đã thoát thân nhờ mánh khóe lẩn tránh ấy, bằng không mọi người có lẽ đã bắn chết hắn; và cứ thế hắn cập bến Venice để đòi lại vợ, tôn giáo, nhà cửa và cái tên Cơ Đốc giáo của mình.

Nhận lại vợ, vị Thượng phụ đã cải đạo làm phép rửa tội lại cho hắn (nhân tiện hắn cũng tặng cho Giáo hội một món quà); sau đó hắn vứt bỏ những bộ y phục ngụy trang và mượn chiếc quần chẽn của vị Bá tước trong một ngày; bạn bè càng thêm trân trọng hắn vì sự vắng bóng lâu ngày, khi thấy hắn có đủ khả năng mang lại niềm vui cho họ bằng những bữa tối, nơi hắn thường trở thành trò cười cho họ vì những câu chuyện kể — nhưng tôi chẳng tin lấy một nửa trong số đó.

Dù tuổi trẻ có phải chịu đựng những gì đi nữa, tuổi già của hắn với sự giàu có và những câu chuyện kể đã phần nào bù đắp lại; dẫu có lúc Laura khiến hắn nổi trận lôi đình, tôi nghe nói vị Bá tước và hắn vẫn luôn là bạn tốt của nhau. Ngòi bút của tôi đã chạm đến cuối trang giấy, và khi trang này hoàn tất, câu chuyện cũng khép lại tại đây: Thật đáng tiếc là nó không kết thúc sớm hơn, nhưng các câu chuyện ngẫu nhiên cứ kéo dài ra một khi đã bắt đầu.