Vãn Đường Phù Sinh

Lượt đọc: 7478 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 69
Chỉnh Đốn

❊ ❊ ❊

Bão đi qua, để lại một mảnh hoang tàn.

Hán Ngân lo lắng nhìn kho hàng của trạm thương mại, thở dài một tiếng thật dài. Mặc dù lần này đã áp dụng nhiều biện pháp phòng ngừa trước, nhưng sức mạnh của cơn bão quả thực vượt quá dự tính. Một số vật tư tạm thời chứa trong kho chưa kịp vận chuyển đi đã gặp họa, ước tính sơ bộ gây ra thiệt hại khoảng vài ngàn đồng.

Hán Ngân tự nghĩ, để xảy ra sơ suất như thế này, cho dù Tổng giám đốc Thiệu có nể tình mình đã bôn ba vất vả nhiều năm mà không cách chức hay điều chuyển mình, thì một trận quở trách là khó tránh khỏi. Hơn nữa, sợ là còn phải bị phạt bổng lộc vài tháng, tiền thưởng cuối năm chắc cũng tan thành mây khói, tiền đồ sau này cũng bị ảnh hưởng nhất định, tổn thất lần này thật là lớn.

"Hàng hóa chưa bị ẩm thì mau xử lý đi, đóng gói lại, vận chuyển đến khoang tàu ở bến cảng. Tàu 'Kamchatka' sửa chữa xong là sẽ khởi hành, ta đã thỏa thuận với thuyền trưởng Lão Lâm, ông ấy sẽ điều chỉnh lộ trình giữa chừng, giúp ta vận chuyển lô hàng này đến cảng Giao Châu. Thật là xui xẻo, cơn bão năm nay sao lại mạnh mẽ như vậy, bên phía người Hà Lan chắc tổn thất cũng không nhỏ đâu nhỉ?" Hán Ngân hỏi.

"Tất nhiên là không nhỏ rồi. Có rất nhiều gạo vận chuyển từ Nam Dương đến lần này bị ẩm không nhẹ. Anh xem người Hà Lan đang nghĩ cách kia kìa, nhưng cho dù là xử lý giá rẻ tại chỗ hay tranh thủ thời gian phơi phóng, thì tổn thất chắc chắn là có." Một cấp dưới đáp: "Gạo, hương liệu, đường mía các thứ, mỗi thứ mất một ít, cộng lại thì không phải là con số nhỏ đâu."

Hán Ngân nghe vậy trong lòng hơi thấy an ủi một chút, dù sao cũng không phải một mình mình xui xẻo. Sau đó, chỉ thấy ông suy nghĩ một lát rồi nói với tả hữu: "Đi, chúng ta cũng ra chợ, xem xem có thể xử lý một số hàng hóa bị ẩm hay không, vớt vát lại được chút tổn thất nào hay chút đó. Trong này có một lô lớn vải vóc vận chuyển từ Ninh Ba đến, vốn định bán ở đảo Đài Loan, bây giờ bị ẩm màu sắc có chút vấn đề, nhưng giảm giá chút ít thì vẫn có nhiều người Hà Lan hoặc thổ dân mua."

Tùy tùng nghe thấy có lý, thế là cùng nhau bắt tay vào làm, rồi dùng xe bò vận chuyển đến khu chợ gần bến cảng. Gần chợ có một nhà thờ, là con đường bắt buộc phải đi qua, khi mọi người đi ngang qua đây thì đang tổ chức hôn lễ. Phía nam là một sĩ quan nhỏ gốc Nam Hà Lan, phía nữ là hậu duệ của những người di cư Hán đã đến Đài Loan khai hoang từ sớm, một vị mục sư xuất thân từ vùng quê tỉnh Gelderland cử hành hôn lễ cho họ.

Hán Ngân lặng lẽ nhìn, không nói gì. Đảo Đài Loan ngày nay tầm quan trọng đối với người Hà Lan đang tăng lên theo từng ngày. Họ đã chính phủ hóa rất nhiều bộ lạc thổ dân tại đây, đồng thời những năm đầu cũng thu hút không ít người Phúc Kiến, Quảng Đông và người Tiểu Lưu Cầu tới trồng trọt. Diện tích ruộng lúa, ruộng mía rất lớn, đồng thời cũng nhận được số lượng lớn thuế bằng hiện vật bao gồm vàng sa khoáng, da hươu, long não. Ngay từ những năm đầu đã chiếm khoảng một phần sáu lợi nhuận của Công ty Đông Ấn. Sau này khi thương mại với người Đông Ngạn ngày càng sâu rộng, thuộc địa đảo Đài Loan càng trở nên quan trọng hơn. Nếu tính cả lương thực và các hoạt động thương mại khác, thu nhập của hòn đảo này từng chiếm đến một phần ba tổng lợi nhuận của Công ty Đông Ấn Hà Lan. Những năm gần đây tuy có chút sụt giảm, nhưng duy trì tổng thể ở mức trên 20% thì không thành vấn đề.

Cho nên, những năm gần đây người Hà Lan đã thi triển đủ loại thủ đoạn để tăng cường lực lượng cai trị đối với hòn đảo này.

Trong số những thủ đoạn này, phổ biến nhất tự nhiên là liên hôn và bồi dưỡng đại lý "địa đầu xà", không khác gì so với thủ đoạn họ thi triển ở quần đảo Đông Ấn. Trên đảo hiện nay có khoảng hơn 1500 lính đánh thuê người Đức cũng như số lượng gần một ngàn quan chức thuộc địa, thương nhân, nhân viên kỹ thuật, giáo viên, nhân sĩ tôn giáo, nhà hàng hải và nhà thám hiểm. Những người này cơ bản đều là người da trắng và là nam giới, cho nên nhiều năm qua đối tượng kết hôn chỉ có thể là người châu Á bản địa. Điều này có thể nhìn ra từ hồ sơ của chính quyền địa phương: năm ngoái, tại Pháo đài Zeelandia, tổng cộng có 195 người đăng ký kết hôn, trong đó 160 người là người da trắng đến từ châu Âu, 10 người là người Ấn Độ, 12 người là người Mã Lai, 13 người còn lại là người địa phương sinh ra ở Đài Loan.

Từ những số liệu đơn giản này có thể thấy, đối tượng kết hôn chủ yếu - hay có thể nói là đối tượng kết hôn duy nhất - của người châu Âu trên đảo Đài Loan chính là thổ dân địa phương, bao gồm cả thổ dân nguyên trú và người Hán khai hoang. Họ là tầng lớp thượng lưu tại địa phương, thu nhập hàng tháng từ 18 - 300 đồng, vượt xa mức trung bình, hơn nữa còn được hưởng quyền ưu tiên về chính trị, việc chiếm ưu thế tuyệt đối về năng lực cạnh tranh là điều rất tự nhiên.

Tương tự như người Bồ Đào Nha ở Goa, sau khi họ kết hôn, vợ và con cái rõ ràng đều sẽ tin theo đạo Tin Lành, đặc biệt là những phụ nữ thổ dân có trình độ văn minh thấp kia. Họ thậm chí còn không có chữ viết, tự nhiên dễ dàng bị người Hà Lan đồng hóa hơn. Điều này cực kỳ có lợi cho việc mở rộng nền tảng thống trị của Công ty Đông Ấn Hà Lan - thực ra lúc ban đầu, họ cũng không mấy mặn mà làm những việc có vẻ tốn công vô ích này, họ chỉ quan tâm đến việc kiếm tiền. Nhưng vào lúc đảo Đài Loan ngày càng quan trọng như hiện nay, người Hà Lan phát hiện nếu không áp dụng một số biện pháp thì đảo Đài Loan cũng sẽ có chút bất ổn, cho nên mới có chuyện phái lượng lớn nhân sự đến đây, kết hôn với thổ dân, lôi kéo địa đầu xà, bồi dưỡng người môi giới, nhận nuôi trẻ mồ côi.

Những nỗ lực này của người Hà Lan bắt đầu được thực thi mạnh mẽ từ thời Tổng đốc Quỳ Nhất. Đến thế hệ của Hugo Roll, đã bắt đầu dần dần có kết quả. Điều này có thể thấy rõ từ sự kiểm soát toàn đảo của họ ngày càng sâu rộng. Nếu không, anh nghĩ những ruộng lúa, ruộng mía kia là tự nhiên mà có à?

Ngoài ra, nói thật thì người Hà Lan được coi là tương đối tốt với thổ dân trong số các loại thực dân, tương đối khoan dung với người ngoại đạo, cũng sẽ không giống như người Tây Ban Nha, động một chút là giết người, thu thuế cũng văn minh hơn người Bồ Đào Nha. Ít nhất, ngay cả ở quần đảo Đông Ấn nơi thế lực Công ty Đông Ấn Hà Lan chiếm ưu thế tuyệt đối, họ cũng dùng lương thực, vải vóc và các nhu yếu phẩm khác để đổi lấy hương liệu từ tay thổ dân, chứ không phải như người Tây Ban Nha ép buộc người Ấn Độ phải trồng trọt, chăn thả, đào mỏ miễn phí cho họ, dẫn đến số lượng người chết rất lớn.

Tóm lại một câu, họ là những người làm ăn, mọi việc xuất phát điểm đều cân nhắc từ góc độ tối đa hóa lợi ích, tự nhiên sẽ không làm những việc kỳ quái. Phải biết rằng, thổ dân ở thuộc địa cũng là tài sản, giết đi thì không còn ai tạo ra của cải cho anh nữa! Thêm vào đó, trình độ văn minh của quốc gia Các tỉnh liên hiệp cao hơn Tây Ban Nha và các nước khác không ít, thể chế tiên tiến hơn, phong khí cởi mở hơn, tự nhiên sẽ không làm những việc vô ích, trừ khi anh rõ ràng không nghe lệnh họ, thậm chí là trực tiếp tạo phản.

Tình cảm của người Đông Ngạn đối với sự thống trị của Công ty Đông Ấn Hà Lan trên đảo Đài Loan là phức tạp, động cơ cũng không thuần túy. Trước hết, họ tự nhiên hy vọng Công ty Đông Ấn Hà Lan chiếm một chỗ đứng trên đảo, vì có thể vận chuyển lương thực, đường mía, hương liệu và các loại đặc sản Nam Dương cho người Đông Ngạn, đồng thời mua từ người Đông Ngạn các loại hàng hóa bao gồm lông thú cao cấp, đồ sắt, tơ sống, gấm vóc, trà. Một đi một lại thu lợi cực lớn, bất kể là Ngân hàng Đài Loan, Tam phiên Viễn Đông hay thương nhân địa phương, đều từ đó mà vơ vét được lợi ích không nhỏ. Cho nên, cả tình cả lý, họ không hy vọng người Hà Lan rời đi!

Thứ hai, họ cũng cực kỳ cảnh giác đối với việc Hà Lan độc chiếm cái gọi là đảo Formosa và quần đảo Pescadores. Nguyên nhân không gì khác, điều này rất có thể tạo ra thế lực của Công ty Đông Ấn Hà Lan lớn mạnh ở ven biển Trung Quốc, từ đó triển khai cạnh tranh thương mại kịch liệt với người Đông Ngạn, làm loãng lợi nhuận của các công cụ kiếm tiền của người Đông Ngạn như Ngân hàng Đài Loan. Đây là điều họ không thể chấp nhận được. Phải biết rằng, người Đông Ngạn tự xưng là chính thống Hoa Hạ chưa bao giờ xem đại lục Trung Quốc là vật trong túi của mình, điều này có thể thấy từ việc họ nhiều lần "đuổi ruồi" tại các cảng của nhà Minh, nhà Thanh. Họ rất muốn độc chiếm ngoại thương của đại lục, mặc dù cho đến nay mục tiêu này còn rất xa vời.

Dựa trên tư duy này, người Đông Ngạn bao năm nay vẫn luôn ủng hộ có điều kiện ở quy mô nhỏ đối với tập đoàn Trịnh thị ở Phúc Kiến, và dành cho các quan tư khẩn hiệu của họ ở phía bắc đảo Đài Loan rất nhiều sự giúp đỡ, điều này rất dễ hiểu. Thậm chí, lần trước Công ty Đông Ấn Hà Lan và Trịnh thị nổ ra xung đột trên đảo Đài Loan, từng có lúc đao kiếm chĩa vào nhau, cuối cùng cũng là người Đông Ngạn đứng ra điều đình. Hơn nữa, Tổng giám đốc Ngân hàng Đài Loan Thiệu Thự Quang khi đó chủ trì điều đình đã nhân cơ hội định ra đường biên giới giữa hai bên trên đảo, không nghi ngờ gì chính là sự thể hiện cụ thể cho tư duy này của người Đông Ngạn - để Công ty Đông Ấn Hà Lan và Trịnh thị kiềm chế lẫn nhau trên đảo, bên nào cũng không thể lớn mạnh, đó mới là đạo lý.

"Vải vóc cứ công khai bán trong chợ đi, tìm những đại lý quen thuộc. Nếu có tộc trưởng thổ dân ở quê vào thành mua sắm, các anh có thể chủ động tiến tới chào hàng. Đừng nhìn những người đó trông thì quê mùa, nhưng trong tay họ không ít đồ tốt đâu. Những tấm vải nhuộm này tuy có bạc màu một chút, nhưng sau khi chúng ta giảm giá thì tỷ lệ giá cả/hiệu năng vẫn rất cao, họ hẳn là có ý định mua sắm nhất định. Ừm, khi giao dịch nếu người Hà Lan có mặt thì nộp thuế, không có thì thôi." Hán Ngân dặn dò tùy tùng.

Nói xong những điều này, ông chọn hai tùy tùng tương đối lanh lợi, rồi thong thả đi bộ đến nhà một nhà buôn lương thực bán sỉ người Hà Lan quen thuộc. Kẻ này sinh ra ở vùng quê Dordrecht, cũng là đồng hương với Nghị trưởng De Witt, vốn ở Hà Lan chẳng có tên tuổi gì, nào ngờ lênh đênh trên biển đến Viễn Đông vài năm sau, lại dần dần phát được một khoản tài sản không nhỏ. Sau đó, kẻ này lại thuyết phục được vài đại lý của Công ty Đông Ấn cùng nhau làm nghề buôn bán lương thực Nam Dương sang Ninh Ba, Đăng Lai, tốc độ tích lũy tài sản này ngay lập tức có một bước nhảy vọt.

Hiện giờ, hắn đã định cư ở Pháo đài Zeelandia, đưa cả gia đình từ Batavia đến đây, chỉ để lại vài người thân từ Cựu lục địa sang nương nhờ ở vùng quần đảo Maluku gom góp lương thực, sau đó dùng thương thuyền đứng tên mình vận chuyển đến cảng Zeelandia cất giữ, chờ người Đông Ngạn đến lấy hàng. Hoặc, nếu người Đông Ngạn sẵn lòng trả một khoản phí nhất định, họ cũng không ngại giao hàng tận nơi, Định Hải, Giao Châu, Yên Đài đều không thành vấn đề!

Hán Ngân hôm nay đến dinh thự xa hoa của hắn - căn biệt thự ba tầng có sân vườn rộng lớn được đặt thiết kế từ nhà thiết kế châu Âu - chủ yếu vẫn là để bàn bạc một số việc thương mại lương thực, tiện thể thăm dò xem người của Trịnh Kinh có giữ quy tắc không, có còn lén lút tấn công tàu buôn của Công ty Đông Ấn Hà Lan phía sau lưng hay không, bao gồm cả những tàu chở lương thực của Hà Lan mà người Đông Ngạn đang theo dõi sát sao và đã hạ lệnh cấm Trịnh thị không được làm tổn hại.

Nhà buôn lương thực phất lên nhờ thời thế này đã nhiệt tình tiếp đón Hán Ngân, vị khách quen này, rồi trả lời câu hỏi khá là chân thực. Dựa trên tình hình mà mình nắm được, hắn cho rằng sau khi người Đông Ngạn hòa giải lần trước, Trịnh Kinh vẫn giữ lời hứa, rút đi phần lớn chiến hạm. Hiện tại eo biển Đài Loan đã khôi phục thông thương, một số ít cư dân trên quần đảo Pescadores cũng đã khôi phục giao thương với đại lục. Hai năm nay chỉ có một chiếc tàu buôn là xui xẻo, không may chìm ở vùng biển gần nơi tiếp giáp giữa Quảng Đông và Phúc Kiến, cả tàu lương thực mất sạch, nhưng khẳng định nên không liên quan đến Trịnh thị, vì những thủy thủ thoát chết về đều đồng thanh chỉ trích viên hoa tiêu tối hôm đó uống rượu say mèm, dẫn đến việc đưa mọi người đâm vào rãnh, va phải đá ngầm chìm tàu.

Hán Ngân nghe vậy gật đầu, rồi nhắc lại một lần nữa rằng người Đông Ngạn không muốn nhìn thấy Công ty Đông Ấn Hà Lan xảy ra xung đột với quân đội của Duyên Bình Quận Vương, đảo Đài Loan cũng nên mãi mãi thuộc về hòa bình, bất cứ kẻ nào có ý đồ phá hoại hòa bình đảo Đài Loan đều sẽ chịu sự đả kích mạnh mẽ của Ngân hàng Đài Loan và thậm chí là chính quyền thuộc địa Đông Ngạn. Hiệp định lấy đường phân thủy ở miền Trung làm ranh giới mà hai bên đã ký kết trước đó là thần thánh, trang nghiêm, có hiệu lực pháp lý nghiêm túc, nghiêm cấm bất cứ ai tự ý phá hoại.

Sau đó, ông lại cùng nhà buôn lương thực này bàn bạc vấn đề gia hạn hợp đồng thu mua lương thực ba năm, đối phương đồng ý ngay, và bày tỏ có thể ký hợp đồng bất cứ lúc nào. Hán Ngân đối với điều này rất hài lòng, vì hợp đồng ban đầu đến hạn đồng loạt nên mấy ngày nay ông cũng đã bàn bạc một loạt hợp đồng với mấy nhà bán sỉ khác, nhắc lại nhu cầu lương thực Nam Dương khổng lồ của Ngân hàng Đài Loan, khiến một đám đại lý Công ty Đông Ấn chuyên kinh doanh lương thực rất hài lòng. Và những điều này, không nghi ngờ gì sẽ tăng thêm đáng kể quyền lên tiếng của phái thương mại bản địa châu Á trong nội bộ Công ty Đông Ấn, khiến nó dần dần rơi vào cái bẫy thương mại Viễn Đông do người Đông Ngạn chủ đạo.

Kết thúc chuyến thăm này, Hán Ngân dùng bữa trưa trong biệt thự, rồi mới dẫn theo hai tùy tùng quay trở lại chợ. Lúc này, quả thực đã có một phần lớn vải nhuộm được người ta mua đi, tuy nhiên giá cả lại không cao, chỉ có thể nói là vớt vát lại chút thiệt hại. Đồng thời, ông cũng rất cảm thán, theo sự thịnh hành của thương mại phương Đông, đảo Đài Loan này quả thực ngày càng giàu có, ngay cả những người có mặt mũi ở các thôn xã, giờ đây cũng dễ dàng rút ra vài đồng bạc để mua sắm, thật sự là khiến người ta phải nhìn bằng con mắt khác. Còn nếu là những người tin theo đạo giáo, cho dù là người Ấn Độ, người Mã Lai, vì lý do chức vụ hay quyền lực, năng lực tiêu dùng cũng cực kỳ đáng kể.

"Quả của đảo Đài Loan này ngày càng chín muồi rồi, không chỉ có một số cơ sở hạ tầng, công nghiệp đơn giản, mà người dân cũng giàu có hơn không ít. Thế này thì chả trách Trịnh thị lại có chút thèm muốn nơi này, hừ hừ, cũng không tự soi gương xem cái đức hạnh của mình, Đài Loan hòn đảo lớn thế này, là thứ mà Trịnh Kinh nhà ngươi nuốt trôi được sao? Không sợ nghẹn chết chính mình à!" Nhìn khu chợ giao dịch đông đúc trước mắt, Hán Ngân thầm nghĩ: "Muốn hái quả này, sao cũng không tới lượt nhà họ Trịnh các người! Các người vẫn là nên dọn dẹp đống hỗn loạn trên đất liền đi, đừng để người ta sơ ý một chút là san phẳng sào huyệt, vậy thì thực sự biến thành chó nhà có tang, không còn chút giá trị lợi dụng nào nữa."

Nguồn: Việt Nam Thư Quán
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 27 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

Truyện bạn đang đọc dở dang

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.