Vãn Đường Phù Sinh

Lượt đọc: 7478 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 5
Địa Bàn Và Mượn Đường

❊ ❊ ❊

Bão quét qua, một mảnh tan hoang. Hán Ngân lo âu nhìn kho hàng của thương trạm, thở dài thườn thượt. Dù lần này đã sớm áp dụng nhiều biện pháp phòng ngừa, nhưng uy lực của cơn bão quả thực vượt ngoài dự tính. Một số vật tư tạm trữ trong kho chưa kịp vận chuyển đi lập tức gặp nạn, ước tính thận trọng gây ra thiệt hại khoảng vài ngàn đồng.

Hán Ngân thầm nghĩ, xảy ra sơ suất thế này, Tổng giám đốc Thiệu Thự Quang dù có nể tình mình đã theo hầu bôn ba bao năm qua mà không điều chuyển hay cách chức, thì một trận quở trách là khó tránh khỏi. Hơn nữa, sợ rằng còn phải bị phạt bổng vài tháng, tiền thưởng cuối năm đương nhiên cũng tiêu tùng, tiền đồ sau này cũng chịu ảnh hưởng nhất định, thiệt hại lần này quả thực không nhỏ.

"Hàng hóa chưa bị ẩm thì mau chóng xử lý đi, đóng gói lại rồi vận chuyển tới khoang tàu ở bến cảng. Tàu 'Kamchatka' sửa chữa xong là sẽ khởi hành ngay, ta đã bàn bạc với thuyền trưởng Lâm, ông ấy sẽ điều chỉnh lộ trình giữa đường để giúp ta vận chuyển lô hàng này tới cảng Giao Châu. Thật xui xẻo, bão năm nay sao lại mạnh dữ dội đến thế, phía người Hà Lan chắc cũng thiệt hại không nhỏ đâu nhỉ?" Hán Ngân hỏi.

"Tất nhiên là không nhỏ rồi. Có rất nhiều gạo vận chuyển từ Nam Dương về lần này bị ẩm ướt nghiêm trọng. Ngài xem, người Hà Lan đang nghĩ cách kia kìa, nhưng dù là xử lý giá rẻ tại chỗ hay tranh thủ thời gian phơi phóng, thì thiệt hại chắc chắn là khó tránh." Một thuộc hạ đáp: "Gạo, gia vị, đường mía gì đó, mỗi thứ thiệt hại một chút, cộng lại cũng chẳng phải con số nhỏ đâu."

Hán Ngân nghe vậy trong lòng cũng an ủi đôi chút, rốt cuộc không phải chỉ một mình mình xui xẻo. Sau đó, thấy hắn suy nghĩ một lát rồi nói với tả hữu: "Đi, chúng ta cũng tới chợ xem thử có thể xử lý bớt số hàng bị ẩm này không, gỡ gạc lại chút thiệt hại. Trong này có một lô lớn vải vóc vận chuyển từ Ninh Ba về, vốn định tiêu thụ tại đảo Đài Loan, giờ bị ẩm màu sắc có chút vấn đề, nhưng giảm giá chút ít thì vẫn có nhiều người Hà Lan hoặc dân bản địa mua."

Các tùy tùng nghe thấy có lý, thế là cùng nhau hành động, dùng xe bò chở tới chợ gần bến cảng. Gần chợ có một nhà thờ, là con đường bắt buộc phải đi qua, khi mọi người đi ngang qua đây thì đang cử hành hôn lễ. Chàng trai trong đám cưới là một sĩ quan nhỏ gốc Nam Netherland, cô dâu là hậu duệ của một người nhập cư Hán tộc từng đến Đài Loan khai hoang từ sớm, một vị linh mục xuất thân từ vùng quê tỉnh Gelderland đang chủ trì hôn lễ cho họ.

Hán Ngân lặng lẽ nhìn, không nói gì. Đảo Đài Loan hiện nay có tầm quan trọng ngày càng tăng đối với người Hà Lan, họ đã chinh phục rất nhiều bộ lạc nguyên trú ở đây, đồng thời những năm trước cũng thu hút không ít người Phúc Kiến, người Quảng Đông và người Tiểu Lưu Cầu tới canh tác. Diện tích ruộng lúa, ruộng mía rất lớn, đồng thời còn nhận được lượng lớn thuế thu bằng hiện vật bao gồm vàng sa khoáng, da hươu và long não, những năm trước đã chiếm khoảng một phần sáu lợi nhuận của Công ty Đông Ấn. Sau này khi thương mại với người Đông Ngạn ngày càng sâu sắc, thuộc địa đảo Đài Loan lại càng quan trọng hơn. Nếu tính cả lương thực và các hoạt động thương mại khác, thu nhập của hòn đảo này từng có lúc chiếm tới một phần ba tổng lợi nhuận của Công ty Đông Ấn Hà Lan, tuy mấy năm gần đây có giảm sút nhưng nhìn chung vẫn duy trì ở mức trên 20% mà không thành vấn đề.

Cho nên, những năm qua người Hà Lan đã thi triển đủ loại thủ đoạn để tăng cường sự thống trị đối với hòn đảo này.

Trong số các thủ đoạn đó, phổ biến nhất tự nhiên là liên hôn và bồi dưỡng các đại lý "địa đầu xà", không khác gì thủ đoạn họ áp dụng tại quần đảo Đông Ấn. Trên đảo hiện nay có khoảng hơn 1.500 lính đánh thuê người Đức cùng với số lượng gần một ngàn quan chức thuộc địa, thương nhân, kỹ thuật viên, giáo viên, nhân sĩ tôn giáo, nhà hàng hải và nhà thám hiểm. Những người này cơ bản đều là người da trắng và là nam giới, vì thế nhiều năm qua đối tượng kết hôn chỉ có thể là người châu Á bản địa. Điều này có thể thấy rõ từ hồ sơ của chính quyền địa phương: năm ngoái, tại thành Zeelandia có tổng cộng 195 người đăng ký kết hôn, trong đó 160 người là người da trắng đến từ châu Âu, 10 người là người Ấn Độ, 12 người là người Mã Lai, 13 người còn lại là người bản địa sinh ra tại Đài Loan.

Từ những số liệu đơn giản này có thể thấy, đối tượng kết hôn chủ yếu — hay nói đúng hơn là đối tượng duy nhất — của người châu Âu tại đảo Đài Loan chính là thổ dân địa phương, bao gồm cả nguyên trú dân và người Hán đến khai hoang. Họ là tầng lớp thượng lưu tại địa phương, thu nhập hàng tháng đạt mức khá, vượt xa mức trung bình, hơn nữa về mặt chính trị còn được hưởng quyền ưu tiên, việc chiếm ưu thế tuyệt đối về năng lực cạnh tranh là chuyện rất tự nhiên.

Tương tự như người Bồ Đào Nha tại Goa, sau khi họ kết hôn, vợ và con cái rõ ràng đều sẽ theo đạo Tin Lành. Đặc biệt là những phụ nữ nguyên trú có trình độ văn minh thấp hơn, họ thậm chí còn không có cả chữ viết, đương nhiên dễ dàng bị người Hà Lan đồng hóa hơn. Điều này rất có lợi cho việc mở rộng nền tảng thống trị của Công ty Đông Ấn Hà Lan — thực ra lúc ban đầu, họ cũng không mấy mặn mà với những việc trông có vẻ tốn công vô ích này, họ chỉ quan tâm tới việc kiếm tiền. Thế nhưng khi đảo Đài Loan ngày càng trở nên quan trọng, người Hà Lan nhận ra rằng nếu không áp dụng một số biện pháp thì đảo Đài Loan cũng sẽ có chút bất ổn, thế nên mới có chuyện cử một lượng lớn nhân sự tới đây, kết hôn với thổ dân, lôi kéo địa đầu xà, bồi dưỡng thông ngôn, nhận nuôi trẻ mồ côi.

Sự nỗ lực này của người Hà Lan đã bắt đầu được thực thi mạnh mẽ từ thời Tổng đốc Quỳ Nhất, đến thế hệ Hugo Roll thì đã bắt đầu dần dần có thành quả, điều này có thể nhìn thấy từ việc họ kiểm soát toàn đảo ngày càng sâu rộng. Nếu không, ngươi nghĩ đám ruộng lúa, ruộng mía kia tự nhiên mà có sao?

Ngoài ra, nói thật lòng thì người Hà Lan được xem là tương đối tốt với nguyên trú dân trong số các loại thực dân, họ tương đối bao dung với dị giáo đồ, cũng sẽ không tùy tiện giết người như người Tây Ban Nha, việc thu thuế cũng văn minh hơn người Bồ Đào Nha. Ít nhất, ngay cả tại quần đảo Đông Ấn nơi thế lực của Công ty Đông Ấn Hà Lan chiếm ưu thế tuyệt đối, họ cũng dùng lương thực, vải vóc và các vật dụng sinh hoạt khác để đổi lấy gia vị từ tay thổ dân, chứ không phải như người Tây Ban Nha ép buộc người thổ dân phải làm việc không công cho họ từ cấy cày, chăn thả cho tới đào mỏ, dẫn đến số lượng lớn nhân mạng tử vong.

Tóm lại, họ là những người làm kinh doanh, điểm xuất phát của mọi việc đều cân nhắc từ góc độ tối đa hóa lợi ích, đương nhiên sẽ không làm những chuyện quái đản. Phải biết rằng, thổ dân ở thuộc địa cũng là tài sản, giết đi rồi thì lấy ai tạo ra của cải cho ngươi! Cộng thêm việc Liên hiệp các tỉnh (Cộng hòa Hà Lan) là một quốc gia có trình độ văn minh cao hơn Tây Ban Nha và các nước khác, thể chế tiên tiến hơn, phong khí cởi mở hơn, tự nhiên sẽ không làm những việc vô ích, trừ khi ngươi công khai không nghe lệnh họ hoặc thậm chí là tạo phản.

Người Đông Ngạn đối với sự thống trị của Công ty Đông Ấn Hà Lan tại đảo Đài Loan có tình cảm rất phức tạp, động cơ cũng không thuần túy. Trước hết, tự nhiên họ hy vọng Công ty Đông Ấn Hà Lan có được chỗ đứng trên đảo, bởi vì có thể vận chuyển các loại đặc sản Nam Dương bao gồm lương thực, đường mía, gia vị cho người Đông Ngạn, đồng thời từ tay người Đông Ngạn mua đi các loại hàng hóa bao gồm lông thú cao cấp, đồ sắt, tơ thô, lụa là, trà. Việc này mang lại lợi nhuận cực lớn, bất kể là Ngân hàng Đài Loan, ba phiên ở Viễn Đông hay các thương nhân địa phương đều vơ vét được những lợi ích đầy đủ từ đây. Cho nên, về tình về lý, họ không hy vọng người Hà Lan rời đi!

Thứ hai, họ cũng vô cùng cảnh giác đối với việc người Hà Lan độc bá cái gọi là đảo Formosa và quần đảo Pescadores. Nguyên nhân không gì khác, điều này rất có thể khiến thế lực của Công ty Đông Ấn Hà Lan lớn mạnh tại vùng ven biển Trung Quốc, từ đó triển khai cạnh tranh thương mại kịch liệt với người Đông Ngạn, làm loãng lợi nhuận của các công cụ kiếm tiền của người Đông Ngạn như Ngân hàng Đài Loan. Đây là điều họ không thể chấp nhận được. Phải biết rằng, người Đông Ngạn tự xưng là chính thống Hoa Hạ chưa bao giờ coi đại lục Trung Quốc là gì khác ngoài miếng mồi ngon của mình. Điều này có thể thấy qua việc họ nhiều lần "đuổi ruồi" tại các cảng của nhà Minh, nhà Thanh, họ rất muốn độc quyền thương mại đối ngoại của đại lục, mặc dù cho đến nay mục tiêu đó vẫn còn rất xa vời.

Dựa trên tư duy này, việc người Đông Ngạn bao năm qua vẫn luôn hỗ trợ có điều kiện cho tập đoàn Trịnh thị ở Phúc Kiến ở quy mô nhỏ, và dành sự giúp đỡ lớn cho các đồn điền công tư của họ ở phía bắc đảo Đài Loan, là rất dễ hiểu. Thậm chí, lần trước Công ty Đông Ấn Hà Lan và Trịnh thị nổ ra xung đột tại đảo Đài Loan, từng có lúc đao thương chĩa vào nhau, cuối cùng cũng là người Đông Ngạn đứng ra điều đình. Hơn nữa, lúc bấy giờ Tổng giám đốc Ngân hàng Đài Loan Thiệu Thự Quang chủ trì điều đình đã nhân cơ hội xác định đường phân giới của hai bên trên đảo, không nghi ngờ gì chính là sự thể hiện cụ thể cho tư duy này của người Đông Ngạn — để Công ty Đông Ấn Hà Lan và Trịnh thị kiềm chế lẫn nhau trên đảo, phe nào cũng không thể lớn mạnh, mới là đạo lý.

"Vải vóc cứ công khai bán trong chợ đi, hãy tìm các đại lý quen thuộc. Nếu có các thủ lĩnh thổ dân ở vùng quê vào thành mua sắm, các ngươi có thể chủ động tiến tới chào hàng. Những người đó đừng nhìn vẻ ngoài lôi thôi mà lầm, trong tay họ không ít hàng tốt đâu. Đám vải nhuộm này tuy có phai màu đôi chút, nhưng sau khi chúng ta giảm giá thì tỉ lệ hiệu năng trên giá thành vẫn rất cao, họ hẳn là có ý muốn mua sắm nhất định. Ừm, khi giao dịch nếu người Hà Lan có mặt thì nộp thuế, không có thì thôi." Hán Ngân dặn dò tùy tùng.

Nói xong những lời này, hắn chọn hai tùy tùng tương đối lanh lợi, rồi thong dong đi tới nhà một thương nhân bán buôn lương thực người Hà Lan quen biết. Kẻ này sinh ra ở vùng quê Dordrecht, vốn là đồng hương với Nghị trưởng De Witt, ban đầu ở Hà Lan chẳng có lấy một xu dính túi, ai ngờ sau khi vượt biển tới Viễn Đông vài năm, lại dần dần phát tài một khoản không nhỏ. Sau đó, kẻ này lại thuyết phục được vài đại lý của Công ty Đông Ấn cùng nhau làm nghề buôn bán lương thực Nam Dương tới Ninh Ba, Đăng Lai, tốc độ tích lũy của cải này bỗng nhiên nhảy vọt.

Hiện nay, hắn đã định cư tại thành Zeelandia, đưa cả gia đình từ Batavia tới đây, chỉ để lại vài người thân từ Cựu lục địa tới nương nhờ ở vùng quần đảo Maluku gom góp lương thực, sau đó dùng thương thuyền đứng tên mình vận chuyển tới cảng Zeelandia lưu trữ, chờ người Đông Ngạn tới lấy hàng. Hoặc nếu người Đông Ngạn sẵn lòng trả một khoản phí, họ cũng không ngại giao hàng tận nơi, Định Hải, Giao Châu, Yên Đài đều không thành vấn đề!

Hán Ngân hôm nay tới dinh thự hào hoa của hắn — biệt thự ba tầng có vườn lớn do đích thân kiến trúc sư châu Âu thiết kế — chủ yếu vẫn là để bàn bạc một số vấn đề về buôn bán lương thực, tiện thể nghe ngóng xem người của Trịnh Kinh có giữ quy củ hay không, liệu có còn tấn công sau lưng các thương thuyền của Công ty Đông Ấn Hà Lan hay không, bao gồm cả các tàu vận tải lương thực của Hà Lan mà người Đông Ngạn đang theo dõi sát sao và đã hạ lệnh nghiêm cấm Trịnh thị gây tổn hại.

Vị thương nhân bán buôn lương thực phất lên nhờ thời thế này đã nhiệt tình tiếp đón Hán Ngân – một khách hàng cũ, sau đó trả lời câu hỏi khá xác thực. Dựa trên những tình huống mà hắn biết, hắn cho rằng sau khi người Đông Ngạn hòa giải lần trước, Trịnh Kinh vẫn coi như tuân thủ cam kết, rút đi phần lớn chiến hạm. Hiện tại eo biển Đài Loan đã khôi phục thông thương, một số ít cư dân trên quần đảo Pescadores cũng đã khôi phục thương mại với đại lục. Hai năm nay chỉ có một thương thuyền là xui xẻo, không may bị chìm ở vùng biển gần nơi tiếp giáp giữa Quảng Đông và Phúc Kiến, một tàu lương thực hóa thành hư vô, nhưng chắc chắn không liên quan tới Trịnh thị, vì những thủy thủ thoát chết trở về đều nhất mực cáo buộc thuyền trưởng đêm đó say khướt, dẫn đến việc đưa mọi người đâm vào rạn đá mà chìm.

Hán Ngân nghe xong gật gật đầu, sau đó nhắc lại một lần nữa rằng người Đông Ngạn không muốn nhìn thấy Công ty Đông Ấn Hà Lan nổ ra xung đột với quân đội của Diên Bình Quận Vương, đảo Đài Loan cũng nên mãi mãi thuộc về hòa bình, bất cứ kẻ nào có ý đồ phá hoại hòa bình của đảo Đài Loan đều sẽ chịu sự đả kích mạnh mẽ từ Ngân hàng Đài Loan và thậm chí là chính quyền thuộc địa Đông Ngạn. Hiệp định lấy đường phân thủy trung tâm làm giới hạn mà hai bên đã ký kết trước đó là thần thánh, trang nghiêm, có hiệu lực pháp lý nghiêm túc, nghiêm cấm bất kỳ ai tự ý phá hoại.

Sau đó, hắn lại bàn bạc với vị thương nhân bán buôn lương thực này về vấn đề ký tiếp hợp đồng mua lương thực ba năm, đối phương đáp ứng đầy đủ và biểu thị có thể ký kết bất cứ lúc nào. Hán Ngân rất hài lòng về việc này, bởi vì do hợp đồng cũ tới kỳ đáo hạn dày đặc, mấy ngày nay hắn cũng đã bàn bạc hàng loạt hợp đồng với mấy vị thương nhân bán buôn khác, nhắc lại nhu cầu lương thực Nam Dương khổng lồ của Ngân hàng Đài Loan, khiến cho đám đại lý Công ty Đông Ấn chuyên kinh doanh lương thực rất hài lòng. Và những điều này, không nghi ngờ gì sẽ làm tăng đáng kể quyền phát ngôn của phái thương mại địa phương châu Á trong nội bộ Công ty Đông Ấn, khiến nó dần dần rơi vào cái bẫy thương mại Viễn Đông do người Đông Ngạn chủ đạo.

Kết thúc cuộc ghé thăm bên này, Hán Ngân dùng bữa trưa trong biệt thự, sau đó mới dẫn theo hai tùy tùng trở về chợ. Lúc này, quả thực đã có một phần lớn vải nhuộm được mua đi, nhưng giá cả lại không cao, chỉ có thể nói là bù đắp lại đôi chút thiệt hại. Đồng thời, hắn cũng rất cảm khái, cùng với sự thịnh hành của thương mại phương Đông, đảo Đài Loan này quả thực ngày càng giàu có, cho dù là những người có địa vị trong các thôn xã, hiện nay đều có thể dễ dàng lấy ra vài đồng bạc để mua sắm, quả thật khiến người ta phải nhìn bằng con mắt khác. Mà nếu là những người đã theo đạo, dù là người Ấn Độ hay người Mã Lai, vì lý do chức vụ hoặc quyền lực, khả năng tiêu dùng cũng vô cùng đáng kể.

"Trái cây đảo Đài Loan này ngày càng chín muồi, không chỉ có một số cơ sở công nghiệp đơn giản, cơ bản, mà người ở đây cũng giàu có hơn nhiều. Thế này thì chẳng trách Trịnh thị lại có chút thèm thuồng nơi này, hừ hừ, cũng không soi gương xem đức hạnh của mình thế nào, Đài Loan là hòn đảo lớn như vậy, là cái loại Trịnh Kinh ngươi có thể nuốt trôi sao? Đừng có mà nghẹn chết chính mình!" Nhìn thị trường giao dịch nhộn nhịp trước mặt, Hán Ngân thầm nghĩ: "Để hái trái cây này, dù thế nào cũng không tới lượt nhà Trịnh các ngươi! Các ngươi vẫn nên tự dọn dẹp đống hỗn loạn trên đất liền đi, đừng để người ta sơ sẩy một chút là san bằng cả sào huyệt, vậy thì thực sự trở thành chó nhà có tang, không còn chút giá trị nào để lợi dụng nữa."

Nguồn: Việt Nam Thư Quán
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 27 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

Truyện bạn đang đọc dở dang

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.