Khỏi dòng đời vô tận những tai ương,
Bệnh dịch, vương hầu, kẻ lạ lẫn gươm đao,
Những bình phẫn nộ cạn rồi lại đầy
Để trào dâng tiếp, ta nào tài ghi hết
Mọi cảnh xô bồ trước mắt tri âm:
Trái Đất và Đại Dương dẫu viết đầy trang sách
Cũng chẳng đủ không gian cho biên sử ấy;
Nhưng rồi tất cả sẽ phải phơi bày,
Vâng, hết thảy, dẫu chẳng bằng bút nhân gian,
Nơi những vầng thái dương và chòm sao xa thẳm sinh thành,
Trải rộng như cờ hiệu trước cửa Thiên đàng,
Cuộn giấy đẫm máu về những lầm than nghìn năm của chúng ta
Đang phấp phới, và tiếng vọng những tiếng thở than dội ngược
Vang lấn át tiếng ca của các tổng lãnh thiên thần,
Và nước Ý, dòng máu của quốc gia chịu tử đạo,
Sẽ chẳng uổng công vươn lên chốn ngự trị muôn đời
Của Đấng Toàn Năng và Lòng Thương Xót:
Như phím hạc cầm rung lên trước gió,
Tiếng than khóc của nàng sẽ vút bay cao hơn
Cả tiếng giọng Xê-raphim, chạm thấu Tâm linh Đấng Tối Cao.
Trong khi ấy, tôi, đứa con hèn mạt nhất trong những người con của ngài,
Sinh từ cát bụi trần gian được cõi vĩnh hằng tôi luyện
Thành Giác quan và Nỗi đau, dẫu kẻ kiêu ngạo có thể chế giễu,
Và bạo chúa đe dọa, cùng những nạn nhân ngoan ngoãn hơn cúi đầu
Trước cơn giông bão bởi hơi thở nó quá dữ dằn,
Hỡi Tổ quốc! nơi người mà xưa cũng như nay
Tôi hằng yêu mến, xin dâng lên cây đàn sầu thảm
Và món quà u buồn mà các Thế lực tối cao ban cho
Để đọc thấu tương lai: và nếu giờ đây ngọn lửa của tôi
Chẳng còn rực rỡ như thuở chiếu soi trên người, xin hãy thứ tha!
Tôi chỉ tiên tri vận mệnh của người—rồi sẽ tàn hơi;
Đừng tưởng tôi có thể nhìn ngắm những điều đó mà vẫn sống nổi.
Một Thần linh ép buộc tôi phải nhìn và cất lời,
Và phần thưởng cho tôi là không được phép tồn tại;
Trái tim tôi sẽ trào dâng vì người rồi tan vỡ:
Tuy nhiên, khoảnh khắc này, trước khi tôi phải tiếp tục khoác lên mình
Tấm vải liệm tang tóc của Nỗi buồn, xin hãy cho tôi chiêm ngưỡng
Những tia sáng lóe lên giữa bầu trời u ám của người
Bằng một ánh nhìn dịu dàng hơn; vài vì sao vẫn tỏa sáng trong đêm tối của người,
Và vô số sao băng, cùng trên ngôi mộ của người
Nghiêng mình bức tượng Nét đẹp điêu khắc mà Thần Chết chẳng thể tàn phá:
Và từ tro tàn của người, vô số Thần linh trỗi dậy
Để ban cho người vinh quang, và mang lại niềm vui cho trái đất;
Đất đai của người vẫn sẽ luôn dung dưỡng những bậc hiền triết,
Những kẻ hào hoa, bác học, cao thượng và dũng cảm,
Vốn thuộc về người như mùa hè vốn thuộc về bầu trời của người,
Những kẻ chinh phạt trên các bờ cõi xa xôi, và ngoài đại dương vời vợi,
Những nhà thám hiểm các thế giới mới mang tên chính họ;
Chỉ vì người mà cánh tay họ chẳng hề ra sức cứu giúp,
Và phần thưởng duy nhất dành cho người chính là danh tiếng của họ,
Một danh tiếng cao quý với họ, nhưng chẳng phải với người—
Liệu họ thì hiển vinh, còn người mãi hoài nguyên vẹn thế sao?
Ôi! Vượt xa hơn cả những bậc lừng lẫy ấy sẽ là
Một Sinh linh—và thậm chí ngài có thể vẫn đang sinh thành—
Vị Cứu thế phàm trần là người sẽ giải phóng người,
Và chứng kiến chiếc vương miện của người, vốn đã thay đổi và tàn tạ
Bởi lũ dã man mới đến, được đặt lại lên vương trán người;
Cùng ánh Mặt trời dị ngọt làm hồi sinh buổi bình minh của người,
Buổi bình minh đạo đức, vốn đã quá lâu bị vấy bẩn bởi những đám mây,
Và những làn hơi độc hại bốc lên từ chốn Avernus,
Thứ khí độc mà bất cứ ai bị hạ thấp
Bởi Nô lệ và có tâm trí bị giam cầm đều buộc phải hít thở.
Thế nhưng xuyên qua thế kỷ nhật thực đau thương ấy
Vẫn sẽ có những tiếng vang được cất lên, và Trái Đất sẽ lắng nghe;
Các nhà thơ sẽ tiếp bước trên con đường tôi vạch ra,
Và mở rộng nó hơn nữa; chính bầu trời rực rỡ ấy
Thứ đã cổ vũ loài chim cất tiếng ca sẽ khiến họ bừng sáng,
Và cất cao những nốt nhạc tự nhiên và vang dội xiết bao;
Những vần thơ của họ sẽ thật du dương; họ sẽ cất tiếng hát
Về Tình yêu rất nhiều, và về Tự do một phần,
Nhưng ít kẻ vươn mình bay trên đôi cánh của loài Đại bàng ấy,
Và nhìn thẳng vào mặt trời với ánh mắt của loài Đại bàng,
Hoàn toàn tự do và không sợ hãi như vị Vua của muôn loài có cánh,
Mà chỉ bay là đà gần mặt đất hơn; biết bao câu văn
Siêu việt sẽ bị hoang phí cho một vị tiểu vương nào đó
Trong sự phung phí tột cùng của Lời ca tụng!
Và ngôn từ, dối trá một cách đầy hùng biện, sẽ phơi bày
Bản chất lầu xanh của Thiên tài, thứ vốn, giống như Nét đẹp,
Quá thường xuyên quên đi lòng tự trọng của chính mình,
Và xem sự mại dâm là một bổn phận.
Kẻ nào một khi bước vào sảnh đường của Bạo chúa
Dưới tư cách khách quý thì chính là nô lệ—tâm trí hắn trở thành chiến lợi phẩm,
Và ngày đầu tiên chứng kiến xiềng xích trói buộc
Một kẻ tù nhân, cũng là ngày chứng kiến một nửa Phẩm giá Con người vụt mất—
Sự hoạn thiến của Linh hồn làm vẩn đục toàn bộ
Tinh thần hắn; thế nên Tác giả khi đến quá gần ngai vàng
Sẽ chùn bước trước nguồn cảm hứng, vì bận tâm làm vừa lòng kẻ khác,—
Mới tôi đòi làm sao cái nhiệm vụ chỉ cốt để làm vừa lòng!
Phải gọt giũa câu thơ sao cho phù hợp với sự thoải mái của Quân vương
Và thời gian nhàn rỗi hoàng gia, lại chẳng được kéo dài quá mức
Bất cứ điều gì ngoài những lời ca tụng ngài, để rồi tìm kiếm, chộp lấy,
Hoặc cưỡng ép, hoặc ngụy tạo những luận điểm thích hợp cho khúc ca!
Bị kiềm kẹp như thế, bị kết án phải cất lên những nốt cao của Sự nịnh hót,
Hắn nhọc nhằn qua từng trang viết, vẫn run rẩy vì sợ sai sót:
Sợ rằng dẫu chỉ vài ý nghĩ cao cả, tựa những kẻ phản loạn từ thiên đàng,
Lại nổi dậy tạo phản trong đại não hắn,
Hắn cất tiếng hát, hệt như người Athen xưa từng nói với những viên sỏi
Ngậm trong miệng, kẻo Chân lý sẽ ngọng nghịu qua từng câu chữ của hắn.
Nhưng giữa hàng dài những nhà làm thơ son-lê ấy
Vẫn sẽ có những kẻ không cất tiếng ca hoài công vô ích,
Và chàng, bậc Quân vương của họ, sẽ sánh ngang hàng với những người ngang hàng cùng tôi,
Và Tình yêu sẽ là nỗi thống khổ của chàng; nhưng nỗi đau buồn ấy
Sẽ tạo nên một dòng lệ bất tử,
Và nước Ý sẽ tôn vinh chàng là Thủ lĩnh
Của những nhà thơ tình, và khúc ca thanh cao hơn của chàng
Về Tự do sẽ dâng tặng chàng vòng nguyệt quế xanh tươi ngần ấy.
Nhưng ở một thời đại xa xôi hơn dọc theo
Những bờ sông Po sẽ trỗi dậy hai bậc vĩ nhân còn lớn lao hơn thế;
Thế giới từng mỉm cười với chàng sẽ đối xử bất công với họ
Cho đến khi họ thành tro bụi, và nằm nghỉ ngơi cùng tôi.
Người thứ nhất sẽ tạo ra một kỷ nguyên bằng cây đại cầm của mình,
Và lấp đầy trái đất bằng những chiến công Hiệp sĩ:
Trí tưởng tượng của chàng tựa chiếc cầu vồng, và Ngọn lửa của chàng,
Giống như ngọn lửa từ Thiên đàng, bất tử, cùng Tư tưởng của chàng
Được mang đi trên đôi cánh chẳng bao giờ biết mỏi;
Niềm vui sẽ, tựa chú bướm vừa bị bắt,
Vẫy vùng đôi cánh xinh xắn trên chủ đề của chàng,
Và Nghệ thuật tự thân sẽ như được nhào nặn thành Tự nhiên
Bởi sự trong suốt trong giấc mơ rực rỡ của chàng.
Người thứ hai, với tâm trạng u sầu và dịu dàng hơn,
Sẽ dốc cạn tâm hồn mình hướng về thành Giê-ru-sa-lem;
Chàng cũng sẽ ca ngợi Binh đao, và dòng máu Cơ Đốc
Đổ xuống nơi Chúa từng đổ máu vì nhân loại; và cây đàn hạc cao cả của chàng
Dưới rặng liễu ven dòng lũ Gio-đan,
Sẽ hồi sinh khúc ca về thành Xi-on, cùng cuộc chiến
Khốc liệt, và chiến thắng cuối cùng của những kẻ dũng cảm
Và sùng đạo, cùng cuộc tranh đấu của Hỏa ngục nhằm bẻ cong
Trái tim họ khỏi mục đích cao cả, cho đến khi những lá cờ thêu thánh giá đỏ phấp phới
Nơi Thánh giá đỏ đầu tiên từng
Nhuốm đỏ từ những mạch máu của Đấng đã ngã xuống để cứu rỗi nhân sinh,
Sẽ là chủ đề thiêng liêng của chàng; sự mất mát
Của những năm tháng, ân sủng, tự do, thậm chí cả danh tiếng
Bị tranh chấp trong một thời gian, trong khi lớp vỏ hào nhoáng trơn tru
Của các triều đình sẽ lướt qua cái tên đã bị lãng quên của chàng
Và gọi Sự giam cầm là một sự ân huệ—với ý định
Bảo vệ chàng khỏi sự điên loạn hoặc nỗi hổ thẹn—
Đó sẽ là phần thưởng đạm bạc dành cho chàng! Người từng được phái đến
Làm Nhà thơ Laureate của Chúa—họ thưởng cho chàng thật xứng đáng làm sao!
Florence kết án tôi tội chết hoặc lưu đày,
Còn Ferrara ban cho chàng một khoản trợ cấp chết đói và một gian ngục,
Khó bề chịu đựng hơn và ít xứng đáng hơn, bởi vì tôi
Đã chọc giận các phe phái mà tôi từng chật vật dẹp yên;
Nhưng con người đạm bạc này, kẻ với ánh mắt của một người tình
Sẽ ngắm nhìn Trời và Đất, và kẻ sẽ hạ mình
Để ướp xác bằng những lời nịnh hót siêu phàm của mình,
Một sinh vật hèn mọn chẳng kém gì thứ từng sinh sôi để trị vì,
Hắn sẽ làm gì để xứng đáng với một phán quyết bi thảm đến thế?
Có lẽ hắn sẽ yêu,—và chẳng phải Tình yêu trong vô vọng
Đã là một cực hình đủ lớn mà chẳng cần đến một lăng mộ khi còn sống hay sao?
Thế nhưng mọi chuyện sẽ vẫn thế—chàng và người đồng nghiệp của mình,
Nhà thơ ca tụng Hiệp sĩ, cả hai sẽ tiêu mòn
Trong sự túng quẫn và đau đớn suốt bao năm tháng,
Và khi chết đi trong nỗi tuyệt vọng, sẽ để lại
Cho Thế giới tốt bụng, nơi hiếm hoi lắm mới rơi một giọt nước mắt,
Một di sản làm giàu cho tất cả những ai đang hít thở
Bằng sự giàu có từ tâm hồn của một Nhà thơ chân chính,
Và dâng lên tổ quốc của họ một vòng nguyệt quế nhân đôi,
Vô song trước thời gian; ngay cả Hy Lạp cũng chẳng thể trải ra
Qua các kỳ Ô-lim-pích của mình hai cái tên vĩ đại nhường ấy, dẫu một trong số đó
Thuộc về nàng cũng thật hùng vĩ;—và chẳng lẽ đây là toàn bộ
Số phận của những con người như thế dưới ánh Mặt trời?
Phải chăng mọi tư tưởng tinh tế hơn, cảm xúc rợn ngợp,
Dòng máu điện sục sôi trong huyết quản của họ,
Chính thể xác họ đã hóa thành linh hồn với cảm giác mãnh liệt
Về những gì đang hiện hữu và trí tưởng tượng về
Những gì đáng lẽ phải thế, lại dẫn đến một phần thưởng như vậy sao?
Phải chăng bộ lông rực rỡ của họ giữa cơn giông tố dữ dội
Vẫn sẽ bị xé nát tơi bời? Vâng, và chắc chắn phải thế;
Bởi vì, được cấu tạo từ chất liệu quá đỗi dễ tổn thương,
Những chú chim thiên đường ấy chỉ khao khát bay
Trở về ngôi nhà nguyên thủy của mình, chẳng mấy chốc chúng nhận ra
Sương mù trần gian hoàn toàn không hòa hợp với đôi cánh thuần khiết của chúng,
Để rồi chết đi hoặc bị vấy bẩn; bởi vì tâm trí
Đã gục ngã trước sự lây nhiễm lâu ngày, và nỗi tuyệt vọng,
Cùng những Niềm đam mê hung tợn như loài kền kền bay bám sát phía sau,
Đang chực chờ khoảnh khắc lao vào tấn công và xé xác;
Và khi, cuối cùng, những kẻ lữ hành có cánh ấy sà xuống,
Đó chính là chiến thắng của loài chim ăn thịt, rồi chúng chia nhau
Miến mồi, bị khuất phục hoàn toàn chỉ sau một cú vung móng chí mạng.
Tuy nhiên, vẫn có những kẻ đứng vững khi học được cách chịu đựng,
Vài người mà không Thế lực nào có thể khuất phục nổi,
Những kẻ có thể kháng cự ngay cả chính bản thân mình, thử thách khắc nghiệt nhất!
Và nhiệm vụ tuyệt vọng nhất; nhưng vài con người như thế đã từng tồn tại,
Và nếu cái tên của tôi nằm trong số đó,
Vận mệnh khắc nghiệt mà điềm tĩnh ấy,
Sẽ kiêu hãnh hơn thứ danh tiếng chói lọi nhưng vô phúc;
Đỉnh núi tuyết của dãy Alps được nhìn thấy gần thiên đàng hơn
So với chỏm núi lửa đang phun trào dữ dội,
Thứ ánh lộng lẫy bị ném ra từ vực thẳm đen ngòm,
Trong khi ngọn núi bị thiêu đốt, từ chốn lồng ngực bỏng cháy
Nơi một ngọn lửa hành hạ tạm thời bị vắt kiệt,
Tỏa sáng trong một đêm đầy kinh hoàng, rồi lại đẩy
Ngọn lửa ấy trở về Hỏa ngục nơi nó từng sinh ra,
Cái Hỏa ngục vẫn luôn ngự trị sâu trong lòng đất.