Vãn Đường Phù Sinh

Lượt đọc: 7478 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 67
Binh Loạn

❊ ❊ ❊

Hán Ngân lo lắng nhìn kho hàng của trạm thương mại, thở dài thườn thượt. Mặc dù lần này đã dự phòng rất nhiều biện pháp, nhưng sức mạnh của cơn bão quả thực vượt quá dự tính. Một số vật tư tạm thời chứa trong kho chưa kịp vận chuyển đi đã gặp họa, ước tính sơ bộ gây ra tổn thất khoảng vài ngàn đồng.

Hán Ngân tự nhủ, xảy ra sai sót như vậy, Tổng giám đốc Thiệu dù có nể tình mình đã theo ông bao năm qua, không điều chuyển hay cách chức mình, thì một trận khiển trách là không tránh khỏi. Hơn nữa, e là còn bị phạt bổng lộc vài tháng, thưởng cuối năm đương nhiên cũng tiêu tùng, tiền đồ sau này cũng bị ảnh hưởng nhất định, tổn thất này thực sự là quá lớn.

"Hàng hóa chưa bị ẩm thì mau chóng xử lý, đóng gói lại, vận chuyển đến khoang tàu ở bến cảng. Tàu 'Kamchatka' sửa xong là sẽ khởi hành, tôi đã thương lượng với thuyền trưởng Lâm, ông ấy sẽ điều chỉnh lộ trình giữa chừng để giúp tôi vận chuyển lô hàng này đến cảng Giao Châu. Thật xui xẻo, bão năm nay sao lại dữ dội thế không biết, tổn thất bên phía người Hà Lan chắc cũng không nhỏ nhỉ?" Hán Ngân hỏi.

"Tất nhiên là không nhỏ rồi. Có rất nhiều lúa gạo vận chuyển từ Nam Dương đến, lần này bị ẩm không nhẹ. Anh xem, người Hà Lan đang nghĩ cách đấy, nhưng dù là bán rẻ tại chỗ hay tranh thủ thời gian phơi phóng, thì tổn thất chắc chắn là có." Một thuộc hạ trả lời: "Lúa gạo, hương liệu, đường mía các thứ, mỗi thứ mất một ít, cộng lại thì không phải là con số nhỏ đâu."

Hán Ngân nghe vậy trong lòng thấy an ủi đôi chút, rốt cuộc không phải chỉ một mình mình xui xẻo. Sau đó, thấy ông suy nghĩ một lát rồi bảo người xung quanh: "Đi, chúng ta cũng ra chợ xem sao, xem có thể xử lý bớt số hàng bị ẩm hay không, gỡ gạc lại chút tổn thất. Trong này có một lô lớn vải vóc vận chuyển từ Ninh Ba, vốn định bán trên đảo Đài Loan, giờ bị ẩm màu sắc có chút vấn đề, nhưng hạ giá xuống thì vẫn có nhiều người Hà Lan hoặc dân bản địa mua thôi."

Tùy tùng nghe xong thấy có lý, liền cùng nhau hành động, sau đó dùng xe bò vận chuyển đến khu chợ gần bến cảng. Gần chợ có một nhà thờ, là con đường tất yếu phải đi qua, khi mọi người đi ngang qua thì nơi đây đang tổ chức hôn lễ. Chú rể là một sĩ quan nhỏ gốc Nam Hà Lan, cô dâu là hậu duệ của một người Hán di cư đến Đài Loan khai hoang từ sớm, một vị giáo sĩ xuất thân từ vùng quê thuộc tỉnh Gelderland đang cử hành hôn lễ cho họ.

Hán Ngân lặng lẽ nhìn vào mắt, không nói gì. Đài Loan hiện nay ngày càng quan trọng đối với người Hà Lan, họ đã quản lý một lượng lớn các bộ lạc nguyên trú, đồng thời những năm trước đã thu hút không ít người Phúc Kiến, Quảng Đông và người Tiểu Lưu Cầu đến canh tác. Diện tích ruộng lúa, ruộng mía rất lớn, đồng thời còn thu được lượng lớn thuế bằng hiện vật bao gồm vàng sa khoáng, da hươu, long não, những năm trước đã chiếm khoảng một phần sáu lợi nhuận của Công ty Đông Ấn. Sau này khi giao thương với người Đông Ngạn ngày càng sâu sắc, thuộc địa Đài Loan càng quan trọng hơn. Nếu tính cả lương thực và các hoạt động thương mại khác, thu nhập của hòn đảo này từng chiếm tới một phần ba tổng lợi nhuận của Công ty Đông Ấn Hà Lan. Những năm gần đây tuy có giảm sút nhưng nhìn chung duy trì ở mức trên 20 phần trăm cũng không thành vấn đề.

Cho nên, những năm gần đây người Hà Lan đã thi triển đủ loại thủ đoạn để tăng cường lực lượng cai trị đối với hòn đảo này.

Trong số các thủ đoạn này, phổ biến nhất đương nhiên là liên hôn và bồi dưỡng đại lý "địa đầu xà", không khác gì những thủ đoạn họ từng thi triển ở quần đảo Đông Ấn. Trên đảo hiện nay có khoảng hơn 1500 lính đánh thuê người Đức, cùng với số lượng gần một ngàn quan chức thuộc địa, thương nhân, kỹ thuật viên, giáo viên, giáo sĩ, nhà hàng hải và nhà thám hiểm. Những người này cơ bản đều là người da trắng và là nam giới, cho nên nhiều năm nay đối tượng kết hôn chỉ có người châu Á bản địa. Điều này có thể thấy rõ từ hồ sơ của chính quyền địa phương, năm ngoái, tại pháo đài Zeelandia có tổng cộng 195 người đăng ký kết hôn, trong đó 160 người là người da trắng đến từ châu Âu, 10 người Ấn Độ, 12 người Mã Lai, 13 người còn lại là người địa phương sinh ra tại Đài Loan.

Từ những số liệu đơn giản này có thể thấy, đối tượng kết hôn chủ yếu—hay có thể nói là duy nhất—của người châu Âu trên đảo Đài Loan chính là thổ dân địa phương, bao gồm cả nguyên trú dân lẫn người Hán khai hoang. Họ là tầng lớp thượng lưu tại địa phương, thu nhập hàng tháng từ 18 guilder đến 300 guilder, vượt xa mức trung bình, hơn nữa về chính trị còn được hưởng quyền ưu tiên, việc họ chiếm ưu thế tuyệt đối trong năng lực cạnh tranh là điều hết sức tự nhiên.

Tương tự như người Bồ Đào Nha ở Goa, sau khi họ kết hôn, vợ con hiển nhiên đều sẽ cải sang đạo Tin Lành. Đặc biệt là những phụ nữ nguyên trú có trình độ văn minh thấp, họ thậm chí còn không có chữ viết, đương nhiên dễ dàng bị người Hà Lan đồng hóa hơn. Điều này rất có ích cho việc mở rộng nền tảng cai trị của Công ty Đông Ấn Hà Lan. Thực ra lúc ban đầu, họ cũng chẳng mặn mà gì với những việc trông có vẻ tốn công vô ích này, họ chỉ quan tâm đến kiếm tiền. Nhưng vào thời điểm Đài Loan ngày càng trở nên quan trọng, người Hà Lan nhận ra rằng nếu không thực hiện một số biện pháp thì Đài Loan cũng sẽ có chút bất ổn, vì vậy mới xảy ra việc phái lượng lớn nhân sự đến đây, kết hôn với người bản xứ, lôi kéo địa đầu xà, bồi dưỡng người môi giới, và nhận nuôi trẻ mồ côi.

Sự nỗ lực này của người Hà Lan đã bắt đầu được thực thi mạnh mẽ từ thời Tổng đốc Quỳ Nhất, đến thế hệ của Hugo Roll, đã bắt đầu dần dần gặt hái thành quả, điều này có thể thấy rõ từ việc họ kiểm soát toàn đảo ngày càng sâu sắc. Nếu không thì, anh tưởng bao nhiêu ruộng lúa, ruộng mía kia là tự nhiên mà có à?

Ngoài ra, nói thật lòng thì người Hà Lan được coi là tương đối tốt với dân nguyên trú trong số các thế lực thực dân, đối với dị giáo đồ tương đối khoan dung, cũng sẽ không động một chút là giết người như người Tây Ban Nha, thu thuế cũng văn minh hơn người Bồ Đào Nha. Ít nhất, ngay cả trên quần đảo Đông Ấn nơi thế lực Công ty Đông Ấn Hà Lan chiếm ưu thế tuyệt đối, họ cũng dùng lương thực, vải vóc và các nhu yếu phẩm khác để đổi lấy hương liệu từ tay thổ dân, chứ không phải như người Tây Ban Nha ép buộc người da đỏ làm ruộng, chăn thả, đào mỏ không công cho họ, dẫn đến nhân mạng tử vong hàng loạt.

Tóm lại một câu, họ là những người làm ăn, xuất phát điểm của mọi việc đều là cân nhắc từ góc độ tối đa hóa lợi ích, tự nhiên sẽ không làm những việc khó hiểu. Phải biết rằng, thổ dân ở thuộc địa cũng là tài sản, giết đi thì còn ai tạo ra của cải cho anh nữa! Thêm vào đó, quốc gia Các Tỉnh Liên Hiệp có trình độ văn minh cao hơn Tây Ban Nha và các nước khác, thể chế tiên tiến hơn, phong khí khai hóa hơn, đương nhiên sẽ không làm những việc vô ích, trừ khi anh công khai không nghe theo mệnh lệnh của họ hoặc thậm chí là làm phản.

Người Đông Ngạn đối với sự cai trị của Công ty Đông Ấn Hà Lan trên đảo Đài Loan có tình cảm phức tạp, động cơ cũng không thuần túy. Trước hết, họ đương nhiên hy vọng Công ty Đông Ấn Hà Lan có được chỗ đứng trên đảo, bởi vì có thể vận chuyển cho người Đông Ngạn các loại đặc sản bao gồm lương thực, đường mía, hương liệu và đủ loại đặc sản Nam Dương, đồng thời mua lại các loại hàng hóa từ người Đông Ngạn như lông thú cao cấp, đồ sắt, tơ thô, lụa là, trà. Việc đi lại buôn bán này thu lợi cực lớn, bất kể là Ngân hàng Đài Loan, Viễn Đông Tam Phiên hay thương nhân địa phương đều vơ vét được không ít lợi lộc từ đó. Cho nên, xét cả về lý lẫn tình, họ không muốn người Hà Lan rời đi!

Thứ hai, họ cũng vô cùng cảnh giác trước việc Hà Lan độc bá cái gọi là đảo Formosa và quần đảo Pescadores. Lý do không gì khác, điều này rất có thể khiến thế lực của Công ty Đông Ấn Hà Lan lớn mạnh ở vùng ven biển Trung Quốc, từ đó triển khai cạnh tranh thương mại gay gắt với người Đông Ngạn, làm loãng lợi nhuận của các công cụ kiếm tiền của Đông Ngạn như Ngân hàng Đài Loan, điều này họ không thể chấp nhận được. Cần biết rằng, những người Đông Ngạn tự xưng là chính tông Hoa Hạ luôn coi đại lục Trung Quốc là của riêng mình, điều này có thể thấy rõ qua việc họ nhiều lần "đuổi ruồi" tại các cảng của Minh, Thanh. Họ rất muốn độc quyền mậu dịch đối ngoại của đại lục, mặc dù cho đến nay mục tiêu này vẫn còn rất xa vời.

Dựa trên tư duy này, việc người Đông Ngạn nhiều năm qua luôn hỗ trợ có điều kiện ở quy mô nhỏ cho tập đoàn Trịnh thị ở Phúc Kiến, và dành nhiều sự giúp đỡ cho các quan tư khẩn hào của họ ở phía bắc đảo Đài Loan, là điều rất dễ hiểu. Thậm chí, lần trước khi Công ty Đông Ấn Hà Lan và Trịnh thị nổ ra xung đột trên đảo Đài Loan, tình hình từng căng thẳng như cung tên đã lên dây, cuối cùng cũng là người Đông Ngạn đứng ra hòa giải. Hơn nữa, Tổng giám đốc Ngân hàng Đài Loan Thiệu Thự Quang lúc bấy giờ chủ trì hòa giải đã nhân cơ hội định ra đường biên giới giữa hai bên trên đảo, không nghi ngờ gì chính là sự thể hiện cụ thể cho tư duy này của người Đông Ngạn——để Công ty Đông Ấn Hà Lan và Trịnh thị kiềm chế lẫn nhau trên đảo, phe nào cũng không thể lớn mạnh, mới là đạo lý tối thượng.

"Vải vóc cứ công khai bán ở chợ đi, hãy tìm đại lý quen thuộc. Nếu có tộc trưởng thổ dân ở quê vào thành mua sắm, các anh có thể chủ động tiến lên chào mời. Những người đó đừng nhìn vẻ ngoài quê mùa mà lầm, trong tay họ không ít đồ ngon đâu. Lô vải nhuộm này tuy hơi phai màu, nhưng sau khi chúng ta hạ giá thì hiệu năng trên giá thành vẫn rất cao, họ hẳn là có ý định mua sắm nhất định. Ừm, khi giao dịch nếu người Hà Lan có mặt thì nộp thuế, không có mặt thì thôi." Hán Ngân dặn dò tùy tùng.

Nói xong những điều này, ông chọn hai tùy tùng tương đối nhanh nhẹn, rồi thong dong đi đến nhà một nhà buôn bán lương thực người Hà Lan quen biết. Tên này xuất thân từ vùng quê Dordrecht, lại là đồng hương với Nghị trưởng De Witt, vốn dĩ ở Hà Lan chẳng có xu dính túi, nhưng ai ngờ sau mấy năm vượt đại dương đến Viễn Đông, lại dần dần phát tài một khoản không nhỏ. Sau đó, tên này lại thuyết phục được vài đại lý của Công ty Đông Ấn cùng nhau làm ăn, kinh doanh buôn bán lương thực Nam Dương sang Ninh Ba, Đăng Lai, tốc độ tích lũy của cải này lập tức có một bước nhảy vọt.

Hiện tại, hắn đã định cư tại pháo đài Zeelandia, đưa cả gia đình từ Batavia đến đây, chỉ để lại vài người thân từ Cựu lục địa sang nương nhờ ở vùng quần đảo Maluku thu gom lương thực, sau đó dùng thương thuyền mang tên hắn vận chuyển đến cảng Zeelandia cất giữ, chờ người Đông Ngạn đến lấy hàng. Hoặc, nếu người Đông Ngạn sẵn lòng trả thêm một khoản phí, bọn họ cũng không ngại vận chuyển đến tận nơi, Định Hải, Giao Châu, Yên Đài đều không thành vấn đề!

Hán Ngân hôm nay đến dinh thự xa hoa của hắn—căn biệt thự ba tầng có vườn lớn do đích thân kiến trúc sư châu Âu thiết kế—chủ yếu vẫn là để bàn bạc chuyện buôn bán lương thực, tiện thể nghe ngóng xem người của Trịnh Kinh có giữ quy củ hay không, có còn lén lút tấn công thương thuyền của Công ty Đông Ấn Hà Lan hay không, bao gồm cả những con tàu chở lương thực của Hà Lan mà người Đông Ngạn canh giữ rất chặt và đã ba lệnh năm dặn không được Trịnh thị làm hại.

Nhà buôn bán lương thực phất lên nhanh chóng này nhiệt tình tiếp đãi Hán Ngân, một khách hàng cũ, sau đó trả lời câu hỏi khá thành thực. Dựa trên tình hình mà hắn biết được, hắn cho rằng sau khi người Đông Ngạn hòa giải xong lần trước, Trịnh Kinh cũng coi như giữ lời hứa, rút đi phần lớn chiến hạm, hiện tại eo biển Đài Loan đã khôi phục thông thương, cư dân ít ỏi trên quần đảo Pescadores cũng đã khôi phục giao thương với đại lục. Hai năm nay chỉ có một con tàu thương mại khá xui xẻo, không may bị chìm ở vùng biển gần nơi tiếp giáp Quảng Đông, Phúc Kiến, một tàu lương thực mất trắng, nhưng khẳng định không liên quan gì đến Trịnh thị, vì các thủy thủ thoát chết đều chỉ trích thuyền trưởng đêm đó say khướt, dẫn đến việc đưa mọi người vào chỗ chết, đâm phải đá ngầm rồi chìm.

Hán Ngân nghe xong gật đầu, sau đó lại nhấn mạnh một lần nữa rằng người Đông Ngạn không muốn nhìn thấy Công ty Đông Ấn Hà Lan nảy sinh xung đột với quân đội của Duyên Bình Quận Vương.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 27 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

Truyện bạn đang đọc dở dang

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.