Manuel đi học về khi tôi đã xong việc điểm báo trên mạng mà không biết thêm gì đáng kể về chính mình và mối liên quan tới nhà hảo tâm. Tôi không thể nào làm quen với khuôn mặt mình chường ra trên khắp các báo, luôn luôn là một hình duy nhất, vì đó là ảnh lưu trữ được chụp cách đây ngót hai năm, khi Everyday đòi đưa ảnh tất cả các cộng tác viên. Trông nó không khác gì các tấm hình truy nã thường đi kèm mấy chữ như: Chú ý, người đàn ông này rất nguy hiểm và sẵn sàng dùng súng. Hoặc hình có tính minh họa: Số lượng người có vấn đề tâm thần gia tăng đáng ngại.

Thậm chí Everyday còn quẳng hình này lên trang nhất: Plassek - phóng viên của Everyday giữa tâm điểm của loạt tiền từ thiện vang dội. Trong bài viết đi kèm, tôi không chỉ là “cộng tác viên thâm niên tin cậy của chúng tôi”, mà còn là “cầu nối cho nghĩa cử từ thiện và chìa khóa giải mã câu đố nằm sau hoạt động từ thiện bí mật có một không hai về quy mô”. May mà đại đa số các báo khác không rầm rĩ như thế. Một vài tờ nhắc đến tờ Neuzeit và cũng nêu chi tiết tôi bỏ việc ở tờ Everyday vì bài phóng sự về kế hoạch trục xuất gia đình Payev về Chechnya không được phép lên báo.

Chân dung tóm tắt của tôi do Clara viết trên tờ Neuzeit rất đúng mực, tuy cũng đậm nét ca tụng, khiến má tôi có cảm giác lờ mờ như đang đỏ lên khi đọc những dòng ấy. Bà miêu tả tôi là “một đồng nghiệp điềm đạm, kiệm lời, có chính kiến và lương tâm xã hội, không khi nào muốn tranh chỗ trên hàng đầu, hoàn toàn xa lạ với sự phù hoa của làng báo và khiêm nhường tách khỏi thói quan trọng hóa và ham muốn quyền lực thường tồn tại trong nghề này”. Bà nhắc lại lời tôi, rằng nghề báo đối với tôi “là một công việc như trăm nghìn công việc khác”, tuy nhiên giấu đi chi tiết là tôi không thể so sánh, vì thực ra tôi không hề biết và cũng chẳng muốn làm quen công việc nào khác.

Và tôi giải thích vai trò đương nhiên là chìa khóa giải mã câu đố nằm sau loạt tiền từ thiện ra sao? Bà trích lời tôi: “Có gì đâu mà giải thích. Tôi vẫn tin vào một chuyện ngẫu nhiên thuần túy, mặc dù phải thú thực rằng niềm tin đó đang bị thử thách khắc nghiệt”. Cuối cùng, chân dung khép lại bằng lời cảm ơn của tôi gửi đến nhà hảo tâm.

“Nhân dịp này tôi muốn kêu gọi nhà từ thiện khả kính hãy ủng hộ cả những dự án khác do các đồng nghiệp của tôi ở báo Neuzeit giới thiệu. Ngoài ra, tôi hy vọng là nguồn tiền của ông không cạn đi trong tương lai. Nhân danh những người được hỗ trợ cho đến nay: Chân thành cảm ơn!”

Chính mấy câu này làm Manuel bực mình, tuy không ảnh hưởng gì đến tâm trạng phấn khích ngoại lệ đem từ trường về: ở đó nó đã từ cứu-tinh-của-Machmut tiến lên vị thế cháu-của-phóng-viên-nổi-tiếng-nhất-thế-giới.

“Sao bác lại nói là nhà từ thiện cũng nên hỗ trợ các dự án khác do đồng nghiệp giới thiệu?” nó hỏi.

“Vì bác chịu áp lực khủng khiếp”.

“Sao cơ, áp lực khủng khiếp nào ạ?”

“Thì đấy, tất cả đều nhìn vào bác và các chuyện bác viết”.

“Càng tốt chứ sao”, nó nói.

“Không, tốt gì mà tốt, cháu không hiểu đâu, Manuel”.

“Thế thì bác giải thích đi”. Có lẽ đừng bao giờ nói “cháu không hiểu đâu”, ít nhất là với Manuel.

“Thực tế là bác có thể gián tiếp ấn định ai là người nhận mười nghìn Euro sắp tới - nếu có”.

“Thế thì tốt quá, lúc đó bác có quyền lựa ra những người mà bác muốn hay những người xứng đáng nhất hay những người cần nhất”, nó nói.

“Nhưng bác không thể đánh giá, và bác cũng không muốn đánh giá, và bác hoàn toàn không thích nhiệm vụ phải lựa chọn. Bác không phải là Chúa Trời”.

“Mẹ cháu cũng không là Chúa, mà là bác sĩ, nhưng đôi lúc mẹ phải chọn ra người nào cần cứu chữa trước tiên, và mẹ luôn cứu chữa trước tiên những người mà mẹ cho rằng họ cần nhất.”

“Bác không chỉ không là Chúa, bác còn không phải là bác sĩ”, tôi nói trong cơn giãy giụa tu từ cuối cùng, tuy thực tế là luận cứ của Manuel đã đẩy tôi vào thế việt vị. Nhưng nó chưa xong.

“Thêm nữa các chuyện của bác giá trị hơn của người khác, và bác có quyền đòi nhiều tiền hơn”. Tôi nhận ra rằng khó có thể đào tạo Manuel thành một người Mác-xít chân chính.

“Tiền không có ý nghĩa lớn với bác”, tôi nói thế, nhưng đồng thời cũng thấy câu ấy hết sức vớ vẩn.

“Nếu tiền không có ý nghĩa lớn với bác nhưng lúc nào bác có nhiều tiền, thì bác tặng hết đi, lúc ấy chính bác sẽ là nhà hảo tâm”. Đây là một trong những điều thông thái kinh điển dạng Manuel mà nghe xong chỉ còn cách gật gù tán thưởng. “Nhưng trước đó bác nhớ mua cho mình tối thiểu một cái quần mới, một áo khoác mới, một áo len mới và một sơ mi mới”, nó khuyên tôi.

“Cháu quên nói đến giày”, tôi đáp.

“Và ba đôi giày mới”, nó cười. Tôi đấm nhẹ như lông hồng vào vai nó.