Tháng Hai tại Đông Ngạn, mùa hè nóng bức. Trần Gia, chủ nhiệm Bộ chỉ huy đường sắt Diêm Bố, sau khi ăn uống no say đã tiếp đón nhóm nhà đầu tư mới nhất cho tuyến đường sắt này tại khu vườn phía sau văn phòng.
Những nhà đầu tư này cùng với thế lực tài chính phía sau họ là đối tượng mà Trần Gia, chủ nhiệm Trần - người đang phải chạy vạy khắp nơi gây quỹ cho việc xây dựng đường sắt - cực kỳ coi trọng. Vì thế, ông đặc biệt đem trà thượng hạng được cất giữ cẩn thận ra tiếp đãi, tổ chức một buổi trà đàm tại hậu viện này để giao lưu, thắt chặt tình cảm. Biết đâu đấy, nếu sau này tiền nong vẫn còn thiếu hụt, biết đâu lại phải nhờ họ "quyên góp" thêm.
Tổng cộng có hơn mười nhà đầu tư tham gia buổi trà đàm. Ngưỡng cửa không hề thấp, người ít nhất cũng đã mua 5.000 tệ trái phiếu xây dựng đường sắt, còn người nhiều nhất là đại diện của gia tộc Almeida đã mua tới 50.000 tệ trái phiếu kỳ hạn mười năm (lãi suất ghi trên trái phiếu là 4%). Hơn mười người này tổng cộng đã rót khoảng 250.000 tệ vốn vào đường sắt Diêm Bố. Mặc dù so với chi phí xây dựng toàn tuyến thì vẫn chỉ là muối bỏ biển, nhưng đã là một con số rất khá rồi.
"...Thưa các vị nhà đầu tư, đóng góp của quý vị đối với sự nghiệp đường sắt của Đông Ngạn là vô cùng to lớn và tích cực. Thông qua việc cho vay, mua trái phiếu và mua cổ phiếu đường sắt Diêm Bố trên thị trường sơ cấp, quý vị đã rót một lượng vốn khổng lồ vào con đường sắt đang trong quá trình xây dựng. Tại đây, tôi, Trần mỗ, muốn chân thành gửi lời cảm ơn tới tất cả quý vị." Trần Gia nghiêm nghị nói tiếp: "Có sự giúp đỡ của quý vị, tiến độ xây dựng đường sắt Diêm Bố mới có thể tiếp tục tiến lên, và cuối cùng mới có thể tiếp tục mang lại lợi nhuận cho khoản đầu tư của quý vị. Tôi muốn nhấn mạnh một điều rằng, những lời đàm tiếu trên thị trường ngoài kia, quý vị cứ thản nhiên bỏ qua, không cần bận tâm. Tầm quan trọng của đường sắt Diêm Bố, tôi tin bất cứ ai có tầm nhìn chiến lược một chút đều có thể thấy rõ. Hơn nữa, quốc gia đã sớm định ra phương châm đại sự là phát triển đồng bằng Pampa ở phía đông đường sắt Diêm Bố, thử hỏi trong tình hình này làm sao có thể thực sự bỏ mặc con đường sắt này được? Việc đường sắt Diêm Bố thiếu vốn hiện nay chỉ là do công tác triển khai của chính phủ chưa kịp điều chỉnh mà thôi. Đợi đến khi chế độ thuế mới được triển khai toàn diện trên cả nước, các loại thuế được thu về dồi dào, tình hình chắc chắn sẽ có bước chuyển biến lớn. Đến lúc đó, quý vị không cần phải lo lắng về việc khoản đầu tư của mình bị thua lỗ. Đặc biệt là ông Naryshkin, ông đầu tư bằng cách mua cổ phiếu, tôi dám đảm bảo, chỉ cần trong tương lai ông có thể tiếp tục rót một lượng vốn nhất định, khoản đầu tư này sẽ mang lại lợi nhuận cực kỳ hậu hĩnh cho ông. Xin hãy tin tôi, đồng hương của ông là ông Goshkin có thể làm chứng."
Ông Naryshkin mà Trần Gia nhắc tới năm nay mới ngoài hai mươi tuổi, tên là Oleg. Có lẽ vì đã vượt trùng dương xa xôi để đến một nơi vô cùng xa lạ – cần biết rằng, dù Liên hiệp tỉnh (United Provinces) đã ở rất xa Nga nhưng ít nhất vẫn còn nằm ở châu Âu, còn Naryshkin đã phải mất hơn một năm trời mới đến được Đông Ngạn – nên vị thanh niên này tỏ ra rất dè dặt. Lúc này, anh ta đang cùng hai người bạn đi cùng nắm chặt chiếc cặp da cá sấu vừa mua, bên trong có lẽ là số cổ phiếu ghi danh của đường sắt Diêm Bố, trách sao anh ta lại căng thẳng đến vậy.
Những người nhìn thấy anh ta căng thẳng như vậy đều mỉm cười thiện ý. Thực tế, chẳng ai nghĩ đầu tư vào cổ phiếu đường sắt Diêm Bố là một thương vụ tốt. Những người này có lẽ tin tưởng vào uy tín của chính phủ Đông Ngạn nên sẵn lòng mua một ít trái phiếu hoặc cung cấp khoản vay, nhưng cổ phiếu ư? Có chắc là đường sắt Diêm Bố thực sự có thể sinh lời không? E là chưa chắc đâu. Toàn bộ Đông Ngạn hiện nay chỉ đếm trên đầu ngón tay những tuyến đường sắt có thể sinh lời, đó là đường sắt Nam Chùy Lưỡng Dương, đường sắt Thanh Mai và đường sắt Sâm Lâm. Các tuyến còn lại về cơ bản đều thua lỗ, và nếu có thể xây xong thì đường sắt Diêm Bố trong tương lai cũng không phải ngoại lệ.
Goshkin lúc này đang ngồi cạnh vị thanh niên trẻ tuổi này, trên mặt nở nụ cười. Tuy nhiên, thực tâm ông cũng khá phản đối việc Oleg Naryshkin dùng số tiền khổng lồ 30.000 rúp để mua cổ phiếu đường sắt Diêm Bố, lý do cũng giống như những người khác, không nhìn thấy hy vọng sinh lời.
Ông hiện giờ thực sự có chút lo lắng, nếu gia tộc Naryshkin ở Moscow biết ông đã không giúp thiếu gia nhà họ đầu tư đúng cách, liệu có gây ảnh hưởng bất lợi đến công việc kinh doanh của ông hay không. Cần biết rằng, dù gia tộc Naryshkin hiện nay đã thất thế trong cuộc đấu tranh chính trị và bị gia tộc Miloslavsky chèn ép rất mạnh, thậm chí lão Naryshkin (nhạc phụ của Sa hoàng Fyodor) từng bị trục xuất khỏi Moscow, nhưng dù sao họ cũng là một dòng dõi quý tộc lâu đời của Nga, gia sản vẫn rất dày. Xử lý một nhân vật như Goshkin không phải chuyện khó – tất nhiên, cân nhắc đến việc Goshkin hiện nay là người Đông Ngạn, thân phận người gốc Nga mang quốc tịch ngoại bang ít nhiều cũng sẽ mang lại cho ông một sự bảo hộ nhất định.
Nhưng vị tiểu Naryshkin này sau khi đi tàu Ngôi sao La Plata một lần thì bỗng nhiên trở nên rất kiên quyết, khăng khăng đòi dùng toàn bộ số tiền đang có để mua cổ phiếu đường sắt Diêm Bố, thậm chí còn vay thêm 5.000 rúp tiền mặt từ Goshkin để bao thầu một khu đất lớn ở bãi cỏ hoang gần ga tàu Buenos Aires, dự định tương lai sẽ xây dựng một loạt công trình thương mại chuyên bán các loại hàng hóa đặc sản của Nga.
Goshkin cảm thấy kinh ngạc trước ý tưởng của Oleg. Ông không ngờ một người trẻ tuổi bước ra từ nơi lạc hậu như nước Nga lại dám bỏ ra số tiền lớn để đầu tư vào các cơ sở thương mại ở khu vực phụ cận đường sắt. Ở Đông Ngạn, chỉ có số ít người làm điều này, và từ năm ngoái đến nay số người đó lại càng ít đi. Bản thân Goshkin cũng chỉ mua một mảnh đất nhỏ ở đây, dự định lập văn phòng đại diện cho trang trại rượu vang mà ông góp vốn, để sau này có thể bán rượu vang lên đồng bằng Pampa thuận lợi hơn.
Đây mới thực sự là hoạt động kinh doanh bình thường, nhưng khoản đầu tư hiện nay của Oleg trong mắt ông lại quá mức mù quáng. Ở ga tàu Buenos Aires có cái gì chứ? Chuồng gia súc của người Tây Ban Nha, bãi cỏ ngưu bàng cùng những thảm cỏ dày đặc, người ở cũng rất thưa thớt, không nhìn ra bất kỳ giá trị đầu tư nào, trừ khi chính phủ Đông Ngạn bỏ ra số tiền lớn để xây dựng cơ sở hạ tầng ở đây và di dân tới, nhưng trong ngắn hạn thì chưa thấy hy vọng gì. Goshkin rất tin vào điều này.
Tuy nhiên, Oleg Naryshkin đã khăng khăng như vậy thì ông cũng chẳng còn gì để nói. Dù sao tiền là của người ta, lỗ cũng không liên quan đến ông. Ông đã làm tròn nghĩa vụ can ngăn, chỉ tiếc là người ta không nghe. 35.000 rúp, gia tộc Naryshkin vẫn gánh vác được, chỉ là Goshkin cảm thấy hơi đáng tiếc, số tiền này vốn có thể dùng để đầu tư tốt hơn.
Còn nói về việc Oleg của gia tộc Naryshkin đến Đông Ngạn đầu tư, thực ra là nhờ sự thúc đẩy hết mình của Khang Hữu Đạo, đại sứ Đông Ngạn tại Moscow. Vị ngoại giao thực tiễn có tinh thần xông xáo này đã nhân lúc gia tộc Naryshkin đang bị chèn ép dữ dội để chủ động tiếp cận, thực hiện đầu tư chính trị. Bởi vì ông ta nhìn thấy sức khỏe của Sa hoàng Fyodor rất kém, có thể chết bất cứ lúc nào, trong khi các vị hoàng tử khác hoặc là ốm yếu bệnh tật, hoặc là có vấn đề về trí tuệ. Chỉ có hoàng tử Pyotr là thông minh lanh lợi và có sức khỏe tốt, tương lai rất có khả năng sẽ trực tiếp kế thừa ngai vàng nước Nga. Vì vậy, ông đã thực hiện một khoản đầu tư chính trị không nhỏ cho gia tộc Naryshkin.
Cứ thế qua lại, mối quan hệ giữa hai bên dần trở nên mật thiết. Cũng chính dưới ảnh hưởng của Khang Hữu Đạo, nhạc phụ của Sa hoàng là lão Naryshkin đã nảy sinh ý tưởng phái người đến Đông Ngạn đầu tư để phân tán rủi ro. Cần biết rằng, người bạn cũ đồng thời là đồng minh chính trị của ông ta là Matveyev đã bị phe Miloslavsky tìm cách lưu đày đến Siberia. Cuộc sống hiện tại của gia tộc họ rất khó khăn, chuyện gì xảy ra trong tương lai cũng rất khó nói. Vì thế, phái con cháu trong gia tộc đi đầu tư ở nước ngoài vốn là chuyện hợp lẽ thường. Trước đó họ đã phái người đến London và Amsterdam đầu tư, bây giờ phái thêm một người đến Đông Ngạn cũng là chuyện bình thường. Dù sao danh tiếng của Đông Ngạn hiện nay ngày càng vang xa, đã dần trở thành một thánh địa mới nổi về đầu tư hoặc học tập.
Thế là trong bối cảnh đó, Oleg Naryshkin đã thông qua hệ thống ngân hàng do Đông Ngạn thiết lập ở Arkhangelsk để chuyển thành công 35.000 rúp tiền vốn ra nước ngoài, rồi đầu tư sang Đông Ngạn. Hướng đi này vốn dĩ là cực kỳ tốt, nhưng trong mắt Goshkin thì lại chọn sai mục tiêu đầu tư, thật đáng tiếc!
Nhưng sự đã rồi, còn có thể làm gì đây? Goshkin đã tính toán xong, đợi vài ngày nữa sẽ khuyên anh ta thêm một lần nữa, học hỏi vị Murat Sheikh đến từ Đế quốc Ottoman kia. Người đàn ông đầy trí tuệ đó, không biết là đại diện cho vị quyền quý nào của Đế quốc Ottoman, đã đầu tư không ít sản nghiệp ở Đông Ngạn, và những sản nghiệp đó trong mắt Goshkin đều có triển vọng sinh lời không nhỏ, tuy chưa chắc đã đại thắng nhưng ít nhất cũng không đến nỗi thua lỗ. Ngoài ra còn có một thương nhân được cho là người Huguenot của Pháp, không biết là phụng mệnh lệnh của ai mà đã góp vốn vào công ty tàu hơi nước đưa thư nổi tiếng gần xa của Đông Ngạn, tuy cổ phần không nhiều nhưng cũng là một ngành nghề khá có triển vọng, thật đáng ngưỡng mộ. Tất nhiên, còn có mấy thương nhân đến từ Bruges và Antwerp của Nam Netherlands, họ cũng đầu tư vào đường sắt Diêm Bố, nhưng cách đầu tư khá hợp lý và bảo thủ, họ mua trái phiếu do Bộ chỉ huy dự án đường sắt Diêm Bố phát hành – nói đi cũng phải nói lại, việc trái phiếu này tiêu thụ ế ẩm không thể hoàn toàn trách người khác, chủ thể phát hành này nhìn qua chỉ là một cơ quan tạm thời, cũng khiến không ít người chùn bước. Tuy công ty Trung Thiết có cam kết bảo lãnh, nhưng chuyện này ai mà nói trước được chứ?
Nói đến đây, chúng ta buộc phải nhắc tới một hiện tượng thú vị khi nhìn vào nguồn vốn của đường sắt Diêm Bố: Hiện nay ngày càng nhiều tư bản nước ngoài dần tiến nhập vào Cộng hòa Đông Ngạn Hoa Hạ, bắt đầu đầu tư vào các ngành nghề được chính phủ Đông Ngạn phê duyệt. Những nguồn vốn này mang tính chất tránh rủi ro rất rõ rệt, như gia tộc Naryshkin đang gặp khủng hoảng chính trị, như những người Huguenot có hoàn cảnh ngày càng tồi tệ ở Pháp, như các thương nhân Nam Netherlands đang đứng trước nguy cơ sa lầy vào chiến tranh, như các thương nhân Genoa có lợi tức đầu tư trong nước cực thấp, v.v.
Với những nguồn vốn nước ngoài này, các dự án đầu tư tốt chắc chắn sẽ không để phần cho họ, chỉ có thể đầu tư vào một số dự án nhìn qua không mấy xuất sắc, ví dụ như trái phiếu đường sắt Diêm Bố vậy. Còn Đông Ngạn đối với việc tiến nhập của những nguồn vốn này cũng giữ thái độ thận trọng chào đón. Chỉ cần chúng không làm nhiễu loạn thị trường, không gây ra lạm phát quá mức, không liên quan đến các ngành nghề hoặc công nghệ nhạy cảm, thì không có vấn đề gì. Hơn nữa, Đông Ngạn còn khuyến khích những nguồn vốn tránh rủi ro này tiến nhập vào, dù có gửi vào ngân hàng Đông Ngạn cũng không sao, vô cùng hoan nghênh. Tất nhiên, nếu những nguồn vốn tránh rủi ro này mua sắm các loại hàng hóa mà Đông Ngạn cần (bao gồm cả nguồn lực lao động như nô lệ khế ước) ở Cựu lục địa, rồi vận chuyển đến Đông Ngạn để đổi thành vốn, thì lại càng được hoan nghênh hơn, thậm chí còn được hưởng một số biện pháp ưu đãi, ví dụ như hạn ngạch miễn thuế, v.v.
Được rồi, quay lại vấn đề chính. Trần Gia sau khi khen ngợi tiểu Naryshkin một chút, lại nghiêm túc bàn về tương lai của đường sắt Diêm Bố. Ông cho biết, hiện nay Tổng cục Đường sắt quốc gia đang có một ý tưởng, đó là đóng gói các tài sản bao gồm đường sắt Diêm Bố, đường sắt Nam Chùy Lưỡng Dương (sau khi công ty Nam Thiết bàn giao trong tương lai) cùng tuyến đường sắt chuyên dụng vận chuyển len Patagonia có khả năng sẽ xây dựng trong tương lai, để đưa vào một doanh nghiệp vận tải giao thông quốc doanh mới thành lập. Thậm chí họ còn nghĩ sẵn cả tên gọi rồi, gọi là Công ty Đường sắt châu Mỹ, là doanh nghiệp vận hành đường sắt thứ hai dưới quyền Tổng cục Đường sắt quốc gia (cổ đông lớn của công ty Nam Thiết là Bộ Lục quân, không phải Tổng cục Đường sắt quốc gia) – Mỹ Thiết và Trung Thiết, hai công ty đường sắt cạnh tranh lẫn nhau, đây thực ra cũng là điều mà các vị trong Ban Chấp hành mong muốn, xét về lâu dài thì đây cũng là chuyện tốt cho sự nghiệp giao thông đường sắt của Đông Ngạn.
Lúc này, khi Trần Gia nhắc đến chuyện Công ty Đường sắt châu Mỹ, ngay lập tức những nhà đầu tư đang có phần uể oải bên dưới liền thẳng lưng lên. Kể cả Goshkin, Rodriguez, Almeida, Doria và các nhà đầu tư nước ngoài khác đều rất ngạc nhiên khi đột ngột nghe tin này, đồng thời cũng vô cùng phấn khích. Bởi vì nếu thực sự thành lập một Công ty Đường sắt châu Mỹ, thì điều này thực tế cũng đồng nghĩa với việc đường sắt Diêm Bố - vốn là tài sản chủ chốt thuộc doanh nghiệp quốc doanh này – khả năng cao sẽ không bị phá sản. Chính phủ Đông Ngạn dù có phải nghiến răng kiên trì thì chắc cũng sẽ xây dựng hoàn tất và đưa tuyến đường sắt này vào vận hành chính thức. Đối với các nhà đầu tư đang ngồi đây, đây hẳn là một tin đại lợi. Họ tin rằng, khi tin tức công ty này chính thức thành lập được công bố rộng rãi, sự nhiệt tình của thế giới bên ngoài đối với đường sắt Diêm Bố chắc chắn sẽ khởi sắc hơn nhiều.