Mạc Liệt Man trung tá đã ở lại cảng Goa hơn nửa tháng trời.

Trong thời gian đó, ông tham quan một số cơ sở của người Bồ Đào Nha. Để bày tỏ thiện chí, ông đại diện cho chính phủ Đông Ngạn quyên góp một lô dược phẩm cho Bệnh viện Hoàng gia Goa. Đây là bệnh viện quy mô lớn nhất, đồng thời cũng là bệnh viện tiên tiến nhất tại thành phố Goa, có thể tiếp nhận chữa trị không ít bệnh nhân, nhưng nói thật lòng thì trình độ chỉ có thể nói là rất kém. Kém đến mức độ nào ư? Thật ra chỉ cần nêu một ví dụ là hiểu ngay.

Vị bác sĩ chủ chốt nhất của bệnh viện này là người Ấn Độ. Tầng lớp thượng lưu bao gồm Tổng đốc Távora cùng nhiều quý tộc, giáo sĩ, đại thương nhân đều vô cùng tin tưởng ông ta. Phương pháp chính của ông ta để chữa sốt là dùng hồ tiêu bọc đầu bệnh nhân, chứ không phải như Tây y truyền thống là dùng dụng cụ trích máu ồ ạt cho cá nhân cho đến khi bệnh nhân khỏi hẳn.

Tất nhiên điều này không có nghĩa là ông ta không biết trích máu. Hơn nữa, vị bác sĩ này còn tự mình sáng tạo, học được từ những người sùng bái Ấn Độ giáo ở nông thôn cách kê đơn cho bệnh nhân sau khi trích máu uống nước tiểu bò, mỗi lần một cốc, ngày ba cốc, nghe nói sau khi uống xong sắc mặt bệnh nhân đều hồi phục khá tốt.

Có lẽ phương pháp chữa bệnh hoang đường này trong mắt người Đông Ngạn có chút khó chấp nhận, nhưng đừng than phiền, vị bác sĩ Ấn Độ này đã là người có trình độ cao nhất tại Bệnh viện Hoàng gia Goa rồi. Bởi vì Tây y lúc bấy giờ hoàn toàn bất lực trước các loại bệnh thường gặp ở Ấn Độ, nên các bác sĩ châu Âu từ Bồ Đào Nha đến đây cũng phải học hỏi kinh nghiệm lâm sàng từ chính những người Ấn Độ này trước đã. Bằng không, nếu họ dựa theo phương pháp châu Âu để bắt tay vào khám chữa bệnh, thì số bệnh nhân bị chữa chết có khi còn nhiều hơn số được chữa khỏi, mặc dù tỷ lệ tử vong của bệnh nhân dưới tay bác sĩ Ấn Độ cũng cao đến mức đáng kinh ngạc.

Số dược phẩm mà Mạc Liệt Man phái người quyên tặng, nói thật lòng thì phần lớn sắp bị vị chủ trị bác sĩ chỉ biết chút y thuật nông cạn của Bệnh viện Hoàng gia Goa kia làm hỏng mất, vì trông ông ta hoàn toàn không hiểu gì về những dược phẩm đó, chứ đừng nói là cách sử dụng. Nhưng thôi cũng chẳng sao, ông tặng lô dược phẩm này chủ yếu là vì tình hữu nghị giữa hai bên, dù sao cũng đã gửi tới nơi rồi, còn dùng thế nào là việc của người Ấn Độ.

Sau khi rời bệnh viện, đại tá Mạc Liệt Man lại dưới sự tháp tùng của người Bồ Đào Nha, đi tới quân doanh của họ, và một lần nữa tham quan "màn trình diễn" của quân nhân Bồ Đào Nha.

Đám binh lính với khuôn mặt đầy vẻ miễn cưỡng này được triệu tập từ hải ngoại trở về. Trước đó họ còn đi thuyền chiến nhỏ đánh "hải tặc" ở ven biển, kiểm tra "hàng cấm" trên các tàu qua lại, kết quả đột nhiên nhận lệnh, nên đành chán nản quay trở về Goa.

Các hạng mục biểu diễn của đám binh lính này chủ yếu là đội ngũ và bắn súng. Về đội ngũ thì chỉ có thể nói là đi ở mức bình thường, tất nhiên đây không phải là theo tiêu chuẩn của người Đông Ngạn, đại tá Mạc Liệt Man từng thấy những đội quân còn kém hơn họ, lực lượng trực thuộc sự chỉ huy của Tổng đốc Goa đi được bộ dạng như thế này đã coi là mức trung bình rồi.

Mà so với đội ngũ, kỹ thuật bắn súng của họ mới là cực kỳ tồi tệ, khiến người ta không nỡ nhìn, đến cả Tổng đốc Távora đang đứng bên cạnh bồi tiếp cũng thấy xấu hổ, vì để đồng minh tương lai nhìn thấy bộ mặt kém cỏi của quân nhà mình, suy cho cùng cũng chẳng phải chuyện hay ho gì.

"Huấn luyện ít quá, binh lính phổ biến không quá quen thuộc với quy trình, chỉ có một số cựu binh đến từ Bồ Đào Nha hoặc những binh lính người Ấn-Bồ giàu có mới có thể thực hiện bắn súng thuần thục, còn trình độ của những binh lính da đen kia thì không dám bàn tới, thật sự là quá tệ hại." Mạc Liệt Man mặc dù là sĩ quan hải quân, không quá am hiểu về lục quân, nhưng sau khi xem xong cũng lắc đầu liên tục, trong đầu cũng từ bỏ tia hy vọng cuối cùng về năng lực chiến đấu của quân nhân Bồ Đào Nha. Đồng thời, ông cũng có nhận thức sâu sắc hơn về thể chế và ý thức hệ cứng nhắc của người Bồ Đào Nha. Đã đến nước này rồi, tại sao không đến vùng Đức để chiêu mộ đám lính đánh thuê khốn khổ kia chứ? Phải biết rằng, bất kể là người Anh hay người Hà Lan đều sử dụng tràn lan những binh lính rẻ mạt như pháo hôi này, nhưng hai quốc gia trên bán đảo Iberia lại luôn ưu tiên lựa chọn dùng người bản quốc, tiếp theo cũng phải là người Công giáo, nếu không thì thà dùng binh lính da đen ở thuộc địa, giống như những đội quân thuộc địa Bồ Đào Nha ở Goa này vậy.

"Nếu sau này nổ ra xung đột vũ trang quy mô lớn với Công ty Đông Ấn Hà Lan, dựa vào những binh lính Bồ Đào Nha này, có lẽ thủ thành thì được, nhưng dã chiến thì khó nói lắm, không khéo bị người ta đánh tan chỉ trong một trận. Nhìn thế này, bao nhiêu năm qua những thất bại của người Bồ Đào Nha tại bờ biển Malabar Ấn Độ, bờ biển Coromandel, đảo Ceylon, quần đảo Đông Ấn, bờ biển Swahili cho đến đảo Hormuz, cũng không phải là ngẫu nhiên, thể chế của họ quả thực quá lạc hậu, đến mức huấn luyện binh lính thuộc địa cũng không làm nổi. Xem ra sau này nếu đảo Diu có chuyện gì, tuyệt đối không thể đặt quá nhiều kỳ vọng vào họ, điểm này sau khi về phải chú trọng báo cáo lên trên." Trên đường đi tới nhà ăn quân doanh, đại tá Mạc Liệt Man thầm nghĩ.

Vì sự kiên trì của đại tá Mạc Liệt Man, bữa trưa hôm nay được sắp xếp cho mọi người thưởng thức ngay trong quân doanh. Quân doanh ở Goa chẳng có nhà ăn sĩ quan nào cả, tất cả mọi người đều ăn cơm trong một cái lều ẩm ướt nóng nực thông với nhà bếp. Do khoảng cách xa xôi và yếu tố khí hậu thổ nhưỡng, ba loại thực phẩm đến từ Địa Trung Hải — bánh mì, dầu và rượu vang — cùng với giá thịt đều vô cùng đắt đỏ, nên đại đa số binh lính bình thường đều dùng tay phải bốc cơm ăn giống như người Ấn Độ bản địa, trông cứ như một người Ấn Độ vậy.

Tất nhiên, Mạc Liệt Man mấy ngày nay đã tìm hiểu được, những binh lính này bị đồng hóa rõ ràng không chỉ ở điểm này. Họ học người Goa dùng bình để uống nước, có thể không để nước dính vào miệng; họ học người bản địa nhai lá trầu, dùng "đàn hương ngọt" lau người, uống loại rượu mạnh chiết xuất từ cây cọ, thường xuyên tắm rửa. Có thể nói, họ đã học tập và tiếp nhận tất cả mọi thứ của những kẻ dị giáo Ấn Độ, nhiều tập tục thậm chí đã thịnh hành trong quân đội từ rất lâu rồi, khiến các vị thần phụ vô cùng lo lắng.

"Cộng đồng và thành phố Bồ Đào Nha đã hoàn toàn bị Ấn Độ hóa, trong thành gần như toàn là người da trắng, người Ấn-Bồ, người Bà-la-môn và Sát-đế-lỵ, còn ở nông thôn thì là các nhà cai trị người Ấn Độ, cùng lắm chỉ tỏ ra cung kính ở một mức độ nào đó với chủ nhân người Bồ Đào Nha của họ mà thôi, nhưng khi đối mặt với những người thuộc đẳng cấp thấp thì họ vẫn nghiễm nhiên là các vị lão gia. Xã hội kỳ lạ, quân đội yếu nhược, ý thức hệ hỗn loạn cùng với thành phố giàu có vô cùng, được rồi, chúng ta đang hợp tác với một nhóm người như vậy đấy. Hy vọng sau này mọi việc đều thuận lợi, người Ấn Độ luôn thích mang lại 'bất ngờ' cho người khác, ít nhất trong quân đội của họ, người Ấn Độ thuần chủng vẫn là thiểu số, mình có thể vì điều này mà thấy an ủi đôi chút không nhỉ?" Mạc Liệt Man vừa ăn món thịt nướng, bánh mì, phô mai, bơ và rượu vang được chuẩn bị đặc biệt cho mình, vừa thầm suy nghĩ: "Công ty Đông Ấn Hà Lan năm đó không dốc sức trả giá để đánh hạ Goa quả thực là một sai lầm to lớn, bây giờ nhuệ khí của họ cũng dần mất đi, người Bồ Đào Nha ở Goa lại dẫn nhập thế lực của chúng ta vào, họ không còn cơ hội nữa rồi."

Sau khi kết thúc chuyến tham quan quân doanh khiến người ta cảm thấy vô cùng xấu hổ, mọi người lại quay trở về phủ Tổng đốc trong thành phố Goa. Tại đây, hai bên cuối cùng đã trao đổi một số văn kiện, gửi tới nhau những lời chào hỏi, sau đó liền chia tay. Tổng đốc Francisco de Távora đích thân tiễn đoàn người Mạc Liệt Man ra bến tàu, và phân phó đám người Ấn Độ dưới quyền chuyển số hàng hóa mà người Đông Ngạn thu mua miễn phí ra tận bến tàu, vô cùng khách khí. Để cảm ơn sự khách khí của họ, đại tá Mạc Liệt Man sau khi suy nghĩ một lát đã quyết định tặng cho người Bồ Đào Nha sáu mươi khẩu súng trường dự phòng mới tinh, mười khẩu súng ngắn cùng một số đạn dược trong kho trên tàu, để cảm ơn sự giúp đỡ của họ trong thời gian này.

Làm xong những việc này, người Đông Ngạn liền lên tàu chiến "Phục Ba Vạn Lý", mang theo hàng hóa, mang theo hiệp định đã đổi ước xong, chậm rãi rời khỏi cảng Goa, xuôi về phía nam dọc theo bờ biển Ấn Độ. Vì lý do gió mùa và hải lưu, họ có lẽ không thể quay về đảo Tân Hoa Hạ theo con đường cũ được, chỉ có thể đi về phía nam tới quần đảo Đông Ấn trước, sau đó vẽ một đường vòng cung lớn để quay về căn cứ hải quân cảng Đa Phàm. Còn về việc hành động này có bị người Hà Lan phát hiện hay không, và sau khi phát hiện sẽ gây ra những phiền toái gì, thì không phải là điều mà người Đông Ngạn có thể quản được nữa.

Trước khi tàu "Phục Ba Vạn Lý" rời đi, họ đã phái thêm nhân viên đến đóng quân tại đảo Diu trước. Họ sẽ xây dựng thương trạm/pháo đài trên một mảnh đất do người Bồ Đào Nha vạch định — tất nhiên là cần phải trả phí, nhưng bến bãi nhiều, mực nước cũng đủ sâu, nhìn chung vẫn khá ổn. Vốn liếng cần cho việc xây dựng đã dự lưu một phần, phần thiếu hụt người Bồ Đào Nha đồng ý tạm thời giúp chi trả trước, vật liệu xây dựng v.v. cũng đều mua từ chỗ những thương nhân Bà-la-môn đó, nhân lực đều được thuê từ chỗ họ để tiết kiệm chi phí hết mức có thể — phải biết rằng, ngay cả chi phí sử dụng máy móc cũng cao hơn nhiều so với chi phí sử dụng người Ấn Độ đẳng cấp thấp, vậy thì còn gì phải do dự nữa?

Ngay sau khi người Đông Ngạn rời đi không lâu, ngày 10 tháng 9 năm 1681, Balthazar Bort đang thị sát quân đội tại pháo đài Galle ở cực nam đảo Ceylon, đột nhiên nhận được tin tức từ những thương nhân Ấn Độ đến giao thương, biết được người Đông Ngạn đã tới đảo Diu khoảng ba tháng trước, và đã tiến hành mật đàm với Tổng đốc Bồ Đào Nha Távora. Sau đó, những thương nhân Ả Rập vốn có quan hệ không mấy tốt đẹp với người Bồ Đào Nha phát hiện người Đông Ngạn bắt đầu chiêu mộ nhân lực ồ ạt, thu mua vật liệu xây dựng, xây dựng lâu đài, dường như có ý định ở lại đảo Diu lâu dài, vì vậy liền nhân cơ hội đi về phía đông giao thương, khi đi ngang qua pháo đài Galle đã báo tin cho phía Công ty Đông Ấn Hà Lan.

Những thương nhân đi mật báo này cơ bản đều là người Moor bất mãn với những gì người Bồ Đào Nha làm tại khu vực Rajput, tuy nhiên họ lại có quan hệ khá tốt với những người Hà Lan tương đối khoan dung về tôn giáo, việc làm ăn cũng phát đạt. Tương ứng, người Hà Lan và họ rất nhiều lần chia sẻ thông tin cho nhau, thế đấy, chuyện người Đông Ngạn đến đảo Diu và bắt đầu đại tu xây dựng nhanh chóng được họ thông báo cho Công ty Đông Ấn Hà Lan. Tất nhiên, dù lúc này họ không lặn lội tới mật báo, thì chuyện này thực ra cũng không giấu được bao lâu, người Hà Lan cùng lắm chỉ nhận được tin chậm hơn vài tháng mà thôi, không ảnh hưởng lớn lắm.

Sau khi Balthazar Bort nhận được tin tức, phản ứng đầu tiên chính là đây là sự trả đũa của người Bồ Đào Nha đối với việc mất đảo Ceylon! Bởi vì trong thời gian gần đây, Balthazar Bort vốn hiếu chiến vừa mới tập hợp một đội lục quân quy mô không nhỏ, thông qua đường biển tấn công cảng Trincomalee do người Anh kiểm soát.

Trong trận chiến này, một bên là Công ty Đông Ấn Anh, thuộc địa Goa của Bồ Đào Nha cùng các vương quốc bản địa hợp tác với họ; bên kia là lính đánh thuê người Đức của Công ty Đông Ấn Hà Lan cùng vô số binh lính người Mã Lai lệ thuộc vào họ. Kết quả trận chiến tương xứng với cục diện các bên hiện nay, phía Công ty Đông Ấn Hà Lan đại thắng, người Anh đánh mất cảng Trincomalee mà họ đã kinh doanh được một thời gian, lủi thủi bị trục xuất khỏi đảo Ceylon.

Hiện nay trên đảo, đối thủ của người Hà Lan chỉ còn lại các vương quốc bản địa đã bị trọng thương, tin rằng việc tiêu diệt hoàn toàn chúng và kiểm soát toàn đảo chỉ là vấn đề thời gian. Đạt được một thắng lợi như vậy, ban đầu tướng Bort vẫn khá đắc ý, cảm thấy lợi ích của Công ty Đông Ấn Hà Lan tại Ấn Độ Dương coi như đã được đảm bảo, trong mười năm tới chắc sẽ không xuất hiện những kẻ thách thức đáng gờm. Thế mà kết quả thì sao? Sáng sớm hôm nay đã nghe tin người Đông Ngạn ngang nhiên tiến vào Ấn Độ, điều này khiến ông ta cảm thấy khó chịu còn hơn cả khi nếm mùi thất bại. Mạc Liệt Man trung tá đã ở lại cảng Goa hơn nửa tháng trời. Thế mà kết quả thì sao? Sáng sớm hôm nay đã nghe tin người Đông Ngạn ngang nhiên tiến vào Ấn Độ, điều này khiến ông ta cảm thấy khó chịu còn hơn cả khi nếm mùi thất bại...