"Việc dàn xếp ổn thỏa đống việc này với nước Thanh cũng giúp chúng ta thuận tiện hơn trong việc kinh doanh các hướng khác sau này, chuyện bên Tứ Xuyên hiện giờ xem ra rất nan giải." Trong thành Ân Huyện, Mã Văn Cường đặt bút máy trong tay xuống, dường như có tâm sự.
Ngồi đối diện với ông là Khương Vân Phàm, đặc sứ do Lưu Kiến Quốc – đội trưởng đội khai thác Đăng Lai, đồng thời cũng là quan chỉ huy quân sự cao nhất trên danh nghĩa của Viễn Đông Tam Phiên – phái tới. Vị này vốn dĩ muốn tiếp quản hai doanh nghiệp lớn là Công ty Đông Ngạn Triều Tiên và Công ty Đông Ngạn Nhật Bản, nhằm suy yếu tầm ảnh hưởng của Ngụy Bác Thu, kẻ đã nghỉ hưu dưỡng già tại đảo Hà Di. Tuy nhiên, ngay trước khi lên đường tới Phủ Sơn, ông bất ngờ nhận được lệnh khẩn từ Lưu Kiến Quốc, lệnh này hủy bỏ bổ nhiệm trước đó, thay vào đó bổ nhiệm Khương Vân Phàm làm đặc sứ, tới Trường Sa nước Thuận để khảo sát và đàm phán một số vấn đề.
Khương Vân Phàm tuy không mấy tình nguyện về việc này nhưng cũng chỉ đành tuân mệnh. Theo sự sắp xếp của mệnh lệnh, ông sẽ tiếp nhận một đợt vật tư và nhân sự tại phủ Ninh Ba, đồng thời đàm đạo kỹ lưỡng với đội trưởng đội khai thác phương Nam là Mã Văn Cường, bàn giao một phần tài liệu hồ sơ rồi mới lên đường tới nước Thuận. Dẫu sao, nhiều năm qua đội khai thác phương Nam vẫn luôn là bên giao thiệp với nước Thuận, họ nắm giữ lượng lớn tình báo và mạng lưới quan hệ trong tay. Khương Vân Phàm muốn hoàn thành tốt sai sự của mình thì không thể thiếu sự hỗ trợ của họ, vì vậy mới có chuyến đi Ân Huyện hôm nay của ông.
Mã Văn Cường nắm quyền ở Ninh Ba đã nhiều năm, là một phần quan trọng trong công việc của ông, liên lạc thương mại, giao lưu văn hóa và viện trợ quân sự với nước Thuận cơ bản đều phải qua tay ông, vì vậy ông nắm giữ lượng lớn tài liệu gốc, tất cả đều được lưu trữ trong cục lưu trữ tại Ân Huyện. Trước đó vài ngày, ông đã ra lệnh cho cục lưu trữ chọn lọc một số tài liệu quan trọng để bàn giao cho đội ngũ của Khương Vân Phàm nghiên cứu. Còn bản thân ông thì đặc biệt dành riêng ngày hôm nay tại văn phòng của mình, để chỉ điểm đôi điều cho vị hậu bối mà ông cũng rất tán thưởng này.
"Thực ra mà nói, giữa chúng ta và nước Thanh không hề có mối thù không đội trời chung nào về bản chất cả. Nghĩ kỹ sẽ thấy, tuy chúng ta là hậu duệ tiền Tống, nhưng đó đều là chuyện cũ từ mấy trăm năm trước rồi. Nữ Chân này cũng là Nữ Chân nọ, thuở ban đầu Nỗ Nhĩ Cáp Xích lập quốc hiệu là Kim cho triều đình Tungus này hoàn toàn là để tự tô điểm cho mặt mình mà thôi. Cho nên, bất kể nhìn từ góc độ nào, giữa chúng ta và nước Thanh đều không tồn tại mâu thuẫn căn bản, không thể điều hòa, đặc biệt là vào thời điểm nước Thanh mấy lần nam chinh đều thất bại, vấn đề đối nội đối ngoại ngày càng trầm trọng như hiện nay, mâu thuẫn giữa chúng ta và họ càng bị làm yếu đi rất nhiều." Mã Văn Cường nhìn Khương Vân Phàm trẻ tuổi trước mặt, chỉ điểm nói: "Tất nhiên những điều này đều là chuyện cũ rích rồi, bản thân các cậu cũng biết, ta không nói nhiều nữa. Điều ta muốn nói chủ yếu thực ra là tại sao trước kia ta lại thay đổi thái độ, đồng ý hòa đàm với nước Thanh. Rất nhiều người suy đoán là để có thời gian thở dốc, thuận tiện tiêu hóa những vùng đất mới chiếm được, điều đó đúng nhưng cũng chưa hẳn hoàn toàn đúng. Tiểu Khương, cậu nên hiểu rõ, hòa đàm với nước Thanh hiện giờ đã là xu thế tất yếu, đồng thời cũng là tiếng lòng chung của hàng triệu nhân dân Viễn Đông Tam Phiên."
"Viễn Đông Tam Phiên tuy là thuộc địa của chúng ta, là sản phẩm chính sách xuất hiện nhằm thực hiện mục tiêu di dân. Nhưng công tâm mà nói, dù là sản phẩm chính sách, sau bao nhiêu năm phát triển, khi dân số, kinh tế, giáo dục, văn hóa đều đã phát triển vượt bậc, Viễn Đông Tam Phiên đã không thể bị xem như thuộc địa thông thường được nữa. Dẫu sao, người ở đây đều là dự bị quốc dân, ý kiến của họ, chúng ta không thể không cân nhắc thận trọng, không thể cứ mãi tổn hại lợi ích của họ để bù đắp cho nội địa. Cho nên, cậu mới thấy, những năm qua trong nước bắt đầu chuyển giao kỹ thuật dệt may tới Ninh Ba, chuyển giao kỹ thuật sản xuất và bảo dưỡng máy hơi nước kiểu cũ tới Hắc Thủy, xây dựng đường sắt ở Sơn Đông, nói đi nói lại đều là hành vi phản hồi cho Viễn Đông Tam Phiên, là do cấp trên nhận thức được không thể chỉ biết đòi hỏi, nếu không tất sẽ không lâu dài." Mã Văn Cường tiếp tục nói: "Cậu xem, ta tuy là đội trưởng đội khai thác phương Nam, theo lý mà nói lời nói nhất ngôn cửu đỉnh, không ai dám bàn tán. Nhưng bản thân ta biết ta không thể mãi làm như vậy, cán bộ, quân nhân cai trị Ninh Ba đại đa số đã bản địa hóa, ngay cả những nhà đầu tư bản địa mở doanh nghiệp cũng rất nhiều người lấy vợ sinh con tại Ninh Ba, đã có lợi ích tại địa phương. Sự thức tỉnh tập thể về ý thức của tầng lớp tinh anh bản địa là vấn đề nan giải mà mỗi tổng đốc thuộc địa đều phải đối mặt. Ý thức của Ninh Ba tuy chưa đến mức hoàn toàn thức tỉnh ngay bây giờ, nhưng chúng ta không thể chủ động đánh thức nó, trái lại còn phải làm tê liệt nó một cách thích đáng, ví dụ như ban cho họ một lợi ích nhất định. Mà hiện giờ nghị hòa với đại doanh Hàng Châu của nước Thanh, thúc đẩy phát triển thương mại hai bên bờ sông Tào Nga, đối với tầng lớp tinh anh bản địa Ninh Ba mà nói chính là lợi ích lớn nhất. Về điểm này, ta cũng không thể đi ngược lại kỳ vọng của đại đa số mọi người, điều đó sẽ gây cho ta rắc rối lớn, kéo theo đó là ảnh hưởng đến cường độ thúc đẩy công việc ở các phương diện khác."
Khương Vân Phàm nghe vậy khẽ gật đầu. Thực ra những điều này, kẻ bôn ba nhiều năm ở khu vực Đăng Lai như ông làm sao không hiểu chứ? Ông vẫn còn nhớ khi Công ty Nam Thiết xác định xây dựng tuyến đường sắt Giao - Yên ở Sơn Đông, vẻ hưng phấn của cán bộ, thương nhân, chủ doanh nghiệp dọc đường. Họ không phải là những con rối gỗ, mà là những con người bằng xương bằng thịt, đối với việc chính phủ Đông Ngạn hút máu họ để tiến hành di dân——chẳng phải thế sao, ít nhất cho đến nay, nội dung công việc chủ yếu của Viễn Đông Tam Phiên vẫn là tìm kiếm di dân——chưa chắc trong lòng họ đã không có tâm lý kháng cự.
Đối với những hành vi di dân này cũng như khoản chi phí khổng lồ gây ra bởi một số hành vi chiến tranh kéo theo đó, tất nhiên họ không vui vẻ gì. So với việc đó, họ càng muốn hòa giải toàn diện với nước Thanh, hai nước mở cửa biên giới tiến hành thương mại——ít nhất là mở một hai cửa khẩu thương mại tập trung buôn bán——nước Thanh nhập khẩu sản phẩm công nghiệp từ chỗ họ, họ nhập khẩu các loại thổ đặc sản khác từ nước Thanh, một phần tự tiêu dùng, một phần xuất bán sang nước ngoài để thu lợi.
Tạm chưa bàn tới việc mô hình thương mại mà họ hằng mong ước này có thực hiện được hay không, chỉ riêng ý nghĩ và sự thôi thúc đó của họ thôi cũng đã rất đáng để suy ngẫm rồi. Không ai sinh ra đã sẵn lòng hy sinh lợi ích của bản thân. Đám người ở thuộc địa Bắc Mỹ của Anh trong thời kỳ chiến tranh Anh - Hà còn thường xuyên giao thương với người Hà Lan, công khai thách thức sắc lệnh do London ban hành, làm cái hành vi tư địch này. Ninh Ba, Đăng Lai tuy chưa đến mức như vậy, nhưng cân nhắc nhiều hơn đến lợi ích của bản thân cũng là xu thế tất yếu. Khương Vân Phàm ước chừng, thế hệ hiện tại còn khá nghe lời, đặc biệt là đám quân phụ thuộc, từ cha ông đã được nghe thấy, nhìn thấy nhiều điều thần kỳ mạnh mẽ của người Đông Ngạn, cho nên vẫn còn khá "thuần phục". Nhưng thế hệ sau, thế hệ sau nữa thì sao? Mọi thứ đều rất khó nói, bản địa hóa chưa bao giờ chỉ là nói suông, mà là đại xu thế.
"Được rồi, những thứ này không phải trọng tâm cuộc trò chuyện của chúng ta hôm nay, ta sẽ không nói nhiều với cậu nữa." Nói chuyện một lúc lâu, Mã Văn Cường có chút khát nước, bèn dặn thư ký dâng trà, sau đó lại cầm lấy xấp tài liệu dày cộp trong tủ hồ sơ, lật qua lật lại tùy ý, rồi rút ra một bản, nói: "Đây là mấy bản báo cáo mà Quách Phổ Hạ viết cho ta trước khi rời nhiệm kỳ lần trước, rất đặc sắc, rất sâu sắc, đối với việc sau này cậu giao thiệp với phía nước Thuận hẳn sẽ rất có ý nghĩa tham khảo. Những tài liệu này có độ mật khá cao, không nằm trong phần đã bàn giao cho các cậu trước đó, lát nữa ta sẽ cho người chép lại một bản gửi cho cậu, trên đường đi hãy xem kỹ. Lý Lai Hanh, cái gã hoàng đế cỏ đầu này, trước kia ta còn có chút xem thường hắn, nay phát hiện ra, kẻ có thể nhảy nhót lung tung trong cục diện thế này mà còn từng bước cẩn trọng, quả nhiên không phải là kẻ đơn giản. Người của hắn, sau mấy năm chém giết này, gần như đã khống chế được đại bộ phận Tứ Xuyên rồi!"
Câu nói này của Mã Văn Cường khiến Khương Vân Phàm rùng mình, biết rằng đã nói đến trọng điểm rồi, vì thế hơi dịch người một chút, ngồi nghiêm chỉnh nghe Mã Văn Cường thuật lại tình hình bên đó.
"Năm ngoái vào nửa cuối năm, hai lộ đại quân của nước Thuận tại Tứ Xuyên là Lưu Trung Quý và Trương Năng hội quân, giao chiến với quân Thanh tại phủ Bảo Ninh, kết quả đại quân do An Thân vương Nhạc Lạc thống soái liên tiếp tác chiến bất lợi, tổn thất nặng nề, buộc phải bị trục xuất khỏi Tứ Xuyên, hiện đang dựa sát vào địa hình ưu thế giữa Xuyên Bắc và Hán Trung để tiến hành tác chiến phòng ngự, xem ra là không xong rồi." Mã Văn Cường vừa mời Khương Vân Phàm uống trà, vừa nói: "Trận quyết chiến đó chúng ta cũng không có thông tin quá xác thực, đại khái chỉ biết vài điều, đó là quân Thanh và Thuận tập hợp hơn mười vạn người, liên tiếp đại chiến tại Ba Châu, Lãng Trung v.v..., cuối cùng quân Thuận giành thắng lợi, nhưng nghe nói cũng thương vong mấy vạn, coi như là thắng thảm. Tàn quân Thanh hiện rút về thủ vững tuyến Kiếm Các, Quảng Nguyên, Nam Giang, Hán Trung ở Xuyên Bắc, vừa chờ nhân mã vùng Tần nhập viện, vừa liếm láp vết thương."
"Mà sau khi trận hội chiến này kết thúc, Ngô Ứng Lân kẻ đã thủ vững Thành Đô phủ đã rất lâu trực tiếp đầu hàng bộ tướng của Lưu Trung Quý, dẫn đầu thủ lĩnh tập đoàn quân chính Ngô thị tại Thành Đô cùng hơn bốn vạn quân đầu hàng, cục diện Tứ Xuyên từ đó mà định đoạt. Ngô Ứng Lân đầu hàng nghe nói cũng nhận được đãi ngộ tốt, vì sự đầu hàng kịp thời của hắn khiến bình nguyên Thành Đô tinh hoa nhất tránh được binh hỏa, bảo tồn nguyên khí ở mức độ lớn nhất cho Thiên Phủ Chi Quốc, cho nên Lý Lai Hanh hạ lệnh đón hắn về Trường Sa 'vinh dưỡng'. Còn về bốn vạn hàng quân kia, nghe nói thì bị đánh tan toàn bộ bổ sung vào quân của Lưu Trung Quý, Trương Năng, nhằm nhanh chóng khôi phục thực lực của hai tướng, chống lại sự phản công có thể có của quân Thanh." Mã Văn Cường nói đến đây, nét mặt đã trở nên nghiêm trọng.
Cục diện Tứ Xuyên nói ra thì khá có tính kịch, tập đoàn Ngô thị từng có khí thế mạnh mẽ vô cùng vì thủ lĩnh Ngô Tam Quế bệnh chết mà tan rã, sau đó bị cuốn vào cuộc đại chiến giữa Thanh và Thuận một cách bị động. Hai nước cộng lại gần hai mươi vạn đại quân chém giết qua lại ở Tứ Xuyên, đánh ròng rã mấy năm trời, rất nhiều phủ huyện ở Xuyên Bắc gần như bị đánh thành đất trắng, lúc này mới cuối cùng phân định thắng bại: bộ đội Tả doanh của quân Thuận do Lưu Trung Quý chỉ huy, kẻ dám đánh dám liều, đã đánh bại quân Thanh nam hạ lấy Lục doanh Thiểm Cam làm chủ thể, đoạt chiếm đại bộ phận Tứ Xuyên, hái được một phần trái ngọt thắng lợi ngon lành nhất.
Mà sự thay đổi quyền sở hữu của Thiên Phủ Chi Quốc - Tứ Xuyên này, đột nhiên khiến sự đối chiếu lực lượng giữa các phương thế lực trên đại địa Trung Quốc xảy ra sự thay đổi trọng đại. Trong lần thay đổi này, quân Thuận không nghi ngờ gì là bên hưởng lợi lớn nhất, họ khống chế được Tứ Xuyên, tỉnh thành hiện vẫn còn sở hữu hàng triệu nhân khẩu, vật sản phong phú, địa thế hiểm yếu này, từ đó có thêm một vùng bụng địa và hậu phương ổn định khác, dân số dưới quyền quản lý không những tăng vọt hơn sáu thành, đồng thời cũng có thêm một lựa chọn để tiến ra tấn công Quan Trung phía tây bắc nước Thanh, so với trước đây thì không thể sánh bằng - tất nhiên hiện tại quân Thanh vẫn còn đang chiếm cứ ở Xuyên Bắc.