Vào thứ Hai, ngày làm việc đầu tiên theo lịch và đồng thời là ngày chính thức mất việc đầu tiên của tôi từ nhiều năm nay, tôi đến đón Manuel ở gần trường trước khi giờ học bắt đầu. Đồng hồ chỉ một thời điểm mà cho tới nay tôi chỉ biết qua “tục truyền rằng”, bù lại thì đêm qua tôi lên giường vào lúc mà bình thường tôi mới bắt đầu ngẫm nghĩ xem sẽ làm gì với buổi tối nay - hay buổi tối nay sẽ làm gì với tôi. Hậu quả là lúc này đầu óc tôi quay cuồng như bị lệch múi giờ, gần chạm mức ngừng hoạt động của hệ thống tim mạch, và tôi suốt buổi phải lên gân để cho mi mắt đừng sụp xuống trong khi hai chúng tôi ngồi ở hiệu bánh. Manuel vừa ăn bánh mì, uống cacao vừa chiêm ngưỡng tờ Neuzeit với trang đúp của chúng tôi dưới nhan đề chữ to Vụ Machmut. Phụ đề: Tôi không muốn phải trốn chạy lần nữa.
Sau đó nó giục tôi nghĩ các câu hỏi có thể đặt ra cho vợ chồng vị mục sư Tin Lành. Tôi thì ưa ngẫu hứng hơn, tôi ghét chuẩn bị ở bất cứ dạng nào. Tôi thấy cuộc đời nói chung là một chuỗi chuẩn bị liên tục cho việc gì đó phi lý, nhưng rồi việc đó lại chẳng diễn ra, trong khi các sự kiện thực sự mang tính đột phá thì toàn xảy ra bất ngờ, như sinh nở, thủy đậu, yêu đương, liệt dương và chết, ở trường hợp tôi còn là làm bố. Có lẽ nên bàn chuyện đó với vợ chồng mục sư khi có dịp.
Điệp vụ ở Neustift kéo dài chừng hai tiếng và làm cho mọi bên tham gia cùng bị xốn xang đến cùng cực, trừ hai thằng bé - chúng bập ngay vào chủ đề bóng rổ và quên bẵng vì sao chúng gặp nhau ở đây. Tôi ước gì không phải nhìn thấy vợ chồng Payev đầy ý thức tội lỗi một cách thảm hại và khổ hạnh đang ngồi thu lu tận góc bàn bếp. Vì tôi có thói tấn công hơn phòng thủ, tức là hay đùa nhả vô ý thức khi sa vào hoàn cảnh khó xử. Chẳng hạn hôm nay, suýt nữa thì tôi pha trò, “Ra đời sai địa điểm và sai thời điểm thì khốn nạn thật”, hoặc “Trời mưa trời gió thế này thì lánh vào đâu đó là đúng quá rồi”. Song hình như vợ chồng Payev không thể cười vì bất cứ lý do nào được nữa, nên ít nhất tôi cũng gật gù động viên họ và tự cảm thấy mình thật trơ trẽn đáng thương.
Ông mục sư già khiến tôi liên tưởng đến một nhà từ thiện lớn mà tôi từng phỏng vấn cho tờ Rundschau. Cả hai cùng có cách bắt tay khiến người được bắt tay ấm áp đến tận đầu ngón chân. Bà vợ ông cũng gây ấn tượng đặc biệt. Bà ít nhất đã bảy chục và dồn mọi sức lực còn lại của mình vào những gì mà cá nhân bà gọi là công lý song cách đó mười mét là đã chẳng ai thèm quan tâm. Thay vì nằm sưởi nắng bên bể bơi ở Cộng hòa Dominica, nhấm nháp ngụm Baileys và tận hưởng tuổi hưu, bà ngồi trước cuốn sổ tay dày cộp giữa mùa đông lạnh lẽo của Vienna, nát óc tìm cách tránh bị trục xuất cho một gia đình mà trước đây ba ngày bà còn chưa quen và giờ đây đang ở trong nhà bà. Tôi thực sự không thạo các điều khoản tư pháp này nọ, nhưng theo tôi hiểu thì hãy còn một cơ may nhỏ. Gia đình Payev cam đoan với vợ chồng mục sư là trong những cuộc phỏng vấn tị nạn đầu tiên không có mặt thông ngôn, mặc dù gia đình Chechnya ngày ấy hầu như chưa biết một chữ tiếng Đức nào. Nghĩa là nhà Payev cần gấp một luật sư giỏi để may ra có thể được tái thẩm vì lỗi thủ tục. Một luật sư cỡ ấy sẽ tốn cả núi tiền, và vợ chồng mục sư không biết gõ cửa nào một cách chính thống để cầu cứu mà không phải khai ra nơi cư trú phi pháp của gia đình Payev.
Trước hết người ta cần sự đảm bảo của nhà chức trách là sẽ hoãn thủ tục trục xuất ít nhất cho đến khi vị luật sư - hiện vẫn chưa tìm được và cũng chẳng có tiền để trả công - nghiên cứu xong hồ sơ rồi biết có cách nào kháng án được nữa không. Nghe cực kỳ phức tạp và vô vọng. Nhưng tôi cố không để lộ gì ra mặt.
Nếu chuyến thăm viếng của chúng tôi đạt được mục đích thì mục đích đó là cộng đồng Payev do số mệnh run rủi đã nhận thêm hai người và mỗi người đều có ý chí góp phần của mình. Vợ chồng mục sư làm việc đó vì lòng vị tha thuần túy và vì công lý trên hạ giới như Chúa trời hằng mong. Manuel góp một tay vì bạn Machmut và đội Torpedo 15. Còn tôi vì Manuel, nghĩa là vì chính mình.
