Cơn bão đi qua, để lại một mảnh hoang tàn.

Hán Ngân lo lắng nhìn kho hàng thương trạm, thở dài thườn thượt. Tuy lần này đã sớm thực hiện nhiều biện pháp phòng ngừa, nhưng uy lực của cơn bão quả thực vượt xa dự kiến, một số vật tư tạm thời để trong kho chưa kịp vận chuyển đi đều bị ảnh hưởng nặng nề, ước tính sơ bộ gây ra tổn thất khoảng vài nghìn nguyên.

Hán Ngân thầm nghĩ, xảy ra sai sót như vậy, dù Thiệu tổng giám đốc có nể tình mình đã theo hầu nhiều năm mà không cách chức hay điều đi nơi khác, thì một trận khiển trách là khó lòng tránh khỏi. Hơn nữa, sợ là còn bị phạt bổng mấy tháng, tiền thưởng cuối năm đương nhiên cũng tiêu tùng, tiền đồ sau này cũng bị ảnh hưởng ít nhiều, tổn thất này đúng là quá lớn.

“Hàng hóa chưa bị ẩm ướt thì mau xử lý đi, đóng gói lại rồi vận chuyển tới khoang tàu ở bến cảng. Con tàu ‘Kamchatka’ sửa chữa xong là sẽ xuất phát ngay, tôi đã bàn bạc xong với thuyền trưởng Lâm, ông ấy sẽ điều chỉnh lộ trình một chút, giúp tôi vận chuyển lô hàng này tới cảng Giao Châu. Đúng là xui xẻo, bão năm nay sao lại dữ dội thế không biết, bên phía người Hà Lan chắc cũng tổn thất không nhỏ nhỉ?” Hán Ngân hỏi.

“Đương nhiên là không nhỏ. Có rất nhiều thóc gạo vận chuyển từ Nam Dương tới, lần này bị ẩm khá nặng. Ngài xem, người Hà Lan đang tìm cách giải quyết đấy, nhưng dù là xử lý giá rẻ tại chỗ hay tranh thủ thời gian phơi phóng, thì tổn thất chắc chắn là có.” Một cấp dưới đáp: “Thóc gạo, hương liệu, đường mía gì đó, thứ nào cũng mất mát một chút, cộng lại thì không phải con số nhỏ đâu.”

Hán Ngân nghe vậy trong lòng cũng an ủi đôi chút, cuối cùng thì không phải chỉ mình mình xui xẻo. Sau đó, thấy ông trầm ngâm một lát rồi nói với tả hữu: “Đi thôi, chúng ta cũng ra chợ xem thử có thể xử lý được chút hàng hóa bị ẩm nào không, vớt vát lại chút tổn thất. Trong này có một lô vải lớn vận chuyển từ Ninh Ba tới, vốn định tiêu thụ trên đảo Đài Loan, giờ bị ẩm nên màu sắc không còn như ý, nhưng nếu hạ giá xuống thì vẫn có nhiều người Hà Lan hoặc thổ dân mua.”

Các tùy tùng nghe thấy cũng có lý, bèn cùng nhau bắt tay vào làm, rồi dùng xe bò vận chuyển tới khu chợ gần bến cảng. Gần khu chợ có một nhà thờ, là con đường tất yếu phải đi qua, khi mọi người đi ngang qua thì nơi này đang cử hành hôn lễ. Chú rể là một sĩ quan nhỏ gốc Nam Netherland, cô dâu là hậu duệ của một người nhập dân Hán tới khai hoang ở Đài Loan từ những năm trước, một vị thần phụ xuất thân từ vùng quê tỉnh Gelderland đang cử hành hôn lễ cho họ.

Hán Ngân lặng lẽ nhìn cảnh đó, không nói gì. Tầm quan trọng của đảo Đài Loan đối với người Hà Lan ngày càng tăng, họ đã thống trị một lượng lớn các bộ lạc thổ dân ở đây, đồng thời những năm trước cũng thu hút không ít người Phúc Kiến, Quảng Đông và người Tiểu Lưu Cầu tới cày cấy. Diện tích ruộng lúa, ruộng mía rất lớn, đồng thời thu được số lượng lớn thuế bằng hiện vật bao gồm vàng sa khoáng, da hươu, long não, những năm trước đã chiếm khoảng một phần sáu lợi nhuận của Công ty Đông Ấn. Sau này khi giao thương với người Đông Ngạn ngày càng sâu rộng, thuộc địa đảo Đài Loan càng trở nên quan trọng hơn. Nếu tính cả lương thực và các hoạt động thương mại khác, thu nhập của hòn đảo này từng chiếm tới một phần ba tổng lợi nhuận của Công ty Đông Ấn Hà Lan. Những năm gần đây tuy có sụt giảm, nhưng nhìn chung vẫn duy trì ở mức trên 20% thì không thành vấn đề.

Vì vậy, những năm gần đây người Hà Lan đã sử dụng đủ mọi thủ đoạn để củng cố quyền thống trị đối với hòn đảo này.

Trong số những thủ đoạn đó, phổ biến nhất đương nhiên là liên hôn và bồi dưỡng các thế lực đại diện tại địa phương, không khác gì những thủ đoạn họ đã áp dụng ở quần đảo Đông Ấn. Trên đảo hiện nay có khoảng hơn 1500 lính đánh thuê người Đức cùng với số lượng gần một nghìn quan chức thuộc địa, thương nhân, kỹ thuật viên, giáo viên, giáo sĩ, nhà hàng hải và nhà thám hiểm. Những người này cơ bản đều là người da trắng và là nam giới, vì thế nhiều năm nay đối tượng kết hôn chỉ có thể là người châu Á tại địa phương. Điều này có thể thấy rõ từ hồ sơ của chính quyền địa phương, năm ngoái, tại thành Zeelandia có tổng cộng 195 người đăng ký kết hôn, trong đó 160 người là người da trắng tới từ châu Âu, 10 người là người Ấn Độ, 12 người là người Mã Lai, 13 người còn lại là người bản địa sinh ra tại Đài Loan.

Chỉ từ những con số đơn giản này có thể thấy, đối tượng kết hôn chính của người châu Âu trên đảo Đài Loan — hay có thể nói là đối tượng kết hôn duy nhất — chính là thổ dân tại địa phương, gồm cả thổ dân nguyên trú và những người Hán tới khai hoang. Họ là tầng lớp thượng lưu tại địa phương, thu nhập hàng tháng dao động từ 18 guilder đến 300 guilder, vượt xa mức trung bình, hơn nữa về mặt chính trị lại được hưởng quyền ưu tiên, việc chiếm ưu thế tuyệt đối trong cạnh tranh là chuyện rất tự nhiên.

Tương tự như người Bồ Đào Nha ở Goa, sau khi kết hôn, vợ con của họ rõ ràng đều sẽ tin theo đạo Tin Lành, đặc biệt là những người phụ nữ thổ dân có trình độ văn minh thấp kia, họ thậm chí còn không có chữ viết, đương nhiên dễ dàng bị người Hà Lan đồng hóa hơn. Điều này rất có lợi cho việc mở rộng nền tảng thống trị của Công ty Đông Ấn Hà Lan — thực ra lúc ban đầu, họ cũng không mấy mặn mà với những việc có vẻ tốn công vô ích này, họ chỉ quan tâm tới kiếm tiền. Nhưng khi đảo Đài Loan ngày càng trở nên quan trọng như hiện nay, người Hà Lan nhận ra rằng nếu không áp dụng một số biện pháp thì đảo Đài Loan cũng sẽ có chút bất ổn, vì thế mới có chuyện phái một lượng lớn nhân sự tới đây, kết hôn với thổ dân, lôi kéo các thế lực địa phương, bồi dưỡng người môi giới, nhận nuôi trẻ mồ côi.

Những nỗ lực này của người Hà Lan đã bắt đầu được đẩy mạnh từ thời Tổng đốc Quỳ Nhất, đến thời Hugo Roll thì đã bắt đầu dần cho thấy kết quả, điều này có thể thấy được từ việc quyền kiểm soát của họ đối với toàn đảo ngày càng sâu rộng. Nếu không, chẳng lẽ bạn nghĩ những ruộng lúa, ruộng mía kia là tự nhiên mà có à?

Ngoài ra, nói thật thì người Hà Lan được xem là khá hơn cả trong số các thực dân đối với thổ dân, tương đối khoan dung với những người theo tôn giáo khác, cũng không tùy tiện giết người như người Tây Ban Nha, thu thuế cũng văn minh hơn người Bồ Đào Nha. Ít nhất, ngay cả ở quần đảo Đông Ấn nơi thế lực của Công ty Đông Ấn Hà Lan chiếm ưu thế tuyệt đối, họ cũng dùng lương thực, vải vóc và các vật dụng sinh hoạt khác để đổi lấy hương liệu từ tay thổ dân, chứ không phải như người Tây Ban Nha ép buộc người bản địa làm việc, chăn thả, đào mỏ không công cho mình, dẫn đến việc nhân mạng tử vong hàng loạt.

Nói tóm lại, họ là những nhà kinh doanh, điểm xuất phát của mọi việc đều được cân nhắc từ góc độ tối đa hóa lợi ích, đương nhiên sẽ không làm những việc kỳ quặc. Phải biết rằng, thổ dân ở thuộc địa cũng là tài sản, giết đi thì còn ai tạo ra tài sản cho bạn nữa! Hơn nữa, quốc gia Liên hiệp các tỉnh có trình độ văn minh cao hơn nhiều so với Tây Ban Nha và các nước khác, thể chế tiên tiến hơn, tư tưởng cởi mở hơn, đương nhiên sẽ không làm những việc vô ích, trừ khi bạn công khai không nghe lệnh họ hoặc thậm chí là tạo phản.

Người Đông Ngạn đối với sự thống trị của Công ty Đông Ấn Hà Lan trên đảo Đài Loan có tình cảm rất phức tạp, động cơ cũng không thuần túy. Trước tiên, họ đương nhiên hy vọng Công ty Đông Ấn Hà Lan có chỗ đứng trên đảo, vì có thể vận chuyển lương thực, đường mía, hương liệu và đủ loại đặc sản Nam Dương cho người Đông Ngạn, đồng thời mua lại các loại hàng hóa bao gồm lông thú cao cấp, đồ sắt, tơ thô, lụa là, trà từ tay người Đông Ngạn. Một đi một lại thu được lợi nhuận cực lớn, dù là Ngân hàng Đài Loan, ba phiên ở Viễn Đông hay các thương nhân địa phương đều kiếm được lợi ích không nhỏ từ đó. Vì thế, xét về tình về lý, họ không muốn người Hà Lan rời đi!

Thứ hai, họ cũng rất cảnh giác trước việc người Hà Lan độc bá cái gọi là đảo Formosa và quần đảo Pescadores. Nguyên nhân không gì khác, điều này rất có thể khiến thế lực của Công ty Đông Ấn Hà Lan lớn mạnh ở vùng ven biển Trung Quốc, từ đó triển khai cạnh tranh thương mại gay gắt với người Đông Ngạn, làm loãng lợi nhuận của Ngân hàng Đài Loan và các công cụ kiếm tiền khác của người Đông Ngạn, đây là điều họ không thể chấp nhận được. Phải biết rằng, những người Đông Ngạn tự xưng là chính tông Hoa Hạ chưa bao giờ coi đại lục Trung Quốc là vật trong túi mình, điều này có thể thấy rõ từ việc họ nhiều lần “đuổi ruồi” tại các cảng của Minh, Thanh. Họ rất muốn độc quyền thương mại đối ngoại với đại lục, mặc dù cho đến nay mục tiêu đó vẫn còn rất xa vời.

Dựa trên tư duy đó, việc người Đông Ngạn trong bao năm qua luôn ủng hộ quy mô nhỏ có điều kiện đối với tập đoàn họ Trịnh ở Phúc Kiến, và dành cho các quan tư khẩn hoang của họ ở phía bắc đảo Đài Loan sự giúp đỡ rất lớn, cũng rất dễ hiểu. Thậm chí, lần trước Công ty Đông Ấn Hà Lan và họ Trịnh nổ ra xung đột trên đảo Đài Loan, từng làm tình hình căng thẳng như dây đàn, cuối cùng cũng là do người Đông Ngạn đứng ra điều đình. Hơn nữa, tổng giám đốc Ngân hàng Đài Loan Thiệu Thự Quang lúc đó chủ trì điều đình đã nhân cơ hội định ra đường ranh giới của hai bên trên đảo, không nghi ngờ gì chính là sự thể hiện cụ thể cho tư duy này của người Đông Ngạn — để Công ty Đông Ấn Hà Lan và họ Trịnh kiềm chế lẫn nhau trên đảo, không bên nào có thể lớn mạnh, đó mới là vương đạo.

“Vải vóc cứ bán công khai ở trong chợ đi, tìm các đại lý quen thuộc. Nếu có các thủ lĩnh thổ dân ở vùng quê vào thành mua sắm, các anh có thể chủ động tới chào hàng. Những người đó đừng thấy trông quê mùa mà tưởng bở, trong tay họ không thiếu hàng tốt đâu. Những tấm vải nhuộm này tuy hơi phai màu, nhưng sau khi chúng ta hạ giá thì giá thành rất cạnh tranh, họ chắc chắn sẽ có ý định mua sắm nhất định. Ừm, khi giao dịch nếu người Hà Lan ở đó thì nộp thuế, không có thì thôi.” Hán Ngân dặn dò đám tùy tùng.

Nói xong những lời này, ông chọn hai tùy tùng tương đối lanh lợi, rồi thong thả bước tới nhà một người bán buôn lương thực người Hà Lan quen thuộc. Kẻ này sinh ra ở vùng quê Dordrecht, vốn là đồng hương với nghị trưởng De Witt, ban đầu ở Hà Lan chẳng có tên tuổi gì, nhưng ai ngờ sau mấy năm lênh đênh trên biển tới Viễn Đông, lại dần dần phát tài một khoản không nhỏ. Sau đó, kẻ này lại thuyết phục được vài đại lý của Công ty Đông Ấn cùng nhau làm nghề buôn lậu lương thực Nam Dương về Ninh Ba, Đăng Lai, tốc độ tích lũy tài sản này lập tức có một bước nhảy vọt.

Hiện tại, hắn đã định cư ở thành Zeelandia, đưa cả gia đình từ Batavia tới đây, chỉ để lại vài người thân từ Cựu lục địa tới nương nhờ ở vùng quần đảo Maluku thu gom lương thực, rồi dùng thương thuyền dưới tên mình vận chuyển tới cảng Zeelandia cất giữ, chờ người Đông Ngạn tới lấy hàng. Hoặc nếu người Đông Ngạn sẵn sàng trả một khoản phí nhất định, họ cũng không ngại vận chuyển tận nơi, Định Hải, Giao Châu, Yên Đài đều không thành vấn đề!

Hán Ngân hôm nay tới tòa biệt thự hào nhoáng của hắn — một căn biệt thự ba tầng có khu vườn lớn được thiết kế bởi kiến trúc sư châu Âu — chủ yếu là để bàn bạc về một số vấn đề thương mại lương thực, nhân tiện nghe ngóng xem người của Trịnh Kinh có giữ quy tắc hay không, liệu có còn lén lút tấn công các thương thuyền của Công ty Đông Ấn Hà Lan hay không, bao gồm cả những con tàu chở lương thực của Hà Lan mà người Đông Ngạn theo dõi rất sát sao và nhiều lần nghiêm cấm họ Trịnh làm hại.

Người bán buôn lương thực phất lên nhờ thời thế này nhiệt tình tiếp đón Hán Ngân, một khách hàng cũ, rồi trả lời các câu hỏi khá chân thực. Dựa trên những gì mình biết, hắn cho rằng sau khi người Đông Ngạn dàn xếp xong lần trước, Trịnh Kinh vẫn coi như giữ lời hứa, rút đi phần lớn chiến hạm. Hiện tại eo biển Đài Loan đã khôi phục thông hành, một số ít cư dân trên quần đảo Pescadores cũng đã khôi phục giao thương với đại lục. Hai năm nay chỉ có một con tàu buôn xui xẻo, không may bị chìm ở vùng ven biển giáp ranh Quảng Đông và Phúc Kiến, cả tàu lương thực tan thành mây khói, nhưng khẳng định chắc chắn không liên quan đến họ Trịnh, vì những thủy thủ may mắn sống sót trở về đều nhất mực cáo buộc rằng đêm đó hải trình trưởng say khướt, đến mức dẫn mọi người đi sai đường, đâm vào đá ngầm rồi chìm.

Hán Ngân nghe xong gật đầu, sau đó lại nhấn mạnh một lần nữa rằng người Đông Ngạn không muốn nhìn thấy Công ty Đông Ấn Hà Lan xảy ra xung đột với quân đội của Duyên Bình quận vương, đảo Đài Loan cũng nên mãi mãi thuộc về hòa bình, bất kỳ ai có ý đồ phá hoại hòa bình trên đảo Đài Loan đều sẽ bị Ngân hàng Đài Loan và cả chính quyền thuộc địa Đông Ngạn đả kích mạnh mẽ. Hiệp định lấy đường phân thủy miền trung làm giới hạn mà hai bên đã ký kết trước đó là thiêng liêng, trang nghiêm, có hiệu lực pháp lý nghiêm túc, nghiêm cấm bất kỳ ai tự ý phá hoại.

Sau đó, ông lại cùng người bán buôn lương thực này bàn bạc về vấn đề gia hạn hợp đồng thu mua lương thực ba năm, đối phương đáp ứng đầy đủ và cho biết có thể ký hợp đồng bất cứ lúc nào. Hán Ngân đối với điều này rất hài lòng, vì hợp đồng cũ đến hạn đồng loạt, mấy ngày nay ông cũng đã bàn bạc một loạt hợp đồng với mấy người bán buôn khác, nhấn mạnh nhu cầu to lớn của Ngân hàng Đài Loan đối với lương thực Nam Dương, khiến đám đại lý Công ty Đông Ấn chuyên kinh doanh lương thực hết sức hài lòng.