Những ngày sau đó dường như không còn chủ đề nào khác để dư luận xôn xao bàn tán, ngoài việc nhà hảo tâm có lộ diện hay không, hoặc có thể có một món tiền lớn quyên góp ẩn danh thứ ba hay không. Ai cũng chú ý theo dõi tờ báo miễn phí Everyday, dĩ nhiên chỉ tập trung vào những phóng sự xã hội lớn và chuyên mục của Sophie Rambuschek. Ở chừng mực nào đó tôi thấy thương hại cô, vì cô đang chịu một áp lực nặng nề, điều đó có thể được nhận ra trong bài viết của cô ở những đoạn mà cô khẩn thiết kêu gọi lòng vị tha đối với nạn nhân một cách khiên cưỡng và quá ư lộ liễu.
Theo quan điểm của tôi, nói chung không thể đánh thức trong lòng độc giả những cảm xúc nào đó mà chính người viết không có. Sophie Rambuschek từng học đại học quản trị kinh doanh, và xét về khía cạnh nghề báo cô chỉ là con nuôi của Dow Jones. Ví dụ: cô miêu tả trên một trang đúp tình cảnh khốn khó của một ngôi làng bị cơn lũ thế kỷ tàn phá năm ngoái, cho đến giờ vẫn đợi tiền hỗ trợ được hứa hẹn từ một quỹ khắc phục thiên tai nào đó. Bài viết tuy có vô số dữ liệu số má được điều tra nghiêm túc đến từng dấu phẩy, nhưng không mảy may nêu lên cảm xúc của người gặp nạn, và có lẽ nguyên nhân là bản thân Sophie Rambuschek chẳng thèm quan tâm liệu những nông dân nào đó có được nhận hỗ trợ hay không, ai bảo dại dột xây nhà cạnh con sông dâng lũ. Thông điệp duy nhất ẩn sau hàng chữ và gần như một lời van xin của cô là: Lạy ông lạy bà hảo tâm, hãy rủ lòng từ bi mà quẳng ra mười nghìn Euro đi kèm mẩu tin cắt trong báo do tôi viết cho nạn nhân, để tôi nhận được lời mời từ một tờ báo kinh tế nặng ký và khẩn trương biến khỏi cái tờ báo mạt hạng này!
Tiếc thay nguyện vọng đó chưa được đáp ứng ngay, chỉ sau vài bữa đã có lời đồn thổi là các ông chủ Plus sẽ sớm chấm dứt các phóng sự xã hội, vì một số khách hàng đăng quảng cáo quan trọng kêu ca dữ.
Tôi thấy dễ chịu là được cô Rambuschek lĩnh bớt phần việc, vì ngày nào cô cũng đóng góp một, hai tin ngắn cho mục Thập Cẩm của tôi. Tất nhiên là viết lách chẳng ra gì, bắt tôi phải thò bút chỉnh sửa chút ít, dù nội dung những tin ấy chẳng đáng bắt tôi quan tâm.
Hôm thứ Tư, cô gửi cho tôi bài viết sau:
Anneliese S., một phụ nữ về hưu 78 tuổi, tối thứ Ba bị một kẻ bịt mặt có vẻ là người Nam Âu tấn công và cướp ở phố Nusdsorf. Tuy nhiên bà cũng nhẹ dạ, vì bà cho một người ăn mày mấy xu mà không chú ý đến túi xách của mình. Trước đó bà vừa lấy ra ở nhà băng toàn bộ tiền tiết kiệm, gần 9.000 Euro, và nhất định thủ phạm đã nhìn thấy.
Hừ, giả sử tôi ở địa vị bà Anneliese S., già đúng bằng mẹ tôi, và bị cướp mất túi xách, rồi phải đọc trên báo là mình đã tạo điều kiện dễ dàng cho thằng cướp vì đã moi ví mấy xu cho ăn mày, nói cách khác, đó chính là lỗi của tôi, vì lẽ ra tôi chẳng việc gì phải cho ăn mày tiền và qua đó kích thích vụ tấn công thì tôi phát rồ lên mất. Xét về tên cướp, tôi thấy những nhận xét kiểu “có vẻ là người Nam Âu” quá vớ vẩn. Tôi quen không ít người Nam Âu nhưng trông rất Bắc Âu, và ngược lại. Thậm chí quen cả người Nam Âu, trông rất Nam Âu nhưng không đi cướp, ai tin hay không thì tùy, ít nhất là ở tòa soạn Everyday.
Bài này tôi sửa vài chữ, rút ngắn thành: Anneliese S., một phụ nữ về hưu 78 tuổi, là nạn nhân một vụ tấn công với thiệt hại lớn vào tối thứ Ba. Thủ phạm chưa rõ tung tích đã lấy mất túi xách của bà khi bà đang cho một người ăn mày mấy xu. Trước đó bà vừa rút ở nhà băng toàn bộ tiền tiết kiệm của mình, gần 9.000 Euro.
Chính cái tin lãng xẹt này trong mục Thập Cẩm lại gây sóng gió dư luận vào cuối tuần, tạo ra tít giật gân trong mọi cơ quan truyền thông và là khởi nguồn của nhiều bài viết lẫn phỏng đoán trên truyền thanh, truyền hình và internet. Nguyên nhân là mẩu tin cắt từ Everyday nằm cùng mười nghìn Euro trong một phong bì trắng mà bà Anneliese S. - tên thật là Anneliese Seilcek - tìm thấy trong thùng thư hai ngày sau vụ tấn công. Thoạt tiên bà tưởng chính tên cướp ăn năn với hành vi của mình và gửi trả bà số tiền. Nhưng hắn lấy đâu ra địa chỉ của bà? Mà đó không phải số tiền chín nghìn bị cướp, mà mười nghìn cơ. Người ta nên hoan nghênh những tên cướp sau khi phạm tội một hôm đã chẳng những chỉ bồi thường thiệt hại mà còn cộng thêm mười phần trăm tổn thương tâm lý. Tiếp tục suy luận một cách logic thì những tên đó sẽ lần lượt vỡ nợ, nạn trộm cướp ắt bị tuyệt diệt nay mai.
Thực tế là bà cụ cầm phong bì đó trình cảnh sát. Ở đó, nhờ mẩu tin cắt trong báo, người ta nhận ra ngay nghĩa cử hảo tâm vĩ đại thứ ba của người ẩn danh. Sau nhà trú ẩn cho người vô gia cư và vườn trẻ, lần đầu tiên một cá thể rủi ro gặp nạn đã được bàn tay bí mật chìa ra cứu rỗi, có Chúa mới biết từ đâu.
Nhìn bằng con mắt thám tử thì câu hỏi rất thú vị: làm sao nhà hảo tâm lần ra được tên tuổi, địa chỉ của nạn nhân. Tờ báo duy nhất viết cả họ của cụ già, Seilcek, là tờ Tagblatt. Vậy nhà hảo tâm nọ đã đọc Tagblatt, sau đó tìm ra địa chỉ của cụ trong danh bạ điện thoại và cuối cùng lại cắt mẩu tin từ báo Everyday? Nếu đúng thế thì tại sao? Vì thông điệp trong tờ báo miễn phí hoành tráng đó được viết ngắn gọn một cách dễ chịu? Vì đọc thoáng qua là nắm ngay được nội dung? Vì văn phong của Sophie Rambuschek vô cùng sắc bén, câu chữ ngời ngời và cực kỳ xuôi tai nhà hảo tâm?
Tổng biên tập Norbert Kunz tâm đắc nhất ý cuối. Trước toàn bộ ban biên tập, ông nồng nhiệt tôn vinh tờ Everyday nói chung và cô Sophie Rambuschek mẫn cán nói riêng, mắt ông ầng ậng nước, giọng ông run rẩy vì xúc động - hai chi tiết cho phép đoán rằng ông vừa nhận thông báo của ban lãnh đạo tập đoàn, quyết định gia hạn hợp đồng cũng như tăng lương cho ông.
Tôi ngồi sát chai vang nổ Magnum được trang trọng bày lên bàn, lòng ngổn ngang cảm xúc. Một mặt, tôi mừng cho cô Sophie tiều tụy vì những gánh nặng xã hội trong những ngày qua, không thể giấu nổi sau bộ trang phục công sở màu be cùng nét son tươi rói trên môi. Mặt khác, bản tụng ca đạo đức giả và hành vi vỗ vai nhau của các đồng nghiệp khiến tôi muốn ói. Thêm nữa, phải thú thực là tôi có cảm giác bị đẩy ra rìa, vì nói cho cùng đây là lần thứ ba tin Thập Cẩm của tôi song hành với món tiền quyên góp. Do đó tôi càng vui hơn, khi Sophie tiến đến, đặt tay lên vai tôi rồi khẽ phả một hơi “cảm ơn” vào tai tôi. Thế là chúng tôi cùng cạn vài ly vang nổ.
