Trên đường về nhà tôi mua tại ki ốt ăn nhanh một cái pizza với salami và mấy lon đồ uống. Lúc trả tiền, bỗng dưng tay tôi vớ phải một mẩu giấy gấp nằm trong ví.
Về đến nhà, tôi mở ra xem. Chắc chắn đó là một ghi chép của tôi, vì đúng là chữ tôi, nhưng rất khó đọc. Từ trên xuống dưới như sau:
Rundschau /Benjamin Zeller
StadtkurierLydia Meiseihammer
Tagblatt /Ferdinand Schmidtbauer
và, đóng khung kép, kèm ba dấu chấm than:
Neuzeit / Clara Nemez.
Nhất định tôi đã nguệch ngoạc ghi tên các tờ báo và sếp biên tập ở đó lên mẩu giấy này ở quán Zoltan. Lạ quá, tôi không hề nhớ đã làm việc đó. Có lẽ tôi đã nốc đúng cốc rượu quá mức cho phép, và nó đã xóa sạch bộ nhớ dưới màng não của tôi, hay ít nhất là xóa tệp tin được lập vào buổi đêm.
Ít nhất thì vào cuối ngày thứ Bảy thảm họa này, tôi cũng đã tạo cho mình một công việc làm tôi tương đối thỏa mãn, đó là đoán ra ý nghĩa của ghi chép nói trên hoặc nhận ra chủ định ẩn sau đó. Tôi cũng chẳng rõ đã giải được câu đố ấy khi thiếp đi hay trong mơ. Dù sao thì khi tỉnh dậy với đầu óc tương đối thanh thoát vào Chủ nhật, tôi biết ngay phải làm gì. Thoạt tiên, tôi buộc phải bước vào tòa nhà của Everyday lần cuối cùng để sao trang phóng sự về vụ Machmut đã xong xuôi từ máy tính của tôi sang thẻ nhớ. Sau đó, tôi tìm số của tờ Neuzeit, gọi điện tới đó và đòi gặp sếp biên tập Clara Nemez. Tôi chỉ biết bà ta qua những bài xã luận trào phúng thuộc loại sắc bén nhất ở đất nước này. Bà Nemez đang họp trưa, thư ký cho biết.
“Tôi cần gấp một lịch hẹn để nói chuyện với bà ấy hôm nay, ngắn thôi”, tôi nói. Vì đã biết trước câu hỏi của cô ta, tôi bồi thêm, “Tôi là… hừm… nhà báo tự do. Và đây là chủ đề tị nạn rất nóng sốt”.
“Hôm nay thì khá bất tiện…”
“Tôi biết, Chủ nhật mà, chỉ có nửa số nhân sự làm việc vân vân và vân vân, nhưng chuyện này rất quan trọng”.
“Tuần sau được không, qua điện thoại? Hay tốt nhất là ông gửi email cho chúng tôi…”
“Tôi xin chị đấy, chuyện thực sự nóng sốt. Tôi chỉ cần năm phút, cũng có thể sáu, tối đa bảy, tám thì khó có thể, và hơn mười phút thì tuyệt đối không”.
Cô thư ký thở dài. “Mười bốn giờ?”
“Cảm ơn!” Cô ta khoái tôi. Hoặc muốn tống tôi đi cho rảnh.
Clara Nemez không phải phong lan mà là bụi tre gai, và nhìn chung là hình ảnh đối nghịch của Julia. Bà nhìn tôi và cho tôi cảm giác thực ra mọi chuyện ở tôi đều ổn, và đánh giá theo bề ngoài thì tôi hoàn toàn đi đúng đường hay ít nhất cũng đi đường quang chứ không đâm quàng bụi rậm. Đúng là tâm trạng của tôi hôm nay tốt hơn hẳn hôm qua, thậm chí tôi còn mặc một cái áo vét đen, món đồ nghiêm túc nhất của tôi. Vả lại, phóng viên tờ Neuzeit cũng không hẳn là cái gì ghê gớm. Họ quan hệ với những người rất bình thường ngoài vỉa hè và trên chiếu rượu, đó là điểm vượt trội của họ, so với các huấn luyện viên thể hình long trọng, hãnh tiến ở các quận trưởng giả của thành Vienna.
Tuy nhiên điều đó không ảnh hưởng gì đến nội dung cuộc nói chuyện của chúng tôi. Sau khi đã vượt qua cơn sốc bởi một cựu đồng nghiệp của Everyday lọt vào tận phòng bà để rao bán một bài đã bị tờ báo miễn phí mạt hạng từ chối, lập tức bà quay về với nguyên tắc của mình. Và nguyên tắc đó nói rằng tạo đủ việc làm cho các cộng tác viên cơ hữu của mình đã đủ mệt, do đó không thể đăng bài của các tác giả ngoại lai, bất kể họ đến từ tờ New York Times hay từ Everyday. Tuy nhiên bà khuyên tôi kể lại nội dung cho người phụ trách khâu này là cộng tác viên Seibernigg, nhất định ông ấy sẽ ân cần tiếp nhận nếu thấy phù hợp. Nhưng tiếc là tôi không ưa Seibernigg. Đã có lần tôi thấy ông ở buổi nếm rượu vang sau một tối đại hội báo chí. Tôi nghi ngại tất tật những người nhấp một ngụm vang rồi vừa súc đi súc lại trong miệng vừa ngửa cổ òng ọc mấy phút liền, đồng thời nhăn trán nghĩ ngợi. Cũng có thể tôi chỉ ghen tị với những người chỉ nhấp vài ngụm đã đủ phê. Dù thế nào thì cũng nên tránh xa Seibernigg.
“Thế thì cho phép tôi cảm ơn bà đã dành thì giờ tiếp tôi”, tôi nói và toan đi ra cửa, đầu óc đã thoáng nghĩ đến Manuel khiến một cơn trầm cảm kéo dài ba giây dâng lên. Có lẽ chính điều đó lọt vào vào mắt Clara Nemez, vì chỉ bề ngoài của bà là bụi tre gai, chứ tận trong sâu thẳm chắc chắn bà tối thiểu là một bông hồng, vì bà hỏi, “Bài báo nói về chuyện gì?” Nỗi căm phẫn của tôi đối với cuộc đời bị giữ kín bao năm ròng, nay chợt tìm được một van thoát, dội thẳng lên đầu lũ cướp đang gìn giữ một chế độ cho phép lấy mất quê hương của một cầu thủ bóng rổ nhí đầy tài năng có cặp tai vểnh, vốn chẳng làm điều gì ác với ai.
“Cho tôi ngó qua chút”, Clara Nemez nói, khi tôi đã trấn tĩnh trở lại. Tôi cắm USB vào máy tính xách tay của mình, mở tệp tin cho bà đọc bài tường thuật tình hình của Machmut ở ngôi thứ nhất. Đọc được vài dòng bà bắt đầu gật gù, ngày càng nhiều, rồi liên tục không nghỉ, và tôi nhìn thấy tay bà nắm lại thành quả đấm.
Rồi bà nhìn tôi dò xét, tựa như bắt tôi phải đưa ra một luận cứ cực kỳ xác đáng để bà ném vào thùng rác mọi nguyên tắc biên tập và ném bài của tôi lên mặt báo.
Kinh nghiệm cho biết rằng trong những trường hợp tương tự, đơn giản nhất vẫn là sự thật, vì vậy tôi nói, “Bà biết vì sao vụ này lại quan trọng nhường ấy với cá nhân tôi?”
“Ông nói đi”.
“Thực ra vụ này liên quan đến con trai tôi, Manuel”. Tôi không cần đến ba phút để cho bà biết tình hình. Và tôi thề là có một chuyện chưa từng xảy ra với tôi trước mặt người lạ: tôi vừa kể vừa day day khóe mắt và nuốt khan để không nghẹn giọng. Ít nhất thì tâm trạng đó cũng lây sang bà, vì ánh mắt bà chợt đờ dại, có lẽ vì vậy mà bà buộc phải ra một quyết định đầy quyền lực, chính là thứ mà tôi ước ao làm được cho Manuel.
“Okay, chúng tôi nhận bài này cho số báo ngày mai, nhưng nhuận bút không nhiều nhặn gì, vì ngân sách của chúng tôi…”
“Bà không cần trả cho tôi xu nào”, tôi nói trong tâm trạng ngất ngây dào dạt. Nghèo thì nghèo rồi, đã thất nghiệp rồi thì người ta có thể tương đối dễ dàng xông xênh.
“Vớ vẩn, ông sẽ nhận nhuận bút theo quy định”. Tôi cũng không phải loại người cố chấp trong những vụ tương tự, vì vậy tôi chấp thuận.
“Tuy nhiên có một điều kiện”, bà nói. Đã có những hiệp định về hòa bình thế giới bất thành vì những tuy-nhiên-có-một-điều-kiện như thế, do vậy tôi đứng tim lắng nghe. “Ông phải cho tôi một bài tiếp theo cho số báo thứ Ba. Trong vụ tị nạn này, nếu chúng tôi định gây áp lực cho nhà chức trách thì các đơn vị truyền thông khác cũng phải vào cuộc. Và ta chỉ có thể đạt được điều đó khi bồi thêm một bài báo nữa. Ông hiểu tôi chứ?” Vâng, tôi quá hiểu ấy chứ. Sẽ thêm việc, và tôi chưa biết sẽ hoàn tất ra sao. Nhưng tôi vẫn nói cho chắc, “Vâng, tất nhiên, dễ hiểu mà”.
“Ông làm được chứ?” bà hỏi. Rõ ràng sự tín nhiệm của bà đối với một gã cựu phóng viên Everyday luộm thuộm cũng có giới hạn.
“Tất nhiên”, tôi nói và cố tạo một nụ cười khinh mạn.
“Và ông kiểm tra xem tình cảnh hiện tại của gia đình tị nạn đó có gì thay đổi không, phòng trường hợp họ đã yên ấm ở nhà mình rồi”, bà nói.
“Vâng, dĩ nhiên, tôi sẽ kiểm tra”. Giờ thì tôi khẩn trương hướng ra cửa để không gây thêm một điều kiện nào nữa. “Tôi rất biết ơn, thưa bà Nemez, ít nhất là bà đã cứu cho tôi một cuối tuần”, tôi nói ở ngưỡng cửa.
“Để xem chúng ta có làm được trò trống gì không”, bà đáp. “À, còn một chuyện nữa, ông… Plassek, vì tôi vừa đọc thấy tên ông”, bà gọi với theo. “Plassek, Plassek… Ông có họ hàng với ai đó từng viết cho tờ Rundschau không?” Trong những câu hỏi mà người ta đặt cho tôi thời gian qua, đây là một trong những câu được trình bày rất khéo. Tôi chẳng muốn đào sâu xem câu ấy có ẩn ý gì.
“Có, đó là ông em trai ngây thơ cả tin của tôi, nó định trở thành nhà báo để cải tạo thế giới”, tôi đáp.
“Và anh ta hôm nay ở đâu?” bà hỏi.
“Đang đứng trước mặt bà”, tôi nói.