Ngày 15 tháng 9 năm 1681, thành huyện Thượng Ngu, mưa bụi lất phất kéo dài không dứt.
"Chiến tranh xâm lược là một hoạt động mạo hiểm vô cùng tốn kém. Kẻ xâm lược phải gánh chịu mọi loại chi phí phát sinh từ đó, như chi phí phái quân, tiền lương và lương thực để duy trì chiếm đóng quân sự, cũng như đủ loại phí tổn cần thiết để vận hành chính quyền mới. Đa số những khoản chi này chỉ có thể cướp bóc từ khu vực bị chiếm đóng, không còn cách nào khác. Các khu vực bị chiếm đóng phải hứng chịu đủ loại vết thương và mất mát do chiến tranh gây ra, ví dụ như sự thất thoát của cải và nhân khẩu, cơ sở hạ tầng hư hỏng, năng lực sản xuất giảm sút vân vân, tất cả những thứ này đều không thể khôi phục trong thời gian ngắn." Trong Quân quản thự vừa được sửa sang lại tại huyện thành, Trung tá Tôn Vũ, chủ nhiệm quân quản, vừa hút thuốc vừa nói với Mẫn Hồng Quý đang ngồi đối diện: "Trong thời gian chiến tranh, huyện Thượng Ngu tổn thất nhân khẩu rất lớn, sau chiến tranh lại trải qua một giai đoạn hỗn loạn, các anh chỉ tốn hơn nửa năm công sức mà đã khôi phục kinh tế của huyện này tới mức độ như hiện nay, nói thật lòng là tôi rất kinh ngạc, càng thấy nhẹ lòng hơn."
Nói một cách nghiêm khắc, giống như vị chủ nhiệm quân quản đời đầu là Lưu Phục Ba, thực ra Trung tá Tôn Vũ cũng không phải người của Nam Phương Khai Thác Đội, cũng không thuộc quyền quản lý của đội trưởng Mã Văn Cường. Là người phụ trách công tác tình báo toàn bộ Viễn Đông tam phiên, địa vị của Trung tá Tôn Vũ tương đối siêu nhiên, dù cấp bậc thấp hơn Mã Văn Cường và những người khác nửa cấp, nhưng quyền hạn và trách nhiệm lại rất nặng nề. Việc Mã Văn Cường thuyết phục được ông đến giúp quản lý khu vực mới chiếm đóng của nửa phủ Thiệu Hưng cũng là nhờ mối quan hệ giữa hai người, bàn bạc với nhau mà thành.
Đương nhiên, đã nhận lời làm cái công việc chủ nhiệm quân quản này, Trung tá Tôn Vũ dự định sẽ làm cho tốt, chứ không giống như người tiền nhiệm, vị chủ nhiệm quân quản hải quân tâm trí để trên mây là Lưu Phục Ba kia. Trong kế hoạch công việc mà ông vạch ra, nhiệm vụ hàng đầu của khu quân quản không phải là khôi phục sản xuất, mà là thiết lập nên một trật tự mới mà người Đông Ngạn quen thuộc hơn. Hiển nhiên, quá trình thiết lập trật tự mới này cần sự giúp đỡ của đông đảo quân đội Đông Ngạn, nếu không thì làm sao ứng phó được với sự kháng cự và bất hợp tác của người dân địa phương?
Những đơn vị quân đội phái đi này, bao gồm cả lục quân và hải quân, tổng cộng hơn hai vạn người, chi phí cho việc huấn luyện, chuẩn bị chiến tranh, tuần tra, chiến đấu hàng ngày không phải là con số nhỏ. Một năm qua hoàn toàn nhờ vào hai huyện Thượng Ngu, Dư Diêu chống đỡ, đối với địa phương mà nói, quả thực là một con số không hề nhỏ, chưa kể địa phương còn có một số công trình xây dựng quy mô lớn. Tin rằng nếu không phải nền tảng phủ Thiệu Hưng tốt, tình thế ổn định nhanh, lại thêm thuộc cấp thu thuế tương đối đắc lực thì cũng không chống đỡ nổi.
Do đó, lời ông vừa nói thực ra là sự khen ngợi dành cho người cấp phó Mẫn Hồng Quý, khen ngợi dưới sự lãnh đạo của ông ấy, việc thu hồi tiền lương trong hơn nửa năm qua tại huyện Thượng Ngu và Dư Diêu đã hoàn thành cực kỳ tốt, điều này rất có lợi cho việc thi hành các chính sách của ông, cho nên ông không tiếc lời khen ngợi.
"Nhưng huyện Thượng Ngu tổn thất quá lớn trong cuộc chiến trước, nếu không tính quân Lục Doanh của Mãn Thanh, dân thường đã mất đi tới ba bốn vạn người, trong đó có người bị chúng ta bắt đi, cũng có người thương vong trong lúc công thành, đương nhiên cũng không thiếu những người chết vì đói khát, bệnh tật và bị tàn quân cướp bóc, tóm lại là rất thê thảm." Trung tá Tôn Vũ lại nói: "Nông dân mất đi gia súc của mình, địa chủ mất đi vốn liếng, rất nhiều thợ thủ công còn bị phía Ninh Ba cưỡng ép di dời cả nhà đi, đặc biệt là những hộ dệt vải đó, ai, việc này càng phá hủy nền tảng kinh tế bản địa. Mà dù có một số xưởng hoặc cá nhân hộ kinh doanh còn năng lực sản xuất, cũng vì thiếu nguyên liệu và hệ thống vận chuyển tin cậy mà đành phải nghỉ việc. Các anh cố gắng duy trì cái đống hỗn độn này, thực sự không hề dễ dàng, không tệ, phó chủ nhiệm Mẫn, không tệ."
"Chủ nhiệm Tôn quá khen rồi, tôi chỉ làm những việc mình cần làm, ngoài ra sự giúp đỡ của các đồng liêu cũng rất quan trọng." Mẫn Hồng Quý cười nói: "Tuy nhiên cũng đúng như những gì chủ nhiệm vừa nói, huyện Thượng Ngu mất máu quá nhiều, đang rất cần bổ sung máu. Hiện tại sở dĩ chúng ta thu được nhiều tiền lương như vậy, một là do nền tảng của huyện tốt, dù trải qua chiến loạn, nhưng cạo vét cạo vét thì cũng được chút dầu mỡ; hai là cũng nhờ uy phong của đại quân Đông Ngạn chúng ta, dù sao chiến sự kết thúc chưa tới một năm, trí nhớ con người vẫn chưa phai nhạt đến thế, dưới sự thúc ép của đại quân Đông Ngạn, dù có không muốn đến đâu cũng phải gom góp cho đủ số tiền lương cần nộp."
"Nhưng mà, làm vậy thực ra là đang thấu chi tương lai của huyện Thượng Ngu, không phải là kế sách lâu dài." Mẫn Hồng Quý nói tiếp: "Nếu chúng ta không thể sớm phục hồi kinh tế, chữa lành vết thương chiến tranh, thì chính quyền quân quản này của chúng ta cũng sẽ không còn chỗ dựa, không có khả năng sinh tồn. Điều này ngược lại sẽ khiến chính quyền không đủ khả năng chi trả cho các khoản đầu tư kinh tế cần thiết, để tránh vòng xoáy ác tính do tê liệt tài chính mang lại. Nói một cách đơn giản, đó là nếu trong ruộng không có hoa màu, thì tiền lương của chính phủ cũng không thể nói đến, điểm này không thể không xem xét."
"Nhưng nếu chính phủ không chi trả nổi chi phí cho quân trú đóng, dân binh địa phương và cảnh sát, thì dù hoa màu trong ruộng có thu hoạch tốt, mọi thứ cũng đều là vô ích." Trung tá Tôn Vũ châm một điếu thuốc, bổ sung một câu: "Dù sao chúng ta cũng là khu quân quản, là chính trị ưu tiên quân sự, đối với quân đội vẫn phải chú trọng hơn một chút. Đương nhiên trong đó cũng có mức độ, chúng ta nên nắm bắt cho tốt, nên làm thế nào để duy trì chi phí quân trú đóng và xây dựng trong khi vẫn tiến hành xây dựng kinh tế tại địa phương."
Thực ra, Trung tá Tôn Vũ dù là quân nhân, nhưng sau khi nhậm chức cũng không phải không đổ chút tinh lực nào vào phương diện dân sinh. Ít nhất, vào thời điểm ban đầu, ông còn yêu cầu phía Ninh Ba trả lại một phần nhân khẩu của các làng xã xung quanh huyện Thượng Ngu đã bị bắt trước đó, nhằm hóa giải thù hận tại địa phương để thúc đẩy các công việc, nhưng đã bị chính phủ Nam Phương Khai Thác Đội từ chối thẳng thừng. Mà sự không cho phép này, ông lại lùi một bước, yêu cầu phía Ninh Ba ít nhất phải khiển trả lại một phần thợ thủ công, để viện trợ cho việc xây dựng kinh tế hai huyện Thượng Ngu, Dư Diêu, nhưng cũng bị Mã Văn Cường ở huyện Ngân từ chối, lý do là phía đó công nghiệp phát triển tương đối nhanh, nhân tài loại hình đó thiếu hụt tương đối lớn, vì vậy tạm thời chưa trả lại, đồng thời còn bắt Tôn Vũ phát huy "tinh thần gian khổ phấn đấu", khiến ông trực tức giận đến mức muốn chửi người.
Cuối cùng, Trung tá Tôn Vũ viết một lá thư với lời lẽ tương đối nghiêm khắc gửi cho Mã Văn Cường ở huyện Ngân, và đe dọa bằng việc từ chức không làm nữa, mới đổi được từ đó vài chục cán bộ tinh anh để giúp triển khai các công việc. Những người này cơ bản đều là người được đào tạo từ Học viện Yên Đài và Học viện Giao thông Hắc Thủy, những gì họ học phần lớn cũng liên quan đến dân sinh kinh tế địa phương, vì vậy rất nhanh chóng được phân về các vị trí công việc then chốt, bắt tay vào chủ trì các công việc.
Nhưng xét đến việc người Đông Ngạn xây dựng là chính phủ hiện đại, nhu cầu đối với các loại quan liêu quản lý hoặc kỹ thuật rất lớn, mấy chục người này rải xuống, thật sự có cảm giác như rắc bột tiêu, căn bản không đủ dùng! Mà khi biết được phía Ninh Ba tập trung nhiều tinh lực hơn vào hai nơi Thặng Huyện và Tân Xương, nơi họ cho là "đất quen" và lại giao thông với chính quyền Lỗ Vương ở phương Nam, ông quyết đoán dập tắt ý nghĩ tiếp tục đòi người từ Ninh Ba, chuyển sang việc đề bạt nhân tài tại địa phương nhiều hơn, đây chính là vận may của đám người Duy Ổn Hội, chính quyền mới vẫn dành cho họ sự kỳ vọng không nhỏ.
"Vấn đề cán bộ anh cũng không thể lơ là, hiện nay các công việc của khu quân quản đã dần đi vào quỹ đạo. Việc tuyển chọn và bổ nhiệm nhân tài này, tự nhiên cũng không thể tùy tiện như trước nữa. Lòng trung thành đối với Cộng hòa Đông Ngạn của chúng ta đương nhiên quan trọng, nhưng bây giờ ngay cả Thanh đình cũng đã hạ mình để đàm phán với chúng ta, khu quân quản chúng ta đã vượt qua giai đoạn nguy hiểm nhất, có thể nói là đã đứng vững gót chân. Do đó, đến giai đoạn này, năng lực, phẩm hạnh và đạo đức của cán bộ cũng phải từng bước nâng cao lên ngang hàng với sự trung thành, không thể giống như quá khứ mà tùy tiện bổ nhiệm đủ loại kẻ đầu cơ nữa. Dù sao, chúng ta không thể làm quân đội chiếm đóng không có tương lai cả đời được, phải từng bước chuyển mình sang vai trò người thống trị, cha mẹ quan, điều này đòi hỏi chúng ta phải thay đổi phương thức làm việc." Trung tá Tôn Vũ vừa hút điếu thuốc lá nhãn Vũ Trụ vượt đại dương từ bản thổ tới, vừa chỉ rõ tư tưởng công việc giai đoạn tiếp theo cho Mẫn Hồng Quý, chỉ nghe ông nói: "Đương nhiên việc này cũng không gấp được, sự tồn tại của Duy Ổn Hội vào thời điểm hiện tại vẫn rất cần thiết, nhưng bắt buộc phải hạn chế. Tôi nghe nói có một số người dựa vào uy phong của chúng ta, trong huyện cáo mượn oai hùm, ức hiếp thị trường, ngạo mạn không ai bằng, hành vi như vậy bắt buộc phải được cấm đoán. Phía Duy Ổn Hội, phó chủ nhiệm Mẫn anh tranh thủ thời gian đi 'hướng dẫn' công việc cho tôi, gõ đầu những kẻ làm quá trớn, nếu bọn họ còn không nghe, thì báo cáo cho tôi, tôi sẽ để hiến binh đi xử lý."
"Có những kẻ không trân trọng cơ hội quan trọng nhất trong đời mà chúng ta ban cho họ, làm càn làm bậy, vậy thì chỉ có thể hạ bệ, chẳng lẽ coi nông trường cải tạo lao động phía Lâm Sơn Vệ là đồ trưng bày hay sao! Việc này anh phải để mắt tới cho tôi, tháng sau viết một báo cáo chuyên đề cho tôi." Trung tá Tôn Vũ nói lời cuối cùng.
Mẫn Hồng Quý nghe vậy liền dạ vâng, biểu thị mình nhất định sẽ làm thật đẹp đẽ, sau đó mới rời khỏi văn phòng chủ nhiệm dưới sự ra hiệu của Tôn Vũ, đi về phía bên ngoài. Khi đi ngang qua Ký áp phòng cũ, ông thấy mấy vị cán bộ trẻ từ Ninh Ba tới đang bàn bạc gì đó với vài người đàn ông có đuôi sam sau đầu, thỉnh thoảng còn lấy bút ghi chép lại, trông có vẻ rất bận rộn.
Phải rồi, đây là đang xác nhận một số chi tiết nghị hòa với Thanh quốc, Mẫn Hồng Quý nhanh chóng nhớ ra việc này.
Nói đi cũng phải nói lại, kể từ khi đại quân Đông Ngạn do Trung tá Junio chỉ huy rút quân khỏi các huyện Tiêu Sơn, Hội Kế, Sơn Âm v.v... trở về, hai nước Đông - Thanh ngầm hiểu lấy sông Tào Nga làm biên giới mới, có lẽ vì sợ hãi sự xâm phạm không ngừng nghỉ của người Đông Ngạn, phía Hàng Châu đại doanh của Thanh quốc sau khi lần khần rất lâu, cuối cùng cũng gượng gạo phái ra một đoàn sứ giả, yêu cầu nghị hòa với phía Đông Ngạn, để cho "hai nước mãi mãi hòa thuận", bách tính không còn phải chịu "nỗi khổ binh đao".
Lời nói thì nghe rất hay, nhưng thực chất không thể che đậy được bản chất yếu nhược của phía Thanh quốc trước những cuộc tấn công dồn dập của người Đông Ngạn. Nói cách khác, một khi người Đông Ngạn tập hợp được vài vạn binh mã tương đối tinh nhuệ, đồng thời nắm giữ quyền chủ động chiến lược, phía Thanh quốc phần lớn chỉ có thể đối mặt với những thất bại nhục nhã lần này tới lần khác. Do đó, sau khi nhận thức được sự thật đau đớn này, Thanh đình lần này phái sứ giả, đưa ra sự thành ý nghị hòa một cách thăm dò đối với phía Đông Ngạn.
Vốn dĩ họ có lẽ cũng không ôm hy vọng quá lớn, vì trước đây người Đông Ngạn thường hay từ chối thẳng thừng yêu cầu nghị hòa của họ, không ngờ lần này lại nhận được sự phản hồi tích cực từ phía Đông Ngạn, điều này khiến họ cảm thấy ngạc nhiên, đồng thời cũng có chút vui mừng. Dù sao thì hiện nay tình thế mà Thanh quốc đang đối mặt cũng chẳng mấy tốt đẹp.
